Σάββατο, 22 Απρίλιος 2017 13:57

Γαλλικές προεδρικές εκλογές: Μήπως πρέπει να παραιτηθεί ο Φιλίπ Πουτού;

Κατηγορία Κόσμος

Daniel Tanuro

Γαλλικές προεδρικές εκλογές: Μήπως πρέπει να παραιτηθεί ο Φιλίπ Πουτού;

Αυτά είναι λίγα προσωπικά λόγια για μια πολιτική κατάσταση στη Γαλλία που είναι ταυτόχρονα γεμάτη από κινδύνους και ελπίδες και εξαιρετικά περίπλοκη.

Ας δούμε πρώτα τα πράγματα μέσα από ένα πολύ, πολύ στενό πρίσμα, δεδομένου ότι αυτός είναι ο τρόπος που μας παρουσιάζονται στα κοινωνικά μέσα. Δεν θα έπρεπε το NPA να αποσύρει τον προεδρικό του υποψήφιο, τον Φιλίπ Πουτού; Δεν θα έπρεπε το NPA να καλέσει σε ψήφο υπέρ του Ζαν-Λικ Μελανσόν; Δεν θα μπορούσε αυτό να δώσει στον Μελανσόν περισσότερες πιθανότητες να περάσει στον πρώτο γύρο και να νικήσει την Λε Πεν στο δεύτερο και, ως εκ τούτου, να καταργήσει τη μεταρρύθμιση στα εργασιακά, αυξάνοντας τον κατώτατο μισθό και δύνοντας ένα χτύπημα ενάντια στην λιτότητα της ΕΕ;

Για πολλούς αριστερούς που εξετάζουν την πολιτική κατάσταση στη Γαλλία από μακριά, μέσω των μέσων ενημέρωσης και των δημοσκοπήσεων, η απάντηση φαίνεται σαφής. Με τους τέσσερις κορυφαίους υποψήφιους τόσο κοντά ο ένας στον άλλο, το 2 ή 2,5% του Πουτού θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά. Ο Πουτού έχει διεξάγει μια δυναμική εκστρατεία. Αντιμετώπισε αποτελεσματικά τον Φιγιόν και την Λε Πεν στη μεγάλη τηλεοπτική συζήτηση και το NPA είχε την απήχηση στα ΜΜΕ που επιδίωξε. Έτσι αυτό είναι αρκετό τώρα, για να πρέπει ο Πουτού να αποσύρει την υποψηφιότητά του και να καλέσει σε ψήφο υπέρ του Μελανσόν, συνεχίζοντας να διατυπώνει την κριτική του. Αν δεν το κάνει αυτό θα είναι σεχταριστής, μας λένε.

Αυτή η λογική δεν αντέχει σε μια πιο λεπτομερή εξέταση.

Στην πραγματικότητα, τα πράγματα δεν είναι καθόλου τόσο απλά. Δεν είναι από την ανθρώπινη σκοπιά, δεν είναι από μια πρακτική σκοπιά, και δεν είναι από τη σκοπιά των καθαρά εκλογικών υπολογισμών. Επιπλέον, αγνοεί το βασικό πολιτικό πρόβλημα: τόσο από κοινωνική όσο και από πολιτική άποψη, το γαλλικό εθνικο-λαϊκιστικό σχέδιο του μεγάλου ηγέτη Ζαν-Λικ Μελανσόν αποτελεί εμπόδιο στην ενότητα της Αριστεράς ενάντια στη Δεξιά και την Ακροδεξιά. Αλλά ας μην ξεπεράσουμε τον εαυτό μας. Ας ξεκινήσουμε εξετάζοντας ορισμένα συγκεκριμένα ζητήματα.

Από απόλυτα ανθρώπινη άποψη, λίγες μόνο ημέρες πριν από την ψηφοφορία και χωρίς κάτι σημαντικό ως αντάλλαγμα, θα ήταν αδύνατο να σπάσουμε τα δάχτυλά μας και να σταματήσουμε χιλιάδες υποστηρικτές οι οποίοι πραγματοποίησαν καμπάνιες για τις ιδέες και το όραμα τους για την κοινωνία. Αυτοί οι αγωνιστές έχουν κάνει μεγάλες θυσίες (ειδικά μόνο για να μαζέψουν τις υπογραφές που απαιτούνται για την συμμετοχή στον πρώτο γύρο) και βλέπουν τα οφέλη από την άποψη της κάλυψης των μέσων ενημέρωσης, της δημόσιας υποστήριξης, της συμμετοχής στις συγκεντρώσεις της καμπάνιας και της αύξησης των μελλών.

Από πρακτική άποψη, τα ψηφοδέλτια έχουν εκτυπωθεί και τίποτα δεν εμποδίζει τους ψηφοφόρους που το επιθυμούν να ψηφίσουν υπέρ του Φιλίπ Πουτού. Επιπλέον, αν το NPA δηλώσει δημοσίως ότι αποσύρει τον υποψήφιο του υπέρ του Ζαν-Λικ Μελανσόν, δεν θα ήταν σίγουρο ότι θα του επιστραφούν τα έξοδα της καμπάνιας του (κάθε υποψήφιος μπορεί να δαπανήσει μέχρι 800.000 ευρώ και να λάβει επιστροφή χρημάτων μετά την υποβολή αποδείξεων). Ποιος θα αναλάμβανε αυτόν τον κίνδυνο; Πολύ καθαρά, δεν πρόκειται αυτοί που είναι έξω από το χορό να πληρώσουν τους λογαριασμούς!

Τα μαθηματικά είναι λάθος

Τέλος, από τη σκοπιά των καθαρά εκλογικών υπολογισμών, τα μαθηματικά είναι λάθος. Υπάρχει μεγάλη μάζα αναποφάσιστων ψηφοφόρων. Επιπλέον, η υποστήριξη του Φιλίπ Πουτού (και, σε μικρότερο βαθμό, της υποψήφιας του Lutte Ouvrière, Ναταλί Αρτώ) αντικατοπτρίζει ένα ρεύμα ριζοσπαστισμού που είναι πολύ υπαρκτό στη γαλλική κοινωνία. Για να το πούμε απλά, το ρεύμα του ριζοσπαστισμού δεν ταυτίζεται καθόλου με τη γαλλική σημαία, τον εθνικό ύμνο, τη στρατιωτική παρέλαση της 14ης Ιουλίου και τις δυσάρεστες δηλώσεις του Μελανσόν γύρω από μια σειρά θεμάτων: οι αποσπασμένοι εργαζόμενοι (αυτοί που προέρχονται από άλλες ευρωπαϊκές χώρες), η χρήση των πυρηνικών όπλων, η υποστήριξη στους ρωσικούς βομβαρδισμούς στη Συρία και η «τιμή της αστυνομικής στολής της Δημοκρατίας», για να αναφέρουμε μόνο κάποια απ’ αυτά.

Είναι πιθανό ότι υπάρχουν περισσότεροι υποστηρικτές του Πουτού και της Αρτώ από ό, τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Πολλοί από αυτούς επέλεξαν να ψηφίσουν τον Μελανσόν για «στρατηγικούς» λόγους και παρά τις συχνά σοβαρές αμφιβολίες τους. Αλλά τι γίνεται με εκείνους που δεν έχουν πάρει αυτή την απόφαση, παρά τις πρόσφατες πιέσεις; Αν ο Πουτού αποσυρθεί, τι θα κάνουν αυτοί οι ψηφοφόροι; Λοιπόν, οι περισσότεροι θα ψηφίσουν την Ναταλί Αρτώ ή απλώς θα μείνουν σπίτι την ημέρα των εκλογών. Απλά δεν τους αρέσει το πρόγραμμα ή το στυλ του Μελανσόν, για να μην αναφέρουμε τους υποστηρικτές του. Για αυτούς τους ψηφοφόρους, ο Φιλίπ Πουτού είναι η στρατηγική επιλογή - επειδή αντιπροσωπεύει τις ιδέες τους. Και έχουν δίκιο: γιατί πρέπει να κάνουν χαρακίρι στον πρώτο γύρο των εκλογών; Και παρεμπιπτόντως, πώς στο καλό ένας υποψήφιος της εργατικής τάξης που πάτησε κάτω τη Λε Πεν και τον Φιγιόν μπροστά σε έξι εκατομμύρια ανθρώπους στη συζήτηση της τηλεόρασης, δεν είναι «στρατηγική επιλογή»;

Ναι, η ενότητα είναι το βασικό ερώτημα!

Ας δούμε τώρα τις ευρύτερες ερωτήσεις. Η ενότητα του «λαού της Αριστεράς» ενάντια στη Δεξιά και την Ακροδεξιά μετά τις εκλογές θα είναι το κεντρικό ερώτημα, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Αυτό προφανώς θα συμβεί εάν ο κεντροδεξιός υποψήφιος Εμμανουέλ Μακρόν ή ο σκληρός-δεξιός υποψήφιος Φρανσουά Φιγιόν νικήσει τη Λε Πεν στον δεύτερο γύρο. Και οι δύο υποψήφιοι θα ξεκινήσουν πολύ σκληρές επιθέσεις λιτότητας εναντίον των εργαζομένων, των νέων και των μεταναστών. Αλλά θα είναι επίσης το κεντρικό ερώτημα αν, με κάποιο θαύμα, ο Μελανσόν εκλεγεί πρόεδρος. Υπό την προεδρία του Μελανσόν, τα ουσιαστικά αριστερά μέτρα θα εφαρμοστούν μόνο εάν, πρώτον, οι βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται ένα μήνα μετά τις προεδρικές εκλογές θα αναδείκνυαν μια κυβέρνηση αριστερής πλειοψηφίας. Και, δεύτερον, εάν οικοδομηθεί η πιο πλατιά και ενωτική εργατική αντίσταση και η αντίσταση των κοινωνικών κινημάτων ως απάντηση στην αναπόφευκτη ντόπια και διεθνή αντίδραση. Κανένα από αυτά δεν μπορεί να τραβηχτεί μαγικά από ένα καπέλο.

Αυτό θα ήταν αλήθεια ακόμη και σε μια ιδανική κατάσταση, αλλά στην πραγματικότητα η γαλλική αριστερά είναι βαθιά διχασμένη, αν όχι σε ερείπια. Το Αριστερό Μέτωπο (FG) του Κομμουνιστικού Κόμματος (PCF), του Αριστερού Κόμματος (PG) και του Ensemble έχει καταρρεύσει. Από τη μία πλευρά, το PCF προσπάθησε να συνεχίσει με κάθε τρόπο την παλαιά μεταρρυθμιστική του στρατηγική συμμαχίας με τους Σοσιαλιστές (PS), επειδή οι εκλεγμένοι αξιωματούχοι του εξαρτώνται από αυτή τη συμμαχία για την επιβίωσή τους. Από την άλλη μεριά, ο Μελανσόν αντλεί έμπνευση από τους Podemos της Ισπανίας και δημιούργησε ένα κίνημα για να υποστηρίξει τις προεδρικές του φιλοδοξίες - στο οποίο μπορούσαν να ενταχθούν μόνο άτομα, υποχρεωμένα να αποδεχθούν τους κανόνες που έθεσε ο Μελανσόν και οι πιστοί του. Αυτό το κίνημα (France Insoumise ή Ανυπότακτη Γαλλία), παρουσιάζεται ως μια αριστερή λαϊκίστικη εναλλακτική λύση απέναντι στα πολιτικά κόμματα που οργανώνονται γύρω από έναν χαρισματικό ηγέτη για το Έθνος. Η τρίτη συνιστώσα του Αριστερού Μετώπου, το Ensemble, βρέθηκε εγκλωβισμένη στο μεταξύ, χωρίς άλλη επιλογή από το να υποστηρίξει το Μελανσόν. Το PCF κατέληξε να κάνει το ίδιο, αν και ο ηγέτης του Πιερ Λοράν χρειάστηκε να καταβάλει μερικές προσπάθειες πριν εξασφαλίσει πλειοψηφία για αυτή τη θέση.

Εν τω μεταξύ, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το έργο του Μελανσόν ήταν εξαιρετικά επιτυχημένο. Η καμπάνια του δημιούργησε γνήσια δυναμική και τεράστια ελπίδα. Οι μαζικές συγκεντρώσεις της καμπάνιας της France Insoumise αποτελούν μια απεικόνιση αυτού του γεγονότος. Δεν μπορεί να αρνηθεί κανείς τα πολλά προσόντα του υποψηφίου. Για κάποιους, είναι εξαιρετικός ομιλητής. Για κάποιους άλλους, η France Insoumise έχει οργανώσει μια εξαιρετική, εντυπωσιακή καμπάνια. Ωστόσο, αυτή η επιτυχία είναι εν μέρει συνέπεια ενός πολύ συγκεκριμένου πλαισίου. Με τη Λε Πεν και τον Φιγιόν βυθισμένους σε σκάνδαλα, από τη μια πλευρά και το κενό που δημιούργησε η ήττα του κομματικού μηχανισμού στις προκριματικές του PS, από την άλλη, ο Μελανσόν μπόρεσε να ανέβει στις δημοσκοπήσεις σαν μπαλόνι που ανυψώνεται από ένα ωστικό κύμα ζεστού αέρα. Καλο για αυτον! Θα ήταν όμως σοβαρό λάθος να καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι η ορμή πίσω από τη France Insoumise μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται με γραμμικό τρόπο και να αποφεύγει την ανάγκη για στρατηγική σκέψη σχετικά με τις συμμαχίες που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως εφαλτήριο για την αριστερή ενότητα και γύρω από την πλατφόρμα που είναι απαραίτητη για αυτή την ενότητα.

Αυταπάτη του κοινωνικού κινήματος, πολιτική αυταπάτη

Πρώτα απ’ όλα, θα ήταν ένα σοβαρό λάθος επειδή η επερχόμενη αντιπαράθεση με τη Δεξιά και την Ακροδεξιά θα γίνει τελικά στους δρόμους. Μπορεί να κερδηθεί μόνο αν όλα τα τμήματα των εκμεταλλευόμενων και των καταπιεσμένων είναι ενωμένα, έστω κι αν δεν έχουν νόμιμα χαρτιά. Άρα λοιπόν όχι μόνο «οι συνάδελφοί μου Γάλλοι πολίτες». Η «ρητορική» του Μελανσόν, για «το ένα και αδιαίρετο» Έθνος, με την κοσμικότητα του κράτους πάνω απ’ όλα και τις σημαίες που κυματίζουν («θέλω να δώσω τη Γαλλία πίσω στους Γάλλους»!), του επιτρέπει να εξασφαλίσει ευρεία εκλογική στήριξη. Αλλά δημιουργεί ένα πραγματικό πρόβλημα όταν πρόκειται για την επίτευξη της ενότητας στους κοινωνικούς αγώνες. Ο διεθνισμός δεν είναι προαιρετικός. Είναι μια ζωτική προϋπόθεση για οποιοδήποτε πραγματικό αριστερό πολιτικό σχέδιο δράσης.

Δεύτερον, είναι αυταπάτη για πολιτικούς λόγους. Ο Μελανσόν κατάπιε το αριστερό μέτωπο. Για να λανσάρει τη France Insoumise, έβαλε ακόμη και το Αριστερό Κόμμα στον πάγο, αν και αυτό είναι το κόμμα που δημιούργησε ο ίδιος! Η συμπεριφορά του έχει δημιουργήσει και συνεχίζει να δημιουργεί τεράστιες διαιρέσεις και μεγάλη δυσαρέσκεια. Αυτό είναι ένα πολύ συγκεκριμένο ζήτημα. Η France Insoumise έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα κατεβάσει τους δικούς της υποψηφίους εναντίον των υποψηφίων του PCF στις βουλευτικές εκλογές - παρόλο που το PCF υποστηρίζει την προεκλογική εκστρατεία του Μελανσόν! Οι στόχοι της France Insoumise είναι πραγματικά αρκετά διαφανείς: στα βήματα του πρώην προέδρου Φρανσουά Μιτεράν, και με πρόσχημα το «να κινηθούμε πέρα από τα πολιτικά κόμματα», θέλει να καταστρέψει το PCF. Δεν είναι μυστικό ότι πολλοί κομμουνιστές δεν μπορούν να υποστηρίξουν τον Μελανσόν. Τέτοια «ενότητα»!

Αλλά το βασικό πολιτικό ερώτημα αφορά την προσέγγιση που πρέπει να έχουμε απέναντι στα μέλη του PS. 1,2 εκατομμύρια ψηφοφόροι επέλεξαν τον Μπενουά Αμόν στις προκριματικές του PS. Αυτό σημάδεψε μια μετατόπιση προς τα αριστερά και ένα χαστούκι για τον αυταρχικό σοσιαλ-φιλελευθερισμό του απερχόμενου πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς και του προέδρου Ολάν. Ο σοσιαλδημοκρατικός μηχανισμός απάντησε υπονομεύοντας την υποψηφιότητα του Αμόν και μάλιστα υποστηρίζοντας ανοιχτά τον Μακρόν. Ο Αμόν προσπάθησε να ικανοποιήσει τα κομματικά αφεντικά του PS και έπεσε στο 8% στις δημοσκοπήσεις. Και τι έχει να πει ο Μελανσόν; Λοιπόν, βασικά ότι αυτό εξυπηρετούσε σωστά τον Αμόν και ότι ήταν απόδειξη ότι αυτός, ο Μελανσόν, έπρεπε να συνεχίσει την ατομική του προσπάθεια. Αλίμονο, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ενώ μπορεί να είναι δυνατό για τον Μελανσόν να φτάσει στον δεύτερο γύρο χωρίς την υποστήριξη των ψηφοφόρων του PS που ψάχνουν για μια εναλλακτική λύση, αποκλείεται τελείως να μπορέσει να κερδίσει στον δεύτερο γύρο εναντίον του Μακρόν, ή πιθανώς ακόμη και ενάντια του Φιγιόν, χωρίς αυτούς.

Ο Μελανσόν κρατάει το κλειδί

Εάν ο Μελανσόν θέλει να κερδίσει, πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία με στόχο την ένωση του «λαού της Αριστεράς». Πρέπει να προτείνει ένα κοινό κυβερνητικό πρόγραμμα σε πιθανούς εταίρους βάσει κάποιων βασικών μέτρων που θα αντιμετωπίσουν τα επείγοντα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα του σήμερα. Μαζί με μια συμφωνία για τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου και μια στρατηγική κινητοποίησης για την μετεκλογική περίοδο. Δεν υπάρχει ένα μοναδικό ανυπέρβλητο εμπόδιο σε αυτό το μονοπάτι. Για ένα λόγο, η France Insoumise, ο Αμόν και το PCF ισχυρίζονται ότι παρέχουν μια εναλλακτική λύση στον σοσιαλ-φιλελευθερισμό, αποφεύγοντας τον αντικαπιταλισμό της Άκρας Αριστεράς. Επιπλέον, ο Μελανσόν βρίσκεται στη θέση του οδηγού και, ως εκ τούτου, είναι σε θέση να υπαγορεύει τα κύρια χαρακτηριστικά οποιασδήποτε συμφωνίας που απορρέει από δική του πρωτοβουλία.

Μια τέτοια πρωτοβουλία θα έδινε στον Μελανσόν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να φτάσει στον δεύτερο γύρο. Είναι επίσης η μοναδική του ευκαιρία να κερδίσει ένα δεύτερο γύρο με τον Μακρόν ή τον Φιγιόν, αν τα πράγματα αποδειχτούν έτσι (δεν πρέπει να δεχτούμε την ιδέα ότι η Λε Πεν θα περάσει απαραιτήτως στο δεύτερο γύρο· έχει ακόμα να ξεπεράσει την ταπεινωτική παρατήρηση του Πουτού σχετικά με την «ασυλία της εργατικής τάξης»1 στην τηλεοπτική αντιπαράθεση!). Ο Μελανσόν έχει το κλειδί για τη νίκη.

Κρατάει το κλειδί αλλά αρνείται να το στρίψει. Και κάθε μέρα βέβαια καθιστά όλο και πιο απίθανο ότι θα το κάνει ποτέ. Καθώς γράφω αυτές τις γραμμές, υπάρχει ένας καλός λόγος να φοβόμαστε ότι η πιθανότητα αποτροπής της νίκης της δεξιάς στο δεύτερο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών εξαντλείται μπροστά στα μάτια μας. Αυτό συμβαίνει επειδή ο Φιλίπ Πουτού δεν έχει αποσύρει την υποψηφιότητά του; Όχι, συμβαίνει επειδή ο Μελανσόν προσκολλάται στη στρατηγική του, προκειμένου να γίνει ο caudillo (Αρχηγός) μιας εθνικής λαϊκιστικής αριστερής δύναμης στην οποία οι φωνές της διαφωνίας θα είναι αδύναμες και κατακερματισμένες.

Αυτή είναι η πραγματική συζήτηση, η κρίσιμη στρατηγική συζήτηση για την Αριστερά. Εκείνα τα δάχτυλα που δείχνουν τον Πούτου την αποφεύγουν συνειδητά ή όχι.

Μετάφραση: e la libertà

Daniel Tanuro, «France: au nom du vote utile, haro sur Poutou?», LCR-Lagauche, 19 Απριλίου 2017 και στα αγγλικά (μετάφραση από τα γαλλικά: Nathan Rao): «French presidential elections: should Philippe Poutou stand down?», International Viewpoint, 21 Απριλίου 2017

Σημειώσεις

1 Ο Πουτού κατηγόρησε τη Λεπέν ότι ενώ εκείνη επωφελείται από τις βουλευτικές κλπ. ασυλίες της, για τους εργάτες δεν υπάρχει καμία εργατική ασυλία!

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 23 Απρίλιος 2017 13:24
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.