Δευτέρα, 27 Νοέμβριος 2017 11:10

Ο μαχητικός Βουδισμός βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νοτιοανατολική Ασία - από πού προήλθε;

Κατηγορία Κόσμος

Ο μαχητικός Βουδισμός βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νοτιοανατολική Ασία - από πού προήλθε;

Ακόμη και δέκα χρόνια μετά, η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό για τον Βουδισμό Τεραβάντα1 είναι αυτή της Σαφράν επανάστασης2 στην Μιανμάρ τον Αύγουστο-Σεπτέμβριο του 2007: χιλιάδες βουδιστές μοναχοί που διαδήλωναν ειρηνικά στους δρόμους των Γιανγκόν, Μανταλάι, Πακόκκου, Σιττούε και σε άλλες πόλεις εναντίον της στρατιωτικής χούντας που κυβερνούσε. Αυτοί οι ειρηνικοί μοναχοί εξακολουθούν να υπάρχουν, αν και πολλοί από αυτούς κρύβονται ή έφυγαν στο εξωτερικό. Αλλά οι Βιρμανοί μοναχοί σήμερα μέσα από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων3 κηρύσσουν τη βία4 αντί για την ειρήνη και την «αποφασιστική δράση» αντί για τον διαλογισμό.

Δεν είναι μόνο στη Μιανμάρ που αυτός ο μαχητικός Βουδισμός βρίσκεται σε άνοδο: αυτό επίσης συμβαίνει στις άλλες δύο χώρες που κυριαρχούν οι οπαδοί του Τεραβάντα: στη Σρι Λάνκα και την Ταϊλάνδη. Και στις τρεις χώρες, οι Βουδιστές αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού: 70% στη Σρι Λάνκα, 88% στη Μιανμάρ5 και 93% στην Ταϊλάνδη6. Θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η σκέψη κάποιου, ότι δεν υπάρχει τίποτα το ανησυχητικό: με τέτοιες πλούσιες δημογραφικές πλειοψηφίες, οι Βουδιστές είναι σίγουρα σε κάποιο βαθμό προστατευμένοι και ασφαλείς στις αντίστοιχες χώρες τους.

Δεν είναι αυτός ο τρόπος με τον οποίο βλέπουν τα πράγματα οι μαχητές μοναχοί. Είναι πεπεισμένοι ότι ο Βουδισμός βρίσκεται υπό πολιορκία και σε σοβαρό κίνδυνο να καταστραφεί. Για να το εξηγήσουν αυτό, επισημαίνουν ότι ενώ οι Μουσουλμάνοι ή οι Ινδοί Ταμίλ (στην περίπτωση της Σρι Λάνκα) αποτελούν μειονότητες σ’ αυτές τις χώρες, απολαμβάνουν σημαντική υποστήριξη πέρα από τα εθνικά τους σύνορα.

Στη Σρι Λάνκα και τη Μιανμάρ, η αντίληψη ότι μια μη βουδιστική μειονότητα είναι η πρωτοπορία μιας επικείμενης εισβολής είναι πραγματικά πολύ ισχυρή7. Πιστεύεται ότι πρέπει να αναληφθεί αποφασιστική δράση για να εμποδίσουν «αυτούς» να αρπάξουν τα βουδιστικά εδάφη και να εξαλείψουν τον Βουδισμό. Βασικά, οι μαχητές μοναχοί βλέπουν τις κοινότητές τους ως στόχους ενός αμείλικτου «ιερού πολέμου» και θεωρούν ότι το καθήκον τους είναι να ανταποκριθούν αναλόγως με τη δική τους παραλλαγή «ιερού πολέμου».

Δικαιολογώντας τη βία

Η πεποίθηση ότι ο Βουδισμός απειλείται επιτρέπει επίσης σε αυτούς τους ηγέτες να δικαιολογήσουν τη χρήση βίας. Οι μαχητές μοναχοί ξεκινούν συνήθως την επιχειρηματολογία τους επισημαίνοντας ότι ακόμη και ο ίδιος ο Βούδας έδειξε κάποια κατανόηση για τους πολέμους που διεξήγαγε ο ευεργέτης του βασιλιάς Πασενάντι αντί να τους καταδικάσει. Τον προειδοποίησε ακόμα ότι «σκοτώνοντας, νικάς τον δολοφόνο σου, κατακτώντας, νικάς αυτόν που θα σε κατακτήσει»8 - το μήνυμα είναι ότι η βία δημιουργεί βία. Ακόμη και για τον Βούδα, η μη βία δεν ήταν απαραιτήτως μια απόλυτη αξία - ένα σημείο που υιοθέτησαν πολλοί από τους σημερινούς μαχητές μοναχούς. Παρόλο που εύκολα παραδέχονται ότι δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί η επιθετική χρήση βίας, επισημαίνουν ότι οι ειρηνικές και μη βίαιες βουδιστικές κοινότητες εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να αμυνθούν, ειδικά εάν και όταν διακυβεύεται η επιβίωση της θρησκείας ως τέτοιας.

Αυτή η οπτική γωνία έχει χρονολογία. Μόλις δημιουργήθηκαν τα κράτη με βουδιστικές πλειοψηφίες, ο μοναχισμός έπρεπε να βρει τρόπους για να δικαιολογήσει τη βία, συμπεριλαμβανομένου και του πολέμου, ειδικά εκείνου που διεξήχθη από τον ενάρετο μονάρχη του εναντίον ενός αντιπάλου. Πράγματι, με την καλοσύνη του μονάρχη, και σύμφωνα με το νόμο και την τάξη που δημιούργησε, η μοναστική τάξη ήταν σε θέση να επιβιώσει.

Ένα πρώιμο παράδειγμα μιας τέτοιας δικαιολόγησης προέρχεται από το Sinhalese Mahāvamsa (Μεγάλο Χρονικό)9: Μετά από μια μάχη εναντίον ενός στρατού ινδουιστικό-ταμίλ, ο βουδιστής βασιλιάς Ντουτουγκαμούνου ένιωθε τύψεις για όλους τους θανάτους που είχε προκαλέσει και ζήτησε συμβουλές από ανώτερους μοναχούς. Βασικά του είπαν να μην ανησυχεί γιατί είχε προκαλέσει το θάνατο μόνο ενάμισι ανθρώπου - εκείνου που μόλις είχε μεταστραφεί στον Βουδισμό, και του άλλου που ήταν οπαδός του Βουδισμού. Όλοι οι υπόλοιποι ήταν απλά «άπιστοι και άνθρωποι της κακής ζωής [...], που δεν πρέπει να εκτιμούνται περισσότερο από τα θηρία».

Αυτή η αξιοσημείωτη ετυμηγορία υπονοεί ότι η δολοφονία είναι δικαιολογημένη εφόσον η πρόθεση πίσω από αυτήν είναι η υπεράσπιση της θρησκείας. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το απόσπασμα αυτό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται για να εγκρίνει τη χρήση βίας - πρόσφατα από τον Σιτάγκου Σαγιαντάου10, έναν αξιοσέβαστο μοναχό ηγέτη της Βιρμανίας, για να δικαιολογήσει την σημερινή δίωξη των εχθρών τόσο της πολιτείας όσο και της θρησκείας - στην προκειμένη περίπτωση, των Ροχίνγκια.

Η επικύρωση των βίαιων ενεργειών του κυβερνήτη ή της κυβέρνησής του είναι ένα πράγμα. Η ενεργή προτροπή των λαϊκών οπαδών να διαπράττουν τέτοιες πράξεις για την υπεράσπιση της θρησκείας είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Σε σύγκριση με τους «ιεροκήρυκες του μίσους» από τις Αβραάμικες θρησκείες, οι σημερινοί αγωνιστές μοναχοί έχουν μια δύσκολη διαδρομή να διανύσουν, δεδομένου ότι η προτροπή σε δολοφονία αποτελεί ένα από τα τέσσερα αδικήματα που οδηγούν στην αποβολή του μοναστικού ενδύματος (pārājikas) του Βουδισμού - αδικήματα που οδηγούν στην αυτόματη αποβολή από τον μοναστισμό. Τον Σεπτέμβριο, για παράδειγμα, ένας ταϊλανδός μοναχός αναγκάστηκε να αποβάλει το μοναστικό ένδυμα11 επειδή απαίτησε δημοσίως ότι για κάθε μοναχό που σκοτώνεται στο νότο της Ταϊλάνδης, θα έπρεπε να πυρπολείται ένα τζαμί.

Οι περισσότεροι μαχητές μοναχοί είναι επομένως πολύ προσεκτικοί αποφεύγοντας να καλέσουν ανοιχτά σε βία - αντ 'αυτού, παραβρίσκονται σε μαζικές συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις για να ρίξουν αντι-μουσουλμανικά συναισθήματα και να κηρύξουν «παθητική αντίσταση» ή «φιλο-βουδιστική θετική δράση»: δεν αγοράζουν από μουσουλμάνους, δεν πωλούν σε μουσουλμάνους, δεν να συναναστρέφονται με μουσουλμάνους, δεν επιτρέπουν στα παιδιά τους να παντρευτούν μουσουλμάνους. Αφήνουν τους οπαδούς τους, ειδικά εκείνους που οργανώνονται σε ομάδες φιλο-κρατικής επαγρύπνησης ή στις βουδιστικές πολιτοφυλακές, να βγάζουν τα σωστά συμπεράσματα.

Παρόλο που υπάρχουν ατεκμηρίωτες ενδείξεις12 για ένοπλους μοναχούς που συμμετέχουν ενεργά στη βία, η πλειοψηφία των μαχητών μοναχών αποφεύγει να εμπλακεί άμεσα: και πάλι, αυτό θα αποτελούσε σοβαρή παραβίαση του μοναστικού κώδικα. Ο Ασίν Βιράτου, μοναχός και ηγέτης του βιρμανικού αντι-μουσουλμανικού κινήματος, περιγράφει αυτόν τον παθητικό ρόλο πολύ εύγλωττα: «Προειδοποιώ μόνο τους ανθρώπους για τους μουσουλμάνους. Σκεφτείτε ότι είναι σαν να είχατε ένα σκυλί, που γαβγίζει τους ξένους που έρχονταν στο σπίτι σας – το κάνει για να σας προειδοποιήσει. Είμαι σαν εκείνο το σκυλί. Γαβγίζω»13.

Η ανάπτυξη αυτού του τμήματος του μαχητικού Βουδισμού της Τεραβάντα μπορεί να εξηγηθεί από εθνική, κοινωνική και οικονομική άποψη, αλλά από την οπτική γωνία των μαχητών μοναχών, αφορά τη θρησκεία. Δεν πρόκειται για τον έλεγχο των πόρων ή των κοσμικών αγαθών, αλλά για έναν αμυντικό «ιερό πόλεμο» ή «Dhamma Yudhaya» ως απάντηση σε αυτό που γίνεται αντιληπτό ως επιθετικό «τζιχάντ» εναντίον του Βουδισμού που διεξάγεται εδώ και αιώνες, από την καταστροφή της Βουδιστικής βιβλιοθήκης στη Ναλάντα/Μπιχαράτ14 στα τέλη του 12ου αιώνα15, μέχρι την καταστροφή των διάσημων αγαλμάτων του Βούδα στη Μπαμίγια το Μάρτιο του 200116.

Αυτή η κάπως απλοϊκή ανάγνωση της ιστορίας, που θυμίζει τις απόψεις του Σάμιουελ Φ. Χάντιγκτον για τη «σύγκρουση των πολιτισμών»17, ενισχύει την πεποίθηση των μαχητών μοναχών ότι τώρα είναι η ώρα όχι για ειρηνικό διαλογισμό, αλλά για αποφασιστική δράση. Η προειδοποίηση του Βούδα ότι η βία προκαλεί βία φαίνεται να πέφτει προς το παρόν σε αυτιά κουφών.

Μετάφραση: e la libertà

«Militant Buddhism is on the march in South-East Asia – where did it come from?», The conversation, 7 Νοεμβρίου 2017 και International Viewpoint, 19 Νοεμβρίου 2017.

Σημειώσεις

1 «What is Theravada Buddhism?», Access to Insight, 2005

2 «Saffron Revolution in Burma», Burma Campaign UK. [Σ.τ.Μ.: Βλ. επίσης: Ο Ιός, «Ο βουδισμός της αντίστασης», Ελευθεροτυπία, 13 Οκτωβρίου 2007 – Ο Ιός]

3 Marella Oppenheim «‘‘It only takes one terrorist’’: the Buddhist monk who reviles Myanmar’s Muslims», The Guardian, 12 Μαΐου 2017.

4 Kate Hodal, «Buddhist monk uses racism and rumours to spread hatred in Burma», The Guardian, 18 Απριλίου 2013.

5 «The 2014 Myanmar Population and Housing Census», Ministry of Labour, Immigration and Population, Μιανμάρ Ιούλιος 2016. 

6 Burke Adam, Foreign aid and peripheral conflict: a case study of thefar south of Thailand, SOAS, University of London, 2012. 

7 Poppy McPherson ,«‘‘We must protect our country’’: extremist Buddhists target Mandalay’s Muslims», The Guardian, 8 Μαΐου 2017.

8 Thanissaro Bhikkhu, «Getting the Message», Insight Journal, τεύχος 26, Άνοιξη 2006. 

9 «Sinhalese Mahavamsa», Vipassana Fellowship

10 Mratt Kyaw Thu, «Tatmadaw, Sangha and government must work together, Sitagu Sayadaw says in sermon to officers», Frontier Myanmar, 1 Νοεμβρίου 2017.

11 Panarat Thepgumpanat, Panu Wongcha-um, «Thai government takes action against monk over anti-Muslim views», Reuters, 21 Σεπτεμβρίου 2017.

12 Jason Szep, «Special Report: Buddhist monks incite Muslim killings in Myanmar», Reuters, 8 Απριλίου 2013. 

13 Marella Oppenheim «‘‘It only takes one terrorist’’: the Buddhist monk who reviles Myanmar’s Muslims», The Guardian, 12 Μαΐου 2017.

15 Luke Harding, «Taliban blow apart 2,000 years of Buddhist history», The Guardian, 3 Μαρτίου 2001.

16 Luke Harding, «Taliban blow apart 2,000 years of Buddhist history», The Guardian, 3 Μαρτίου 2001.

17 David Brooks, «Huntington’s Clash Revisited», New York Times, 3 Μαρτίου 2011. 

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 27 Νοέμβριος 2017 11:42
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.