Τρίτη, 06 Οκτωβρίου 2015 15:44

Η δυναμική της ρωσικής στρατιωτικής επέκτασης στη Συρία ή η απόφαση διάσωσης και σταθεροποίησης του καθεστώτος του Άσαντ

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Ο Ζοζέφ Ντάχερ είναι μέλος της οργάνωσης, Ρεύμα Επαναστατικής Αριστεράς (Ταγιάρ αλ-Γιασάρ α-Θαουρί) και διαχειριστής του blog, Σουρία αλ-Χουρία λιλ-Άμπαντ - Syria Freedom Forever, (απ' το οποίο παίρνουμε και το κείμενο που δημοσιεύουμε) και συνδιαχειριστής του blog, Cafe Thawra. Έχει εκδώσει μαζί με άλλους το βιβλίο, “Penser l’émancipation. Offensives capitalistes et résistances internationals(La Dispute, Παρίσι 2013) και (μαζί με τον John Rees) το βιβλίο, “The People Demand. A short history of the Arab revolutions(Counterfire, Λονδίνο 2011). Ζει στην Ελβετία και εργάζεται στο Πανεπιστήμιο της Λωζάνης. Στο e la libertà έχουν μεταφραστεί πολλά άρθρα του για την Μέση Ανατολή.

courant-de-la-gauche-rc3a9volutionnaire-syrie.jpg

Το Ρεύμα Επαναστατικής Αριστεράς είναι μια μαρξιστική, επαναστατική οργάνωση, που παλεύει για την ανάδειξη και τη διατήρηση των αρχικών στόχων της συριακής επανάστασης (δικαιοσύνη, δημοκρατία, κοινωνική χειραφέτηση, δικαιώματα των καταπιεσμένων εθνοτήτων, των γυναικών κτλ) σε μία σοσιαλιστική προοπτική. Τάχθηκε ενάντια, τόσο στο δικτατορικό καθεστώς του Άσαντ, όσο και στις αντιδραστικές ισλαμιστικές ομάδες, με αποτέλεσμα να γίνει στόχος και των δύο (μέλη της φυλακίστηκαν και δολοφονήθηκαν). Τον Μάρτιο του 2014 ίδρυσε την ομάδα Παρατάξεις για την Λαϊκή Απελευθέρωση(Φασάʼελ Ταχρίρου α-Σιάʼαμπ), προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ένοπλες επιθέσεις των ακροδεξιών ισλαμιστών και των καθεστωτικών δυνάμεων. Τάσσεται ενάντια σε κάθε ιμπεριαλιστική επέμβαση στη συριακή επανάσταση, τόσο από την πλευρά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή, όσο και από την πλευρά των αντιπάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων (Ρωσία, Ιράν κτλ). Υποστηρίζει τον αγώνα των Κούρδων στο Κομπάνι και το δικαίωμά τους στην εθνική αυτοδιάθεση ως μια βασική προϋπόθεση για τον εκδημοκρατισμό της Μέσης Ανατολής και την σοσιαλιστική προοπτική.

e la libertà

 

Joseph Daher

 

Η δυναμική της ρωσικής στρατιωτικής επέκτασης στη Συρία ή η απόφαση διάσωσης και σταθεροποίησης του καθεστώτος του Άσαντ

 

Στο τέλος του καλοκαιριού του 2015, η Ρωσία αύξησε σημαντικά τη στρατιωτική συμμετοχή της στο πλευρό του καθεστώτος Άσαντ, συμπεριλαμβανομένης της παροχής σοβαρή εκπαίδευσης και υλικοτεχνικής στήριξης στον συριακό στρατό1. Στις 17 Σεπτεμβρίου 2015, ο στρατός του καθεστώτος άρχισαν να χρησιμοποιεί νέους τύπους αεροπορικών και χερσαίων όπλων τα οποία παρείχε η Ρωσία, ενώ δορυφορικές φωτογραφίες που ελήφθησαν στα μέσα Σεπτεμβρίου έδειξαν ρωσικές δυνάμεις που αναπτύσσονταν σε δύο πρόσθετες στρατιωτικές εγκαταστάσεις κοντά στη Λαττάκια2.

Η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας έφτασε σε ένα νέο επίπεδο στις 30 Σεπτέμβρη του 2015, όταν ρωσικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν τις πρώτες επιδρομές τους μέσα στη Συρία. Εκτός από αυτό, εκατοντάδες ιρανικές στρατιωτικές δυνάμεις έφθασαν στη Συρία στις 21 Σεπτεμβρίου και θα ενταχθούν σύντομα στις δυνάμεις του καθεστώτος Άσαντ και των συμμάχων του, της Χεζμπολάχ του Λιβάνου, σε μια μεγάλη χερσαία επίθεση που θα υποστηρίζεται από τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές. Στόχος της στρατιωτικής επιχείρησης θα είναι η επανάκτηση του εδάφους που χάθηκε για το καθεστώς Άσαντ από τις διάφορες δυνάμεις της αντιπολίτευσης. Πιθανότατα, οι προσεχείς χερσαίες επιχειρήσεις θα επικεντρωθούν στην επαρχία του Ιμπλίντ και της Χάμα3.

Πρέπει να θυμίσουμε ότι όλοι αυτοί οι παράγοντες ήταν βασικοί για την επιβίωση του καθεστώτος Άσαντ. Εδώ και καιρό η Ρωσία έχει προσφέρει στις ένοπλες δυνάμεις του Άσαντ τον συντριπτικό όγκο του οπλισμού του. Το ρωσικό κράτος συνέχισε να μεταφέρει σημαντικές ποσότητες όπλων μικρού διαμετρήματος, πυρομαχικά, ανταλλακτικά και υλικά για τον εκσυγχρονισμό των φιλοκαθεστωτικών δυνάμεων. Τον Ιανουάριο του 2014 η Ρωσία αύξησε τις προμήθειες του στρατιωτικού εξοπλισμού προς το συριακό καθεστώς, μεταξύ άλλων και με τεθωρακισμένα οχήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και κατευθυνόμενες βόμβες.4

 

 

 

71406_526857470688975_971103048_n-1.jpg

Εκστρατεία του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας», ή διάσωση και εδραίωση του καθεστώτος Άσαντ;

Η προπαγάνδα γύρω από την εκστρατεία του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» που ξεκίνησε από το ρωσικό κράτος είναι ένας τρόπος για να υποστηριχθεί το καθεστώς Άσαντ πολιτικά και στρατιωτικά ώστε συντρίψει όλες τις μορφές της αντιπολίτευσης στη Συρία. Ο Πούτιν θέλει οι διάφοροι διεθνείς ιμπεριαλιστικοί παράγοντες στη Δύση να θεωρήσουν τον Άσαντ έναν ηγέτη που μπορεί να τους βοηθήσει στον αγώνα τους κατά της «τρομοκρατίας».

Αυτό μπορούμε να το δούμε στους στόχους των ρωσικών επιδρομών. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2015, τα ρωσικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν τις πρώτες επιδρομές τους στη Συρία κατά του χωριού Ζαφαράνα βόρεια της Χομς, καθώς και κοντά στην πόλη της Λαταμίνα βορειοδυτικά της Χάμα· καμιά απ' αυτές τις περιοχές δεν είναι στην πραγματικότητα οχυρά του Ισλαμικού Κράτους (IS). Σε κοντινή απόσταση από τη Χάμα, μία ομάδα που έγινε στόχος επίθεσης, η Τατζάμου αλ-Ιζάχ, θεωρείται σημαντικό μέλος του Ελεύθερου Συριακού στρατού (FSA) στην περιοχή. Ήταν μία από τις λίγες στη Συρία που είχε λάβει αντιαρματικούς πυραύλους και τους είχε χρησιμοποιήσει τακτικά εναντίον των συριακών αρμάτων μάχης και των τεθωρακισμένων οχημάτων σε όλη την κεντρική Συρία. Την ίδια ημέρα η Ρωσία βομβάρδισε επίσης το Ταλμπισέχ, την αλ-Μουκαράμα, το α-Σιάμαλι στην επαρχία της Χομς. Όλες αυτές οι περιοχές βρίσκονται κυρίως υπό τον έλεγχο του FSA και με κάποια παρουσία επίσης του Τζάμπχατ α-Νούσρα και του Άχραρ Σιαμ. Σύμφωνα με τις συριακές δυνάμεις πολιτικής προστασίας, μιας εθελοντικής οργάνωσης αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, υπήρξαν πάνω από 35 θύματα μεταξύ των αμάχων, ως αποτέλεσμα των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών στη Χομς και Χάμα.

Τις επόμενες ημέρες, στους στόχους των ρωσικών αεροσκαφών ήταν ένα διοικητήριο και υπόγεια αποθήκη όπλων κοντά στη Ράκα, καθώς και μια αποθήκη όπλων στην Μάαρα α-Νουμάαν. Η Μάαρα α-Νουμάαν, στη βόρεια επαρχία του Ιμπλίντ της Συρίας, δεν είναι γνωστή ως βάση του ισλαμικού κράτους. Οι περισσότεροι μαχητές στην περιοχή ανήκουν στον συνασπισμό Τζιάις αλ-Φάταχ υπό την ηγεσία του Τζάμπχατ α-Νούσρα και του Άχραρ Σιαμ.

Το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κατέγραψε τουλάχιστον 39 άμαχους οι οποίοι σκοτώθηκαν από την έναρξη της ρωσικής αεροπορικής επίθεσης στις 30, Σεπτεμβρίου 2015, ενώ έχουν επίσης σκοτωθεί 14 μαχητές, κυρίως τζιχαντιστές, αλλά και μέλη της Τζάμπχατ α-Νούσρα, του Άχραρ Σιαμ και των ταξιαρχιών του FSA. Ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας δήλωσε ότι στην πραγματικότητα μόνο μία στις 20 ρωσικές αεροπορικές επιδρομές στη Συρία είχε ως στόχο δυνάμεις της ISIS. Οι ρωσικές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν σήμερα τουλάχιστον τέσσερις παρατάξεις που λειτουργούν κάτω από την ομπρέλα του FSA.5

Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι οι αεροπορικές επιδρομές θα διαρκέσουν περίπου 3 με 4 μήνες.

Οι στόχοι αυτών των επιδρομών είναι σαφείς: να διασώσουν και να σταθεροποιήσουν την πολιτική και στρατιωτική εξουσία του καθεστώς του Άσαντ. Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δήλωσε στις 28 Σεπτεμβρίου, πριν από την έναρξη των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών: « Για να τερματιστεί η σύγκρουση στη Συρία δεν υπάρχει άλλος τρόπος εκτός της ενίσχυσης των υφιστάμενων νόμιμων κυβερνητικών οργάνων, της υποστήτιξή τους στον αγώνα τους κατά της τρομοκρατίας». Με άλλα λόγια, της συντριβής κάθε μορφής αντιπολίτευσης απέναντι στο καθεστώς Άσαντ, είτε δημοκρατικής είτε αντιδραστικής, στο πλαίσιο του λεγόμενου «πολέμου κατά της τρομοκρατίας». Όλα τα αυταρχικά καθεστώτα έχουν χρησιμοποιήσει το ίδιο είδος προπαγάνδας για την καταστολή των λαϊκών κινημάτων ή/και των ομάδων αντιπολίτευσης απέναντι στη εξουσία τους: ο Άσαντ κατά του λαϊκού κινήματος από την πρώτη μέρα της λαϊκής εξέγερσης· ο Σίσι στην Αίγυπτο για να καταστείλει κυρίως τους Αδερφούς Μουσουλμάνους, αλλά και την προοδευτική αριστερά και τα δημοκρατικά κινήματα, όπως τους Επαναστάτες Σοσιαλιστές, το Κίνημα της 6ης Απριλίου, κλπ· ο Ερντογάν εναντίον του ΡΚΚ και των διαφόρων αριστερών κινημάτων· οι μοναρχίες του Μπαχρέιν και της Σαουδικής Αραβίας εναντίον των διαδηλωτών και των λαϊκών κινημάτων που αμφισβητούν την εξουσία τους, κλπ...

Οι διεθνής ιμπεριαλιστικές δυνάμεις δεν έχουν διαφορές, από τη ρωσική κρατική καταστολή οποιασδήποτε αντίστασης στην Τσετσενία, μέχρι την κατοχή και τις διάφορες μορφές στρατιωτικών επεμβάσεων των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο. Όλες έγιναν και γίνονται στο όνομα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Η σημερινή στρατιωτική επέκταση των συμμάχων του καθεστώτος Άσαντ υπό την ηγεσία της Ρωσίας, οφείλεται σε δύο κυρίως λόγους: 1) την αυξανόμενη πολιτική και στρατιωτική αδυναμία του καθεστώτος Άσαντ και 2) την απουσία ή την έλλειψη σαφούς πολιτικής από τις δυτικές δυνάμεις να βοηθήσουν τους επαναστάτες στη Συρία.

156258_442546772453379_361634977_n1.jpg

 

Η πολιτική και στρατιωτική αδυναμία του καθεστώς Άσαντ

Πρώτον, σε στρατιωτικό επίπεδο, ο συριακός στρατός έχει αποδυναμωθεί σημαντικά. Διάφορες αναλύσεις εκτιμούν ότι ο αριθμός του μειώθηκε από 300.000 σε μόλις 80.000 και έχει υποστεί διάφορες σημαντικές ήττες τους τελευταίους μήνες, ιδίως μετά την πτώση των βορείων πόλεων του Ιμπλίντ και σε κοντινή απόσταση της Τζιασάρ α-Σιούγουρ τον Μάιο του 2015, οι οποίες έπεσαν στα χέρια του συνασπισμού του Τζιάις αλ-Φάταχ, με επικεφαλής το Τζάμπχατ α-Νούσρα και τον Άχραρ Σιαμ.

Οι λιποταξίες και η απροθυμία της συριακής νεολαίας να πεθάνει για ένα διεφθαρμένο και απολυταρχικό καθεστώς εξηγούν κυρίως την αδυναμία του στρατιωτικού καθεστώτος να στρατολογήσει νέους στρατιώτες. Πολλοί νέοι άνδρες έχουν φύγει για την Ευρώπη, συχνά αφού έλαβαν τα χαρτιά στρατολόγησης ή διατάχθηκαν να παρουσιαστούν για να αναλάβουν εφεδρικά καθήκοντα. Η προπαγάνδα για το στρατό στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι αφίσες επιστράτευσης σε όλη τη Δαμασκό και η πρόσφατη αμνηστία για τους λιποτάκτες και τους ανυπότακτους δεν αλλάζει τίποτα.

Ο Άσαντ στην πραγματικότητα αναγνώρισε τον περασμένο Ιούλιο ότι το στρατιωτικό καθεστώς έχει έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει ορισμένες περιοχές, προκειμένου να υπερασπιστεί καλύτερα αυτό που ονομάζεται la Syrie utile [η χρήσιμη Συρία] από τη Δαμασκό μέχρι τη Χομς και την παράκτια περιοχή γύρω από την Λατάκια.

Η αδυναμία του στρατιωτικού καθεστώτος οδήγησε στη δημιουργία μιας πολιτοφυλακής Δυνάμεων Εθνικής Άμυνας 125.000 ανδρών, η οποία εκπαιδεύεται και πληρώνεται από το Ιράν και προτιμά να χρησιμοποιεί σιίτες μαχητές πολιτοφύλακες από το Ιράκ, το Πακιστάν και το Αφγανιστάν, καθώς επίσης και τη Χεζμπολάχ. Για τους υποστηρικτής του καθεστώτος Άσαντ, ο ισχυρισμός ότι ο Άσαντ υπερασπίζεται το κράτος και τα ιδρύματά του, η πληροφορία αυτή είναι μάλλον ενοχλητική... και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των καταστροφών των κρατικών ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένων των σχολείων, των νοσοκομείων κτλ... είναι αποτέλεσμα του βομβαρδισμού από τις δυνάμεις του καθεστώτος.

Σε πολιτικό επίπεδο, η αυξανόμενη και επεκτεινόμενη απογοητεύση εκφράστηκε και στις θεωρούμενες «νομιμόφρονες» περιοχές εναντίον του καθεστώτος Άσαντ, ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες.

Στις αρχές του Σεπτέμβρη, οι κάτοικοι δύο χωριά σιιτών, Φουάα και Καφριγιέ στην επαρχία του Ιντλίμπ, διαδήλωσαν για να δηλώσουν τον θυμό τους για την αδράνεια του συριακού καθεστώτος που απέτυχε να τους βοηθήσει να αποκρούσουν τις επιθέσεις και τους βομβαρδισμούς από το Τζάμπχατ α-Νούσρα και τον Άχραρ Σιαμ. Σύμφωνα με διάφορα μέσα, τη Δευτέρα 31 Αυγούστου οι διαδηλωτές πήγαν στη Χομς και στη Δαμασκό, όπου μπλόκαραν το δρόμο προς αεροδρόμιο της Δαμασκού για αρκετές ώρες.

Τον Αύγουστο, πάνω από χίλιοι άνθρωποι πραγματοποίησαν καθιστική διαμαρτυρία στον κυκλικό κόμβο του α-Ζιράα στην πόλη της Λατάκια διαμαρτυρόμενοι για τη δολοφονία του συνταγματάρχη Χάσαν α-Σεΐχ, που δολοφονήθηκε από τον Σουλεϊμάν αλ-Άσαντ, τον γιο του εξαδέλφου του Μπασάρ αλ-Άσαντ, του Χιλάλ αλ-Άσαντ, ο οποίος ήταν ο ηγέτης των Εθνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο Χιλάλ αλ-Άσαντ δολοφονήθηκε στις 23 Μαρτίου 2014. Αυτοί οι άνθρωποι που διαδηλώνουν δεν υποστηρίζουν την επανάσταση, προς το παρόν, αλλά πρέπει να προσπαθήσουμε να τους κερδίσουμε στον αγώνα μας, επειδή έχουν κουραστεί από τον πολέμο, έχουν κουραστεί από τη σκληρή κοινωνικο-οικονομική κατάσταση, και έχουν αηδιάσει με τη διεφθαρμένη οικογένεια Άσαντ που εξακολουθεί να ελέγχει τη χώρα και να συμπεριφέρεται σαν να ήταν η Συρία δική της ιδιοκτησία, αρπάζοντας τον πλούτο της. Άλλες διαδηλώσεις έχουν γίνει στην Ταρτούς από μέλη των οικογενειών των στρατιωτών για να καταγγείλουν τον τρόπο που αντιμετωπίζει το καθεστώς τους στρατιώτες και να απαιτήσουν την επιστροφή τους.

Στην περιοχή της πόλης του Σουαΐνταʼ, στην οποία η πλειοψηφία των κατοίκων ανήκουν στην κοινότητα των Δρούζων, έγιναν διάφορες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για τις πολιτικές του καθεστώτος και για τις κακές υπηρεσίες. Πολύ πρόσφατα, διαδηλώσεις και διαμαρτυρίες ξέσπασαν μετά τη δολοφονία του Σεΐχ Ουάχιντ Μπαλʼους (ενός Δρούζου σεΐχη, γνωστού για την αντίθεσή του προς το συριακό καθεστώς και τις ισλαμικές φονταμενταλιστικές δυνάμεις), σε μια έκρηξη στην περιοχή αλ-Ντάχρετ Τζάμπαλ στην οποία επίσης σκοτώθηκαν περισσότερα από 20 άτομα. Οι διαδηλωτές πέρασαν μπροστά από πολλά κυβερνητικά κτίρια και κατέστρεψαν το άγαλμα του πρώην προέδρου του συριακού καθεστώτος Χάφεζ αλ Άσαντ στην Σουαΐνταʼ.6 Ο Σεΐχ Ουάχιντ Μπαλʼους ήταν μια πολύ δημοφιλή μορφή στον πληθυσμό των Δρούζων, ηγέτης του κινήματος «Σεΐχηδες της αξιοπρέπειας», μιας ομάδας που είχε δεσμευτεί για την προστασία των Δρούζων στην επαρχία, καθώς και για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους (IS) και του Τζάμπχατ α-Νούσρα. Ο Σεΐχ Ουάχιντ Μπαλʼους είχε εναντιωθεί επίσης στην στρατολόγηση από τον συριακό στρατό των νέων της Σουαΐνταʼ, για να σταλούν να πολεμήσουν έξω από την επαρχία, η οποία είναι υπό τον έλεγχο του καθεστώτος και των πολιτοφυλακών των Δρούζων. Λίγες μέρες πριν από το θάνατο του Σεΐχ Μπαλʼους, οι κάτοικοι της Σουαΐνταʼ, διαδήλωσαν απαιτώντας περισσότερες βασικές υπηρεσίες από το καθεστώς, μεταξύ των οποίων υπηρεσίες ύδρευσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κληρικός είχε υποστηρίξει αυτές τις διαμαρτυρίες.

Wissam_Al_Jazairy_-Εις_μνήμην_του_Ghayath_Matar.jpg

Απουσία ή έλλειψη σαφούς πολιτικής από τις δυτικές δυνάμεις για βοήθεια προς τους επαναστάτες στη Συρία

Αυτό το δεύτερο στοιχείο δεν είναι μάλλον κάτι νέο. Αυτό που χαρακτηρίζει τις δυτικές δυνάμεις από την αρχή της επανάστασης είναι η απραξία και η ανυπαρξία σαφούς πολιτικής να βοηθήσουν τους επαναστάτες στη Συρία.

Οι σύμμαχοι του καθεστώτος Άσαντ το έχουν καταλάβει και αυτός είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο η πολιτική, στρατιωτική και οικονομική υποστήριξή τους στη δικτατορία της Δαμασκού, υπήρξε σταθερή και μάλιστα αυξήθηκε ανά περιόδους. Η πραγματικότητα αυτή αντανακλάται στα λόγια του Αλαεντίν Μπορουτζερντί, προέδρου της Επιτροπής Εξωτερικής Πολιτικής και Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, ο οποίος δήλωσε τον Ιουνίου του 2015 κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Δαμασκό, ότι η υποστήριξη του Ιράν προς το συριακό καθεστώς είναι «σταθερή και συνεχής» και τόνισε ότι δεν υπάρχουν περιορισμοί ή όρια στη συνεργασία με τη Συρία και στην παροχή στήριξης.

Ο Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί υποστήριζε συνεχώς στους διαδρόμους του ΟΗΕ, ότι το καθεστώς Άσαντ δεν πρέπει να αποδυναμωθεί, εάν τα δυτικά κράτη είναι σοβαρά όταν μιλάνε για την καταπολέμηση της «τρομοκρατίας». Ο Ρουχανί δήλωσε επίσης σε συνέντευξή του στο CNN ότι «όλοι έχουν αποδεχθεί ότι ο Πρόεδρος Άσαντ πρέπει να παραμείνει, έτσι ώστε να μπορέσουμε να πολεμήσουμε τους τρομοκράτες».

Αυτή, είναι όπως μπορούμε να δούμε, στην πραγματικότητα η θλιβερή αλήθεια,.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ξεκάθαρα στην ομιλία του στις 28 Σεπτεμβρίου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την προθυμία του να συνεργαστεί με τη Ρωσία και το Ιράν για την εξεύρεση λύσης στη Συρία, ενώ τόνισε ότι δεν μπορεί να διατηρηθεί «ένα προπολεμικό στάτους κβο».7 Σχετικά με τις πρώτες αεροπορικές επιδρομές της Ρωσίας, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Τζον Κίρμπι δήλωσε ότι ένας Ρώσος αξιωματούχος ενημέρωσε την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βαγδάτη για τις αεροπορικές επιδρομές και ζήτησε από την αμερικανική πολεμική αεροπορία να αποφύγει τον εναέριο χώρο της Συρίας κατά τη διάρκεια της ρωσικής επιχείρησης. Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν επίσης ότι η Ρωσία ενημέρωσε το Ισραήλ περίπου μία ώρα πριν από την διεξαγωγή των αεροπορικών επιδρομών στη Συρία. Ρώσοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι ήρθαν σε επαφή με τον Ισραηλινό σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας, Γιόσι Κοέν, καθώς και άλλους ανώτερους αξιωματούχους στην ισραηλινή υπηρεσία άμυνας. Οι ενημερώσεις αυτές είχαν στόχο να αποφευχθεί πιθανή σύγκρουση μεταξύ ισραηλινών και ρωσικών αεροπλάνων.8

Ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον δήλωσε ότι δεν θα πρέπει να αποκλειστεί ο ρόλος του Άσαντ για μια μεταβατική περίοδο στη Συρία, αλλά «αυτό που είναι πολύ σαφές είναι ότι μακροπρόθεσμα ο Άσαντ δεν μπορεί να είναι μέρος του μέλλοντος της Συρίας». Η Γερμανίδα Καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ κινήθηκε στην ίδια κατεύθυνση λέγοντας ότι είναι απαραίτητο να συζητήσουν με «πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και ο Άσαντ». Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν επίσης δηλώσει ότι ο Άσαντ θα μπορούσε να διαδραματίσει ένα ρόλο σε μια μεταβατική περίοδο.

Ισραηλινές στρατιωτικές πηγές επιβεβαίωσαν την ύπαρξη συναίνεσης μέσα στους κύκλους λήψης αποφάσεων του Τελ Αβίβ σχετικά με τη σημασία της συνέχισης του καθεστώτος Άσαντ. Ο αναλυτής στρατιωτικών υποθέσεων Αλόν Μπεν Νταβίντ ανέφερε μια πηγή στους κόλπους του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου Στρατού που είπε: «Παρά το γεγονός ότι κανείς στο Ισραήλ δεν μπορεί να το πει δημοσίως και ρητά, η καλύτερη επιλογή για το Ισραήλ θα ήταν το καθεστώς Άσαντ να παραμείνει και ο εμφύλιος πόλεμος να συνεχιστεί για όσο το δυνατόν περισσότερο.»

Οι θέσεις αυτές ενισχύθηκαν με την κρίση των προσφύγων αυτές τις τελευταίες εβδομάδες. Η συντριπτική πλειοψηφία των τηλεοπτικών προγραμμάτων, των άρθρων και των λεγόμενων ειδικών που μιλάνε για εκατομμύρια πρόσφυγες από τη Συρία, επαναλαμβάνουν το ίδιο: το πρόβλημα είναι η ISIS. Διάφοροι αξιωματούχοι πολλών χωρών έφθασαν στο σημείο να πουν ότι τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να συντονιστούν με το καθεστώς Άσαντ και τους συμμάχους του, τη Ρωσία και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν για την επίλυση και τον τερματισμό του προβλήματος της ISIS και κατά συνέπεια, σύμφωνα με την άποψή τους, των προσφύγων. Ξεχνώντας φυσικά, ότι η ρίζα των προβλημάτων στη Συρία είναι το καθεστώς του Άσαντ και ότι αυτό το τελευταίο είναι υπεύθυνο για περισσότερο από το 90% των προσφύγων που εγκαταλείπουν τη χώρα.9

Khalid_ibn_al_Walid_mosque_on_Ramadan._By_designer_Wissam_al_Jazairy.2.jpg

Στις 2 Οκτωβρίου 2015, 70 ομάδες ανταρτών και ο Συριακός Εθνικός Συνασπισμός, σε έκτακτη συνεδρίαση μετά την έναρξη των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών, αποφάσισαν να τερματίσουν τη συνεργασία με την αποστολή του ΟΗΕ της πρωτοβουλίας του Στάφαν ντε Μιστούρα για ομάδες εργασίας για αναζήτηση κάποιας λύσης στη σύγκρουση. Οι ομάδες αυτές αρνήθηκαν οποιαδήποτε θέση για τον Άσαντ σε μια μεταβατική περίοδο και απέρριψαν επίσης τις τελευταίες προσκλήσεις που έγιναν από τους αξιωματούχους του καθεστώτος για συνομιλίες διαπραγμάτευσης υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Καταδίκασαν επίσης τις ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις και κατηγόρησαν τη Ρωσία για συμμετοχή στον πόλεμο εναντίον του λαού της Συρίας.

Οι στόχοι των ΗΠΑ και των δυτικών δυνάμεων από την αρχή της εξέγερσης στη Συρία δεν ήταν ποτέ να συμπαρασταθούν και να βοηθήσουν τους επαναστάτες της Συρίας ή η ανατροπή του καθεστώτος του Άσαντ. Είχαν προσπαθήσει αντίθετα, να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του καθεστώτος Άσαντ (ή τμήμα του) και της αντιπολίτευσης που συνδέεται με τα δυτικά καθεστώτα και τα καθεστώτα του Κόλπου, και η οποία δεν αντιπροσωπεύει το λαϊκό κίνημα και είναι εντελώς διεφθαρμένη.

Να θυμίσουμε ότι, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Γενεύης της 30 Ιουνίου 2012, που εγκρίθηκαν ομόφωνα από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, θα επιτρεπόταν στον Άσαντ να ασκεί καθήκοντα στο μεταβατικό κυβερνητικό σχήμα. Μάλιστα, θα μπορούσε να προεδρεύει σ' αυτό. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν η συγκατάθεση της αντιπροσωπείας της αντιπολίτευσης. Αντίστοιχα, οι αντιπρόσωποι της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας, του καθεστώτος και της κυβέρνησης θα μπορούσαν να αρνηθούν να συναινέσουν για τα πρόσωπα που θα ορίζονταν από την αντιπολίτευση.

Εκτός από αυτό, η απουσία ή η έλλειψη κάθε είδους σημαντικής, οργανωμένης και αποφασιστικής στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ ή/και των δυτικών κρατών στους Σύρους επαναστάτες είναι μια άλλη απόδειξη αυτής της έλλειψης βούλησης για οποιαδήποτε ριζική αλλαγή στη Συρία. Η Wall Street Journal τον Ιανουάριο του 2015 δημοσίευσε ένα άρθρο για τη βοήθεια της CIA το οποίο λέει:

«Κάποιες αποστολές όπλων ήταν τόσο μικρές, που οι διοικητές έπρεπε να επιβάλουν περιορισμούς στη διανομή των πυρομαχικών. Ένας διοικητής, από τους ευνοούμενους και έμπιστους των ΗΠΑ, πήρε το ισοδύναμο των 16 σφαιρών τον μήνα για κάθε μαχητή. Οι αρχηγοί των ανταρτών είπαν ότι ... όταν το περασμένο καλοκαίρι ζήτησαν πυρομαχικά για πολεμήσουν εναντίον μαχητών που συνδέονταν με την Αλ Κάιντα, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν».

Το σχέδιο του Μπαράκ Ομπάμα, που εγκρίθηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ για 500 εκατομμύρια δολάρια με τα οποία θα εξοπλίζονταν 5.000 έως 10.000 αντάρτες της Συρίας, αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ, δεν είχε ως στόχο την ανατροπή του καθεστώτος του Άσαντ, όπως διαβάζουμε στο κείμενο του ψηφίσματος:

«Ο Υπουργός Άμυνας εξουσιοδοτείται, σε συντονισμό με τον Υπουργό Εξωτερικών, να παρέχει βοήθεια, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η κατάρτιση, ο εξοπλισμός, ο εφοδιασμός, και η συντήρηση, προς τα καταλλήλως ελεγμένα στοιχεία της συριακής αντιπολίτευσης και άλλες καταλλήλως ελεγμένες συριακές ομάδες και ιδιώτες, για τους ακόλουθους σκοπούς: 1) Την υπεράσπιση του λαού της Συρίας από επιθέσεις του Ισλαμικού Κράτους του Ιράκ και του Λεβάντε και την προστασία της περιοχής που ελέγχεται από τη συριακή αντιπολίτευση. 2) Την προστασία των Ηνωμένων Πολιτειών, των φίλων και των συμμάχων τους, και του συριακού λαού από τις απειλές που προέρχονται από τους τρομοκράτες στη Συρία. 3) Τη δημιουργία των συνθηκών για μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Συρία».

Μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα αυτό έχει αποτύχει. «Το πρόγραμμα ήταν πολύ λιγότερο από ό,τι ελπίζαμε», παραδέχτηκε η πολιτικός επικεφαλής του Πενταγώνου, Κριστίν Γουόρμουθ, λέγοντας ότι υπάρχουν περίπου 100 με 120 μαχητές που εκπαιδεύονται, και πρόσθεσε επίσης, ότι «η εκπαίδευσή τους ήταν καταστροφική».10 Ένας ανώτερος στρατηγός είπε στο Κογκρέσο ότι οι ΗΠΑ είχαν εκπαιδεύσει με επιτυχία μόνο «τέσσερις ή πέντε» στρατιώτες της αντιπολίτευσης.

Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου της εκπαιδευμένης από τις ΗΠΑ ομάδας των Σύρων ανταρτών, Μονάδα 30, στην πραγματικότητα παραιτήθηκε από τη θέση του και αποσύρθηκε από το πρόγραμμα, στις 19 Σεπτεμβρίου 2015. Αναφέρθηκε σε προβλήματα, όπως «έλλειψη επαρκούς αριθμού εκπαιδευομένων», και «έλλειψη σοβαρότητας στην υλοποίηση του σχεδίου για τη δημιουργία της 30η ταξιαρχίας».11 Το άλλο πρόβλημα με το οποίο βρέθηκαν αντιμέτωπες οι Ηνωμένες Πολιτείες στη συγκρότηση ένοπλων ομάδων στη Συρία πιστών στα συμφέροντά τους ήταν και είναι, ότι αυτό αποτυγχάνει εξαιτίας της τοπικής πραγματικότητας. Αυτό οφείλεται στην απόφαση της μεγάλης πλειοψηφίας των ομάδων της αντιπολίτευσης να συνεργαστούν με την Ουάσινγκτον μόνον εάν μπορούν να διατηρήσουν την ανεξαρτησία τους και την αυτονομία στη λήψη αποφάσεων, και εάν η συνεργασία περιλαμβάνει ένα σαφές σχέδιο για την ανατροπή του καθεστώτος του Άσαντ.12

Περιφερειακές χώρες όπως η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, από την πλευρά τους και για τα δικά τους ιδιοτελή πολιτικά συμφέροντα, χρηματοδοτούν διάφορες ομάδες, σε μεγάλο βαθμό ισλαμικές φονταμενταλιστικές ομάδες, που αντιτίθενται στους στόχους της επανάστασης. Το Κατάρ για παράδειγμα ήταν βασικός υποστηρικτής του Τζάμπχατ α-Νούσρα (τμήμα της Αλ Κάιντα στη Συρία), ενώ η Τουρκία έχει υποστηρίξει άμεσα ή με παθητικό τρόπο διάφορες ισλαμικές φονταμενταλιστικές ομάδες, όπως τον συνασπισμό Τζιάις αλ-Φάταχ υπό την ηγεσία του Τζάμπχατ α-Νούσρα και του Άχραρ Σιαμ, καθώς και την ISIS, προσφέροντάς τους πλήρη ελευθερία δράσης και στις δύο πλευρές των συνόρων στη βόρεια Συρία, για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, εναντίον των δημοκρατικών δυνάμεων του FSA και κυρίως ενάντια σε κάθε μορφή αυτονομίας των κουρδικών περιοχών στη Συρία κάτω από την ομπρέλα του PKK. Ιδιωτικά δίκτυα των μοναρχιών του Κόλπου έχουν δραστηριοποιηθεί και έχουν χρηματοδοτήσει με την έγκριση των κυρίαρχων τάξεών τις διαφόρες ισλαμικές φονταμενταλιστικές δυνάμεις με στόχο την μετατροπή της λαϊκής επανάστασης σε θρησκευτικό πόλεμο.

Wissam_Al_Jazairy_-_Fist_of_a_revolutionist.jpg

Συμπέρασμα

Πολλές διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις έχουν γίνει στις απελευθερωμένες περιοχές της Συρίας αυτές τις τελευταίες ημέρες για να καταδικάσουν τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές στη Συρία, που ως στόχο έχουν κυρίως, όπως είπαμε, πολίτες και διάφορες στρατιωτικές ομάδες, αλλά όχι την ISIS. Αρκετά κινήματα στην περιοχή τάχθηκαν επίσης κατά των ρωσικών αεροπορικών επιδρομών.13 Οι Τοπικές Συντονιστικές Επιτροπές της Συρίας καταδίκασαν τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές, που γίνονται για «να εξασφαλίσουν την επιβίωση του καθεστώτος του Άσαντ» και κάλεσαν «όλες τις επαναστατικές δυνάμεις και παρατάξεις να ενωθούν με οποιοδήποτε τρόπο και να απαντήσουν στη ρωσική επιθετικότητα».14 Ο FSA του νότιου μετώπου καταδίκασε επίσης τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές και χαρακτήρισε τη ρωσική και την ιρανική παρουσία στη χώρα, κατοχή. Αυτές οι δύο τελευταίες ομάδες απηύθυναν επίσης έκκληση για μια δημοκρατική Συρία.

Οι δυνάμεις του FSA υποστήριξαν ότι έχουν καταρρίψει ένα ρωσικό τζετ στην επαρχία της Λατάκια στις 3 Οκτωβρίου 2015, και οι δυνάμεις του FSA συνέλαβαν τον πιλότο ο οποίος εκτινάχτηκε από το αεροπλάνο. Θα πρέπει να επιβεβαιωθεί.

Η στρατιωτική επέκταση της Ρωσίας, όπως και η ιρανική επέκταση, είναι καθαρά επιθετική για να βάλει ένα οριστικό τέλος στη λαϊκή εξέγερση στη Συρία επιδιώκοντας να διασώσει και να σταθεροποιήσει στρατιωτικά και πολιτικά το καθεστώς του Άσαντ και να συντρίψει όλες τις μορφές της αντιπολίτευσης. Αυτό επιτυγχάνεται με την παθητικότητα και την μερική συμφωνία των δυτικών δυνάμεων, οι οποίες επιθυμούν να σταθεροποιήσουν την περιοχή με κάθε τίμημα και συνεπώς, η παραίτηση του Ασάντ δεν αποτελεί προϋπόθεση για μια μεταβατική περίοδο.

Οι διάφορες παγκόσμιες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις και τα περιφερειακά αστικά καθεστώτα, παρά την αντιπαλότητα τους, έχουν κοινό συμφέρον, να ηττηθούν οι λαϊκές επαναστάσεις της περιοχής, και το πιο προφανές παράδειγμα είναι αυτό της Συρίας. Οι πολλαπλές πρωτοβουλίες ειρήνευσης στη Συρία, που υποστηρίχθηκαν από όλες τις παγκόσμιες και περιφερειακές δυνάμεις χωρίς εξαίρεση, είχαν τους ίδιους στόχους από την αρχή της επαναστατικής διαδικασίας, το 2011: να καταλήξουν σε συμφωνία μεταξύ του καθεστώτος Άσαντ και μίας οπορτουνιστικής παράταξης (που να συνδέεται με τα δυτικά κράτη, την Τουρκία και τις μοναρχίες του Κόλπου), από τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης που συγκεντρώθηκαν στο συριακό Συνασπισμό.

Το ζήτημα δεν είναι να αρνηθούμε οποιαδήποτε λύση για το τέλος του πολέμου, καθώς ο συριακός λαός έχει υποφέρει πάρα πολύ και οι περισσότεροι θέλουν μια μορφή μεταβατικής περιόδου προς την κατεύθυνση μιας δημοκρατικής Συρίας, αλλά κάθε είδους μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης «ρεαλιστικής λύσης», όπως αρέσει στους αξιωματούχους και στους αναλυτές να λένε, δεν μπορεί να περιλαμβάνει τον Άσαντ και τους άλλους εγκληματίες του καθεστώτος που έχουν βάψει τα χέρια τους με αίμα, διαφορετικά θα υπάρξει συνέχιση της στρατιωτικής σύγκρουσης στη Συρία. Ο Άσαντ και οι διαφόροισυνεργάτες του στο καθεστώς πρέπει να λογοδοτήσουν για τα εγκλήματά τους, και μια παρόμοια διαδικασία θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή και για τα εγκλήματα επίσης των ισλαμικών φονταμενταλιστικών δυνάμεων και άλλων ομάδων. Εκτός από αυτό, πρέπει να καταλάβουμε ότι για να περιμένουμε οποιαδήποτε ελάχιστη αλλαγή, θα πρέπει να ανατραπεί όχι μόνο ο Άσαντ, αλλά ολόκληρη η ομάδα των αξιωματούχων που ελέγχουν τις υπηρεσίες ασφαλείας, τον στρατό και τους διάφορους κρατικούς μηχανισμούς. Ο κληρονομικός χαρακτήρας του συριακού καθεστώτος δεν θα πρέπει να παραβλέπεται στην προσπάθεια για πραγματική αλλαγή.

Όλοι οι επαναστάτες πρέπει να αντιταχθούμε σε αυτή τη νέα ιμπεριαλιστική στρατιωτική επέμβαση στη Συρία για την διάσωση μιας καταρρέουσας δικτατορίας, που θα οδηγήσει σε νέες απώλειες αμάχων και σε δυστυχία. Οι παρεμβάσεις της Ρωσίας, του Ιράν, της Χεζμπολάχ και των διαφόρων ιρακινών φονταμενταλιστικών σιιτών ομάδων έχουν προκαλέσει, εκτός από τη συντριβή του λαϊκού κινήματος, περισσότερους μόνο θανάτους στη Συρία. Ταυτόχρονα, αν και είναι σχετικά λιγότερο σημαντικό, είμαστε αντίθετοι στις παρεμβάσεις των μοναρχιών του Κόλπου και της Τουρκίας στο παρελθόν, οι οποίες έγιναν για τα δικά τους συμφέροντα και για να αλλάξουν τη φύση της επανάστασης μετατρέποντάς την σε θρησκευτικό πόλεμο, υποστηρίζοντας τις ισλαμικές φονταμενταλιστικές ομάδες που επιτίθονταν, και συνεχίζουν να επιτίθενται σε πολλές περιοχές, εναντίον των επαναστατών, πολιτών και στρατιωτών του FSA.

Θα πρέπει επίσης να υποστηρίξουμε την διανομή όπλων, χωρίς πολιτικές προϋποθέσεις από τη Δύση, στα δημοκρατικά τμήματα του FSA και στις κουρδικές δυνάμεις για να πολεμήσουν και να αγωνιστούν ενάντια στο καθεστώς του Άσαντ και στις ισλαμικές φονταμενταλιστικές δυνάμεις.

Τέλος, το σημαντικότερο, οι διεθνιστές από όλο τον κόσμο θα πρέπει να συνεχίσουν να υποστηρίζουν τους θύλακες της ελπίδας, οι οποίοι εξακολουθούν να υπάρχουν και να αντιστέκονται στη Συρία αποτελούμενοι από διάφορες δημοκρατικές και προοδευτικές ομάδες και κινήματα και αντιτίθενται σε όλες τις πλευρές της αντεπανάστασης: στο καθεστώς του Άσαντ και στις ισλαμικές φονταμενταλιστικές ομάδες. Είναι αυτοί που εξακολουθούν να διατηρούν τα όνειρα του ξεκινήματος της επανάστασης και τους στόχους της: τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα και είναι ενάντια στους θρησκευτικούς διαχωρισμούς.

Όπως έγραφε το πλακάτ ενός επαναστάτη στην πόλη Ζαμπαντάνι: «Οι επαναστάσεις δεν πεθαίνουν, ακόμη και αν σφαγιαστούν. Είναι το λίπασμα της γης και δίνουν ζωή, έστω κι αν καθυστερήσουν λίγο».

 

Μετάφραση: Μετάφραση: e la libertà

 

Στα αγγλικά: Joseph Daher, «Understanding Russian’s military expansion in Syria, or consolidating the Assad regime», Syria Freedom For Ever – Σουρία αλ-Χουρία λιλ-Άμπαντ, 4 Οκτωβρίου 2015. Στα γαλλικά: Joseph Daher, «Les dynamiques de l’expansion militaire russe en Syrie, ou la volonté de sauver et consolider le régime Assad», Syria Freedom For Ever – Σουρία αλ-Χουρία λιλ-Άμπαντ, 5 Οκτωβρίου 2015.

 

Τα σχέδια είναι του Σύρου καλλιτέχνη Ουίσαμ αλ-Τζαζαΐρι

 

Σημειώσεις

1 Roland Oliphant, Moscow and Louisa Loveluck, «Vladimir Putin confirms Russian military involvement in Syria's civil war», The Ttelegraph, 4 Σεπτεμβρίου 2015.

2 «Russia seen building up two more military facilities in Syria: Jane's», Reuters, 2 Σεπτεμβρίου 2015.

3 Laila Bassam, «Assad allies, including Iranians, prepare ground attack in Syria: sources», Reuters, 1 Οκτωβρίου 2015.

5 Dominic Evans and Suleiman Al-Khalidi «Assad says Russian air campaign vital to save Middle East», Reuters, 4 Οκτωβρίου 2015.

6 «Protesters smash a statue of Hafez al-Assad in al-Suwaidaa in response to the assassination of Sheikh Wahid Bal’ous», Syrian Observatory for Human Rights, 5 Σεπτεμβρίου 2015.

7 Ibrahim Halawi, «Assad: Mass murderer to rational dictator», Middle East Eye, 30 Σεπτεμβρίου 2015.

8 «Russia's First Reported Air Strikes in Syria Assist Regime with Targeting Broader Opposition», ISW, 30 Σεπτεμβρίου 2015.

9 Joseph Daher, «The Islamic State, or the main reason for the millions of refugees from Syria?» Syria Freedom For Ever – Σουρία αλ-Χουρία λιλ-Άμπαντ, 9 Σεπτεμβρίου 2015 [Joseph Daher, «Το Ισλαμικό Κράτος, ή η κύρια αιτία για τα εκατομμύρια των προσφύγων από τη Συρία», e la libertà, 14 Σεπτέμβριος 2015].

10 Spencer Ackerman, «US has trained only 'four or five' Syrian fighters against Isis, top general testifies», The Guardian, 16 Σεπτεμβρίου 2015.

11 Natasha Bertrand, «US-backed leader of Syrian rebel group quits and lists 6 problems with the training program», Business Insider, 21 Σεπτεμβρίου 2015.

12 «Syria, an analysis of the International coalition intervention led by the USA», Syria Freedom For Ever – Σουρία αλ-Χουρία λιλ-Άμπαντ, 30 Σεπτεμβρίου 2014.

13 «Russian imperial aggression unites the Syrian opposition», Syrian Revolution Commentary And Analysis. Επισκεφτείτε αυτό το σύνδεσμο για περισσότερες πληροφορίες στα αγγλικά: Syrian Revolution Commentary And Analysis.

14 «PRESS RELEASE REGARDING RUSSIAN AIR STRIKES IN SYRIA», Facebook, 2 Οκτωβρίου 2015.

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 12 Φεβρουαρίου 2016 13:55
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.