Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου 2018 15:03

Ο αγώνας των Αλβανών φοιτητών έχει πάρει ιστορικές διαστάσεις

Κατηγορία Κόσμος

Arlind Qori

Ο αγώνας των Αλβανών φοιτητών έχει πάρει ιστορικές διαστάσεις

Ιστορική αναδρομή

Η Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου ήταν μια κανονική μέρα για την Αλβανία. Η είδηση που κυκλοφόρησε ήταν ότι οι φοιτητές της Αρχιτεκτονικής Σχολής είχαν αποκλείσει τη σχολή. Η αιτία ήταν μια κυβερνητική απόφαση να χρεώσει φοιτητές περίπου 30 ευρώ για κάθε αναβληθείσα εξέταση. Οι ειδήσεις εξαπλώθηκαν σαν πυρκαγιά σε κάθε σχολή των δημόσιων πανεπιστημίων των Τιράνων. Την Τετάρτη, λίγες χιλιάδες φοιτητές συγκεντρώθηκαν μπροστά από το Υπουργείο Παιδείας για να απαιτήσουν την κατάργηση της απόφασης της κυβέρνησης. Ενθαρρυμένοι από την έκρηξη του ενθουσιασμού, οι φοιτητές κάλεσαν άλλη μια διαμαρτυρία την Πέμπτη. Τουλάχιστον 10.000 φοιτητές εμφανίστηκαν. Ενώ η κυβέρνηση προετοίμαζε την απόσυρση της απόφασης για τις αναβληθείσες εξετάσεις, οι φοιτητές άρχισαν να φωνάζουν νέα συνθήματα. Όλοι πρόσθεταν αιτήματα. Το πιο σημαντικό ήταν η μείωση κατά το ήμισυ όλων των διδάκτρων. Η ανάγκη για δημοκρατική συμμετοχή των φοιτητών στα πανεπιστήμια, η ανάγκη για σοβαρές δημόσιες επενδύσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στις φοιτητικές εστίες και η καταγγελία των διεφθαρμένων καθηγητών γινόταν αμέσως η νέο lingua franca της διαμαρτυρίας των φοιτητών.

Την Πέμπτη η κυβέρνηση απέσυρε την πληρωμή για τις εξετάσεις. Αλλά αντί να αποδυναμώσει τη διαμαρτυρία, το βήμα αυτό την φούντωσε. Την Παρασκευή, τουλάχιστον 15.000 φοιτητές εμφανίστηκαν μπροστά στο Υπουργείο Παιδείας. Ζητούσαν δωρεάν δημόσια εκπαίδευση και άλλες ριζοσπαστικές ιδέες στην πανεπιστημιακή οργάνωση και στις σπουδές και τις συνθήκες διαβίωσης των φοικητών. Ήδη την Παρασκευή ήταν η μεγαλύτερη διαμαρτυρία στην ιστορία της Αλβανίας που δεν οργανώθηκε από επίσημα πολιτικά κόμματα τουλάχιστον από το 1990-1991, όταν φοιτητές και εργάτες γονάτισαν το γραφειοκρατικό σοσιαλιστικό καθεστώς. Ο Πρωθυπουργός Ράμα κατάλαβε ότι είχε χάσει τη μάχη της νομιμοποίησης με τους φοιτητές. Δήλωσε ότι, κατ' αρχήν, συμφώνησε με τα αιτήματά τους, αλλά ζήτησε τη διεξαγωγή διαπραγματευτικής διαδικασίας με τους εκπροσώπους των φοιτητών. Από την άλλη πλευρά, ξεκίνησε μια νέα στρατηγική κατηγορώντας τη διεφθαρμένη γραφειοκρατία των υπεύθυνων των δημόσιων πανεπιστημίων και δηλώνοντας ότι οι φοιτητές που διαδήλωναν είναι σύμμαχοί του. Κανείς δεν απάντησε στην πρόσκλησή του. Οι φοιτητές στους δρόμους ζήτησαν από την κυβέρνηση να υποχωρήσει σε όλα τα αιτήματά τους.

Η κυβέρνηση ελπίζει να κερδίσει κάποιο χρόνο. Από το Σάββατο έως τη Δευτέρα τα πανεπιστήμια έκλεισαν λόγω των παρατεταμένων διακοπών. Ο αριθμός των διαδηλωτών συρρικνώθηκε και ξέσπασαν αντιπαραθέσεις μεταξύ των πιο οργανωμένων ομάδων των φοιτητών.

Ωστόσο, την Τρίτη 11 Δεκεμβρίου, αφού οι μεγαλύτερες μάζες φοιτητών επέστρεψαν στα Τίρανα από τις πατρίδες τους, 20.000-30.000 φοιτητές συγκεντρώθηκαν μπροστά από το Υπουργείο Παιδείας. Ήταν η μεγαλύτερη διαδήλωση στην ιστορία της Αλβανίας από το 1991 και μετά. Μεγάλος αριθμός πολιτών ενώθηκε με τους φοιτητές. Ο κόσμος έφερνε φαγητό και νερό. Με δυσκολία μπορούσε κανείς να κινηθεί μέσα στο πλήθος. Υπήρχαν σκηνές με ηλικιωμένους που φώναζαν βλέποντας τους μαθητές και τους ενθάρρυναν. Ο λαϊκός ενθουσιασμός έφτασε στο απόγειο του.

Από την επόμενη μέρα, η διάσπαση των φοιτητών σχετικά με τη στρατηγική άρχισε να αποδυναμώνει τη διαμαρτυρία.

Ο αγώνας για ηγεμονία

Ο αυθορμητισμός είναι η λέξη-κλειδί αυτής της συνεχιζόμενης διαμαρτυρίας. Εντούτοις, μέσα στις σχολές και το πλήθος, από την πρώτη ημέρα της διαμαρτυρίας, υπήρχαν τρεις αποκλίνουσες οργανωτικές ομάδες. Οι δύο πρώτες –σε συνασπισμό– ήταν οι φοιτητικές ενώσεις που ελέγχονταν από τα δύο βασικά κόμματα της αντιπολίτευσης: το Δημοκρατικό Κόμμα (PD / Partia Demokratike e Shqipërisë) και το Σοσιαλιστικό Κίνημα Ένταξης (LSI / Lëvizja Socialiste për Intigrim). Απέναντί τους ήταν το Κίνημα για το Πανεπιστήμιο (Lëvizja Për Universitetin - LPU), μια ανεξάρτητη φοιτητική οργάνωση που υπήρξε η κύρια αντιπολίτευση απέναντι στη νεοφιλελεύθερη μεταρρύθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης της κυβέρνησης.

Το PD και το LSI, χρησιμοποιώντας τα φοιτητικά τους σωματεία, προσπάθησαν να στρέψουν τη διαμαρτυρία σε μια απροκάλυπτα πολιτική κατεύθυνση, ζητώντας την άμεση πτώση της κυβέρνησης. Αλλά για τη συντριπτική πλειοψηφία των φοιτητών, η πανεπιστημιακή υπόθεση ήταν προτεραιότητα και δεν ήθελαν να χειραγωγηθούν πολιτικά. Μη μπορώντας να εκμεταλλευτούν τη διαμαρτυρία, τα φοιτητικά σωματεία του PD και του LSI αποκάλεσαν ακτιβιστές του LPU κομμουνιστές και μαρξιστές-λενινιστές οι οποίοι προσπαθούσαν να διασπάσουν τη διαμαρτυρία.

Για μερικές μέρες ήταν ένας μισοκρυμένος αγώνας μέσα στον αγώνα ενάντια στην κυβέρνηση. Υπήρχαν αψιμαχίες, μικρές πράξεις βίας και πολλές απειλές. Από καιρό σε καιρό ήταν σαν ένας πραγματικός πόλεμος θέσεων, όπου τα φοιτητικά σωματεία του PD-LSI και οι ακτιβιστές του LPU αγωνιζόταν για κάθε δέντρο, για να τοποθετηθούν καλύτερα για να μεταδώσουν τις ιδέες τους στο μεγάλο πλήθος των φοιτητών. Ενώ οργανικά τα τμήματα ήταν ίσα, το PD-LSI επωφελήθηκε από το μέτωπο της βίας (χρησιμοποιώντας μικρο-γκάνγκστερ για να απειλήσουν και να χτυπήσουν μερικούς ακτιβιστές) οι ακτιβιστές του LPU είχαν σημαντικό πλεονέκτημα στις ομιλίες και στη δημιουργικότητα (σχεδόν όλα τα συνθήματα που φώναζε το πλήθος προέρχονταναπό το ρεπερτόριο LPU).

Παρ’ όλα αυτά, λόγω της έκκλησης των φοιτηών για ενότητα, οι δύο οργανωμένες ομάδες φαίνεται να έχουν περιοίσει το μέγεθος του δικού τους εμφυλίου πολέμου.

Η μοναξιά του Έντι Ράμα

Παρά τον αγώνα των οργανωμένων ομάδων για ηγεμονία στο πλαίσιο της διαμαρτυρίας, ο κύριος παράγοντας της διαμαρτυρίας εξακολουθεί να είναι ο αυθορμητισμός. Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει ως εκπρόσωπος. Όροι όπως εκπροσώπηση ή διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση έχουν γίνει αιρετικές για το πλήθος. Υπάρχουν πολλές λίστες αιτημάτων προς την κυβέρνηση. Ο μόνος κοινός παρονομαστής μεταξύ των φοιτητών είναι: Η κυβέρνηση πρέπει να αποδεχθεί όλα τα αιτήματα χωρίς διαπραγματεύσεις! Ο Έντι Ράμα, από την άλλη πλευρά, δηλώνει ότι η κυβέρνησή του δέχεται καταρχήν τα αιτήματα των φοιτητών, αλλά δεν πρόκειται να ενδώσει παρά μόνο αν οι φοιτητές έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ενώ οι φοιτητές συνεχίζουν την αντίσταση και την άρνησή τους να διαπραγματευτούν, οι κυβερνητικές δομές προσπαθούν να δημιουργήσουν ψεύτικους εκπροσώπους των φοιτητών (φοιτητές φόρουμ νεολαίας του Σοσιαλιστικού Κόμματος). Αλλά ακόμα κανείς δεν θέλει να καθίσει στο τραπέζι ενός επαίτη πρωθυπουργού.

Αυτή η άνευ προηγουμένου αντίσταση και άρνηση βάζει την κυβέρνηση σε κρίση. Παρά το γεγονός ότι μέχρι τώρα όλα τα αιτήματα των φοιτητών είναι «οικονομικά» –κανείς δεν έχει καλέσει ακόμα σε ανατροπή της κυβέρνησης– η κυβέρνηση έχει βυθιστεί σε μια ιστορικά χαμηλή νομιμότητα για τη σύγχρονη ιστορία της Αλβανίας. Η επιμονή του Ράμα να συναντηθεί με τους εκπροσώπους των φοιτητών μοιάζει περισσότερο με μια απελπισμένη κίνηση για να σώσει ό,τι μπορεί για την επιβίωση της κυβέρνησής του.

 

Μετάφραση: e la libertà

 

Arlind Qori, «The Albanian student struggle has reached historic dimensions», LeftEast, 27 Δεκεμβρίου 2018

 

Ο Arlind Qori εργάζεται ως λέκτορας πολιτικής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων της Αλβανίας. Είναι επίσης ακτιβιστής της ριζοσπαστικής αριστερής οργάνωσης Organizata Politike.

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 28 Δεκεμβρίου 2018 15:07
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο