Σάββατο, 15 Οκτωβρίου 2016 20:02

Πώς με άλλαξε η συριακή επανάσταση

Κατηγορία Μέση Ανατολή

 

 


Η Μπουντούρ Χάσαν, η 26χρονη (τυφλή εκ γενετής) Παλαιστίνια επαναστάτρια, έχει γεννηθεί σε ένα χωριό της Ναζαρέτ και ζει στην κατεχόμενη Ιερουσαλήμ, όπου σπουδάζει νομικά. Είναι ανεξάρτητη δημοσιογράφος και διαχειρίστρια του μπλογκ: قصف عشوائي - Random Shelling. Αρθρογραφεί επίσης σε πολλά σάιτ (The Electronic IntifadaMiddle East Eye κ.α.). Στα ελληνικά: Budour Hassan, «Δε νομίζω ότι αναρχισμός και εθνική απελευθέρωση έρχονται σε αντίθεση», Hit&Run, Αύγουστος 2014. 

Budour Hassan

Πώς με άλλαξε η συριακή επανάσταση

Ο κόσμος περιστρέφεται γύρω από την Παλαιστίνη, ή τουλάχιστον έτσι νόμιζα μέχρι το 2011.

Η παλαιστινιακή υπόθεση, υποστήριζα, ήταν η λυδία λίθος για την αφοσίωση του οποιουδήποτε και της οποιασδήποτε στην ελευθερία και τη δικαιοσύνη. Η Παλαιστίνη ήταν η μία και μοναδική πυξίδα που έπρεπε να καθοδηγεί κάθε αραβική επανάσταση. Εάν ένα καθεστώς είναι καλό ή κακό θα πρέπει να κριθεί, πρώτα και κύρια, με βάση τη θέση του για την παλαιστινιακή υπόθεση. Κάθε γεγονός θα πρέπει με κάποιο τρόπο να εξεταστεί μέσα από ένα παλαιστινιακό φακό. Οι αραβικοί λαοί μας έχουν απογοητεύσει, και μεις εμπνεύσαμε ολόκληρο τον κόσμο με την αντίστασή μας.

Ναι, αποκαλούσα τον εαυτό μου διεθνίστρια. Υποστήριζα ότι ήμουν υπέρ των καθολικών και ανθρωπιστικών ιδεωδών. Φλυαρούσα σχετικά με την κατάργηση των συνόρων και τη διαξαγωγή μιας σοσιαλιστικής επανάστασης.

Αλλά τότε ήρθε η Συρία και αποκαλύφθηκε η υποκρισία μου και η ευθραυστότητα αυτών των ιδανικών.

Όταν άκουσα για πρώτη φορά στις 18 Μαρτίου του 2011, ότι ο λαός της Συρίας στην Ντάραα απαιτούσε μια μεταρρύθμιση του καθεστώτος, το μόνο που μπορούσα να σκεφτώ, υποσυνείδητα, ήταν: «Αν το αιγυπτιακό σενάριο επαναληφθεί στη Συρία, θα είναι μια καταστροφή για την Παλαιστίνη.»

Δεν σκεφτόμουν αυτούς που σκοτώθηκαν από το καθεστώς εκείνη τη μέρα. Δεν σκέφτηκα όσους συνελήφθησαν ή βασανίστηκαν.

Δεν σκέφτηκα την αναπόφευκτη καταστολή από το καθεστώς.

Δεν είχα χαιρετήσει τις απίστευτα θαρραλέες διαμαρτυρίες στην Ντάραα με την ίδια έξαρση και τον ζήλο που αισθάνθηκα κατά τη διάρκεια των εξεγέρσεων στην Τυνησία, την Αίγυπτο, το Μπαχρέιν, την Υεμένη και τη Λιβύη.

Το μόνο που μπορούσα να εκφράσω ήταν ένας αναστεναγμός καχυποψίας και φόβου.

«Ο Άσαντ είναι ένας τύραννος και το καθεστώς του είναι σάπιο», σκέφτηκα, «αλλά τα αποτελέσματα μετά την πτώση του μπορεί να είναι καταστροφικά για την Παλαιστίνη και την αντίσταση.» Αυτός ο ιερός άξονας αντίστασης σήμαινε για μένα τότε πολλά περισσότερα από τις συριακές ζωές που αφαιρέθηκαν από τους υποστηρικτές του [του άξονα].

Ήμουν από εκείνες κι εκείνους που οι καρδιές τους χτύπησαν δυνατά όταν ο Χασάν Νασράλα εμφανίστηκε στην τηλεόραση. Έχω κατεβάσει βίντεο απ' το YouTube από τις ομιλίες του και βούρκωσα ακούγοντας τραγούδια που εξυμνούσαν την αντίσταση και τις νίκες του.

Και ενώ, κατ' αρχήν, υποστήριξα τα αιτήματα των Σύριων διαδηλωτών, το έκανα με απροθυμία και ήταν μια υπό όρους υποστήριξη. Δεν ήταν καν αλληλεγγύη, επειδή ήμουν τόσο εγωίστρια και πάντα επικεντρωμένη στην Παλαιστίνη.

Είχα κοινοποιήσει στο twitter ένα post από το blog ενός Αιγύπτιου ακτιβιστή που καλούσε τους Σύριους να κρατάνε παλαιστινιακές σημαίες, προκειμένου να «καταρρίψουν» την προπαγάνδα του καθεστώτος. Ο λαός της Συρίας βγήκε στους δρόμους για την υπεράσπιση πανανθρώπινων ιδανικών, αυτών των ίδιων που εγώ ισχυριζόμουν ότι υποστήριζα, αλλά ήμουν ανίκανη να δω τον αγώνα τους πέρα από το στενό παλαιστινιακό πρίσμα μου. Υποστήριζα ότι είμαι διεθνίστρια δίνοντας παράλληλα προτεραιότητα στις παλαιστινιακές ανησυχίες σε σχέση με τα θύματα στη Συρία. Συμμετείχα ανενδοίαστα σ' ένα διαγωνισμό πόνου και είχα ενοχληθεί που ο συριακός πόνος κατέλαβε περισσότερες σελίδες εφημερίδων από τον παλαιστινιακό πόνο. Ήμουν πάρα πολύ αφελής για να κατανοήσω ότι οι δοκιμασίες και των Σύριων και και των Παλαιστίνιων ήταν απλώς υποσημειώσεις και ότι η έκτακτη είδηση θα γινόταν κι αυτή ρουτίνα, πολύ βαρετή και ανάξια κατανάλωσης σε διάστημα λίγων μηνών.

Υποστήριζα την απόρριψη όλων των μορφών καταπίεσης, ενώ ταυτόχρονα περιμένα από τον αρχηγό μιας θρησκευτικής πολιτοφυλακής να πει κάτι σχετικά με τη Συρία και να μιλήσει με πάθος για την Παλαιστίνη.

Η συριακή επανάσταση ήταν μια δίκη για την προδοσία των αρχών μου. Αλλά αντί να με καταδικάσει, μου δίδαξε το μάθημα της ζωής μου: ήταν ένα μάθημα που δόθηκε με τιμή και αξιοπρέπεια.

Δόθηκε με αγάπη, από τις γυναίκες και τους άνδρες που χόρευαν και τραγουδούσαν στους δρόμους, αμφισβητώντας την σιδερένια πυγμή με τη δημιουργικότητα, που αρνήθηκαν να παραιτηθούν, ενώ κυνηγούνταν από τις δυνάμεις ασφαλείας, που μετέτρεψαν τις πομπές των κηδειών σε ενθουσιώδεις πορείες για την ελευθερία, επανεξετάζοντας τρόπους για να ανατρέψουν τη λογοκρισία του καθεστώτος· που εισήγαγαν τη μαζική πολιτική σε συνθήκες ανείπωτου τρόμου· και φώναζαν για ενότητα παρά την υποκίνηση θρησκευτικών αντιπαραθέσεων· φώναζαν το όνομα της Παλαιστίνης σε πολλές διαδηλώσεις και κρατούσαν την παλαιστινιακή σημαία χωρίς να χρειάζεται να τους ζητήσει να το κάνουν ένας Αιγύπτιος σούπερ σταρ blogger.

Ήταν μια σταδιακή διαδικασία εκμάθησης στην οποία έπρεπε να παλέψω με τις δικές μου προκαταλήψεις για το πώς πρέπει να «μοιάζει» μια επανάσταση, και πώς πρέπει να αντιμετωπίσουμε ένα κίνημα ενάντια σε ένα υποτιθέμενα φιλοπαλαιστινιακό καθεστώς. Προσπάθησα απεγνωσμένα να παραβλέψω το άσχημο πρόσωπο κάτω από τη μάσκα της αντίστασης που φοριόταν από τη Χεζμπολάχ, αλλά η επανάσταση πέταξε αυτή τη μάσκα μακριά. Και αυτή δεν ήταν η μόνη μάσκα που ξεσκίστηκε, ακολούθησαν ακόμη περισσότερες. Και τώρα τα πραγματικά πρόσωπα των αυτοαποκαλούμενων αγωνιστών της ελευθερίας και των αριστεριστών του σαλονιού αποκαλύφθηκαν· οι συριακές φωνές που καταπνίγονταν για χρόνια άρχισαν να ακούγονται.

Πώς μπορεί κανείς να μην εμπνευστεί από ένα λαό που ανακαλύπτει ξανά τη φωνή του, μετατρέποντας τα δημοτικά τραγούδια και τους ποδοσφαιρικούς ύμνους σε επαναστατικά τραγούδια; Πώς μπορεί κανείς να μη αιφνιδιαστεί από τη χορογραφία των διαδηλώσεων μπροστά στα τανκς;

Η συριακή γεωγραφία ήταν πολύ πιο ποικιλόμορφη και πλούσια από εκείνη που προβάλλονταν από το καθεστώς και η επίσημη αφήγηση κατέρρευσε καθώς οι Σύριοι επανασυγκρότησαν από τα περιθώρια τις δικές τους αφηγήσεις. Το συριακό ουράνιο τόξο είχε πολλά περισσότερα χρώματα από εκείνα που επιτρέπονταν από το καθεστώς. Και οι Σύριοι μπόρεσαν να υψώσουν τη φωνή τους σε χώρους εκτός των ποδοσφαικών γηπέδων, χρησιμοποιώντας στις δημόσιες πλατείες και τους δρόμους διάσημους ύμνους νίκης για να βρίζουν τον Χάφεζ αλ Άσαντ, τον «αιώνιο ηγέτη».

Αν το όνομα Χάφεζ αλ Άσαντ μπορούσε να ψιθυρίζεται μόνο τρέμνοντας πριν από το 2011, οι άνθρωποι επιτέλους μπορούσαν να βρίζουν αυτόν και τον γιο του δυνατά, ταρακουνώντας, τόσο τη φυσική όσο και τη συμβολική ηγεμονία αυτής της δυναστείας, από τα θεμέλιά της.

Δεν θα μπορούσα να παραμένω ουδέτερη καθώς οι Σύριοι επαναπροσδιόριζαν το εφικτό και διεύρυναν τα όρια της δύναμης του λαού, έστω και για λίγο, κατά τη διάρκεια αυτών των πρώτων μηνών της μοιραίας ελπίδας.

Το να παραμείνω αμερόληπτη ήταν μια πράξη προδοσίας για όλα αυτά που ισχυριζόμουν ότι υποστήριζα. Πώς θα μπορούσα να διαβάσω το απόσπασμα του Χάουαρντ Ζιν για όσους δεν παίρνουν θέση για την Παλαιστίνη, ότι «δεν μπορείς να είσαι ουδέτερος σ' ένα τραίνο που κινείται», ενώ εγώ έκανα το ίδιο για τη Συρία; Η συριακή επανάσταση συνέτριψε την ακινησία μου. Ξαναβρήκα τη φωνή μου, χάρη στη μαζική κινητοποίηση που είδα στη Συρία. Ήθελα να ακούσω αποσπάσματα από συριακές διαδηλώσεις, να απομνημονεύσω τα τραγούδια τους και να τα επαναλάβω στις παλαιστινιακές διαδηλώσεις. Σκεφτόμουν ότι η τόλμη των Σύριων θα κάνει αμέσως τη φωνή μου πιο δυνατή και θα με βοηθήσει να ξεπεράσω οποιοδήποτε ίχνος φόβου.

Δεν επιλέγεις την εθνικότητα με την οποία γεννήθηκες και δεν πρέπει να περιορίζεσαι από τα δεσμά της.

Η συριακή μου ταυτότητα, η αίσθησή μου τού ανήκειν στη συριακή επανάσταση, δεν επιβλήθηκε πάνω μου. Επέλεξα να την υιοθετήσω. Ποτέ δεν πάτησα το πόδι μου στη Συρία. Μέχρι το 2013 δεν είχα γνωρίσει κανέναν Σύριο, πρόσωπο με πρόσωπο, που να μην είναι από τα κατεχόμενα Υψώματα του Γκολάν. Ο βασικός τρόπος σύνδεσής μου με τους Σύριους ήταν και παραμένει μέσω των social media και του Skype. Ακόμα κι αν δεν μπορώ να βοηθήσω, αισθάνομαι Σύρια και πλήρως ταυτισμένη με τον αγώνα τους.

Μέχρι το 2011, ο λόγος μου για την κατάργηση των συνόρων και την διεθνιστική αλληλεγγύη δεν ήταν παρά ένα σλόγγαν, απλή ρητορική. Χάρη στη συριακή εξέγερση, κατάλαβα τελικά τι περίπου είναι πραγματικά η αλληλεγγύη.

Πάντα περίμενα από τους ανθρώπους να υποστηρίξουν την παλαιστινιακή υπόθεση, χωρίς να θέτουν όρους, χωρίς κήρυγμα ή διάλεξη, χωρίς υπαγορεύσεις. Όταν ξέσπασε η συριακή εξέγερση, έκανα ό,τι ακριβώς έκαναν εκείνοι που ρητορεύουν από τις πολυθρόνες απαιτώντας μια επανάσταση γιασεμιών από τους Παλαιστίνιους και ζητώντας μας συνεχώς έναν νέο Γκάντι και έναν νέο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Αλλά καθώς η επανάσταση συνεχίστηκε, μπόρεσα να κατανοήσω επιτέλους την αληθινή έννοια της αλληλεγγύης από τα κάτω, μιας αλληλεγγύης που είναι άνευ όρων αλλά και κριτική. Είδα με ποιο τρόπο άνθρωποι σαν τον μάρτυρα Ομάρ Αζίζ1 εφάρμοζαν την οριζόντια αυτο-διακυβέρνηση σε ορισμένες από τις πιο συντηρητικές και παραδοσιακές γειτονιές, και έμαθα από το μοντέλο τους.

Έμαθα την έννοια της κοινοτικής αλληλεγγύης και της παλαιστινιακο-συριακής συναδέλφωσης από τους Παλαιστινίους που μένουν στο στρατόπεδο προσφύγων της Ντάραα: διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να περάσουν λαθραία ψωμί και φάρμακα και να σπάσουν την πολιορκία στην εξεγερμένη πόλη Νταράα. Δεν ήταν απλά μια ανθρωπιστική πράξη· ήταν μια πολιτική δήλωση και η αρχή της διαμόρφωσης μιας ταυτότητας, που ήταν Παλαιστινιακο-Συριακή επαναστατική ταυτότητα.

Ο Χαλίντ Μπακράουι, ένας Παλαιστίνιος πρόσφυγας από το Γιαρμούκ, και ο Ζαραντάστ Ουάνλι2, ένας νεαρός Σύριος από τη Δαμασκό, τραυματίστηκαν και οι δύο από τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής κατά τη διάρκεια των «πορειών για την επιστροφή» των Υψωμάτων του Γκολάν το 2011. Ο Χαλίντ και ο Ζαραντάστ δολοφονήθηκαν και οι δυο από το συριακό καθεστώς: ο πρώτος πέθανε από βασανιστήρια, ο δεύτερος πυροβολήθηκε και πέθανε κατά τη διάρκεια μιας ειρηνικής διαμαρτυρίας.

Οι Σύριοι έκαναν πορεία αλληλεγγύης για τη Γάζα μέσα στα ερείπια των σπιτιών που καταστράφηκαν από τις αεροπορικές επιδρομές του συριακού καθεστώς. Η Συριακή Επαναστατική Νεολαία3 κολλούσε αφίσες εναντίον της εθνοκάθαρσης των Παλαιστινίων στην Νάκαμπ, όταν τα περισσότερα από τα μέλη της ομάδας κρύβονταν, ήταν στις φυλακές, στην εξορία, ή στον τάφο.

Αυτή ήταν η αλληλεγγύη των καταπιεσμένων με την οποία οι Σύριοι μετέτρεψαν τη ρητορική σε πράξη. Πώς μπορεί κανείς να μην τη θαυμάσει;

Εάν η δεύτερη Ιντιφάντα τον Οκτώβριο του 2000 διαμόρφωσε την πολιτική συνείδηση και την εθνική ταυτότητα ενός 11χρονου κοριτσιού που μόλις είχε αφήσει το μικρό χωριό του για να μετακινηθεί στην πόλη, με το πρώτο κύμα της συριακής επανάστασης τον Μάρτιο του 2011 αναγεννιόταν μια γυναίκα κάνοντας πιο σταθερά τα βήματά της στην Ιερουσαλήμ. Η Ιερουσαλήμ, η πόλη μου, αυτή που επέλεξα να αποκαλώ πατρίδα, δεν θα μπορούσε με οποιονδήποτε τρόπο να απελευθερωθεί από τους καταπιεστές του συριακού λαού μου. Το πνεύμα της Ιερουσαλήμ δεν μπορούν να το σφετεριστούν εκείνοι που βομβαρδίζουν ένα νοσοκομείο που φέρει το όνομά της.

Αντί να συμβιβάσει τα επίπεδα της Παλαιστινιακής και της Συριακής μου ταυτότητας, η συριακή εξέγερση με έκανε ακόμα πιο αποφασιστική στην παλαιστινιακή υπόθεση: την απελευθέρωση της γης από τον κατακτητή και την απελευθέρωση της παλαιστινιακής υπόθεσης από τους δικτάτορες και τους καιροσκόπους.

Και ενώ διέρρηξα τις σχέσεις μου με ανθρώπους που κάποτε θεωρούνταν συντρόφοι εξαιτίας της υποστήριξής τους στο συριακό καθεστώς, απέκτησα επίσης νέες, εφ' όρου ζωής φιλίες, που έχουν διαποτίσει τον κόσμο μου με θέρμη και δύναμη.

Χρωστάω τόσα πολλά στη συριακή επανάσταση που με αναδημιούργησε. Δεν έχω καμία ιδιότητα ή έπαρση ή την προθυμία για να μιλήσω για λογαριασμό του οποιουδήποτε, πόσο μάλλον για λογαριασμό του παλαιστινιακού λαού, αλλά εγώ προσωπικά χρωστάω μια συγγνώμη στον λαό της Συρίας. Δεν θα έπρεπε ποτέ να είχα διστάσει στην υποστήριξη της δίκαιης υπόθεσής του. Δεν δεν θα έπρεπε ποτέ να βάλω προνομιακές γεωπολιτικές ανησυχίες πάνω από τις ζωές των Σύριων. Και δεν θα έπρεπε ποτέ να έχω τόσο αφελώς εξαπατηθεί από την προπαγάνδα του άξονα αντίστασης.

Χρωστάω μια συγγνώμη σε έναν λαό που, εδώ και δεκαετίες, έχει ποδοπατηθεί, φιμωθεί, και ταπεινωθεί στο όνομα της δικής μου υπόθεσης· σ' ένα λαό που η μόνη συνάντηση με την «Παλαιστίνη» ήταν σε ένα μπουντρούμι φυλακής που φέρει αυτό το όνομα· τον λαό που κατηγορήθηκε και χλευάστηκε επειδή ήταν τόσο υπάκουος αλλά όταν ξεσηκώθηκε, εγκαταλείφθηκε.

Χρωστάω μια συγγνώμη σε όσους κατηγορήθηκαν για ένα μακελειό που διαπράττεται εναντίον τους, όπως ακριβώς κι εμείς, και οι οποίοι επίσης προδόθηκαν από μια αντιπολίτευση που προσποιείται ότι τους εκπροσωπεί, όπως ακριβώς κι εμείς. Χρωστάω μια συγγνώμη σε έναν λαό που κυνικά καλείται να δώσει μια εναλλακτική λύση απέναντι στο καθεστώς του Άσαντ και τους ισλαμιστές, ενώ οι βόμβες και οι πυραύλοι πέφτουν στα κεφάλια τους. Αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που ρωτάνε: «Πού είναι η εναλλακτική λύση;» αγνοούν ότι οι Σύριοι οι οποίοι ήταν έτοιμοι να προσφέρουν ένα προοδευτικό όραμα, έχουν φυλακιστεί, έχουν σκοτωθεί ή εκτοπιστεί από το καθεστώς.

Κάποιος θα σκεφτόταν ότι οι Παλαιστίνιοι που γνωρίζουν τον κυνισμό πίσω από το ερώτημα των εναλλακτικών λύσεων δεν θα το έθεταν σε έναν άλλο καταπιεσμένο λαό που αγωνίζεται να χτίσει τα πάντα από το μηδέν.

Ωστόσο, παρά τις αντιφάσεις, οι Παλαιστίνιοι και οι Σύριοι έχουν την ίδια λαχτάρα για την ελευθερία, την ίδια φλογερή επιθυμία να ζήσουν με αξιοπρέπεια και το όνειρο να περπατήσουν στους δρόμους της Παλιάς Πόλης της Δαμασκού και της Παλιάς Πόλης της Ιερουσαλήμ.

Ο δρόμος όμως που θα περάσουμε για να φτάσουμε εκεί, δεν είναι αυτός που το καθεστώς και η Χεζμπολάχ έχουν γεμίσει με πτώματα Σύριων, αλλά αυτός που θα ανοιχτεί με τα χέρια των Παλαιστίνιων και των Σύριων αγωνιστών και αγωνιστριών της ελευθερίας: από ανθρώπους που γνωρίζουν ότι η ελευθερία τους θα είναι πάντα ατελής χωρίς την ελευθερία των αντρών και γυναικών αδελφών τους.

 

Μετάφραση: e la libertà

 

Budour Hassan, «How the Syrian Revolution has transformed me», قصف عشوائي - Random Shelling, 19 Μαΐου 2016. Αναδημοσίευση: Syrian Revolution Commentary and Analysis, 20 Μαΐου 2016· και SocialistWorker.org, 23 Μαΐου 2016. 

 

Σημειώσεις

1 [Σ.τ.Μ.:] Για τον Omar Aziz βλ., Λεϊλά Αλ Σάμι, «Ομάρ Αζίζ: Η επίδραση των ιδεών ενός Σύρου αναρχικού στην εξέγερση της Συρίας», Provo.gr, 18 Μαΐου 2016· Budour Hassan, «Omar Aziz: Rest in Power», قصف عشوائي - Random Shelling, 20 Φεβρουαρίου 2013 και «Για τα τοπικά συμβούλια στη Συρία (2011) – Omar Aziz», Πρακτορείο RIOTERS, 28 Φεβρουαρίου 2013. 

2 [Σ.τ.Μ.:] Για τον Khaled Bakrawi και τον Zaradasht Wanly βλ., Budour Hassan, «Death under torture in Syria: the horrors ignored by pacifists», قصف عشوائي - Random Shelling, 15 Σεπτεμβρίου 2013. 

3 [Σ.τ.Μ.:] Για την Συριακή Επαναστατική Νεολαία, βλ., «Syrian youth believed in freedom, and took the world by force», Syria Untold, 3 Ιουλίου 2013.

Τελευταία τροποποίηση στις Σάββατο, 15 Οκτωβρίου 2016 22:06
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.