Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017 15:44

Οι εκλογές στη Γερμανία: Τρίζουν οι κολώνες στην καρδιά της ΕΕ

Κατηγορία Κόσμος

Πάνος Γκαργκάνας

Οι εκλογές στη Γερμανία: Τρίζουν οι κολώνες στην καρδιά της ΕΕ

Τα αποτελέσματα των εκλογών της Κυριακής στη Γερμανία σηματοδότησαν το ξέσπασμα της πολιτικής κρίσης μέσα στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και τα δυο παραδοσιακά κυβερνητικά κόμματα, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες κατέγραψαν αρνητικά ρεκόρ, τα χειρότερα ποσοστά τους από το ...1949. Όλοι οι απολογητές της ΕΕ που περιέγραφαν την Μέρκελ σαν κολόνα σταθερότητας απέναντι στις αστάθειες τύπου Brexit, Τραμπ, Γαλλίας έπεσαν έξω και τώρα τα επιτελεία των Βρυξελλών ανησυχούν για τις εξελίξεις.

Το ακροδεξιό κόμμα “Εναλλακτική για τη Γερμανία” (AfD) κατάφερε να πιάσει διψήφιο ποσοστό και να μπει στη Βουλή σαν τρίτο κόμμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εκατομμύρια αγανακτισμένοι γερμανοί ψηφοφόροι έγιναν νεοναζί. Το αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα έχει τη δύναμη να αντιμετωπίσει αυτή την απειλή και αυτό φάνηκε το ίδιο το βράδυ των εκλογών με τις διαδηλώσεις ενάντια στο AfD. Οι κοινοβουλευτικές ηγεσίες της Αριστεράς, όμως, δεν στάθηκαν ικανές να τραβήξουν το μεγαλύτερο μέρος της λαϊκής οργής προς τα αριστερά.

Ας δούμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.

Οι απώλειες των δυο εταίρων του “Μεγάλου” κυβερνητικού συνασπισμού είναι πραγματικά ιστορικών διαστάσεων. Το άθροισμα των ποσοστών Χριστιανοδημοκρατίας και SPD βρισκόταν στα επίπεδα του 90% πριν από σαράντα χρόνια και ακόμη και πριν από δεκαπέντε χρόνια, το 2002, είχαν αθροίσει 77%. Τώρα το 33% της Μέρκελ και το 20,5% του Σουλτς φτάνει μόλις στο 53,5%. Πρόκειται για τρανταχτή διάψευση των θεωριών που έλεγαν ότι η γερμανική οικονομία πάει καλά και άρα η Μέρκελ θα κάνει περίπατο.

Στην πραγματικότητα, επιβεβαιώνεται η εικόνα που έδινε ο Σωτήρης Κοντογιάννης στην Εργατική Αλληλεγγύη προεκλογικά (Η Γερμανία πίσω από τη βιτρίνα, ΕΑ Νο 1290): το ποσοστό της φτώχειας έχει ανέβει παρά την άνοδο του ΑΕΠ, η ανεργία κρύβεται μέσα από την ανακύκλωσή της με δουλειές «του ποδαριού», επισφαλείς και κακοπληρωμένες. Οι ταξικές ανισότητες μεγαλώνουν, ιδιαίτερα στην πρώην Ανατολική Γερμανία.

Είναι μύθος ότι «η Μέρκελ πλήρωσε την υπερβολικά φιλελεύθερη” στάση της απέναντι στους πρόσφυγες. Η συγκυβέρνηση CDU/SPD μετά το αρχικό σοκ που της δημιούργησε το ασυγκράτητο κύμα προσφύγων του 2015 απάντησε σφίγγοντας άγρια τα λουριά. Τα σύνορα έκλεισαν και άρχισαν οι απελάσεις. Η Κριστίνε Μπούχολτς δίνει χαρακτηριστικά αυτή την εικόνα στη συνέντευξη που έδωσε στο περιοδικό Σοσιαλισμός από τα κάτω που κυκλοφορεί. Η Μέρκελ ήταν η αρχιτέκτονας της συμφωνίας της ΕΕ με τον Ερντογάν για τον αποκλεισμό των προσφύγων έξω από τα σύνορα της ΕΕ και φρόντισε να απλώσει το μοντέλο αυτής της συμφωνίας και στη Λιβύη με αποτέλεσμα τα μαρτύρια χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών.

Μύθος

Είναι μύθος, επίσης, ότι η μαζική παρουσία προσφύγων ευνόησε αυτόματα την ακροδεξιά. Ο μεγαλύτερος αριθμός προσφύγων βρέθηκε στη Βαυαρία και όμως εκεί τα ποσοστά του AfD ήταν χαμηλά. Αντίθετα, υπάρχουν περιοχές στην ανατολική Γερμανία με χαμηλή παρουσία προσφύγων όπου το AfD εκτινάχτηκε. Φρόντισε γι' αυτό η ιδιαίτερα ξενοφοβική πολιτική τοπικών Χριστιανοδημοκρατικών κυβερνήσεων που έτρεχαν να υιοθετήσουν τη ρατσιστική ατζέντα για να «καλύψουν προκαταβολικά τις ανησυχίες των πολιτών».

Ένα ακόμη στοιχείο που πρέπει να πάρουμε υπόψη για να διαβάσουμε σωστά τα αποτελέσματα, είναι η πορεία της προεκλογικής εκστρατείας του Μάρτιν Σουλτς. Όταν αναδείχθηκε υποψήφιος καγκελάριος του SPD στην αρχή της χρονιάς, τα ποσοστά των Σοσιαλδημοκρατών στις δημοσκοπήσεις ανέβηκαν ξεπερνώντας το 30%. Ήταν μια καθαρή ένδειξη των προσδοκιών ότι το SPD θα έπαιρνε αποστάσεις από την πολιτική της συγκυβέρνησης με την Μέρκελ. Η καμπάνια του Μάρτιν Σουλτς ήταν μια σκέτη διάψευση αυτών των προσδοκιών γιατί απέφυγε τη σύγκρουση. Το αποτέλεσμα ήταν να χάσει το ένα τρίτο από εκείνα τα ποσοστά, αφήνοντας μεγάλο μέρος εκτεθειμένο στη δημαγωγία της ακροδεξιάς «ψήφου διαμαρτυρίας».

Το κόμμα της Αριστεράς Die Linke δεν κατάφερε να πάρει παρά μόνο ένα μικρό μέρος από την εργατική αγανάκτηση ενάντια στα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, σημειώνοντας οριακή άνοδο κατά 0,3%. Δυο βασικοί παράγοντες έπαιξαν ρόλο σε αυτό.

Ο πρώτος έχει να κάνει με την προθυμία της ηγεσίας του να συνεργάζεται με τους Σοσιαλδημοκράτες σε επίπεδο τοπικών κυβερνήσεων με αποτέλεσμα να εισπράττει και η Αριστερά ένα μέρος της φθοράς των κυβερνητικών κομμάτων. Η Die Linke είχε φτάσει το 2009 κοντά στο 12%, αλλά η δυναμική εκείνης της επιτυχίας χαραμίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε πειράματα ενός μελλοντικού “κοκκινο-κόκκινου” κυβερνητικού συνασπισμού.

Πιο μεγάλο ρόλο, όμως, έπαιξαν οι ταλαντεύσεις της ηγεσίας στο καθοριστικό ζήτημα των προσφύγων. Ένα τμήμα της προσπάθησε να υπεκφύγει την ουσία. Η Σάρα Βάγκενεχτ, ηγετικό στέλεχος, είχε δηλώσει την εποχή που η ακροδεξιά με το Pegida έβγαινε στους δρόμους, ότι η Αριστερά πρέπει να επικεντρώσει στα προβλήματα της ανεργίας, κλείνοντας τα μάτια στην ανάγκη για στήριξη του αντιρατσιστικού κινήματος. Υπήρξε η αυταπάτη ότι ο ρατσισμός θα σβήσει αυτόματα αν η Αριστερά μιλάει για τα “γήινα” προβλήματα των εργατών. Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια από τη βάση και ιδιαίτερα από το δίκτυο Marx21, για να αλλάξει αυτή η αντιμετώπιση, αλλά η αλλαγή ήρθε πολύ αργά για να κάνει διαφορά. Οι μεγάλες αντιρατσιστικές και αντιφασιστικές κινητοποιήσεις στους δρόμους ενάντια στην ακροδεξιά δεν εκφράστηκαν στις κάλπες.

Κίνημα

Αυτό δεν σημαίνει ότι η εικόνα είναι μαύρη. Η εκλογική άνοδος του AfD είναι ρεαλιστικό να αντιμετωπιστεί από το κίνημα στους δρόμους και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να επισκιάσει τη μεγαλύτερη εικόνα της πολιτικής κρίσης στην καρδιά της ΕΕ.

Όταν ο Τραμπ είχε κερδίσει τις εκλογές στις ΗΠΑ το περασμένο φθινόπωρο, τα ΜΜΕ του νεοφιλελεύθερου κατεστημένου είχαν τρέξει να ανακηρύξουν την Μέρκελ ηγέτιδα της “πολιτισμένης Δύσης” που αγωνίζεται να κρατήσει την Ευρώπη σταθερή απέναντι στον “ευρωσκεπτικιστικό λαϊκισμό”. Είχε προηγηθεί το σοκ του βρετανικού δημοψηφίσματος που στήριξε το Brexit. Εκείνη η φιλοΕΕ εκστρατεία έμοιαζε να δικαιώνεται με τη νίκη του Μακρόν στη Γαλλία. Τα φερέφωνα της άρχουσας τάξης έβγαζαν στεναγμούς ανακούφισης και προεξοφλώντας τη νίκη της Μέρκελ έφτιαχναν σχέδια για μια νέα ενίσχυση του γαλλογερμανικού άξονα της ΕΕ που θα βάλει τέλος στην κρίση.

Αυτοί οι υπολογισμοί βρίσκονται τώρα στον αέρα. Η νέα γερμανική κυβέρνηση με τη συμμετοχή των Φιλελεύθερων και των Πράσινων δίπλα στη Μέρκελ, όταν σχηματιστεί, θα είναι πιο αδύνατη από τον Μεγάλο Συνασπισμό που κατέρρευσε. Οι διαπραγματεύσεις με τη βρετανική κυβέρνηση για το Brexit θα γίνουν ακόμη πιο δύσκολες. Οι σχεδιασμοί για νέες γαλλογερμανικές πρωτοβουλίες θα περιμένουν τη σειρά τους υποχρεωτικά. Τα «οράματα» του Γιούνκερ μπαίνουν στο ψυγείο. Αντίθετα, οι κρίσεις σαν αυτή που ξεδιπλώνεται στην Ισπανία από το δημοψήφισμα στην Καταλωνία δεν μπορούν να περιμένουν.

Οι δυνατότητες για την Αριστερά σε όλη την Ευρώπη και στην ίδια τη Γερμανία γίνονται μεγαλύτερες αρκεί να κινηθεί αποφασιστικά τόσο για την ανάπτυξη του αντιρατσιστικού και αντιφασιστικού κινήματος, όσο και για την στήριξη της εργατικής αντίστασης στην ατέλειωτη λιτότητα που σπέρνουν οι κυβερνήσεις κάτω από την ομπρέλα της ΕΕ.

Στην Ελλάδα, οι κοντόθωροι αναλυτές εστιάζουν στο αν ο Σόιμπλε θα διατηρήσει το υπουργείο Οικονομικών ή μήπως αναλάβει ο ηγέτης των Φιλελευθέρων που είναι “πιο σκληρός στο θέμα του Grexit”. Σε λίγο θα μας πουν και ότι νοσταλγούν τον Σόιμπλε! Η αριστερή αντιπολίτευση στην κυβέρνηση του Τσίπρα δεν έχει κανένα λόγο να ακολουθήσει σε αυτόν τον κατήφορο. Η πάλη ενάντια στις αντεργατικές επιθέσεις των Μνημονίων θα έχει τώρα να αντιμετωπίσει έναν αποδυναμωμένο αντίπαλο. Το χρηματηστήριο έπεσε 4% τη Δευτέρα.

Μπορούμε και πρέπει να στηρίξουμε το απεργιακό κύμα που ξεκινάει με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, μπορούμε και πρέπει να συντονίσουμε το αντιφασιστικό κίνημα πανευρωπαϊκά. Πάνω απ' όλα μπορούμε να επιμείνουμε ότι το μέλλον δεν περνάει μέσα από τους συμβιβασμούς και τη διαχείριση των «ευρωπαϊκών θεσμών» αλλά μέσα από τον κοινό αγώνα των εργατών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη ενάντια στο σύστημα που κλυδωνίζεται από τη μεγαλύτερη κρίση του εδώ και δεκαετίες.

2 96 db52fc074a35e679061aeb411aef383f

Σωτήρης Κοντογιάννης

Οι «βαρετές» εκλογές έγιναν εφιάλτης για τα αστικά επιτελεία

Σε έναν τριπλό εφιάλτη για τα αστικά επιτελεία εξελίχθηκαν οι «βαρετές» εκλογές στη Γερμανία. Το πρώτο στοιχείο αυτού του εφιάλτη είναι η καταβαράθρωση των ποσοστών των δυο μεγάλων κομμάτων «εξουσίας», του CDU/CSU (Χριστιανοδημοκράτες) και του SPD (Σοσιαλδημοκράτες).

Το πρόβλημα είναι άμεσο -και αυτό είναι το δεύτερο στοιχείο του «εφιάλτη» των εκλογών της 14ης Σεπτέμβρη: ο σχηματισμός νέας κυβέρνησης δεν είναι ούτε εύκολος, ούτε εξασφαλισμένος. Η ηγεσία του SPD έτρεξε να δηλώσει, αμέσως μετά το καταστροφικό αποτέλεσμα, ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει σε έναν νέο Μεγάλο Συνασπισμό (το αν θα το τηρήσει μέχρι τέλους μένει να το δούμε). Οι έδρες των «Ελεύθερων Δημοκρατών» (FDP) από την άλλη, του παραδοσιακού εταίρου του CDU/CSU, δεν επαρκούν για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Για να εξασφαλίσει την πλειοψηφία στη Βουλή μια κυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Φιλελεύθερων χρειάζεται και τις έδρες των Πράσινων. Η ηγεσία των Πράσινων -που έχουν πάρει διαζύγιο εδώ και πολλά χρόνια με τον ριζοσπαστισμό και το κίνημα- είναι πρόθυμη να συνεργαστεί πρακτικά με οποιονδήποτε αν πρόκειται για την εξουσία. Οι Φιλελεύθεροι όμως έχουν πολύ κακές σχέσεις με τους Πράσινους και οι αντιρρήσεις τους δεν θα είναι εύκολο να ξεπεραστούν. Ακόμα και αν τελικά βρεθεί κάποιος συμβιβασμός το βέβαιο είναι ότι η κυβέρνηση που θα προκύψει δεν θα είναι ούτε ισχυρή ούτε σταθερή.

Το τρίτο στοιχείο είναι η άνοδος του AfD -η «Εναλλακτική για τη Γερμανία». Το AfD είναι ένα ακραίο ρατσιστικό, ισλαμοφοβικό, ευρωσκεπτικιστικό κόμμα με άμεσους δεσμούς όχι μόνο με το Pegida (το ρατσιστικό κίνημα ενάντια στους πρόσφυγες της Γερμανίας) αλλά και με τις φασιστικές οργανώσεις. Το πρώτο συγχαρητήριο μήνυμα που πήρε η ηγεσία του AfD για τα αποτελέσματα των εκλογών ήταν από την Μαρίν Λεπέν, την πρόεδρο του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου της Γαλλίας. «Κυρία Μέρκελ θα σας καταδιώξουμε» ήταν η πρώτη δήλωση που έκανε ο Αλεξάντερ Γκάουλαντ, ο ένας από τους δυο κεντρικούς υποψηφίους του κόμματος (η άλλη ήταν η Αλίς Βάιντελ) μόλις τα exit polls έδειξαν ότι το AfD θα είναι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στο ομοσπονδιακό κοινοβούλιο -μια δήλωση που θύμιζε, καθόλου τυχαία, τη φρασεολογία του Χίτλερ.

Το AfD δεν είναι ναζιστικό κόμμα. Ο Γκάουλαντ ήταν μέχρι πριν από μερικά χρόνια ένα στέλεχος του CDU. Αλλά το AfD έχει μια μεγάλη και ισχυρή ναζιστική «φράξια» στο εσωτερικό του. Αυτό σημαίνει ότι για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο φασίστες θα κάθονται στα έδρανα του γερμανικού ομοσπονδιακού κοινοβουλίου.

Διαδηλώσεις

Το βράδυ των εκλογών διαδηλώσεις ενάντια στο AfD «ξέσπασαν» σε πολλές πόλεις της Γερμανίας. Πάνω από 3000 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Αλεξάντερπλατς του Βερολίνου για να απαντήσουν στην «επιτυχία» του AfD με συνθήματα όπως: «Έξω οι ναζί», «Ο ρατσισμός δεν είναι εναλλακτική λύση», «Όχι στο μίσος απέναντι στους Μουσουλμάνους». Εκατοντάδες διαδηλωτές βάδισαν ενάντια στο AfD και στην Κολωνία και τη Φρανκφούρτη.

Τα μεγαλύτερα ποσοστά του το AfD τα πήρε στα ανατολικά κρατίδια, στο πιο φτωχό και ρημαγμένο τμήμα της Γερμανίας. Στη Σαξονία αναδείχθηκε σε πρώτο κόμμα. Αλλά όπως φαίνεται και από τις δημοσκοπήσεις αυτό που κύρια ώθησε τους ψηφοφόρους στο AfD δεν ήταν η συμπάθεια για το ίδιο τις θέσεις του ή τη ρητορική του, αλλά η αντιπάθεια απέναντι στα άλλα κόμματα -και κύρια τα κόμματα της εξουσίας. Ταυτόχρονα ένα μεγάλο μερίδιο ευθύνης για αυτό το αποτέλεσμα έχουν τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που έδιναν, όλους αυτούς τους μήνες, βήμα στο AfD για να χύνει το δηλητήριο του αλλά και η ίδια η κυβέρνηση που, με τον «επίσημο ρατσισμό» της νομιμοποιούσε τον ρατσιστικό του λόγο. Το AfD θα προσπαθήσει, δίχως αμφιβολία, να σταθεροποιήσει αυτή την επιρροή. Αλλά αυτό -με δεδομένες και τις αντιπαραθέσεις μέσα στο κόμμα- δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Και όσο πιο δυνατό είναι το κίνημα στους δρόμους ενάντια στον ρατσισμό και το φασισμό τόσο πιο δύσκολο,θα γίνεται.

Η Die Linke, η Αριστερά, αύξησε οριακά τα ποσοστά της στις εκλογές αυτές. Η άνοδος προήλθε από τα δυτικά κρατίδια. Στην ανατολή -το παραδοσιακό της προπύργιο- είχε πτώση. Τα αποτελέσματα θα ήταν δίχως αμφιβολία πολύ καλύτερα αν η ίδια η Die Linke είχε ξεπεράσει τις δικές της διαιρέσεις και αντιφάσεις. Το προσφυγικό είναι ένα απλό παράδειγμα: την ίδια ώρα που η αριστερή πτέρυγα της Die Linke κατέβαινε στους δρόμους ενάντια στο AfD, η δεξιά της πτέρυγα «συμφωνούσε» με τα ΜΜΕ, την Μέρκελ και το ίδιο το AfD ότι οι πρόσφυγες «αποτελούν πρόβλημα».

Πηγή: Εργατική Αλληλεγγύη, φ. 1292, 26 Σεπτεμβρίου 2017.

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 28 Σεπτεμβρίου 2017 15:52
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.