Κυριακή, 18 Ιουνίου 2017 15:34

Tool. Spiral Out. Keep Going.

Κατηγορία Μουσική

Αντώνης Λάσκαρης

Πώς να γράψεις και τι, για εκείνο το φαινόμενο, το κίνημα, τάση ή ροπή, την ομάδα ή το άτομο, στα οποία παρατηρείτε σε διάφορες μορφές, εκφάνσεις και κυρίως στα πλαίσια της κοινωνικοπολιτικής εξέλιξης της ιστορίας του ανθρώπινου είδους και του «πολιτισμού» του, αυτό που ονομάζουμε πρωτοπορία ή Avant Guard. Πώς να ξεκινήσεις αν πρώτα δεν λάβεις υπόψη σου όσο το δυνατόν όλα εκείνα τα δομικά χαρακτηριστικά, τους παράγοντες και τις αναλύσεις, των θετικών επιστημών, των ιστορικών, των κοινωνικών και πολιτικών, των φιλοσοφικών ακόμη και των ψυχολογικών παραγόντων και συγκυρίων που γέννησαν αυτό το «εργαλείο» που ήρθε για να προωθήσει και να ανυψώσει την αμφισβήτηση και τον επαναπροσδιορισμό του σήμερα με γνώμονα και ματιά προς το αύριο.

Το κύριο χαρακτηριστικό της όποιας πρωτοπορίας είναι εκείνο της ανάγκης, της προετοιμασίας και της καθολικής σύγκρουσης  με το σύστημα και την κυρίαρχή ιδεολογία των αξιών και των προσδοκιών του. Είναι εκείνο που διαχωρίζει και διαχωρίζεται από την μέση πραγματικότητα, υλοποιώντας και διεκδικώντας την πραγμάτωση των ονείρων του, αποδεχόμενο όμως πάντα το τίμημα της πιθανής ήττας του.
Μιλώντας λοιπόν για την Avant Guard (εμπροσθοφυλακή – στρατιωτικός όρος) σαν έννοια, θα πρέπει να αντιλαμβανόμαστε όλους εκείνους που λειτουργούν σε αυτά τα πλαίσια σαν συλλέκτες, αναλυτές, σαν εκείνους που μπορούν και αποδομούν, μπορούν να φθείρουν και να «διαφθείρουν», να αλλοιώσουν και να «αλώσουν», αλλά κυρίως να αντιδράσουν και να δράσουν. Εκείνους που προχωρούν το παρόν στο μέλλον, εκείνους που πράττουν, που πειραματίζονται με νέες φόρμες και λογικές. Εκείνους που δίνουν απαντήσεις σε δύσκολα ερωτήματα αμφισβήτησης αλλά και βεβαιότητας, πάνω στον άνθρωπο και την κοινωνία, τον σκοπό και τον λόγο, την πολιτική και την τέχνη, σε ότι στέκεται μπροστά και ενάντια στην αξία της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.

tool band 2016 ppcornΑν εδώ μιλάμε για μουσική και πρωτοπορία τότε το «φαινόμενο» Tool μόνο έτσι μπορεί να αναλυθεί και να προσδιοριστεί καθώς είναι ένα από τα μεγαλύτερα Avant guard συγκροτήματα της εποχής μας με τεράστια επιρροή σε ευρύτερα επίπεδα που ξεπερνούν και το φάσμα της τέχνης πόσο μάλλον της μουσικής. Με βαθιά ταξική συνείδηση εκφράζουν τη γενιά των 90’s προσπαθώντας να καταγγείλουν την μιζέρια, την χυδαιότητα, την αντίφαση και τον κανιβαλισμό του αμερικανικού κατεστημένου ή ονείρου (όπως το βλέπει κανείς) αλλά και της μικροαστικής συντηρητικής αντίληψης που έχει ήδη αρχίσει να θεριεύει μέσω της άρχουσας τάξης μετά την κατάρρευση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού (όπως τον προσδιορίζει ο καθένας). Ο καπιταλισμός έγινε το κυρίαρχο σύστημα διαχείρισης και διακυβέρνησης των λαών, εξαπολύοντας την ταξική του επίθεση στις μάζες με όλα του τα όπλα. Απομόνωση, γκετοποίηση, αναλφαβητισμός, ανεργία αλλά και εύπλαστη ευμάρεια με τον νεοφιλελευθερισμό και το κεφάλαιο να θριαμβεύουν μέσω της ελεύθερης αγοράς, του εμπορείου και της παγκοσμιοποίησης. Κλιματική αλλαγή και επαναπροσδιορισμός της ιστορίας. Πόλεμος και ακροδεξιά πολιτική προς το εξωτερικό, ακραία καταστολή κινημάτων στο εσωτερικό των κρατών και ιδιαίτερα των μεγάλων ιμπεριαλισμών. Η αντίδραση ήταν άμεση με κινήματα να ξεπηδούν σε κάθε γωνιά του πλανήτη όπου παρά της αντιξοότητες και την προσπάθεια απομόνωσης, αποδόμησης αλλά κυρίως επιβολής τους από το κεφάλαιο και των μηχανισμούς του, μπόρεσαν παρά την ήττα, να γεννήσουν αναχώματα και παρακαταθήκες για το μέλλον που μας επιφύλασσαν.

Οι Tool λοιπόν μοιάζουν να έχουν βγει για να εκφράσουν σε επίπεδο τέχνης όλα εκείνα που δεν μπορούσαν άλλοι της εποχής. Μαζί με το μουσικό κίνημα του grunge αλλά και του πρωτοπόρους της μεταλλικής σκηνής προχώρησαν παρακάτω την τέχνη με όπλα τους, τον πειραματισμός, την τεχνική κατάρτιση, την αλληγορία, την μελέτη της ιστορίας και των επιστημών, το ταλέντο και τη συνοχή, τη συνείδηση της θνησιμότητας και του νοημάτων της ύπαρξης, των πολλών ναρκωτικών, και της μαθηματικής αντίληψης της πραγματικότητας και της λογικής σε βαθμό παράνοιας.

Εδώ λοιπόν μιλάμε για τέχνη, και κατά τη γνώμη μου για την απόλυτη μορφή έκφρασής της, τη μουσική. Εδώ μιλάμε για τη σκοτεινή πλευρά του ανθρώπου και την εξέλιξή του που επιτυγχάνεται μέσα από τη συναισθηματική, τη σωματική απώλεια και τον πόνο σαν αλληγορία της πραγματικότητας που βιώνει, της καταπίεσης των «από πάνω» σε όλα τα επίπεδα της υπόστασης λαι της ύπαρξης του. Εδώ μιλάμε για ένα μυσταγωγικό βίωμα, ένα άγριο κάλεσμα, μιλαμέ για ένστικτο, για κάλεσμα, ένα διαπλανητικό φαινόμενο, το οποίο έχει επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό τον σκληρό ήχο τού σήμερα, και προφανώς τον γράφοντα.

 Το έργο τους δαιδαλώδες, από την αποκωδικοποίηση του εαυτό αλλά και των «άλλων», της ίδιας της κοινωνίας μέχρι τη συνεχή αναζήτηση του ενεργειακού πεδίου ή του μεταφυσικού άπειρου του εσώτερου και του σύμπαντος εκεί έξω. «Υπαρκτό», «Φαντασιακό» και «Συμβολικό» προκαλούν την αλληλεπίδραση μας, μεταλλάσουν την εξέλιξη του είδους στους αιώνες με τον ατομισμό, την απομόνωση, και τον διαχωρισμός στα πλαίσια του κραταιού καπιταλισμού να είναι σκοπός και λόγος ύπαρξης για του Tool. Διαταραχές και σχιζοειδείς καταστάσεις εκφράζουν το αντίδοτο στη συλλογικότητα και την ελευθερία του ανθρώπου από το σύστημα. Σαπίλα και έρεβος. Φόβος για τη στιγμή που θα αντιμετωπίσουμε τις απαντήσεις σε ότι ψάχνουμε. Η μουσική τους, η ιστορία τους είναι παρακάτω συντρόφισσα/οι.
Απλά προχώρησε.

withpaulultrock

Το τετραμελές συγκρότημα από το Los Angeles της California δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Θα πάμε όμως λίγο πιο πίσω, κάπου μέσα στα ’80s. Ο κιθαρίστας Adam Jones ξεκίνησε τη μουσική του πορεία από το πανεπιστήμιο του Libertyville του Illinois, όταν μαζί με τον φιλαράκο του Tom Morellο (ex-Rage Against The Machine, ex-Audioslave, The Nightwatchman, Street Sweeper Social Club) σχημάτισαν τους Electric Sheep. Στο τέλος της δεκαετίας και καθώς αμφότεροι είχαν μετακομίσει στη Δυτική Ακτή, ο Morellο σύστησε στον Jones τον Maynard James Keenan. Ο Jones εκείνη την εποχή εργαζόταν στη βιομηχανία κινηματογράφου και συγκεκριμένα στο τμήμα special effects ταινιών όπως οι «Terminator 2», «Jurassic Park», «Dances with Wolves» κ.ά. Ο Keenan από τη μεριά του, είχε περάσει από τον αμερικάνικο στρατό ώστε να πάρει υποτροφία για το πανεπιστήμιο Art & Design του Michigan (το οποίο και κατάφερε) και ψαχνόταν ήδη κι αυτός με τη μουσική πίσω στα μέρη του, αφού είχε ξεκίνησε τη δική του παράλληλη πορεία ως μπασίστας των Tex.A.N.S. και αργότερα συνέχισε με τους Children of the Anachronistic Dynasty, ως τραγουδιστής. Ύστερα λοιπόν από ένα demo του Keenan αποφάσισαν να δουλέψουν μαζί και αναζήτησαν ντράμερ και μπασίστα. Τα άλλα δυο μέλη δεν άργησαν να βρεθούν, και ήταν ο Danny Carey, ο οποίος έμενε ένα διαμέρισμα επάνω από τον Keenan και έπαιζε ντραμς με τους Green Jelly, την Carole King και τους Pigmy Love Circus, και ο Paul D’ Amour, γνωστός του Jones από τα στούντιο με τα οποία είχε συνεργαστεί. Αργότερα, κάπου στα μέσα της δημιουργίας του δεύτερου δίσκου τους «Aenima», ο Paul D’ Amour αποχώρησε από το συγκρότημα και αντικαταστάτης του ήταν ο Justin Chancellor των Peach. Με τον D’ Amour ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος, και η γέννηση ενός από τα μεγαλύτερα ονόματα της σύγχρονης μουσικής «βαφτίστηκε» με το σκωπτικό Tool.

Το κείμενο αυτό είναι βιωματικό και η αναφορά στο έργο των τεσσάρων εμπλεκομένων δεν έχει να κάνει με το τι ζώδιο είναι ο ένας ή με πόσα γουρούνια μπορεί να κοιμάται, και πόσα στρέμματα αμπέλια καλλιεργεί ο άλλος, ούτε τις φάρσες που σκαρφίζεται το συγκρότημα κατά καιρούς, και αν είναι επικοινωνιακό τρικ, και αν υφίσταται η «Lachrymology» σαν αίρεση ή αν… Δεν ενδιαφέρει κανέναν μας καθώς σε αυτό το κομμάτι αν και απαραίτητο συστατικό και ανάγκη αποφόρτισης ή αποστασιοποίησης (του μεγαλείου) του έργου τους, η εκκεντρικότητα και η μαλ…… προς τα έξω σπάει κόκκαλα.

Η μουσική τους. Είναι progressive metal; ή prog rock (ένας όρος που δεν αρέσει στους Tool). Είναι alternative metal ή art rock; Όποια ταμπέλα προσπάθησαν να βάλουν ο Τύπος και τα Μέσα, απλά έδειξε την αδυναμία τους στο να χαρακτηρίσουν το μεγαλύτερο, ίσως, avant-garde συγκρότημα των ημερών μας. Είναι rock, metal το σίγουρο, είναι progressive και ακόμη πιο μακριά από όλους εκείνους που νομίζουν ότι ανήκουν σ’ αυτή την κατηγορία και απλά κοπιάρουν ο ένας τον άλλον και κυρίως εαυτόν. Επηρεασμένοι από την έκρηξη του grunge, αλλά με περισσότερο stoner rock στις φλέβες τους, παίζουν με την ψυχεδέλεια και το heavy rock των ’70s. Από τον ηλεκτρονικό ήχο τού σήμερα, μέχρι το noise και τη folk, αναμειγνύουν ένα κράμα μουσικών καταβολών με το μεταλλικό στοιχείο, δημιουργώντας ένα οπτικοακουστικό αποτέλεσμα στο οποίο οι πάντες σήμερα υποκλίνονται για την αυθεντικότητά του, και την επιρροή που ασκεί σε όποιον έρθει σε επαφή μαζί του. Φυσικά, όλη αυτή η αποδοχή δεν ήρθε τυχαία, αφού και οι τέσσερεις Tool έχουν άριστη τεχνική κατάρτιση, οπότε και κάποια από τα μεγαλύτερα ονόματα της μουσικής (και όχι μόνο της rock) τους αναφέρουν ως μια από τις επιρροές τους. Είναι ένας ζωντανός μηχανισμός, ένας αυτόνομος και σύγχρονος αλληλεπιδραστικός οργανισμός.

Tool 2 1Adam Jones. Με κιθάρες κουρδισμένες μέσα από τον Καιάδα, σπέρνει riff μαύρης φωτιάς γεμάτα νωχελική ψυχεδέλεια, που μεταμορφώνονται ανάλογα με τις ορέξεις του αφέντη τους. Είναι ο αρχιτέκτονας. Η ατμομηχανή, ένας «χάλκινος όφις» έτοιμος να κατασπαράξει εαυτόν, αλλά και το οτιδήποτε βρίσκεται γύρω του. Ξεκίνησε να μελετά τη μουσική με βιολί και ύστερα για τρία χρόνια έπαιζε μπάσο σε ορχήστρα, μέχρι να ασχοληθεί με την κιθάρα. Το περιοδικό Rolling Stone τον έχει στην 9η θέση ανάμεσα στους 100 μεγαλύτερους κιθαρίστες του μεταλλικού ήχου. Μέσα στους Tool βλέπεις τις επιρροές τους να εξελίσσονται και να υψώνονται στο άπειρο, καθώς ο «mastermind» Jones σχηματίζει ατμόσφαιρες και ελευθερώνει συναισθήματα που ουρλιάζουν τα ονόματα που σημάδεψαν γενεές ανθρώπων (ή μη). Pink Floyd. King Crimson. Ίσως, μόνο αυτά τα δύο συγκροτήματα να είναι αρκετά για να υποψιαστεί κανείς το επίπεδο των καλλιτεχνικών νεωτερισμών και των πειραματικών τεχνικών που οι Tool έχουν προσαρτήσει στην τέχνη τους. Τα υπόλοιπα είναι «κάποιοι» Melvins, «κάποιοι» Led Zeppelin και «κάποιοι» Black Sabbath. Επιρροές από Joni Mitchell μέχρι Metallica και Kyuss. Ο Jones είναι εκείνος που βρίσκεται πίσω από τα αριστουργηματικά video των Tool προβάλλοντας μια εφιαλτική αισθητική που ουσιαστικά ζωντανεύει μπροστά στα μάτια σου, δημιουργώντας φιγούρες και εικόνες καρέ καρέ, δίνοντας την ψευδαίσθηση της κίνησης. Οτιδήποτε έχει να κάνει με την επικοινωνία του συγκροτήματος, είτε πρόκειται για το artwork των δίσκων, είτε για τα μοναδικά visual effects που εμφανίζονται στα live τους (μόνο όποιος τους έχει δει ζωντανά μπορεί να καταλάβει τι εννοώ) οφείλεται σ’ αυτόν τον άνθρωπο (ή μη). Με το πρώιμο τεχνολογικά «Sober» μέχρι και το μάλλον αξεπέραστο «Vicarious» (και τα δυο videos καταχωρούνται παρακάτω) το οποίο είναι εξολοκλήρου ψηφιακό, οι Tool έδειξαν από την πρώτη στιγμή τη διαφοροποίησή τους, ότι δεν είναι μια μπάντα που θα σου δείξει τον εαυτό της να ανοιγοκλείνει το στόμα της ή να γρατζουνά τις σβησμένες κιθάρες της, και με τραγούδια που ξεπερνάνε τα έξι λεπτά προτιμάει να σε κάψει με το συμβολισμό της, είτε σε ακουστικό επίπεδο είτε σε συνδυασμό οπτικοακουστικής επικοινωνίας, μετατρέποντας το κάθε video σε ένα συμπληρωματικό εργαλείο της μουσικής τους, συνθέτοντας έτσι ένα ολοκληρωμένο έργο τέχνης.

Tool 2 2Maynard James Keenan. Είναι η φωνή των Tool και ο καθ’ όλα υπεύθυνος για τους σχιζοειδείς και εσώτερους στίχους. Με ένα σχεδόν αποτυχημένο χιούμορ, τη χαρακτηριστική έλλειψη επικοινωνίας του με το κοινό, και με μια περίεργη σεξουαλικότητα, είναι εκείνος που στέκεται στη σκιά μακριά από τον κόσμο, γυρίζοντας την πλάτη του σ’ εκείνους που βρίσκονται από κάτω. Στέκεται στο πίσω μέρος της σκηνής δίπλα στον Carey σχηματίζοντας με τους Jones και Chancellor ένα προοπτικό τετράγωνο προς το βάθος της σκηνής έτσι ώστε να μην έρχεται κανένας σαν άτομο μπροστά. Ώς εδώ όμως.
Όταν ο προφήτης Keenan βρίσκεται στο βάθρο του εκτελώντας τα κομμάτια του, είναι ο απόλυτος άρχων, μαγνητίζοντας μέσα από το σκοτάδι με τη δύναμη της μοναδικής του φωνής, τους πάντες και τα πάντα. Ο τύπος πραγματικά φτάνει σε άλλα επίπεδα με την ικανότητά του να τραγουδάει και συγχρόνως να βρυχάται, άλλες φορές να ψέλνει, να ψιθυρίζει, άλλες να απογειώνεται, να οργίζεται και να μοιάζει τόσο απόκοσμος όσο συναισθηματικός, τόσο υποβλητικός, «σχεδόν» άνθρωπος. Ένας μύστης. Ο Keenan δεν είναι φίλος σου. Δεν παρηγορεί, δεν μελαγχολεί, αλλά μέσα από οργισμένα ερεβώδεις στίχους φτύνει στα μούτρα την ωμή αλήθεια για το τσίρκο του σύγχρονου πολιτισμού. Σήμερα, για τις ψυχωτικές του αυτές ερμηνείες, αναφέρεται ως ένα από τα σημαντικότερα ονόματα της μεταλλικής κοινότητας. Το 1999, μαζί με τον Billy Howerdel έφτιαξαν τους A Perfect Circle, ένα project το οποίο μετά από δύο πάρα πολύ καλούς δίσκους, το «Mer de Noms» το 2000 και το «Thirteenth Step» το 2003, αλλά και το μετριότατο «eMOTIVe» του 2004 (με διασκευές σε αντιπολεμικά τραγούδια) βρέθηκε σε τέλμα όποτε και αποφασίστηκε ή προσωρινή σιγή του. Αυτό τον καιρό περιμένουμε τον τέταρτο τους δίσκο, ο οποίος όμως ανήκει σε κάποια άλλη ιστορία. Το επόμενο βήμα του Keenan ήταν ο σχηματισμός των Puscifer. Ενός σχεδόν πειραματικού trip hop project με ηλεκτρονικά και industrial στοιχεία, αλλά και indie επιρροές. Οι προκλητικοί Puscifer έχουν μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση απ’ ό,τι είχαμε συνηθίσει τον frontman των Tool, δείχνοντας με αυτό τον τρόπο τον πολυδιάστατο χαρακτήρα ενός ανθρώπου που δεν φοβάται να εισχωρήσει και σε άλλα είδη μουσικής και να πειραματιστεί σε μια συνεχή αναζήτηση έκφρασης και δημιουργίας.

Tool 2 3Danny Carey. Ο γίγαντας με τα χρυσά χέρια. Είναι τα θεμέλια των Tool. Αυτός είναι που δείχνει το ρυθμό που θα ακολουθήσουν οι υπόλοιποι. Αποκρυφιστής. Ο μέγας μάγιστρος των τυμπάνων και γενικότερα των percussion με jazz καταβολές, αλλά και με μια εξέλιξη που έχει να κάνει με τις αρχές της γεωμετρίας, της επιστήμης και της μεταφυσικής. Ένα καλό παράδειγμα για το βαθμό που μπορεί να έχει επηρεάσει τη μουσική των Tool η φιλοσοφία της γεωμετρίας, είναι ότι η επιβλητική drum kit του Carey είναι στημένη βάση κατόψεως του Ναού του Σολομώντα … . Ψυχεδελικός με τόσο ξεχωριστό tabla, τόσο άναρχο, αλλά και συγχρόνως αρμονικό το κάθε χτύπημα, η κάθε μπότα μοιάζει να είναι το αποτέλεσμα κάποιας συνάρτησης με το χρόνο και τη διάρκεια λίγο πριν την αποκάλυψη. Αυτές είναι οι ατμόσφαιρες που μπορεί να φτιάξει, να μεταμορφώσει, να γεννήσει μέσα σε τρία δεύτερα και να καταστρέψει σε τρία πρώτα. Η οργή του, ακόμη και στα πιο θανατερά του σημεία, βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο μιας σκοτεινής αναλογίας και μιας δομής που μόνο με την ποιότητα των τυμπανιστών των ’70s μπορεί να συγκριθεί. Εκτός από τους Green Jelly και την Carole King με τους οποίους είχε συνεργαστεί στο παρελθόν, παίζει και με τους Pigmy Love Circus, ένα μίγμα hard rock με στοιχεία punk και metal και με τελευταία κυκλοφορία ύστερα από 10 χρόνια (When Clowns Become Kings του 1993) το «The Power of Beef» του 2003. Επίσης έχει φτιάξει και ένα electronica project, κάποιους Zaum με τον πληκτρά Chris Pitma (Lusk, Guns N’ Roses). Αυτό που νομίζω, πάντως, ότι έχει καταφέρει ο Carey, με τη συμβολή φυσικά του ανθρώπου που ακολουθεί, είναι να κάνει τους Tool να ακούγονται άλλοτε σαν πυρακτωμένο σίδερο σε σάρκα και άλλοτε σαν ψυχρός μεταλλικός όγκος σε απόλυτη αρμονία και των τεσσάρων ισότοπων με τη διαφορά όμως, ότι αν απομονώσεις το καθένα από αυτά παθαίνεις την πλάκα σου με το επίπεδο και τις εκτελέσεις της κάθε μονάδας ξεχωριστά.

Tool 2 4Justin Chancellor. Η μπασογραμμή του, έλασμα που απελευθερώνει ενέργεια και δύναμη σαν να έχει φυλακίσει μέσα του βροντή και απλά κόβει την παροχή ώστε να δώσει το ρυθμό. Οι δυο τους σχηματίζουν ένα από τα καλύτερα δεμένα rhythm sessions. Αλχημιστής. Ένας ατσάλινος κρίκος. Στο διαδίκτυο αναφέρεται ότι ο Chancellor πάσχει από «συναισθησία», η οποία είναι η νευρολογική ανάμιξη των αισθήσεων. (Ένας άνθρωπος που χαρακτηρίζεται από συναισθησία είναι δυνατό, για παράδειγμα, να «ακούει» τις οσμές, να «βλέπει» τους ήχους και να «μυρίζει» τους ήχους. Το συχνότερο είδος συναισθησίας είναι το να βλέπει κανείς ήχους και το να συνδυάζει αυτόματα αριθμούς με συγκεκριμένα χρώματα). Ok!, αν ισχύει το παραπάνω, τότε εξηγούνται πολλά για την ικανότητα αυτού του ανθρώπου να βγάζει τέτοια δύναμη και στιβαρότητα πρώτα από την τεχνική του κατάρτιση και ύστερα από την ευφυΐα του, αλλά και γι’ αυτή του την ιδιαιτερότητα. Σ’ αυτόν τον χαρισματικό μουσικό, οι Tool χρωστάνε ό,τι έχουν καταφέρει ελάχιστα συγκροτήματα στην ιστορία της μουσικής. Έχουν καταλύσει τους κανόνες σε επίπεδο να αλλάζουν ρόλους ώστε να μην ξεχωρίζει πολλές φορές η κιθάρα από το μπάσο ή τα keyboards. Έτσι, φορές είναι τεχνικός και άλλες μινιμαλιστικός, σαν να λειτουργεί με συντεταγμένες. Ακριβής, ανακατεύεται, μπερδεύεται, βγαίνει μπροστά και ύστερα αποτραβιέται στη σκιά. Είναι ο τύπος στα δεξιά της σκηνής που δεν στέκεται στιγμή. Καρφωμένος στο έδαφος χτυπιέται συνεχώς στον κολασμένο ρυθμό που ελευθερώνει αεικίνητος και όμως καρφωμένος. Είναι το τέταρτο ισοδύναμο που έδωσε το τελικό σχήμα σ’ αυτό το «θαύμα», σ’ αυτό το «αφόδευμα», σ’ αυτό το «εργαλείο». Φυσικά κάπου εδώ θα πρέπει να αναφερθώ και στον Paul D’ Amour, ο οποίος έπαιξε κι αυτός τον δικό του ρόλο στις αρχές της πορείας των Tool καθώς ήταν ενεργό μέλος του συγκροτήματος στα πρώτα τους βήματα με το «Opiate» και τον πρώτο ολοκληρωμένο τους δίσκο «Undertow», άλλα είχε και κάποια ανάμιξη και στο «Aenima» όταν αποφάσισε να αποχωρήσει μέσα σε φιλικό κλίμα για να συνεχίσει με τους ψυχεδελικούς «Lusk» των Brad Laner και Chris Pitman. Έτσι ήρθε η ώρα για να κλείσει και ο δεύτερος κύκλος, με τον Chancellor να δίνει την τελική μορφή σε αυτό που ονομάζεται σήμερα Tool.

GettyImages 692378154 1496943257Το πρίσμα και η αντανάκλαση της ίριδας αλλά και της παραπλάνησης. Ενέργειες και οικουμενικότητα. Η αυτονομία του σύμπαντος. Ο αριθμός και η αναλογία για έναν κόσμο στον οποίο η φύση βρίσκεται εντός των πάντων και το αντίστροφο αυτού. Η ύπαρξη και η αυτογνωσία της ελαχιστότητάς της μέσα στο χρόνο. Η συνειδητοποίηση του ανθρώπου που ανάγει τον εαυτό του σε «Κύριό του», όταν ξέρει ποιος είναι και δεν φοβάται να κοιτάξει, να κατανοήσει αλλά και ν’ αλλάξει ό,τι συμβαίνει γύρω του και κυρίως στο κεφάλι του. Το «τρίτο μάτι» είναι ενεργοποιημένο για την ενέργεια που βλέπει, ακούει και αισθάνεται μια πραγματικότητα υψηλότερης συχνότητας. Η ψυχο-φυσική δομή της ανθρώπινης ύπαρξης και της επιρροής που ασκείται στο άτομο από τους εξωτερικούς παράγοντες, αλλά κυρίως από την πολυπλοκότητα του ίδιου του είναι. Αριθμοσοφία, Kabalah, Sephirot και «Το δέντρο της ζωής» μέχρι την Πυθαγόρεια φιλοσοφία, οι Tool μοιάζουν να έχουν χτίσει ένα μύθο που όμως δεν απέχει και τόσο από την πραγματικότητά τους, ως προς τον τρόπο σύνθεσης που προκύπτει από μαθηματικές συναρτήσεις και γεωμετρικά σχήματα, με τον αποκρυφισμό να δημιουργεί αλλεπάλληλα σύμπαντα, γεμάτα συμβολισμούς. Ένας μύθος ο οποίος περιμένει ότι κάτι κρύβεται πίσω από τον κάθε στίχο, την κάθε νότα, την κάθε λεπτομέρεια, το κάθε κενό. Η Αναλυτική ψυχολογία, ο σύγχρονος μηδενισμός και η Θεωρία του Χάους σαν ακρωτηριασμένα κομμάτια του ίδιου σώματος. Φουτουρισμός και κυρίως η σκοτεινή πλευρά του Σουρεαλισμού. Ο ανατολίτικος μυστικισμός και η μαγεία ως αντίπαλος της θρησκείας σαν τρόπος ελευθερίας, αντίδρασης, αλλά και εξουσίας πάνω στο υπερφυσικό. Ένα αιρετικό δόγμα πάνω στη λατρεία του ανθρώπου και της διαστροφής του. Η εξωγήινη παρέμβαση σαν αλληγορία των «άλλων». Η διαχρονικότητα ή μάλλον η οικουμενικότητα στο να παίζουν από άλλη διάσταση με τον χωροχρόνο και την ύλη. Ο ρυθμός σαν κορμός σύνθεσης και η απρόβλεπτη ανάπτυξή του σε σπύρα ιδεών και καινοτομιών. Η σύγχρονη αρχιτεκτονική, σαν δομική κατασκευή ρυθμού με γεωμετρική ανάπτυξη προς την κορύφωση. Ένας συμπαγής «κοσμικός αλγόριθμος». Η αστείρευτη εναλλαγή εντάσεων σε κυκεώνα αντικρουόμενων συναισθημάτων. Μια πολυρυθμική ιδιοφυής συνύπαρξη ψυχεδέλειας και ενός ψυχωτικού εγώ. Η αποστροφή σε κάθε μορφή οργανωμένης θρησκείας, η περιφρόνηση για τον μέσο άνθρωπο και τη μετριότητα. Αυτοσαρκασμός σαν ένα παιχνίδι αυτογνωσίας. Οι ουσίες σαν εργαλείο δημιουργίας αλλά και αυτοκαταστροφής. Η αντιμετώπιση του συντηρητικού τρόπου ζωής της ιμπεριαλιστικής μηχανής και το πολιτικό σύστημα καταστολής μέσα από έναν κυνισμό που σακατεύει την άρχουσα ιδεολογία και τον μικροαστισμό, που μόνο μ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να υπάρξει και να εισακουστεί. Η απάντηση στο σύστημα αξιών τους και της αισθητικής του κτήνους χτυπιέται όταν μεταμορφώνεσαι, όταν μεταλλάσσεσαι όταν εκφράζεσαι και γίνεσαι το ίδιο το κτήνος. Μία αρχέγονη επίκληση σκοπού και νοήματος της ύπαρξης. Μια ψυχαναγκαστική δοκιμασία τού είναι, μέσω της απώλειας. Μία εσωτερική αγωνία. Μία υπαρξιακή αναζήτηση. Ένας αυτοσκοπός για την εξέλιξη του είδους, σε κάτι ανώτερο της ύλης.

Αν αυτό δεν είναι Τέχνη, τότε τι «σκατά» είναι;

Κάθε δίσκος των Tool είναι μια αργή διαδικασία, και παρά την καθολική αποδοχή του κόσμου σ’ αυτά τα 24 χρόνια πορείας, μας έχουν δώσει 1 EP, 4 full-length άλμπουμ και μια συλλογή. Είναι μια ιερή σχέση ανάμεσα στα μέλη του συγκροτήματος, που δεν τη θυσιάζουν για κανέναν, ώστε να έρχονται κάθε φορά και πιο δεμένοι, πιο κατασταλαγμένοι και ώριμοι μ’ ένα σεβασμό που προκύπτει πρώτα για τον εαυτό τους, το έργο τους, και φυσικά τον κόσμο τους. Οι Tool ήταν απόλυτα συνειδητοποιημένοι από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας τους. Αποφάσισαν να αρνηθούν το εύκολο και να μην ανήκουν στην κατηγορία των συγκροτημάτων που έρχονται και ξανάρχονται σαν κλώνοι του εαυτού τους, κάθε φορά και πιο κακέκτυποι, με ευφάνταστες ιδέες και «δώρα», με συλλογές, ζωντανές ηχογραφήσεις και την «κορυφαία πατάτα» με μεγαλεπήβολες ορχηστρικές επανεκτελέσεις στο όνομα των δισκογραφικών και ενός συμβολαίου ειδικά μέσα σε εκείνη την απροσδιόριστη μουσικά δεκαετία των 00’s. Είναι ελιτιστές και ριζοσπάστες, αιρετικοί, προοδευτικοί, ανατρεπτικοί και καινοτόμοι. Τους αντιπαθείς ή όχι, αυτή η μπάντα μοιάζει να μην της καίγεται καρφί. Μιλάει μόνο όταν έχει να πει κάτι και το σημαντικότερο το κάνει μέσα από την τέχνη της.

sdut talking music with tool 2014mar13Έχουν συμμετάσχει και έχουν συνεργαστεί με πάρα πολλά ονόματα του χώρου. 1991 και το «Rage Against The Machine» κάνει πάταγο με τον Keenan να ακούγεται στο «Know Your Enemy» ουρλιάζοντας «Time has come to paayyy!» δίνοντας άλλη διάσταση στο κομμάτι, ενώ είχε ταξιδέψει μαζί τους σε όλη την περιοδεία. Εμφανίζεται στα live των «Axis Of Justice» της οργάνωσης των Tom Morellο και Serj Tankian (System Of A Down, Serart, solo) καθώς έχει συμμετάσχει και στο «White Pony» των Deftones για το αριστουργηματικό «Passenger», αλλά και στο «Muhammed My Friend» με την Tori Amos. Το 2003 συνεργάστηκε με τον Danny Lohner για τη δημιουργία του soundtrack του «Underworld», με τη Milla Jovovich να ακούγεται στο «Rocket Collecting». Ο Chancellor είχε βοηθήσει στη δημιουργία του «Panopticon» των ISIS, όπως και ο Jones αναφέρεται στο Κύκνειο Άσμα τους το «Wavering Radiant» όπου έγραψε κάποια μέρη, για το «Hall of the Dead» και τον ομότιτλο ύμνο, καθώς οι δύο μπάντες ήταν συγκοινωνούντα δοχεία, όσον αφορά τον ήχο και την οπτική τους πάνω στη μουσική. Ο Carey έχει συνεργαστεί με τον Adrian Belew. Ο Jones έχει επίσης διάφορες συμμετοχές σε κάποιους δίσκους των Melvins, καθώς σήμερα προχωράει το project του με τον Robert Fripp των King Crimson, ενώ έχει αναλάβει το γράψιμο και την παραγωγή για μια σειρά γραφικών μυθιστορημάτων με τον Steve Niles με το όνομα «Χ Files / 30 Days Of Night». Οι Tool έχουν εμφανιστεί σαν headline act στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου όπως το Lollapalooza το 1997 και το 2009, το The Coachella Valley Music and Arts Festival το 1999 και το 2006 (ένα φεστιβάλ με alternative rock, indie, και ηλεκτρονική μουσική που γίνεται στο Indio της California), το μεγαλειώδες Download Festival το 2006 στο Donington Park της Αγγλίας, το Roskilde (Δανία) το 2001 και το 2006, το Big Day Out (Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία) το 2007 και το 2011, αλλά και τα μεγάλα Bonnaroo το 2007, το All Points West Music & Arts Festival το 2009 και το Epicenter το 2009 που λαμβάνουν χώρα στις Η.Π.Α. Επάνω στη σκηνή έχουν βρεθεί με τους πατέρες τους King Crimson, αλλά και τους System Of A Down, ISIS, Mastodon, Meshuggah… η λίστα δεν έχει τελειωμό με ονόματα, όπως Tricky, Robert Fripp, Mike Patton, Dave Lombardo, Kirk Hammett, Phil Campbell, Serj Tankian… και επειδή δεν θα τελειώσουμε ούτε αύριο, έχουν διασκευάσει κομμάτια από Led Zeppelin (το θρυλικό «No Quarter» ακούγεται παρακάτω), Ted Nugent, Peach, και Kyuss, μέχρι Ramones. Φυσικά, πάρα πολλές είναι και οι tribute συλλογές που έχουν κυκλοφορήσει στο όνομά τους όχι μόνο από καλλιτέχνες του σκληρού ήχου, αλλά και της ηλεκτρονικής και ακουστικής μουσικής, αποδίδοντας έτσι ένα φόρο τιμής σ’ εκείνους που έφεραν τα πράγματα λίγο παρακάτω στην τέχνη εν γένει..

Έχουν πουλήσει εκατομμύρια παγκοσμίως, καθώς οι δίσκοι τους έχουν γίνει δυο και τρεις φορές πλατινένιοι. Έχουν κατακτήσει τις υψηλότερες θέσεις του αμερικανικού «Billboard 200» αλλά έχουν κερδίσει και 3 «Grammy awards», 2 «Best Metal Performance» το 1998 και το 2002 για το «Aenima» (Aenima / 1996) και το «Schism» (Lateralus / 2001), ενώ το 2007 κέρδισαν το «Best Recording Package» για το «τρισδιάστατο» παρακαλώ booklet του «10.000 Days». Νομίζω όμως, αρκετά ασχολήθηκα με τα νούμερα… Καιρός να περάσουμε στην ουσία.

Το 2016 κλείσανε 10 χρόνια που περιμένουμε τον 5ο τους δίσκου …, ο οποίος αυτή τη στιγμή βρίσκεται στην προπαραγωγή του …, καθώς και πάλι το συγκρότημα είχε δικαστική διαμάχη με κάποιον «συντελεστή» προηγούμενης κυκλοφορίας όπου ενεπλάκησαν και η δισκογραφική άλλα και η εταιρία κάλυψης δικαιωμάτων και γίνανε μύλος σε μια μακρόχρονη διαδικασία η οποία όμως επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την πορεία τους και την δημιουργική διαδικασία και συνέχεια των Tool.
Εδώ θα κάνω μια ανασκόπηση στο έως τώρα έργο τους καθώς αναμένουμε τον νέο τους δίσκο με διαρροές από live τους καθώς προβάρουν το νέο υλικό. Εδώ έχεις προσωπική άποψη, την  τεκμηρίωση πρώτα μέσα από την απόδειξη της τέχνης τους που ξετυλίγεται στις παρακάτω γραμμές. Ναι, εδώ μιλάμε για μουσική και θα υπερβάλω όσο ποτέ… αλλά πώς να περιγράψεις την τέχνη; Πώς να γράψεις γι’ αυτή αν δεν προσπαθήσεις να μιλήσεις στην «απαγορευμένη γλώσσα των συναισθημάτων», αν δεν αποκαλύψεις τη «σκοτεινή ποίηση των πραγμάτων» και αν δεν νιώσεις την «απεγνωσμένη κραυγή των βιωμάτων»;

Αυτό λοιπόν που έχεις να κάνεις, είναι απλά να πατήσεις το play και τα πάντα θα σου φανερωθούν. Τα πάντα θα σου αποκαλυφθούν χωρίς να διαβάσεις λέξη, χωρίς να καταλάβεις το παραμικρό, μόνο να αφήσεις το μυαλό και το συναίσθημά σου να φέρουν μπροστά την εικόνα σου, ώστε να καθρεφτίσουν ό,τι αρνήθηκες, ό,τι εγκατέλειψες, ό,τι φοβήθηκες, και κυρίως ότι δεν πίστεψες.

R 1554087 1228167124.jpegOpiate
Sweat – Hush – Part Of Me – Cold And Ugly – Jerk-Off – Opiate

Με το που βρέθηκαν αυτοί οι τέσσερεις άνθρωποι μαζί, άρχισαν να δουλεύουν πάνω στη μουσική που ήθελαν για τον εαυτό τους. Η αρχή ήταν το demo «72826» («Satan» βάσει του τηλεφωνικού πληκτρολογίου) που κυκλοφόρησε το 1991 με τη μορφή κασέτας σε περίπου 1.000 αντίτυπα, και αποτελούνταν από κομμάτια που περιελήφθησαν στην πρώτη τους επίσημη κυκλοφορία. Μέσα λοιπόν σε τρεις μήνες υπέγραψαν με τη «Zoo Entertainment» και τον Μάρτιο του 1992 έσκασε το EP «Opiate» με παραγωγό τη Sylvia Massy, όπου είχε συνεργαστεί ο Carey στους Green Jelly. Το πρώτο τους EP έδειξε από την πρώτη στιγμή τα δόντια του και ο τίτλος του προήρθε από τη φράση του Karl Marx «Η θρησκεία είναι το όπιο του λαού», με το ομότιτλο κομμάτι να πραγματεύεται το ρόλο των Μέσων που εξυπηρετούν τη θρησκεία ώστε να εκπληρώσει το «θεάρεστο» έργο της σε όλες τις εκφάνσεις του. Εκείνη την εποχή, το grunge βρισκόταν στην ακμή του, με τους Tool να είναι σαφώς επηρεασμένοι από αυτό το μουσικό νέο ρεύμα, αλλά ευτυχώς ήταν τόσο underground για τα δεδομένα της εποχής. Ένα μπουκωμένο μίγμα hard rock και βρώμικου doom και stoner μέσα σε επιταχυντή, γεμάτο μεταλλικό τσαμπουκά. Το «Opiate» περιλαμβάνει έξι κομμάτια εκ των οποίων τα «Cold And Ugly» και «Jerk-Off» είναι ζωντανά ηχογραφημένα, πράγμα ασυνήθιστο για την πρώτη κυκλοφορία. Ήταν heavy, εσωστρεφές και ψυχωτικό. Σκοτεινό, βίαιο, με το artwork στο εξώφυλλο να απεικονίζει ένα γλυπτό του Jones, ενώ το εσωτερικό του περιέχει παιδικές φωτογραφίες των μελών του συγκροτήματος, πεταμένες σ’ ένα κουτί γεμάτο με σπασμένα κόκκαλα σκουριασμένα καρφιά και κλειδιά, απολιθώματα, κέρινα δαιμόνια και νεκροφιλικά σύμβολα. Το πρώτο τους αυτό εγχείρημα έκανε αρκετή αίσθηση, με τον ήχο τους να είναι ακόμη πρώιμος, αλλά ήταν αρκετός να πάρει κεφάλια σε κάθε εμφάνιση του συγκροτήματος. Το video Hush που κυκλοφόρησε την «πέφτει» κανονικά στην αμερικανική επιτροπή ελέγχου, Parents Music Resource Center (Το γνωστό σε όλους μας αυτοκόλλητο «Parental Advisory»), η οποία συστάθηκε με πρόφαση την «προστασία» των ανηλίκων από μουσική ή οποία «παρακινεί» σε βίαιες ή σεξουαλικές πράξεις, αλλά στην ουσία στοχεύει στον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου μέσω της μουσικής (φυσικά, το αποτέλεσμα αυτής της κίνησης είχε και έχει τα αντίθετα αποτελέσματα που προσδοκούσε/κα ή ακροδεξιά αμερικανική ελίτ του «Tea party»). Εδώ λοιπόν, ξεκίνησαν τα πάντα με τους Tool να παίρνουν μέρος σε περιοδείες με τους Rollins Band, Fishbone, και Rage Against the Machine, τραβώντας σιγά σιγά επάνω τους τα βλέμματα του κόσμου αλλά και των Μέσων.

Hush
Fuck youuuuuuu!
I can’t say what I want to, even if I’m not serious.
I can’t say what I want to, even if I’m not serious.
Things like….
Fuck yourself, fuck Yourself,
you piece of shit, why don’t you just go, kill yourself!
I said,
I can’t say what I want to, even if I’m not serious.
I can’t say what I want to, even if I’m just kiddiiiiingg!

«…Οι απόψεις μου ενάντια στο χριστιανισμό και τη θρησκεία σε γενικές γραμμές είναι προς την κατεύθυνση των ‘μεσαζόντων’, εκείνων που είναι στην εξουσία και χρησιμοποιούν τη θρησκεία ως μια δύναμη στην «αγορά» με την οποία χειραγωγούν τον άνθρωπο για προσωπικό κέρδος. Το χρίσμα μολύνει κάθε αγνότητα ή πνευματικότητα που θα μπορούσε να προκύψει από μια πραγματικά θρησκευτική ή μυστικιστική εμπειρία…»

«…Όταν μιλάω στην ‘πνευματική περιπέτεια’ αναφέρομαι στην προσπάθεια για το πώς μπορούμε να εξελιχθούμε ως ανθρώπινα όντα προσπαθώντας να επεκτείνουμε τις γνώσεις μας σχετικά με την ακριβή θέση μας μέσα σε ένα συγκεκριμένο κόσμο…»
Maynard James Keenan – www.toolband.ru, 31/10/2001

undertow toolUndertow
Intolerance – Prison Sex – Sober – Bottom – Crawl Away – Swamp Song – Undertow – 4 Degrees – Flood – Disgustipated

Το «Undertow» είναι ο πρώτος δίσκος των Tool και ήρθε περίπου ένα χρόνο αργότερα το 1993, με καινούριο υλικό αλλά και κομμάτια που δεν μπήκαν στο «Opiate». Εδώ τα πράγματα είναι σαφώς πιο ξεκάθαρα. Οι χαρακτήρες άρχισαν να ξετυλίγονται με τη διαφορετικότητα και τη συνοχή τους να είναι το αποτέλεσμα αυτού του προοδευτικού «εργαλείου» που ακόμη δεν μπορούσε να κατανοηθεί ή να προσδιοριστεί ίσως και από τους δημιουργούς του, για το τι ακριβώς ήταν. Με παραγωγό τη Sylvia Massy και πάλι, είναι ακόμη πιο επιθετικό από τον προκάτοχό του και υπερτερεί σε όλους τους τομείς. Το «Undertow» είναι μια εκ βαθέων εισχώρηση στο μυαλό του Keenan για τη μουσική. Εδώ είναι πιο εξωστρεφής αφού ερμηνεύει και χάνεται φορτισμένος μέσα σε ό,τι δημιουργικότερο έχει φτιάξει ποτέ μέχρι τότε... Ο Jones σπέρνει ολοκληρωτικά riff, δεμένα το ένα με το άλλο, κύματα χωρίς σταματημό και συγχρόνως να ξεκινάει να προσαρμόζει σ’ αυτό το ιδιότυπο stoner, την ψυχεδέλεια. Ο Carey, φυσικά ένα με τον D’ Amour, και οι δυο επιβλητικοί, αλλά με τον πρώτο με μια δυναμική ραχοκοκαλιά για το «Undertow» και με έναν Keenan που δεν χάνει ποτέ τον έλεγχο, αλλά πάνω απ’ όλους τον Jones να εκτελεί ένα κιθαριστικό σεμινάριο πάνω στην αφαίρεση και την ουσία. Εδώ για πρώτη φορά οι στίχοι του Keenan βρίσκουν διέξοδο τραγουδώντας για τη σχιζοφρένια, την απομόνωση, το κενό, τις ουσίες, το «Θεό» και κυρίως το «Διάβολο». Εδώ οι Tool κέρδισαν ουσιαστικά την ανταπόκριση του κόσμου με την εσωστρέφεια και ό,τι βρώμικο εκπροσωπεί και τρώει τον ανθρώπινο ψυχισμό εξωτερικευμένο μέσα από ερμηνείες και κλειστοφοβικές συνθέσεις χωρίς αναστολές, λογοκρισία, γεμάτο με μια δαιμονική ένταση.

Το «Intolerance» ξεκινάει και ο ρυθμός του σε «δένει» στη σφραγίδα της ενοχής όταν το «groov-άτο» «Prison Sex» μιλάει για εγκλεισμό και ανήλικη κακοποίηση, στρέφοντας για μια ακόμη φορά τη λογοκρισία και την υποκρισία των συντηρητών εναντίον τους. Το video που γυρίστηκε για το «Prison Sex» έπαιξε για λίγο στο MTV, αλλά λόγω των ακραίων στίχων και παρά την άποψη τελικά ότι η όποια αναφορά του έγκειται σ’ ένα μεταφορικό επίπεδο, σταμάτησε να μεταδίδεται. «Sober». Όταν ένα κομμάτι γράφεται πριν από περίπου 24 χρόνια και έχει τέτοια ένταση και εσωτερικότητα, ώστε να σε κάνει να το ουρλιάζεις σαν να μιλάς για πρώτη φορά, δεν μπορεί παρά να μείνει στην «ιστορία». Αν όχι της μουσικής, τότε της δική σου. Το «Bottom» σε τραβάει σαν δύνη αυτογνωσίας και άρνησης πάνω στο κολασμένο μπάσο του D’ Amour και ίσως τη μεγαλύτερη στιγμή του Keenan, που με τη βοήθεια του Henry Rollins έγραψαν για αυτό που σιχαίνεσαι και δε νοιώθεις τίποτα μπροστά του, παρά μόνο άφοβος. «Dead inside. Nameless now, shameless now, nothing now, no one now…» Ακολουθούν τα «Crawl Away» και « Swamp Song» με τον Jones στο πρώτο να είναι καταιγιστικός και τον D’ Amour με τον Carey να χτυπάνε τον αργό ρυθμό του δεύτερου στον πάτο των στίχων του Keenan. «Undertow». Το ομότιτλο λειτούργει ακριβώς σαν το υπόκωφο ρεύμα του ωκεανού, (το φαινόμενο αυτό λειτουργεί στις ακτές των μεγάλων ωκεανών και είναι το επιφανειακό κύμα σε συνεχή ροή που σπρώχνει προς τα έξω καθώς όμως γυρίζει προς τα μέσα στη θάλασσα δημιουργείται ένα πολύ δυνατότερο ρεύμα σε δεύτερο επίπεδο από κάτω που σε τραβάει με μεγαλύτερη δύναμη προς τα μέσα) ενώ εκείνο που σε τραβάει προς το εσωτερικό του για να σε πνίξει. Ο δίσκος κλείνει με το 15λεπτο «Disgustipated» σαν ένας πειραματικός επίλογος, παίζοντας με τους αριθμούς και τα δευτερόλεπτα.

Την ίδια χρονιά οι Tool εμφανίστηκαν στο Lollapalooza και το αποτέλεσμα ήταν χιλιάδες κόσμος να φύγει από την κεντρική σκηνή και να μεταφερθεί στη δεύτερη ώστε να δει αυτό το συγκρότημα που ήρθε από το πουθενά. Έτσι, την επόμενη μέρα μεταφέρονται στην κεντρική για ν’ αφήσουν μόνο καμένα μυαλά με την παράνοια και την ικανότητά τους να μαγνητίζουν με την απόδοσή τους από την οποιαδήποτε σκηνή, είτε μπροστά σε 40 άτομα είτε σε 60.000 κόσμο.

Sober
Why can’t we not be sober?
I just want to start this over.
Why can’t we drink forever.
I just want to start things over.

«…Για όσο χρονικό διάστημα μπορώ να θυμηθώ –ακόμη και ως μικρό παιδί– βλέπω ό,τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου να μου εμφανίζεται σαν ένα soundtrack ή μια ταινία. Νομίζω ότι αυτά τα δύο πάνε μαζί. Ήμουν πάντα με τη μουσική, τη ζωγραφική και τη γλυπτική. Ήχος και τέχνη, αλληλοσυμπληρώνονται. Μπορείς να κάνεις μια αφίσα ή να γράψεις κάποια μουσική, αλλά όταν βάζεις τα δύο μαζί, τότε μετατρέπεις την αφίσα ή τις εικόνες σε κίνηση…»
Adam Jones – ARTISTdirect.com – Rick Florino, 07/06/2010

Το «Undertow» ήταν ένα κομμάτι μιας αρχής, ήταν η διαφορά από το κουρασμένο metal της εποχής και ήταν η εξέλιξη του σκληρού ήχου όπου μαζί με το grunge (όσο «pop» κι αν έμοιαζε με την έκρηξη των Nirvana), το alternative το progressive, το rap metal μέχρι το black metal, ανανέωσαν και επαναπροσδιόρισαν το rock του πρώτου μισού της δεκαετίας του ’90 πειραματιζόμενοι πάνω σε νέες βάσεις. Προτεραιότητα αυτών των ιδιωμάτων ήταν να αναγάγουν το συναίσθημα, την αμεσότητα και την αγωνία για έκφραση μέσα από πιο απλές φόρμες με βασικότερους εκφραστές συγκροτήματα όπως οι Faith No More (μόνο «απλό» δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό που έκανα), Guns N’ Roses, Rage Against The Machine, Soundgarden, Kyuss, Pantera, Alice In Chains και οι πιο εμπορικοί Pearl Jam. Αυτή η αφαίρεση και η απλοϊκότητα σε όλους τους τομείς έφερε τη μουσική «επανάσταση» και ανάγκασε τα μεγαθήρια του χώρου να εξελίξουν τον ήχο τους, ανέδειξε παράλληλα και νέα συγκροτήματα τα οποία δημιούργησαν σημαντική μουσική, αλλά και υποδεέστερη, σε μια δεκαετία που τη χαρακτήρισαν η αναζήτηση, ο πειραματισμός και η αυτοκαταστροφή. Ταυτόχρονα όμως, όλοι αυτοί οι δίσκοι που κυκλοφόρησαν στις αρχές της δεκαετίας του ’90 έσπρωξαν στο περιθώριο ότι βιρτουόζικο και πομπώδες και βαρετό πια heavy metal με τα υπολείμματα του glam ή hair rock που άφησε η δεκαετία του ’80, χώνοντας τη «λακ» και το «μέικ απ» τους εκεί που έπρεπε. Ευτυχώς το «Undertow» ήταν μόνο η αρχή για τους Tool καθώς λίγα χρόνια μετά ακολούθησε «Το Ένα», «Το Σοκαριστικό».

Tool AenimaAenima
Stinkfist – Eulogy – H. – Useful Idiot – Forty-Six & 2 – Message To Harry Manback – Hooker With A Penis – Intermission – Jimmy – Die Eier Von Satan – Pushit – Cesaro Summability – Aenima – (-) Ions – Third Eye

Σοκαριστικό! Αυτός είναι ο χαρακτηρισμός που μπορώ να δώσω για τον δεύτερο δίσκο των Tool και το εξελικτικό αυτό τους άλμα που ονομάζεται «Aenima», το οποίο μπορεί να συγκριθεί (κάπου το διάβασα και συμφωνώ απόλυτα) μόνο με αυτό των Metallica στο «Ride The Lightning». Κυκλοφόρησε την 1/10 του 1996 για να δώσει άλλη έννοια και σημασία στο σκότος και την επιλογή του σαν άρνηση του φωτός. Εδώ λοιπόν έχουμε τη «γέννηση» ενός νέου υβριδικού μουσικού πειράματος. Ένα ογκώδες σχιζοφρενικό αριστούργημα που πάγωσε την κόλαση, σβήνοντας για πάντα την αιώνια φλόγα της ψυχής. Μεταλλικό, σχεδόν αποστασιοποιημένο, απρόσιτο, απροσπέλαστο και απρόβλεπτο. Μία αέναη κάθοδος μέσα στο σκοτάδι της ψυχής και της γνώσης. Μια αναζήτηση μέσα από την αιγυπτιακή μυθολογία και μυστική γεωμετρία, το επτάγωνο της Βαβυλωνίας μέχρι το χρωμόσωμα σαν λειτουργία ελέγχου του DNA. Είναι η έξοδος από το «πραγματικό» και η είσοδος στο «ονειρικό» μας πεδίο σαν μια προσπάθεια αναζήτησης του είναι που ισορροπεί ανάμεσα στο συνειδητό και το ασυνείδητο. Αργόσυρτο, ψυχεδελικό, ερεβώδες. Ένας νέος κώδικας επικοινωνίας που από το «προβληματικό παιδί» με το όνομα «Undertow», παραφουσκωμένο στα ψυχοφάρμακα με «ψυχοσωματικά προβλήματα» σαν αποτέλεσμα «επικίνδυνων αναζητήσεων» και «διαταραγμένων ευθυμιών» μεταλλάχτηκε στο «δαίμονα» που ονομάζεται «Aenima». Είναι ένας ψυχαναγκαστικός εφιάλτης που η αμεσότητά του σε στοιχειώνει και σε ρουφάει μέσα της, φτιαγμένος με προσοχή για όποιον ξέρει να αφουγκράζεται και να νιώθει, για εκείνον που θα προσπαθήσει να καταλάβει αλλά και να αποδεχτεί αυτή τη μουσική που δεν ήρθε για να διασκεδάσει ή να περάσει η ώρα, αλλά κατασκευάστηκε με σκοπό και λόγο να παρασύρει και να απομονώσει στα βαθύτερα μπουντρούμια τού είναι αυτόν μόνο που είναι έτοιμος να την ακολουθήσει.

Εδώ τα πάντα είναι διαφορετικά απ’ ότι προϋπήρξε αλλά και ότι ακολούθησε. Τα κομμάτια γιγαντώθηκαν μέσα από πειραματικά ηχοτόπια, ακανόνιστα μέτρα και ευφάνταστες ατμόσφαιρες, με κενά και εκρήξεις που πατάνε πάνω στο ρυθμό και την ιδιοφυή αφαίρεση. Με παραγωγό τον David Bottrill, που είχε συνεργαστεί με τους King Crimson και τον Peter Gabriel, αλλά και τον Justin Chancellor να παίρνει τη θέση του D’ Amour στο μπάσο οι Tool κατάφεραν να εξελιχθούν και να θεμελιώσουν τον ήχο τους στο τα τότε. Ο δίσκος είναι ένα tribute στον σατιρικό κωμικό Bill Hicks με τον οποίο το συγκρότημα είχε αναπτύξει σχέσεις από το «Undertow», ενώ το έργο του έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το «Aenima» που περιέχει κομμάτια από κείμενά του και είναι αφιερωμένο σ’ αυτόν τον άνθρωπο, ο οποίος «έφυγε» δυόμισι χρόνια πριν την κυκλοφορία του. Με τη φράση «Bill Hicks. Another dead hero» οι Tool απότειναν φόρο τιμής στον «κωμικό» τους ήρωα. Το layout του δίσκου είναι από τον Cam de Leon, έναν καλλιτέχνη με εξειδίκευση στον σκοτεινό φανταστικό σουρεαλισμό.

Το «Stinkfist» σαν εισαγωγή με κιθάρες που σχίζουν και ανοίγουν τον κύκλο για τη δύναμη και την «αρρώστια». Το ψυχεδελικό ιντερλούδιο «Eulogy» οφείλει την ύπαρξή του στον Carey που έσυρε το κουφάρι του στην επιφάνεια, ύπουλο με τόση σοφία ώστε να χώσει τα σκουριασμένα καρφιά του πάνω στο «ιερό σώμα» της όποιας πίστης και του κάθε «σωτήρα» που μπορεί να συνάντησες ή να άκουσες. «Will you?.. Will you now?.. Would you die for me?.. Don’t you fuckin lie!». Το «Forty-Six & 2» είναι ένα από τα μεγαλύτερα κομμάτια, όχι του δίσκου ή της μουσικής των Tool, αλλά του μεταλλικού σύμπαντος από αρχής του, καθώς η όλη σύνθεσή του περιστρέφεται σ’ ένα όργιο κιθαριστικών εναλλαγών και ενός τυμπανικού κατακλυσμού για τη σκιά (αναφορά σε κομμάτια ερευνών του Carl Jung) που βγαίνει μπροστά και δεν ακολουθεί, παρά λυτρώνει και αλλοιώνει, αλλά και στη θεωρία των 46 συνολικά χρωμοσωμάτων, που αν τους προσθέσεις +2 αφήνουν μια «δυσαρμονική» κατάσταση ... Πώς μετατρέπεις μια συνταγή για μπισκότα χασισιού χωρίς αυγά, σ’ ένα ναζιστικό προπαγανδιστικό διάβημα. «Die Eier Von Satan». Το βασανιστικό «Pushit» σε πιέζει ανάμεσα στις σχέσεις των ανθρώπων, σαν τις συμπληγάδες ξεκινάει ανύποπτο με τον Keenan να συνθλίβεται και να συνθλίβει, για να ακολουθήσει «Cesaro Summability» με κλάμα ενός μωρού για τη «μηχανή» που φέρνει το πνιγηρό «Aenima». Η σαπίλα της ίδιας τους της πόλης, του L.A., και ενός ολόκληρου συστήματος που μοιάζει να είναι τόσο μακριά και όμως τόσο δίπλα μας. Μια ελπίδα, μια ευχή για την «αποκάλυψη» σαν τη μοναδική λύση για την αρχή. «Learn to swim!». Το 14λεπτο «Third Eye» κλείνει τον δίσκο με τον Hicks (rrrrrrreal fuckin high on drugs!) και την ψυχεδελική του διάνοια να εισχωρεί σε κάθε κύτταρο του σώματος ώστε να το ερεθίσει, να το ξυπνήσει, και να ενεργοποιήσει εκείνο το «τρίτο μάτι», εκείνο που τα βλέπει όλα, εκείνο που δεν ξέρει τίποτα.

Το «Aenima» είναι εγκεφαλικό, αιρετικό, σεκταριστικό, ελιτίστικο και αντισυμβατικό που, αν δεν το αντέξεις στην πρώτη ακρόαση, απλά δεν είναι για σένα. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός που σχίζει το στέρνο, ξεριζώνει την ανδρική ψυχή τού εγώ (anima), κάνοντάς της κλύσμα (enema) και πετώντας τη στα σκουπίδια, χωρίς αναστολές και έλεος. Με την παγωμένη του ανάσα, ουρλιάζει έναν κώδικα μετάλλαξης αλλά και αντίληψης, προσπαθώντας έτσι να αλλάξει τον τρόπο σκέψης μέσα από σχιζοειδείς εκτελέσεις που στήνουν στον τοίχο κοινωνικά και προσωπικά ζητήματα με μια στυγνή ωμότητα, καθιστώντας τον ένα μνημείο γι’ αυτή τη μουσική, γι’ αυτή τη διάσταση, γι’ αυτή την πραγματικότητα.

Aenema
Learn to swim.
Fuck L Ron Hubbard and Fuck all his clones.
Fuck all these gun-toting Hip gangster wannabes.
Fuck retro anything. Fuck your tattoos.
Fuck all you junkies and Fuck your short memory.
Fuck smiley glad-hands With hidden agendas.
Fuck these dysfunctional, Insecure actresses.
Learn to swim.

Cause I’m praying for rain
And I’m praying for tidal waves
I wanna see the ground give way.
I wanna watch it all go down. 

«Έχουμε δημιουργήσει χώρο ο ένας για τον άλλον. Τα τραγούδια μπορούν να αναπνεύσουν, επιτρέποντας στον καθένα από εμάς να εκφραστεί, αλλά μόνο με έναν τρόπο που ωφελεί το τραγούδι στο σύνολό του. Ο καθένας έχει τη στιγμή του. Πρόκειται για μια δυναμική του συγκροτήματος, αφήνοντας μια ιδέα να έρθει στην επιφάνεια και στη συνέχεια την αφήνεις για να την επεκτείνει ο άλλος. Δεν φτιάχνεις ‘χρώμα’ από την υπερβολική μίξη και μόνον. Πρόκειται για την αφαίρεση, απομονώνοντας πράγματα μακριά και αποδομώντας τα ώστε στη συνέχεια να οικοδομήσεις ένα κτίριο από το μηδέν. Από ένα μεγαλύτερο βάθος φαίνεται να βγαίνουν θεραπευτικά πράγματα με αυτόν τον τρόπο».
Justin Chancellor – www.bassplayer.com, 2006

Τώρα όμως άρχισαν τα προβλήματα. Μετά την κυκλοφορία του «Aenima», η «Volcano» (ο νέος ιδιοκτήτης της «Zoo Entertainment») μήνυσε το συγκρότημα με την αιτιολογία ότι έκαναν επαφές με άλλες εταιρίες αναζητώντας ένα νέο συμβόλαιο. Η απάντηση των Tool ήταν η μήνυση στην εταιρία τους για αθέτηση συμβολαίου, οπότε και θεώρησαν τους εαυτούς τους ελεύθερους, να φύγουν. Θυμάμαι (και δυστυχώς δεν το βρίσκω πουθενά, άρα το αναφέρω με κάθε επιφύλαξη) ότι οι λόγοι ήταν περισσότερο οικονομικοί και συγκεκριμένα για το ποσοστό που έπαιρνε το συγκρότημα από τις πωλήσεις των δίσκων του, το οποίο ήταν κάτω από το 50%! (ζητήματα δισκογραφικών και της εκμετάλλευσης των δημιουργών και του έργου τους από το σύστημα της μουσικής βιομηχανίας κτλ) Το αποτέλεσμα της αντιδικίας ήταν ένας συμβιβασμός των δυο πλευρών, με τους Tool να ικανοποιούνται με ένα νέο συμβόλαιο το οποίο θα περιελάμβανε τρεις ακόμη δίσκους με τη «Volcano». Το αποτέλεσμα αυτής της συμφωνίας είναι το «Salival Box Set», δίνοντας έτσι και ένα τέλος στις φήμες που μιλούσαν για οριστική διάλυση του συγκροτήματος.

SalivalSalival Box Set
Third Eye (Live) – Part Of Me (Live) – Pushit (Live) – Message to Harry Manback II – You Lied – Merkaba – No Quarter – L.A. Municipal Court – Maynard’s Dick

Εδώ έχουμε μια συλλογή που κυκλοφόρησε το 2000, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (ο Μ…ς την είχα μπροστά μου (!) και δεν την πήρα γιατί την θεώρησα τότε ακριβή) και φυσικά δεν υπάρχει περίπτωση να τη βρείτε πια στα δισκοπωλεία παρά μόνο στο διαδίκτυο, και ίσως από δεύτερο χέρι. Το «Salival» περιέχει τρεις ζωντανές ηχογραφήσεις από την έως τότε δισκογραφία του συγκροτήματος, από το «Aenima», τα «Third Eye» και «Pushit», και από το «Opiate», το «Part Of Me», δυο εκπληκτικές διασκευές στο «You Lied» των Peach και το «No Quarter» των Led Zeppelin, αλλά και το αυτοσαρκαστικό «Maynard’s Dick» που κατάφερε να παίξει αρκετά στα ραδιόφωνα τότε. Μέσα σ’ αυτή τη συλλογή υπάρχει ένα booklet με φωτογραφίες του συγκροτήματος, καθώς και διάφορες εικόνες αναφορικά με τη μουσική τους, κι ένα DVD με τα videos που είχαν κυκλοφορήσει από το «Aenima», το «Stinkfist» και το «Prison Sex», ενώ από το Undertow  το «Sober» και το «Hush» του Opiate. Εκτός όμως από τα videos και μια ηχογραφημένη ιδέα για το «τι εστί Tool» επί σκηνής, η άποψή μου για το «Salival» είναι ότι σίγουρα θα έπρεπε να είναι μία πιο ολοκληρωμένη κυκλοφορία, αν και νομίζω ότι οι λόγοι ήταν περισσότερο στο ότι οι ίδιοι ήταν εκείνοι που δεν ήθελαν να δώσουν τίποτα παραπάνω στην εταιρία τους.

Το No Quarter των Led Zeppeling σε μια εκτέλεση που ξεριζώνει τον φόβο. Σε μια διασκευή που τον κατατροπώνει. Σε μια ερμηνεία που των πραγματώνει.

«Οι δισκογραφικές εταιρίες ενδιαφέρονται περισσότερο να πουλήσουν τις μαριονέτες τους και τους αναλώσιμους ηλίθιους pop stars, ανθρώπους που δεν μπορούν καν να τραγουδήσουν. Θέλουν να πουλάνε singles και λοιπά προϊόντα. Επειδή όμως δεν παίρνουν τίποτα από τα δικά μας liveshows, δεν δίνουν δεκάρα. Για εμάς όμως, είναι το realthing»
Danny Carey – Marcel Anders, Metal Hammer, 5/2006

Κατά τη διαδικασία αυτής της αντιδικίας, οι Tool δεν έμειναν με σταυρωμένα τα χέρια. Ο Jones δούλεψε με τους Melvins, ο Carey έφυγε με τους Dead Kennedys του Jello Biafra, ενώ ο Keenan ξεκίνησε τους A Perfect Circle. Το συγκρότημα όμως δεν έπαψε να δουλεύει πάνω σε νέο υλικό και μόλις έληξε η ιστορία και επέστρεψε και ο «προφήτης» από το δικό του project, ξεκίνησαν να ετοιμάζουν αυτό που αργότερα ονομάστηκε «Το Απόλυτο», «Το Τέλειο».

TOOL LATERALUS 181770Lateralus
The Grudge – Eon Blue Apocalypse – The Patient – Mantra – Schism – Parabol – Parabola – Ticks & Leeches – Lateralus – Disposition – Reflection – Triad – Faaip De Oiad

Το «Lateralus» των Tool, για πάρα πολύ κόσμο, αποτελεί τον καλύτερο δίσκο του 2001, ενώ, για ακόμη περισσότερους, είναι ένας από τους σημαντικότερους της δεκαετίας. Σε προσωπικό επίπεδο, τον θεωρώ τον «Μεγαλύτερο Δίσκο» όλων των εποχών (!) αφού στο «IV» δεν υπήρχα ούτε καν σαν σκέψη, στο «Master of Puppets», χεζόμουν ακόμη επάνω μου και στο «Rage Against The Machine» έπεφτα και στο ίσιωμα (λέμε τώρα).

Στις 15/05 του 2001, με το «Lateralus», οι Tool αποδόμησαν σε μοριακό επίπεδο την ύλη και απομόνωσαν την ψυχή που φθείρεται στο άπειρο. Προκάλεσαν το «συμβολικό» να διασπαστεί από το «φαντασιακό» και το «υπαρκτό» της ανθρώπινης ύπαρξης και συμπεριφοράς, και απογύμνωσαν την «ελαχιστότητα» του είδους (και όποιος κατάλαβε… κατάλαβε). Εδώ μιλάμε για την εξέλιξη του ανθρώπου μέσα από τη γνώση του ίδιου του σκοτεινού του εαυτού και της απώλειας. Η αναλογία της σπείρας σαν πορεία για ενδοσκόπηση στο άπειρο. Απομόνωση και γνώση, ουμανισμός και ατομικότητα εκθέτουν τις προσωπικές σχέσεις, τα αδιέξοδα και την ανάγκη για πορεία μέσα από δαιδαλώδη μουσικά επίπεδα. Το «Lateralus» είναι φαινόμενο. Ήταν μια βόμβα μεγατόνων για τη μουσική πραγματικότητα του 21ου αιώνα καθώς επηρέασε σε τέτοιο βαθμό που προκάλεσε την υπόκλιση και το σεβασμό όλης της μεταλλικής κοινότητας. Τόσο επιδραστικό, αστείρευτο, και τόσο ριζοσπαστικό. Progressive, stοner, heavy rock, ψυχεδέλεια. Τα πάντα συναντώνται εδώ, καθώς ο Κeenan ψέλνει ένα ευαγγέλιο για τον άνθρωπο και τη μοναδικότητά του, ο Carey, μετουσιωμένος σε βισνού, παίζει τα απίστευτα πίσω από τα τεράστια ντραμς του, ενώ ο Jones βγάζει τα πιο ώριμα και ολοκληρωμένα του riffs, με τον Chancellor άλλοτε σε ρόλο οδηγού και άλλοτε να λειτουργεί υπογείως, δένοντας αριστοτεχνικά τις τρεις πρώτες δυνάμεις. Και τώρα ερχόμαστε στο «αιώνιο» ερώτημα το οποίο είναι αναπόφευκτο σε όποιον θελήσει να ψαχτεί με τη μουσική των Tool. «Aenima» λοιπόν ή «Lateralus»; Ομολογώ ότι η απάντηση (αν πρέπει να δοθεί) είναι τόσο σύνθετη όσο και η πολυπλοκότητα του αντικειμένου της. Για αρκετό καιρό ήταν το πρώτο, μετά πάλι όχι, ήταν το δεύτερο, και πάλι όμως ξαναρχόμουν στην αρχή και ίσως τη «γέννηση». Ίσως η απάντηση να μην έχει σημασία ή αιτιολογία, αλλά πάλι όχι), αν και οι δυο αυτοί δίσκοι δεν υστερούν σε τίποτα ο ένας από τον άλλο και προφανώς η επιλογή έχει να κάνει με τη χρονική φάση που βρίσκεται ο καθένας και τις καταστάσεις που τον επηρεάζουν ή τις επιλογές που τον δοκιμάζουν. Εδώ οι Tool μεταλλάχτηκαν και πάλι μέσα από το υπερβατικό «Lateralus» –από το μοναδικό artwork του Alex Gray, τα ονειρικά videοs των «Schism» και «Parabol», την παραγωγή του David Bottrill, μέχρι και το τελευταίο, µανιακό «Faaip de Oiad», προερχόμενο κατευθείαν από τον Τομέα 51– ανέπλευσαν τον ανθρώπινο ψυχισμό γεννώντας έναν progressive σταθμό που, ακόμα και σήμερα, δεν μπορεί να κατανοηθεί στο σύνολό του.

«The Grudge», και μια κατάρα έρχεται να γκρεμίσει με το «καληνύχτα» τις όποιες αμφιβολίες γι’ αυτόν το δίσκο με το, ίσως, πιο άναρχο δομικά κομμάτι του. Το «The Patient» χτυπά κατευθείαν στο υποσυνείδητο, για την ανάγκη όλης αυτής της δοκιμασίας. Η «υπομονή» (;) σαν «αρετή» (;) μας είπε κάποιος.  «Mantra» και «Schism» είναι η απαγγελία ενός κωδικοποιημένου πανανθρώπινου μηνύματος. Είναι το πρώτο single του «Lateralus», που αφήνει καμένα μυαλά και συνειδήσεις περνώντας πάνω από το «έκτρωμα» της επικοινωνίας ανάμεσά μας, κάνοντας τον πλανήτη να παραμιλά στον βασανιστικά ωμό ρυθμό του. Για το «Parabola» δεν έχω να πω τίποτα, αφού είναι χαραγμένο για να στοιχειώσει τη θνησιμότητά μου. Τίποτα λιγότερο. Το «Ticks & Leeches», απειλητικό, να παραμονεύει μέσα στο ψυχεδελικό του σκοτάδι, και ο Κeenan απόκοσμος, να σπαράζει φτύνοντας χολή προς κάθε κατεύθυνση και κυρίως κατά της δισκογραφικής με την οποία βρισκόταν σε μεγάλη κόντρα εκείνη την περίοδο. Ο Ύμνος του «Lateralus» σαλεύει τη ραχοκοκαλιά του καθώς έρχεται για να επιβεβαιώσει την αξία και την εξέλιξη του συγκροτήματος, με το διάστημα 7:18-8:18 να εξωτερικεύει όλη την εσωτερικότητα και τη σημασία του για την αστείρευτη δυνατότητα της ύπαρξης, της συνείδησης του ατόμου. Εκείνου του σύμπαντος, του πυρήνα ενέργειας, της υπόστασής του καθενός. Λέγεται ότι ο ρυθμός του πατάει στον κώδικα Fibonacci (1+1=2, 1+2=3, 2+3=5, 3+5=8, κ.τ.λ. ψάξτε το σχετικό video στο διαδίκτυο). Το μυστικιστικό «Reflection» ακολουθεί σαγηνευτικό, μαγεμένο, σε μεταφέρει στο χρόνο αλλά και στον τόπο της απόκρυφης ψυχής του με την oriental αισθητική του, για να κλείσει το μεταλλικό instrumental «Triad», χαοτικό, με κιθάρες που σκίζουν τα σωθικά, σοδομίζωντας και κυρίως σκορπώντας στα πέρατα την λαγνεία των Τριών.

Το «Lateralus» είναι όλα τα παραπάνω και τίποτα από αυτά. Είναι ένα απέραντο σύμπαν σε δική του διάσταση. Είναι ένα πείραμα που μοναδικό σκοπό έχει να μεταλλάξει την ανθρώπινη φύση σε κάτι ανώτερο. Είναι ένας δίσκος βασισμένος στην ευλογία και στην κατάρα του ανθρώπου, ο οποίος ζει στην κόλαση της φθοράς. Εις το όνομα του Αλλάχ και του δούλου του, για τον προφήτη και τον φονιά του, για τον άνθρωπο και την αιωνιότητά του.

Αυτό είναι! Tο Schism. Αυτό είναι έκτρωμα. Είναι επικοινωνία. Είναι συντρίμμια, είναι κομμάτια ...

There was a time that the pieces fit, but I watched them fall away.
Mildewed and smoldering, strangled by our coveting

I’ve done the math enough to know the dangers of our second guessing
Doomed to crumble unless we grow, and strengthen our communication.

«…Οτιδήποτε έχει να κάνει με τους Tool είναι εμπνευσμένο από τη μουσική μας. Δεν έχει σημασία αν είναι ένα βίντεο ή αν πρόκειται για στίχους. Οι στίχοι για το «Schism» δεν είναι τίποτα περισσότερο από τη δική μου ερμηνεία της μουσικής. Ο Adam κάνει την περισσότερη δουλειά, όταν πρόκειται για τα βίντεο και το κάνει βασικά με τον ίδιο τρόπο όπως και εγώ με τους στίχους. Το βίντεο είναι οπτικές ερμηνείες της μουσική μας».
Maynard James Keenan – ΝΥrock, 7/2002

Tool 10000 Days10,000 Days
Vicarious – Jambi – Wings For Marie (Pt. 1) – 10,000 Days (Wings Pt. 2) – The Pot – Lost Keys – Rosetta Stoned – Intension – Right In Two – Viginti Tres

Επιτέλους! Μετά από πέντε χρόνια αναμονή, το «10,000 Days» ήρθε… απόκοσμο. Ήρθε από τα σκοτεινότερα επίπεδα της ψυχής, τόσο ανέλπιδο για όλους εκείνους που πιστεύουν ακόμη. Είναι το απόλυτο ψυχεδελικό εγχείρημα που εξαπέλυσαν οι Tool και κυκλοφόρησε στις 20/4 του 2006. Είναι ό,τι πιο σκοτεινό έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα αφού δεν θυμίζει τη «λύτρωση» του «Lateralus», αλλά μοιάζει να έχει περισσότερα σημεία αναφοράς με την «κατάρα» του «Aenima», όσες βέβαια και οι διαφορές τους. Το «10,000 Days» είναι ένας αμνιακός σάκος γεμάτος με «σκοτεινή ύλη» ο οποίος σχίζεται ώστε να δημιουργήσει ένα ποτάμι, άλλοτε φουσκωμένο και επικίνδυνο και άλλοτε ήρεμο, γεμάτο παγίδες, με σκοπό να σε υπνωτίσει για να σε τραβήξει στα έγκατα της ανθρώπινης ψυχής σου. Δεν είναι μια προσπάθεια επανάληψης ή μίμησης σε ό,τι προϋπήρξε, αλλά η εξέλιξη που πατάει επάνω στη σκιά των δυο προηγούμενων κυκλοφοριών της μπάντας. Ένα tribal που σε κυκλώνει και σε κρατάει στην ασφυκτική του αγκαλιά χωρίς τέλος, χωρίς αρχή, μέσα στη δίνη της ύπαρξης και του λόγου αυτής. Εδώ οι ταχύτητες και οι εντάσεις έχουν κατέβει επίπεδα και οι συνθέσεις είναι ακόμη πιο συμπαγείς, με τον Κeenan πιο μελωδικό και ατμοσφαιρικό, επηρεασμένο σαφώς από την αισθητική και το ύφος των A Perfect Circle. Ο ήχος είναι πιο μπουκωμένος και παραμορφωμένος, με την εξέλιξή του να φέρνει τον Chancellor μπροστά, και τις μακρόσυρτες συνθέσεις του να δένονται στο σκιώδες του μπάσο. Εδώ οι Tool σπέρνουν μαυρίλα και κατάρα καθώς το απέραντο μαυσωλείο «10,000 Days» στέκεται επάνω στα απομεινάρια ενός πολιτισμού και ενός ανθρώπου που δεν έχει συνειδητοποιήσει δεν μπορεί να αποδεχτεί το τέλος του. Ο αρχιτέκτονας Jones αφήνει στον Chancellor τον κορμό και στον Carey τα θεμέλια, αποτραβώντας τις κιθάρες σ’ ένα δεύτερο επίπεδο και ελευθερώνοντας τον Κeenan να δημιουργήσει τα πιο φορτισμένα και μελωδικά φωνητικά. Η παραγωγή αυτή τη φορά δεν ήταν από τον David Bottrill αλλά από τους ίδιους τους Tool, με τον Joe Barresi να βάζει το χέρι του στη μίξη. Αυτό που πραγματικά όμως κάνει αίσθηση είναι το ευρηματικό packaging με τους δυο στερεοσκοπικούς φακούς στο εξώφυλλο να απεικονίζουν τρισδιάστατα το εσωτερικό artwork, αλλά και τα τέσσερα πορτρέτα των μελών της μπάντας. Το layout του «10,000 Days» είναι για μία ακόμη φορά βασισμένο σε έργο του Alex Gray, το «Net of Being». Όμως, όπως και να το περιγράψω, η όλη ιδέα παραμένει ασύλληπτη για εκείνον που δεν έχει πέσει στα χέρια του ώστε να καταλάβει τι έφτιαξαν πάλι αυτοί οι άνθρωποι για να μας φύγει το κεφάλι.

Με το «Vicarious» ξεκινάει η κάθοδος με το Κeenan να πραγματεύεται την επιφανειακή πληροφορία και την απάθεια ή τον εθισμό μας σε εικόνες καταστροφής, σε πραγματικές καταστάσεις ακραίας ατομικότητας και ενός φαντασιακού εγώ, ανίκανο να προσδιορίσει τον εαυτό του σε ένα σύνολο, ενεργό και συλλογικό, αντικατοπτρίζοντας την παθητικότητα που καταστέλλει την όποια επιθυμία για αντίδραση και ανατροπή. Το μπουκωμένο «Jambi» συνεχίζει σαν δαιμονική επίκληση, βαρύ και μονοκόμματο. Το 18λεπτο μυσταγωγικό ψυχεδελικό έπος «Wings For Marie (Pt. 1)» και «10,000 Days (Wings Pt. 2)» είναι το τελευταίο αντίο στη μητέρα του Κeenan που έφυγε λίγο καιρό πριν, όντας καθηλωμένη για 27 χρόνια (10000 μέρες) σε ένα αναπηρικό καρότσι, ουρλιάζοντας για τον πόνο, και την πίστη της,  φορτισμένο, ενδοσκοπικό με λόγο και βλέμμα που απευθύνεται στο άπειρο για όλη εκείνη την πορεία, ηια όλη εκείνη τη δοκιμασία. Το «The Pot» πάλι, είναι ένα groov-άτο κομμάτι που, εντάξει, παίζει αρκετά στα ραδιόφωνα και στα μαγαζιά, αλλά μέχρι εκεί, ενώ ακολουθεί ο ογκόλιθος του «Lost Keys» και το «Rosetta Stoned» σαν μια καταιγιστική επιληπτική κρίση χωρίς κανένα έλεγχο του σώματος, χωρίς έλεγχο της ζωής, σαν μια αποκωδικοποίηση ενός βασανιστικού πειράματος. Το κυνικό ψυχεδελικό «Right In Two», κλείνει τον δίσκο ανοίγοντας το σώμα της ανθρώπινης μηχανής στα δύο ενώ το «Viginti Tres» με τους πειραματικούς noise ήχους χαμηλώνει «ψαρωτικά» τα φώτα ελευθερώνοντας σιωπή και προσμονή.

Το «10,000 Days» δεν είναι ο δίσκος αναφορά στην προηγούμενη δεκαετία, αλλά στέκεται εκεί για όποιον θέλει να εξερευνήσει τα δύσκολα μονοπάτια του ψυχισμού και της ανθρώπινης απώλειας, για ότι μπορεί να σημαίνει για τον καθένα αυτή λέξη. Ήρθε στη σκιά δυο μεγαθήριων όχι για να τα ξεπεράσει, αλλά σαν συνέχειά τους, μην περιμένοντας τίποτα παραπάνω από το χρόνο που θα του αφιερώσεις. Ένας μεγαλειώδης δίσκος γεμάτος με εξέλιξη και αλήθεια. Αντιεμπορικός και δύσπεπτος, για ένα συγκρότημα που δεν υπακούει στους κανόνες αλλά παίζει στο δικό του γήπεδο και αφήνει καμένα μυαλά με κάθε του δουλειά. 11 χρόνια μετά την κυκλοφορία του, και καθώς υπάρχουν στιγμές που το ψάχνω ακόμη ανάμεσα στα τόσα ακούσματα του σήμερα, βλέπω την επιρροή του να με οδηγεί σ’ αυτούς τους «καιρούς» σαν μια συνεχή αναζήτηση νοήματος όλης αυτής της «ανοησίας», αυτής της μοναδικής ζωής. Κάποιες φορές τα καταφέρνει, κάποιες άλλες όμως όχι. Τουλάχιστον είναι εκεί.

Vicarious
Credulous at best, your desire to believe in angels in the hearts of men.
Pull your head on out your hippy haze and give a listen.
Shouldn’t have to say it all again.

The universe is hostile. so Impersonal. devour to survive.
So it is. So it’s always been.
We all feed on tragedy
It’s like blood to a vampire

Vicariously I, live while the whole world dies
Much better you than I!

«Tο φεγγάρι αντανακλά το φως του ήλιου, όπως ο άνθρωπος αντανακλά την ‘πληροφορία’. Όταν το φεγγάρι είναι γεμάτο, τα εγώ μας φουσκώνουν. Πρέπει όλοι να καταλάβουμε ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα, όπως το φεγγάρι δεν έχει φως. Τα εγώ μας μπορούν να αντανακλούν με δημιουργικό τρόπο τις πληροφορίες, αλλά η πληροφορία είναι αγνή όπως και το φως του ήλιου. Δεν είναι δικιά μας…»
Maynard James Keenan – Masters Of Metal, Εκδώσεις Οξύ

Στις 16/12/2006 η μεγαλύτερη μπάντα του μέχρι τότε γνωστού σύμπαντος έπαιξε για πρώτη φορά μπροστά το Αθηναϊκό κοινό ολοκλυρώνωντας της περιοδία του 10000 Days, μαζί με τους Mastodon που μόλις είχαν κυκλοφορήσει το Blood Mountain. Το show κράτησε πάνω από 2 ώρες με τον συναυλιακό χώρο να είναι πραγματικά άθλιος, τη σκηνή χαμηλά, αλλά σύντροφοι/ες, «ποιος χέστηκε» όταν μπροστά στα μάτια σου εκείνο το βράδυ πέρασε η ζωντανή ιστορία του progressive metal, ποδοπατώντας και σακατεύοντας το «χάος» και το «αφηρημένο» που επικρατούσε σχεδόν ολόκληρη τη δεκαετία των 00’s στον σκληρό ήχο.
Η συναυλία άρχισε με απειλές για ενδεχόμενη αποχώρηση των Tool για το τσιγάρο που είχε «ντουμανιάσει» … και ούτε που ίδρωσε το αυτί μας, με γιουχαρίσματα ξεκινούν από κάτω και προχωράμε. Η ώρα περνάει με την θερμοκρασία να ανεβαίνει καθώς δεν έπεφτε βελόνα στον Ολυμπιακών προδιαγραφών τσίγκινο σωλήνα αποχέτευσης του Κέντρου Ξιφασκίας.

Οι Mastodon εμφανίζονται σαρωτικοί αλλά και αμήχανοι μπροστά το μπουκωμένο και χαμηλωμένο ήχο που έβγαζαν. Το υλικό όμως που έχουν από τότε στα χέρια τους, προσωπικά με άφησε στον τόπο, αφού το σκελέτωμα του Leviathan σύρθηκε κάτω από το «Ματωμένο Βουνό» εδραιώνοντας τους στον τότε χώρο και χρόνο. Δεν είναι καθόλου τυχαίο γιατί οι Tool τους επέλεξαν για support στην παγκόσμια περιοδεία τους για το 10000 Days. Δεν θα σταθώ παραπάνω καθώς στο άρθρο των Mastodon αναλύεται ότι σημαίνει η μουσική τους για τον σύγχρονο ήχο και περνάμε στην αποκάλυψη!
Οι Tool ανεβαίνουν στη σκηνή και o αδαής ή ο ανόητος περιμένει μυσταγωγία ή κάποιου είδους εσωτερική ένταση ή ακόμη και νωχελικότητα αλλά το πανδαιμόνιο που επικράτησε από (τα) κάτω δεν μπορεί να περιγραφθεί. Οι μπροστινές σειρές ήταν πραγματικό πεδίο μάχης … Σαπίλα και εισαγωγή με τα «Stinkfist» και «Forty-Six & 2» από το Aenima με ανεβασμένες ταχύτητες, ένταση και τρομερά βελτιωμένο ήχο, να μεταλλάσει σε ρευστό μέταλλο τη μάζα των οπαδών όπου με μια φωνή έκανε το εκεί – το τότε, να ουρλιάζει για τα δέκα χρόνια που δεν «φώναξε», ίσως και να μην «ένοιωσε», να μην «υπόταξε» αλλά να «λυτρώθηκε». Την κατάβαση του 10000 Days ξεκινάει το «Jambi» με την οθόνη να χτυπάει αλλεπάλληλα, ανελέητα, εικονικά σύνολά με σαλεμένες εναλλαγές πάνω στη μουσική και τα νοήματα. «Σχήσμα» και έκτρωμα. «Schism» and Rediscover Communication! Χάος στο ψυχεδελικό «Rosetta Stoned» με το σημείο της κορύφωσης να τα «σπάει» και κάπου εκεί έπαιξε το «The Pot», ενώ το 10000 Days, μας κατάπιε και μας ξανά ‘φτυσε σε όλο του το μεγαλείο, με το υπόβαθρό και το σκότος του, με την απώλεια του. Ο Keenan φοράει μάσκα με ενσωματωμένο μικρόφωνο και η μεγαλύτερη στιγμή είναι το «Lateralus» με τους Mastodon να ανεβαίνουν με τους «πατέρες» και να το εκτελούν απ’ όλες τις «μπάντες». «Vicarious» όπως το έλπιζες προς το τέλος, ενώ το κλείσιμο είναι η κολονοσκόπηση του εφιάλτη. Είναι η πραγμάτωση όλων των φόβων, είναι το «Aenima» σκληρό, ερεβώδες, ισοπεδωτικό, έτσι για καληνύχτα.

Από τα underground κατάβαθα της πρωτοπορίας συντρόφισσες/οι, το live εκείνης της νύχτας.
Στο ξημέρωμα μιας ίσως διαφορετικής μέρας.

Αν ήταν να διαλέξω ένα δίσκο, χωρίς να τον αλλάξω στο ελάχιστο, να τον αποδημήσω και να τον κωδικοποιήσω, βάζοντας τα δεδομένα του στο πρόγραμμα «Phoenix», ώστε να ταξιδέψει σε ραδιοκύματα μέσω χιλιάδων συχνοτήτων, έτη φωτός στο άπειρο διάστημα προς αναζήτηση κάποιας επαφής με εξωγήινα νοήμονα όντα, αυτό θα ήταν το «Dark Side Of The Moon» των Pink Floyd.

Αν ήταν να διαλέξω όμως, ένα δίσκο χωρίς να τον αλλάξω στο ελάχιστο, να τον αποδημήσω και να τον κωδικοποιήσω βάζοντας τα δεδομένα του στο πρόγραμμα «Phoenix», ώστε να ταξιδέψει σε ραδιοκύματα μέσω χιλιάδων συχνοτήτων, έτη φωτός στο άπειρο διάστημα προς αναζήτηση κάποιας επαφής με τον «Θεό», τότε αυτό θα ήταν το «Lateralus» των Tool.

With my feet upon the ground I lose myself
between the sounds and open wide to suck it in.
I feel it move across my skin.

I’m reaching up and reaching out.
I’m reaching for the random or what ever will bewilder me.

And following our will and wind we may just go where no one’s been.
We’ll ride the spiral to the end and may just go where no one’s been.

Spiral out. Keep going.

Η ουσία αυτού του αφιερώματος δεν βρίσκεται στις παραπάνω γραμμές, αλλά στη μουσική τεσσάρων ανθρώπων που ήρθαν για να δώσουν άλλη έννοια και σημασία σ’ αυτή την τέχνη, ξεπερνώντας τα όρια και δείχνοντας το δρόμο σ’ εκείνους που ψάχνουν απαντήσεις και τρόπους έκφρασης μέσω αυτής. Είναι αυτή η «παιδεία» που κανένα σχολείο και κανένα πανεπιστήμιο δεν μπορεί να προσφέρει. Το έκτρωμα της αλήθειας και του ανθρώπου που μέσα από τα λάθη και τα εγκλήματά του γι’ αυτό το σύστημα μεγάλωσε και θέριεψε τη θέληση μίας γενιάς στο σήμερα, που περιμένει το πλήρωμα του τρόμου ώστε να υπάρξει, να ελευθερωθεί και τελικά να ζήσει. Είναι αυτή η γενιά κάποιων ανθρώπων που αρνείται να ακολουθήσει την όποια φιλοσοφία ή κοινωνιολογία, αρνείται τη θλιβερή θρησκεία, την ψυχολογία ή την κάθε επιστήμη και πολιτική που προσπαθεί να εξηγήσει τα πάντα, τυφλή μπροστά στο συναίσθημα και την αποτυχία της και επιλέγει να εξελίσσεται εκφραζόμενη βιωματικά και μέσα από κάθε μορφή τέχνης προσδοκώντας την ελευθερία σε κάθε μορφή οργανωμένης κοινωνίας. Είναι η γενιά που αντιστέκεται σ’ ένα πλαστικό σύστημα εικονικής πραγματικότητας, που περιστρέφεται αέναα στη δίνη της αοριστίας και της πολτοποίησης των ιδεών και των αξιών. Είναι εκείνη που πολεμάει στους δρόμους βάζοντας νέες βάσεις και υλοποιώντας τους δικούς της «κανόνες» και πραγματοποιώντας τα δικά της οράματα. Είναι η γενιά που συνειδητοποιεί την κόλαση μέσα στην κοινωνία και τους «άλλους». Είναι ο καθένας από εμάς και όλοι μαζί, αποτέλεσμα αναπόσπαστου κομματιού ενός συνόλου όπου αυτό που μας διαχωρίζει και κυρίως μας ξεχωρίζει είναι ο φόβος απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό, απέναντι στην ίδια μας τη σκιά και τους «άλλους». Αυτό που μας διδάσκει το σήμερα, είναι ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα και ας το ξεχνάμε πολλές φορές, τουλάχιστον ως «άξιου γιοι» της παράνοιας, της υποκρισίας, της αυτοκαταστροφής, της ίδια μας της κοινωνίας, επιλέγουμε να αγωνιζόμαστε αποστρεφόμενοι την άρχουσα ιδεολογία της πλαστικότητας, της ομοιομορφίας, της ασφάλειας, να αποστρεφόμαστε τη μιζέρια της μουσικής του συστήματος, φτύνοντας τους πίσω την ευκολία της κριτικής και της προπαγάνδας τους. Αυτό που θέλω στο σήμερα, είναι να ζω τη φθορά της, μέσω της όποιας ακραίας τέχνης. Να επιβεβαιώσω εχθρούς και φίλους μέσω της ομορφιάς που πονάει, της ασχήμιας που λυτρώνει και ελευθερώνει την αντίδραση, το ειδεχθές συναίσθημα και την ανάγκη για δημιουργία και τη γέννηση ενός μεγαλύτερου εαυτού, ενός χειρότερου. Μην ενθουσιάζεσαι… Mην πιστεύεις… Mην ελπίζεις… Mην φοβάσαι… Άνοιξε το μυαλό σου… Spiral out. Keep going.

Περιμένοντας λοιπόν … το κλείσιμο από το νέο υλικό των Tool το «A/Descending»

Πηγές: Wikipedia, Metal Hammer, Rocking.gr
www.toolband.com/ 

Πρώτη δημοσίευση: αφορμή, 2 Ιουνίου 2011

Γράφτηκε από 
Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017 18:00
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Rage Against The Machine – Know(s) your Enemy(s)
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.