Κυριακή, 26 Μαϊος 2024 16:36

Η Παλαιστίνη, η Ουκρανία και η κρίση των Αυτοκρατοριών - Simon Pirani

Η Παλαιστίνη, η Ουκρανία και η κρίση των Αυτοκρατοριών

Simon Pirani

 ΠΗΓΗ: https://commons.com.ua/

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr

Το Σαββατοκύριακο του Πάσχα, στην τελευταία γιγαντιαία πορεία στο Λονδίνο ενάντια στην βρετανική συνενοχή στον πόλεμο του Ισραήλ κατά της Γάζας, μια ομάδα από εμάς πήρε ένα πανό που έγραφε "Από την Ουκρανία στην Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα". Οι διαδηλωτές γύρω μας καλωσόρισαν και ο κόσμος υιοθέτησε το σύνθημά μας.

Αλλά πέρα από ένα σύνθημα, τι μπορούμε εμείς, στο εργατικό κίνημα και τα κοινωνικά κινήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο, να κάνουμε για αυτές τις συγκρούσεις που μεταμορφώνουν τον κόσμο στον οποίο ζούμε και εντείνουν τους φόβους για μεγαλύτερους και πιο αιματηρούς πολέμους;

Εδώ θα προτείνω κάποιες απαντήσεις, βασισμένες στην ιδέα ότι έχουμε να κάνουμε με την παρακμή δύο αυτοκρατοριών, της Αμερικάνικης και της Ρώσικης [1]. Φυσικά καμία από τις δύο δεν είναι αυτοκρατορία με τη στενή έννοια του όρου. Με τον όρο Αμερικάνικη αυτοκρατορία, εννοώ την οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ στον παγκόσμιο καπιταλισμό και το στρατιωτικό και πολιτικό σύστημα που την υποστηρίζει, στο οποίο το Ισραήλ αποτελεί βασικό στοιχείο. Η Ρωσία, αντίθετα, είναι μια οικονομικά υποδεέστερη, δεύτερης κατηγορίας δύναμη, που προσπαθεί να επαναβεβαιώσει την κυριαρχία της στον ευρασιατικό γεωγραφικό χώρο.

Επικεντρώνομαι στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και στο πώς αυτός μεταβάλλεται, στο πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί από τον πόλεμο στη Γάζα. Οι ενότητες του άρθρου καλύπτουν

(1) τα πράγματα που νομίζω ότι έχουν αλλάξει τους τελευταίους έξι μήνες,

(2) πώς άλλαξε η Ρωσία από το 2022,

(3) τις προοπτικές για την Ουκρανία,

(4) τον ρόλο των δυτικών δυνάμεων στον πόλεμο της Ρωσίας,

(5) τη "δημοκρατία" και τον "αυταρχισμό",

(6) τους κινδύνους ενός ευρύτερου πολέμου, και κάποια συμπεράσματα [2]

1. Τι έχει αλλάξει

Πρώτον, η εξαιρετικά σοκαριστική βία του πολέμου του Ισραήλ. Περισσότεροι από 33.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί, κυρίως γυναίκες και παιδιά, μέσα σε έξι μήνες. Οι άμαχοι υπόκεινται σε συλλογική τιμωρία, η πείνα επιστρατεύεται ως όπλο πολέμου. Πολλαπλά εγκλήματα πολέμου καταγράφονται και αναφέρονται καθημερινά. Οι Ισραηλινοί στρατιώτες καυχιούνται για τα εγκλήματά τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης- ορισμένοι πολίτες καυχιούνται για τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας. Ισραηλινοί πολιτικοί δηλώνουν ανοιχτά πολεμικούς στόχους που ισοδυναμούν με γενοκτονία και εθνοκάθαρση. Εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ανταπόκριση μιας νέας γενιάς διαδηλωτών, οι οποίοι δεν διαδηλώνουν απλώς, αλλά αναλαμβάνουν άμεση δράση κατά των εργοστασίων παραγωγής όπλων, είναι ένα σημάδι ελπίδας.

Δεύτερον, η υποστήριξη της γενοκτονικής επίθεσης από τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και άλλων δυτικών χωρών. Ο βηματισμός καθορίζεται από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπένγιαμιν Νετανιάχου και τους παράφρονες εξτρεμιστές στην κυβέρνηση συνασπισμού του- οι δυτικές δυνάμεις ακολουθούν. Το ξέφρενο κυνήγι μαγισσών εναντίον των αντιπάλων του πολέμου του Ισραήλ είναι πρωτοφανές. Αλλά με κάθε νέα σοκαριστική εικόνα και κάθε νέα διαδήλωση που απαιτεί κατάπαυση του πυρός, ένα ακόμη νήμα ξηλώνεται από τον ιστό της μεγάλης μυθοπλασίας, ότι το Ισραήλ υπερασπίζεται τον εβραϊκό λαό και ότι η αμφισβήτηση των ενεργειών του είναι αντισημιτική. Γιγαντιαίες ρωγμές ανοίγουν στα ιδεολογικά θεμέλια του Σιωνιστικού σχεδίου.

Τρίτον, ο τρόπος με τον οποίο εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν κατανοήσει και έχουν εξοργιστεί από την υποκρισία των δυτικών πολιτικών που καταδικάζουν την εθνοκάθαρση από τη Ρωσία, αλλά την επιτρέπουν στη Γάζα.

Τέταρτον, είναι ο τρόπος με τον οποίο η απουσία κράτους ή στρατού που υποστηρίζεται από το κράτος έχει καταστήσει τα άμαχα θύματα του Ισραήλ τόσο τρομακτικά ανυπεράσπιστα. Και πάλι, υπάρχει μια αντίθεση. Η επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία ανακόπηκε όχι μόνο από την ισχυρή ηθική δύναμη της λαϊκής αντίστασης, αλλά και από τα όπλα. Πολλά από αυτά παραδόθηκαν στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες κυβερνήσεις που τώρα διευκολύνουν την ισραηλινή τρομοκρατία στη Γάζα.

Λονδίνο, 30 Μαρτίου 2022, στο συλλαλητήριο για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα

Πέμπτον, μπροστά σε αυτούς τους δύο πολέμους, η πολιτική παράλυση τμημάτων του δυτικού εργατικού κινήματος είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή.

Αυτοί που ασπάζονται τον "καμπισμό" και τον μονόπλευρο "αντιιμπεριαλισμό" καταγγέλλουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά δεν μπορούν να βάλουν τον εαυτό τους να δει τη Ρώσικη αυτοκρατορία μέσα από τον ίδιο φακό. Η στροφή του Ρώσικου κράτους προς το φασισμό, ο ιμπεριαλιστικός χαρακτήρας του πολέμου του και η φρίκη που έχει επιβάλει στα κατεχόμενα τμήματα της Ουκρανίας, είναι όλα ένα "τυφλό σημείο". Τρεις δεκαετίες μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, το κίνημα και ο διεθνισμός του υπονομεύονται από αυτόν τον "καμπισμό", το τερατώδες εγγόνι του σταλινισμού.

2. Ο πόλεμος της Ρωσίας  

Η ουκρανή σοσιαλίστρια Hanna Perekhoda έγραψε πρόσφατα για τον ιμπεριαλιστικό χαρακτήρα του ρωσικού πολέμου [3], και ο ρώσος σοσιαλιστής Ilya Budraitskis [4] παρουσίασε ένα ισχυρό επιχείρημα σχετικά με τη στροφή του Κρεμλίνου κατά τη διάρκεια του πολέμου προς το φασισμό [5] Εδώ κάνω δύο επισημάνσεις που νομίζω ότι υποστηρίζουν και αναπτύσσουν τα επιχειρήματά τους: σχετικά με το πώς διεξάγεται ο πόλεμος και πώς προσαρμόζεται η οικονομική πολιτική για την διεξαγωγή του.

Ο πόλεμος της Ρωσίας είναι, πρώτον, ένας πόλεμος κατά του άμαχου πληθυσμού της Ουκρανίας. Η γιγαντιαία επίθεση με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στις 21-22 Μαρτίου, η οποία στόχευσε το Χάρκοβο (τη δεύτερη πόλη της Ουκρανίας), τη Ζαπορίζια και το Κρίβι Ριχ, ήταν μια υπενθύμιση. Ο μεγαλύτερος υδροηλεκτρικός σταθμός της Ουκρανίας, στον ποταμό Ντνίπρο, καταστράφηκε [6] και η DTEK, η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής ενέργειας, δήλωσε ότι το 50% της παραγωγικής της ικανότητας ήταν εκτός λειτουργίας [7]. "Η Ρωσία προκαλεί θύματα μεταξύ των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των εργαζομένων στους χώρους εργασίας τους, και καταστρέφει ενεργά την οικονομία και την ενεργειακή βιομηχανία της Ουκρανίας", δήλωσε η Συνομοσπονδία Ελεύθερων Συνδικάτων της Ουκρανίας [8].

Εκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών και μη κυβερνητικών οργανώσεων, που συνοψίζουν την καταστροφή που προκλήθηκε στα δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022, έχουν υπογραμμίσει τη ρωσική επικέντρωση σε μη στρατιωτικούς στόχους.

Σύμφωνα με την διετή έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα [9], περισσότεροι από 10.000 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους και σχεδόν 20.000 τραυματίστηκαν- "οι πραγματικοί αριθμοί είναι πιθανότατα σημαντικά υψηλότεροι". Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των ανθρώπων σκοτώθηκε από "εκρηκτικά όπλα με δράση σε ευρεία περιοχή" - λίγο περισσότερο από ένας στους επτά σε κατεχόμενες περιοχές (δηλαδή πιθανότατα κυρίως από ουκρανικούς βομβαρδισμούς), οι υπόλοιποι σε περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση (πιθανότατα από ρωσικούς βομβαρδισμούς). Τα στοιχεία για τα εγκλήματα πολέμου δείχνουν προς την ίδια κατεύθυνση: πολλαπλές εκθέσεις του ΟΗΕ δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία, αλλά όχι όλα, διαπράχθηκαν από τις ρωσικές δυνάμεις [10].

Με την πάροδο του χρόνου, οι ερευνητές έμαθαν περισσότερα για τη ρωσική πολιορκία της Μαριούπολης, ένα βασικό γεγονός της εισβολής του 2022.

Μια έκθεση 230 σελίδων από το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το Truth Hounds [11] κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τουλάχιστον 8.000 άνθρωποι εκεί πέθαναν από αιτίες που σχετίζονται με τον πόλεμο. Τα πτώματα είναι θαμμένα σε ομαδικούς τάφους και ο πραγματικός αριθμός μπορεί να μη γίνει ποτέ γνωστός. Η επίθεση κατέστρεψε και τα 19 νοσοκομεία της Μαριούπολης και 86 από τα 89 σχολεία και κολέγια της. Τα πορίσματα της ανεξάρτητης διεθνούς επιτροπής έρευνας του ΟΗΕ ήταν συμπληρωματικά [12].

Ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα του πολέμου της Ρωσίας είναι η ετοιμότητά της να θυσιάσει τα στρατεύματά της για λίγα χιλιόμετρα εδάφους, θυμίζοντας τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο. Με αυτόν τον τρόπο η Ρωσία κατέλαβε τον περασμένο μήνα την στρατηγικής σημασίας πόλη Αβντίβκα στο Ντονέτσκ, όπως και το Μπαχμούτ το 2023. (Βλέπε π.χ. αναφορές στον Τύπο [13] , και ανάλυση βασισμένη σε ανοιχτές πηγές [14]). Από τον Φεβρουάριο του 2022, η Ρωσία έχει πιθανότατα απώλειες 75.000 νεκρών, συν έναν άγνωστο αριθμό από τις "δημοκρατίες" του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ, ενώ η Ουκρανία μπορεί να έχει απώλειες 42.000 νεκρών. Οι τραυματισμοί στρατιωτικών θεωρείται ότι ξεπερνούν τους 300.000 Ρώσους και τους 100.000 Ουκρανούς [15].

Bakhmut

Η στιγμή της επίθεσης των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας

στις θέσεις των ρωσικών στρατευμάτων κοντά στο Μπαχμούτ με όπλα πυροβολικού.

Φωτογραφία: Diego Herrera Carcedo / Anadolu / ddp / Vida Press

 

Ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό του πολέμου της Ρωσίας είναι η διοίκηση των εδαφών που έχει καταλάβει, η οποία φέρνει στον 21ο αιώνα την εθνοκάθαρση, τη μικρόψυχη τυραννία και την πολιτιστική κακοποίηση που εισήγαγε η βρετανική αυτοκρατορία τον 19ο αιώνα. Ένα λαμπρό παράδειγμα της υπεροπτικής αρρώστιας της Ρωσίας: Σεργκέι Μιρόνοφ, ο κορυφαίος βουλευτής, ο οποίος πέρυσι υιοθέτησε ένα παιδί που είχε κλαπεί από ορφανοτροφείο στα κατεχόμενα εδάφη [16].

Οι κατεχόμενες περιοχές έχουν στρατιωτικοποιηθεί και τα πολιτικά δικαιώματα έχουν καταργηθεί. (Πρόσφατα δημοσίευσα μια ανασκόπηση [17].) Η στρατηγική των αρχών για τη βίαιη εκδίωξη των Ουκρανών πολιτών και την ενθάρρυνση της μετανάστευσης Ρώσων πολιτών έχει καταγραφεί από ΜΚΟ [18]. Η αντίσταση, η οποία οδηγήθηκε στην παρανομία το 2022, εξαπλώνεται και πάλι, κατά κύριο λόγο μέσω μυστικών δικτύων γυναικών ακτιβιστριών [19]. Υπάρχει ελπίδα. 

Η οικονομική στρατηγική της Ρωσίας έχει μετασχηματιστεί από τον πόλεμο. Αυτή η στροφή προς τον "στρατιωτικό κεϋνσιανισμό" θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό παράγοντα για την εξάπλωση του πολέμου μέσα και έξω από την Ουκρανία.

Ο προϋπολογισμός έχει ενισχυθεί από την εκτίναξη των εσόδων από το πετρέλαιο και τα κεφάλαια αυτά διοχετεύονται στον στρατό και τις συναφείς βιομηχανίες. Το κράτος αναδιατάσσει επίσης την ιδιοκτησία των εταιρειών, παραδίδοντας περιουσιακά στοιχεία σε νέα τμήματα της ελίτ που συνδέονται με τις υπηρεσίες ασφαλείας και αναγκάζοντας τους εξόριστους ολιγάρχες να φέρουν τον πλούτο τους πίσω στη Ρωσία ή να τον πουλήσουν.

Ως απάντηση στην εισβολή του 2022, οι δυτικές δυνάμεις επέβαλαν μια άνευ προηγουμένου δέσμη κυρώσεων στη Ρωσία: σήμερα υπάρχουν 13.000 μέτρα σε ισχύ, περισσότερα από αυτά που έχουν επιβληθεί κατά του Ιράν, της Κούβας και της Βόρειας Κορέας μαζί. Αυτές οι κυρώσεις δεν έχουν αποκόψει τα έσοδα από το πετρέλαιο που συντηρούν τον ρωσικό προϋπολογισμό: στην ενότητα 4, παρακάτω, αμφισβητώ αν αυτό ήταν ποτέ η πρόθεσή τους. Ωστόσο, πάγωσαν τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας και περιόρισαν τις τράπεζές της. Το Κρεμλίνο αντέδρασε απαγορεύοντας την ανάληψη και την εξαγωγή μετρητών, αυξάνοντας τα επιτόκια και θέτοντας σε εφαρμογή ελέγχους κεφαλαίων. Οι εξαγωγές πετρελαίου ανακατευθύνθηκαν σε ασιατικούς προορισμούς.

Οι δαπάνες για τον πόλεμο διογκώθηκαν. Οι δαπάνες του προϋπολογισμού για τον στρατό ήταν περίπου 3-3,6 τρισεκατομμύρια ρούβλια (44-48 δισεκατομμύρια δολάρια, ή 15% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού ή 3-4% του ΑΕΠ) το 2019-21. Το 2022, εκτινάχθηκαν στα 8,4 τρισεκατομμύρια ρούβλια (124,5 δισεκατομμύρια δολάρια) και το 2023, σε περίπου 13,3 τρισεκατομμύρια ρούβλια (160 δισεκατομμύρια δολάρια, ή 40% του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού ή 8-9% του ΑΕΠ), εκτίμησε ο οικονομολόγος Μπόρις Γκροζόφσκι [20]. Οι κοινωνικού χαρακτήρα παροχές προς τις οικογένειες των στρατιωτών έχουν εκτοξευθεί, ενώ οι βιομηχανίες που συνδέονται με τον στρατό, όπως η μικροηλεκτρονική και ο ηλεκτρικός εξοπλισμός, έχουν επεκταθεί ραγδαία. Κεφάλαια διοχετεύονται στην ανοικοδόμηση των ουκρανικών πόλεων που καταστράφηκαν από τους ρωσικούς βομβαρδισμούς και τώρα καταλαμβάνονται από τον ρωσικό στρατό [21].

 Medvedev

Ο αναπληρωτής πρόεδρος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ

στο Uralvagonzavod. Nizhny Tagil, 24 Οκτωβρίου 2022. Φωτογραφία: Dmitry Medvedev

Το 2023 ξεκίνησε μια συντονισμένη προσπάθεια για την αναδιοργάνωση της ιδιοκτησίας των εταιρειών: η γενική εισαγγελία υπέβαλε αίτημα στα δικαστήρια για την εθνικοποίηση περισσότερων από 180 ιδιωτικών εταιρειών. Οι δύο βασικοί στόχοι ήταν εκείνες που ήταν απαραίτητες για την πολεμική παραγωγή, όπως το ηλεκτρομεταλλουργικό εργοστάσιο του Τσελιάμπινσκ, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής σιδηροκραμάτων της Ρωσίας, το οποίο εθνικοποιήθηκε τον περασμένο μήνα, και εκείνες που ανήκαν σε επιχειρηματίες που θεωρήθηκαν αναξιόπιστοι. Φέτος ξεκίνησε μια νέα επίθεση: τον περασμένο μήνα, η κυβέρνηση άρχισε να καταγράφει τους "οικονομικά σημαντικούς οργανισμούς", οι οποίοι θα υποχρεώσουν τις επιχειρηματικές αυτοκρατορίες που εδρεύουν σε υπεράκτιες χώρες να επιστρέψουν τα χρήματά τους στη Ρωσία και να καταβάλουν μερίσματα εκεί.Αυτό θα προστατεύσει τις επιχειρήσεις από τις κυρώσεις και θα τις θέσει υπό αυστηρότερο κρατικό έλεγχο [22].

Η οικονομολόγος Αλεξάνδρα Προκοπένκο υποστηρίζει ότι δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια αναμόρφωση της ρωσικής ελίτ που βρίσκεται σε εξέλιξη - η δεύτερη του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά την τιθάσευση των ολιγαρχών της εποχής Γέλτσιν το 2003-07. Τα κύματα εθνικοποιήσεων αποτελούν "μέρος της προσπάθειας του Πούτιν να αναδιανείμει την περιουσία από ανθρώπους που θεωρούνται ανεπαρκώς πιστοί στο Κρεμλίνο και να δημιουργήσει μια νέα τάξη ιδιοκτητών περιουσιακών στοιχείων που οφείλουν τις περιουσίες τους στον πρόεδρο και τον στενό του κύκλο". Αυτοί οι νέοι ιδιοκτήτες θα είναι "οι πραγματικοί νικητές του πολέμου στην Ουκρανία - και ένα θεμέλιο της σταθερότητας του καθεστώτος". [23]

Ο Στρατιωτικός Κεϋνσιανισμός σημαίνει ότι η παραγωγικότητα και ο ανταγωνισμός μειώνονται, ότι ξοδεύονται λιγότερα για μη στρατιωτικές δραστηριότητες και ότι αυξάνεται ο κίνδυνος στρατιωτικής κλιμάκωσης, υποστηρίζει η Προκοπένκο. "Αυτό δίνει κίνητρο στο Κρεμλίνο να τραβήξει τον πόλεμο όσο το δυνατόν περισσότερο ή να μετατρέψει έναν θερμό πόλεμο σε ψυχρό". Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης προειδοποιεί ότι ο "νέος εθισμός" στις στρατιωτικές δαπάνες δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από τα ενεργειακά έσοδα [24].

Το Κρεμλίνο οδήγησε τη Ρωσία σε πόλεμο το 2014, υποτάσσοντας την οικονομική διαχείριση και τα επιχειρηματικά συμφέροντα των Ρώσων καπιταλιστών στις γεωπολιτικές επιταγές (χονδρικά, τη φιλοδοξία για το καθεστώς της μεγάλης δύναμης), τον ιμπεριαλιστικό επεκτατισμό και την εθνικιστική ιδεολογία.  Το 2022 αυτή η θυσία των οικονομικών συμφερόντων στις στρατιωτικές και πολιτικές επιταγές πήγε πολύ παραπέρα. (Έγραψα γι' αυτό [25].) Τώρα, το Κρεμλίνο βαδίζει ακόμα πιο βαθιά σε αυτόν τον καταστροφικό δρόμο. Η φασιστική δημαγωγία γίνεται όλο και πιο έντονη, τα λουριά της εγχώριας καταστολής σφίγγουν - και η οικονομία όχι απλώς υποτάσσεται στον εθνικισμό και τον μιλιταρισμό, αλλά αναδιαμορφώνεται για να τα τροφοδοτεί. Αυτή η διαδικασία παράγει ίσως τον μεγαλύτερο κίνδυνο μελλοντικού πολέμου στην Ευρώπη.

3. Οι προοπτικές της Ουκρανίας

Ο πόλεμος της Ουκρανίας διεξάγεται από έναν συνασπισμό του ουκρανικού κράτους, του πληθυσμού και των δυτικών δυνάμεων που προμηθεύουν όπλα. Αυτή η συμμαχία έχει επιβαρυνθεί από την απογοητευτική έκβαση της απόπειρας αντεπίθεσης της Ουκρανίας το περασμένο καλοκαίρι και την προοπτική μιας νέας ρωσικής επίθεσης αυτό το καλοκαίρι. Ο ουκρανικός στρατός έχει ελλείψεις τόσο σε άνδρες όσο και σε εξοπλισμό: δημοσιογράφοι εκτιμούν ότι στην Αβντίεβκα, για παράδειγμα, υπολείπονταν κατά πέντε προς ένα (πυροβολικό) [26], επτά προς ένα (μη επανδρωμένα αεροσκάφη)[27] και έως και 15 προς ένα (στρατιώτες) [28]

Είναι σημαντικό να το θέσουμε αυτό στο πλαίσιο. Το Κρεμλίνο περίμενε να νικήσει πλήρως την Ουκρανία μέσα σε μια εβδομάδα και δύο χρόνια αργότερα δέχτηκε πολύ μεγάλες απώλειες, για να καταλάβει τα ερείπια μιας μικρής πόλης που βομβάρδισε εκτενώς προηγουμένως. Αλλά πρέπει να ασχοληθούμε με τον κόσμο που στο μεταξύ το Κρεμλίνο συνέβαλε στη δημιουργία του.

OIL

Στις 2 Απριλίου, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος έπληξε το ρωσικό διυλιστήριο πετρελαίου

στο Νιζνεκάμσκ. 2 Απριλίου 2024.

Φωτογραφία από το Telegram / Baza /Ukrainian military centre project

Η έλλειψη στρατιωτών αυξάνει τις εντάσεις μεταξύ του ουκρανικού κράτους και του λαού. Στις 2 Απριλίου ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψε νόμους που μειώνουν την ηλικία υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας από τα 27 στα 25 έτη [29], δημιουργούν ένα ηλεκτρονικό μητρώο για τους στρατεύσιμους και ακυρώνουν το καθεστώς "μερικώς επιλέξιμων" στις ιατρικές εξετάσεις. Οι αλλαγές αυτές έγιναν ενώ ένας νέος νόμος για την επιστράτευση, ο οποίος ακολουθεί μια ευρύτερη προσέγγιση και θα μπορούσε να επιτρέψει τη στράτευση περίπου 500.000 ανδρών, παραμένει στάσιμος στο κοινοβούλιο [30]. Οι βουλευτές έχουν προτείνει περισσότερες από 4.000 τροπολογίες. Ο Ζελένσκι και η ομάδα του επιθυμούν να αποστασιοποιηθούν από τα μέτρα, τα οποία είναι αντιδημοφιλή: δεν έχουν επιβεβαιώσει αυτόν τον αριθμό των 500.000. (Η Ουκρανία αναπτύσσει σήμερα περίπου 330.000 στρατιώτες, σε σύνολο 1,2 εκατομμυρίων ανθρώπων που υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις).

Η έντονη δημόσια αντιπαράθεση γύρω από την επιστράτευση δεν πρέπει να συγχέεται με την αντίθεση στον πόλεμο, για την οποία υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις. Το θέμα είναι το πώς θα διεξαχθεί ο πόλεμος. Οι στρατιώτες που υπηρετούν είναι κατά μέσο όρο 40 ετών και ορισμένοι βρίσκονται στο μέτωπο χωρίς διακοπή για δύο χρόνια. Μια πρόσφατη έρευνα διαπίστωσε ότι το 48% των ανδρών δεν ήταν έτοιμοι να πολεμήσουν, το 34% ήταν και το 18% δήλωσε ότι ήταν δύσκολο να πει κανείς- μια άλλη διαπίστωσε ότι η πλειοψηφία των Ουκρανών (54%) κατανοεί τα κίνητρα των αρνητών της στράτευσης- και μια τρίτη έδειξε ότι πολύ περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι το επίπεδο της στράτευσης είναι περίπου σωστό ή ανεπαρκές, παρά ότι το θεωρούν υπερβολικό [31].

Μαζί με την πιθανή έλλειψη στρατιωτών, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις υποφέρουν από οξεία έλλειψη όπλων. Αυτό αντανακλά τις διαιρέσεις μεταξύ των δυτικών χωρών που τις προμηθεύουν σχετικά με το νόημα του πολέμου (βλ. επόμενη ενότητα). Αυτό αντισταθμίζεται μόνο εν μέρει από την εφευρετική χρήση των περιορισμένων προμηθειών όπλων, π.χ. για να προκληθεί σοβαρή ζημιά στον ρωσικό στόλο της Μαύρης Θάλασσας και να επιτεθούν σε διυλιστήρια πετρελαίου και αεροδρόμια στη Ρωσία.

Σε αυτό το πλαίσιο, δημοσιεύματα που εμφανίζονται τακτικά στον δυτικό Τύπο, επικαλούμενα ανώνυμες πηγές, ισχυρίζονται π.χ. ότι οι ΗΠΑ ρωτούν την Ουκρανία αν θα διαπραγματευτεί ή ότι η Ρωσία έχει κάνει ανεπίσημα ανοίγματα προς τις ΗΠΑ [32] Τον περασμένο μήνα η Τουρκία προσφέρθηκε να φιλοξενήσει διαπραγματεύσεις [33].

Τα εμπόδια για τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις είναι σημαντικά, κατά την άποψή μου. Το Κρεμλίνο έχει εγγράψει τις διεκδικήσεις του για το ουκρανικό έδαφος στο ρωσικό σύνταγμα. Είναι δεσμευμένο να πιέσει για να προχωρήσει, όχι μόνο με την ιμπεριαλιστική ρητορική του που αρνείται την ουκρανική εθνότητα, με τους γεωπολιτικούς του στόχους και με τη στροφή στον "Στρατιωτικό Κεϋνσιανισμό".

Kherson

Ένας κάτοικος της Χερσώνας δίπλα στην τρύπα που απέμεινε μετά τους ρωσικούς βομβαρδισμούς.

Φωτογραφία: Ivan Antypenko / Reuters

Δεν θα προσπαθήσω να σχηματίσω μια εικόνα για το τι υπάρχει στο μυαλό του ουκρανικού λαού, αλλά από τις συνομιλίες μου και την ανάγνωση των μέσων ενημέρωσης, θα έλεγα ότι, για πολλούς, η απελπισμένη λαχτάρα για ειρήνη εξισορροπείται από την αίσθηση ότι

  • η προοπτική της Ρωσίας να διατηρήσει τον έλεγχο του 18% του ουκρανικού εδάφους που κατέχει τώρα, που συζητείται στους δυτικούς διαδρόμους εξουσίας, είναι απαράδεκτη, και
  • πιο σημαντικό, οποιαδήποτε ειρηνευτική διευθέτηση που επιτρέπει στη Ρωσία να ανασυγκροτήσει τις σοβαρά κατεστραμμένες ένοπλες δυνάμεις της και να κάνει μια νέα επιχείρηση, αποτελεί θανάσιμο κίνδυνο.

Αυτό αντανακλάται σε ένα από τα πολλά σχόλια στα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης [34] σχετικά με την επιστράτευση:

Ένα από τα πιο δημοφιλή επιχειρήματα σχετικά με τους άνδρες που αποφεύγουν τη στράτευση έχει ως εξής: αν κρυφτείτε από τους αξιωματικούς στρατολόγησης της χώρας σας και η Ουκρανία υποστεί ήττα, τότε κανείς δεν θα σας σώσει από τους Ρώσους αξιωματικούς στρατολόγησης και τους Ρώσους διοικητές, οι οποίοι θα σας στείλουν να εισβάλλετε στην Κρακοβία και τη Βαρσοβία. Καλύτερα λοιπόν να παραδοθείτε στον δικό σας Λεβιάθαν, και όχι σε αυτόν του εχθρού.

Το συμπέρασμά μου είναι ότι, μέχρι το Κρεμλίνο να αποφασίσει να παγώσει, πόσο μάλλον να σταματήσει, την επιθετικότητά του, δεν υπάρχουν προοπτικές για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις. Ας ελπίσουμε ότι είναι δυνατή μια κατάπαυση του πυρός που τουλάχιστον "παγώνει" τη σύγκρουση. 

Στο εργατικό κίνημα στις δυτικές χώρες, παραμένει ζωτικής σημασίας να απαντήσουμε στους αδιάκοπους ισχυρισμούς ότι μόνο οι δυτικές δυνάμεις εμποδίζουν μια ειρηνευτική συμφωνία - ισχυρισμοί που συνήθως διατυπώνονται από "καμπιστές" (μονόπλευρους "αντιιμπεριαλιστές") που θεωρούν ότι η μόνη ιμπεριαλιστική δύναμη είναι οι ΗΠΑ και ότι η Ρωσία ή/και η Κίνα αντιπροσωπεύουν μια δυνητικά προοδευτική εναλλακτική λύση. (Βλέπε, Δεν υπάρχει δρόμος για την ειρήνη μέσα από αυτόν τον φανταστικό κόσμο [35]).

4. Οι δυτικές δυνάμεις και η Ουκρανία

Μεταξύ των δυτικών δυνάμεων δημιουργούνται διχογνωμίες σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης της Ρωσίας - για γεωπολιτικούς και στρατηγικούς λόγους, που συνδέονται με την κρίση της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Αυτό δεν έχει να κάνει με δημοκρατικές αρχές, αλλά με το πώς θα ελεγχθεί, αντί να καταστραφεί, μια αυτοκρατορία δεύτερου μεγέθους με υποδεέστερο ρόλο στην παγκόσμια οικονομία.

Το σύστημα Πούτιν δεν ήταν ποτέ ο αντίθετος πόλος της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Μέχρι το 2014 οι δυτικές δυνάμεις το έτρεφαν με ενθουσιασμό, καθώς ενσωμάτωσε το ρωσικό κεφάλαιο στο παγκόσμιο σύστημα. Από το 2014 η σχέση έγινε πιο ψυχρή. Μόνο η πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022 έφερε την οριστική ρήξη. Ακόμα και από τότε, το καθεστώς κυρώσεων ήταν περιορισμένο. Συγκεκριμένα, η αμερικάνικη αυτοκρατορία απέκλεισε μέτρα που παρεμπόδιζαν την προμήθεια ρωσικού αργού πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά. Για να κατανοήσουμε τη στάση των δυτικών δυνάμεων απέναντι στη Ρωσία τώρα, αυτή η ιστορία έχει σημασία.

ATM

Ουρά για τα ΑΤΜ στα τραπεζικά γραφεία της Citibank, Μόσχα, 28 Φεβρουαρίου 2022.

Φωτογραφία: Mykhailo Grebenshchikov

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Αμερικάνικη αυτοκρατορία υποστήριξε τη στρατιωτική επίθεση του Πούτιν κατά της Τσετσενίας και τα πολλαπλά εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν, ως αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής του για τον συγκεντρωτισμό και την ενίσχυση της αποδυναμωμένης κρατικής μηχανής. Καθώς η ρώσικη οικονομία ανέκαμψε χάρη στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου (2001-08), οι δυτικές δυνάμεις αντιμετώπισαν τον Πούτιν ως χωροφύλακα του κεφαλαίου, στον οποίο δόθηκε ελεύθερο πεδίο δράσης στον μετασοβιετικό χώρο. (Έχω γράψει γι' αυτό [36]).

Από το 2007, όταν ο Πούτιν εκφώνησε την ομιλία του στο Μόναχο κατά του "μονοπολικού κόσμου" υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, προσπάθησε να αντιστρέψει τον φθίνοντα ρόλο της Ρωσίας ως αυτοκρατορικής δύναμης, αν και οι προσπάθειές του περιπλέκονταν από διαδοχικές οικονομικές κρίσεις (το κραχ του 2008-09, η κατάρρευση της τιμής του πετρελαίου το 2015 και η πανδημία του 2020-21). Αλλά οι δυτικές δυνάμεις παρακολουθούσαν απαθείς τη Ρωσία να εισβάλλει στη Γεωργία (2008) και την ανατολική Ουκρανία (2014) και τον Πούτιν να βοηθά τον Μπασάρ αλ Άσαντ να πνίξει στο αίμα την εξέγερση της Συρίας (2015-16). Η αμερικανική αυτοκρατορία δυσκολεύτηκε μόνο στην προσάρτηση της Κριμαίας, η οποία παραβίασε πολλές διεθνείς συμφωνίες, και στην κατάρριψη ενός πολιτικού μαλαισιανού αεροσκάφους πάνω από την ανατολική Ουκρανία (2014).

Το 2021, καθώς το Κρεμλίνο προετοίμαζε την εισβολή στην Ουκρανία, οι δυτικές δυνάμεις επεδίωξαν να αναστείλουν ορισμένες κυρώσεις. Τον Ιούλιο του ίδιου έτους, οι ΗΠΑ και η Γερμανία συμφώνησαν να άρουν τα εμπόδια για το έργο του αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream - και εγκατέλειψαν αυτή την προσέγγιση μόνο όταν η Ρωσία αναγνώρισε τις αποσχιστικές "δημοκρατίες" του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ στις 21 Φεβρουαρίου 2022, τρεις ημέρες πριν από την ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία. [37]

Μετά την εισβολή, οι δυτικές δυνάμεις έδρασαν για να κόψουν τους δεσμούς της Ρωσίας με το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και αποδέχθηκαν ότι οι ρωσικές εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη θα μειωθούν δραστικά, πιθανότατα για πάντα. Όμως μπλόκαραν όλα τα μέτρα που θα ανέβαζαν τις τιμές του πετρελαίου.

Οι κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου έχουν μεγαλύτερη σημασία, επειδή το πετρέλαιο είναι μακράν η μεγαλύτερη πηγή εσόδων από εξαγωγές και πληρωμών στον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό. Τον Δεκέμβριο του 2022, τα ευρωπαϊκά έθνη είχαν προτείνει μια απλή απαγόρευση των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων ασφαλίσεων, για τα πλοία που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Η κυριαρχία της Ευρώπης στην ασφαλιστική αγορά σήμαινε ότι θα ήταν εφαρμόσιμη, αλλά οι προτάσεις "τρόμαξαν το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ", όπως ανέφερε τότε η Global Witness [38]. "Η αμερικανική κυβέρνηση επινόησε το ανώτατο όριο τιμών με τη ρητή πρόθεση να διατηρήσει τη ροή του ρωσικού πετρελαίου, μειώνοντας παράλληλα τα έσοδα του Κρεμλίνου, και συμπαρέσυρε τις ευρωπαϊκές χώρες να εγκαταλείψουν την πλήρη απαγόρευση".

Όταν εγκρίθηκε το ανώτατο όριο τιμών, ήταν πολύ υψηλό για να είναι αποτελεσματικό - 60 δολάρια/βαρέλι αργού πετρελαίου - και οι ΗΠΑ παρενέβησαν επίσης [39] για να διασφαλίσουν ότι οι κυρώσεις για τη μη συμμόρφωση θα ήταν ελαφρές και ότι δεν θα επιβάλλονταν κυρώσεις σε πετρελαιοειδή που υποβάλλονται σε επεξεργασία από ρωσικό πετρέλαιο. (Έγραψα γι' αυτό εδώ [40].)

tanker

Ένα πετρελαιοφόρο αγκυροβολημένο στον κόλπο της Ναχόντκα, στο κρατίδιο Πριμόρσκι,

στις 4 Δεκεμβρίου 2022. Φωτογραφία: Meel / Reuters

Έτσι, το ρωσικό πετρέλαιο εξάγεται πλέον στην Ινδία, την Κίνα και άλλους ασιατικούς κυρίως προορισμούς, υφίσταται επεξεργασία και επανεξάγεται σε δυτικούς προορισμούς. Το Ηνωμένο Βασίλειο, οι πολιτικοί του οποίου φωνάζουν πιο δυνατά για την υποστήριξή τους στην Ουκρανία, εισήγαγε περίπου 660 εκατομμύρια ευρώ τέτοιων προϊόντων κατά το πρώτο έτος μετά την επιβολή του ανώτατου ορίου τιμών του πετρελαίου [41]. Μαζί με αυτή την παράκαμψη των κυρώσεων, υπάρχει συστηματική παραβίαση των κυρώσεων από έναν "γκρίζο στόλο" πλοίων [42] που δεν έχουν την κατάλληλη ασφάλιση και ανήκουν σε αδιαφανείς δομές.

Χωρίς να αποθαρρυνθεί, ο ουκρανικός στρατός χτύπησε τον περασμένο μήνα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου με επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η απάντηση: μια επίπληξη από την Ουάσινγκτον. Οι ΗΠΑ ανησυχούν για την αύξηση των τιμών του πετρελαίου σε μια χρονιά εκλογών, ανέφεραν οι Financial Times [43], και για το γεγονός ότι η Ρωσία " πλήττει τις ενεργειακές υποδομές στις οποίες βασίζεται η Δύση", όπως οι αγωγοί που φέρνουν πετρέλαιο από την κεντρική Ασία μέσω της Ρωσίας. Είμαι στην ευχάριστη θέση να πω ότι, μέχρι να γράψω αυτό το κείμενο, φαίνεται ότι η Ουκρανία δεν έδωσε ιδιαίτερη σημασία [44].

Όσο για τη "χορωδία" των δυτικών εταιρειών που το 2022 ανακοίνωσαν ότι θα εγκαταλείψουν τη Ρωσία, μια βάση δεδομένων της Οικονομικής Σχολής του Κιέβου δείχνει ότι από τις 3756 ξένες εταιρείες που εργάζονταν εκεί πριν από την εισβολή πλήρους κλίμακας, μόνο 372 έχουν αποχωρήσει πλήρως [45]. Αν και οι μεγαλύτεροι παραγωγοί πετρελαίου έχουν σταματήσει τις δραστηριότητές τους στη Ρωσία, η μεγαλύτερη εταιρεία παροχής υπηρεσιών πετρελαίου στον κόσμο, η SLB (πρώην Schlumberger), δεν το έχει κάνει [46]. Δεν είναι περίεργο που άλλες κυβερνήσεις άσκησαν πιέσεις στην Ουκρανία για να καταργήσει τη μαύρη λίστα "χορηγών πολέμου" [47], με αποτέλεσμα την αφαίρεση της δημοσίως διαθέσιμης έκδοσης [48].

5. "Δημοκρατία" και "αυταρχισμός"

Το καθεστώς του Πούτιν είναι ένα τέρας του Φρανκενστάιν που έχει στραφεί εναντίον της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας που κάποτε το ανέθρεψε. Η κυβέρνηση Νετανιάχου είναι ένα διαφορετικό είδος τέρατος, άκρως εξαρτημένο από τον Αμερικανό αφέντη του, ο οποίος το προστατεύει καθώς καταστρέφει τη Γάζα. Στο βαθμό που οι δυτικές δυνάμεις έχουν ένα ιδεολογικό αφήγημα, για να δικαιολογήσουν την αντίθεσή τους στον Πούτιν και την υποστήριξή τους στον Νετανιάχου, είναι ότι υπερασπίζονται τη "δημοκρατία" από μια "συμμαχία αυταρχικών δυνάμεων", συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, της Κίνας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας, όπως δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Γενς Στόλτενμπεργκ, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ [49]. Το εργατικό κίνημα και τα κοινωνικά κινήματα δεν πρέπει να αποδεχτούν αυτή την ψευδή διχοτόμηση.

Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν από την υιοθέτηση αυτής της ψευδούς αφήγησης ξεπροβάλλουν πάνω από το πολύ πρακτικό πολιτικό ζήτημα της προμήθειας όπλων στην Ουκρανία. Οι δυτικές δυνάμεις περιορίζουν πολύ σκόπιμα τα όπλα αυτά, σύμφωνα με τις απόψεις τους για το πώς θα αντιμετωπίσουν το Κρεμλίνο - αλλά είναι διχασμένες ως προς την έκταση αυτής της περιστολής. Μερικές φορές υποστηρίζεται στους κύκλους του εργατικού κινήματος ότι αυτές οι διαφωνίες αντανακλούν μια διάσπαση μεταξύ "δημοκρατών" και "νέων αυταρχικών" στη δυτική πολιτική. Διαφωνώ. Κατ' αρχάς, αυτή τη στιγμή είναι οι "δημοκράτες" όχι λιγότερο από τους "αυταρχικούς" που θέτουν τους πιο επιζήμιους περιορισμούς στην ουκρανική αντίσταση στη Ρωσία. Για να το καταλάβουμε αυτό προτείνω να το δούμε στο πλαίσιο της κρίσης της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας.

Ας ξεκινήσουμε με τον Ντόναλντ Τραμπ. Θεωρείται ευρέως ότι το Κρεμλίνο θα συνεχίσει να εντείνει τη στρατιωτική δράση στην Ουκρανία τουλάχιστον μέχρι τον Νοέμβριο, με την ελπίδα ότι ο Τραμπ θα κερδίσει τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ και θα αποδυναμώσει τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία. Δεν έχω κανένα λόγο να αμφιβάλλω ότι το Κρεμλίνο διατηρεί τις επιλογές του ανοιχτές με αυτόν τον τρόπο, αλλά (όντας κάθε άλλο παρά ειδικός στην πολιτική των ΗΠΑ) πιστεύω ότι ο Τραμπ είναι μόνο ένα κομμάτι του παζλ της δυτικής πολιτικής.

TRAMP

Ο Ντόναλντ Τραμπ στο διάδρομο ενός δικαστηρίου της Νέας Υόρκης

μετά από μια ακρόαση στις 19 Απριλίου 2024. Φωτ: Maansi Srivastava / Reuters

Για παράδειγμα, η απόφαση για τη βοήθεια προς την Ουκρανία που πέρασε από τη Γερουσία των ΗΠΑ και βρίσκεται τώρα κολλημένη στη Βουλή των Αντιπροσώπων, επειδή ο Τραμπ ασκεί πιέσεις στον πρόεδρο Μάικ Τζόνσον [50]. Η καθυστέρηση του πακέτου βοήθειας ζημιώνει στρατιωτικά την Ουκρανία. Ο Μάρτιν Γουλφ των Financial Times προειδοποίησε ότι ο Τραμπ "μπορεί σύντομα να παραδώσει στον φίλο του, Βλαντιμίρ Πούτιν, τη νίκη επί της Ουκρανίας" [51].

Ο Γουλφ εξετάζει τις εσωτερικές μηχανορραφίες στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η δύναμη του Τραμπ είναι η αφοσίωση της βάσης του κόμματος. Φοβάται ότι η Ουκρανία θα "εγκαταλειφθεί": αυτό θα "εγείρει ερωτήματα για την αξιοπιστία των ΗΠΑ παντού"- οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα αμφισβητήσουν τις εγγυήσεις τους- θα μπορούσε να προκύψει πυρηνική διάδοση- συμμαχίες λιγότερο εξαρτώμενες από τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να καλύψουν το κενό.

Σε αντίθεση με τον Γουλφ, οι συντάκτες του Economist υπογραμμίζουν τις διαιρέσεις στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα [52]. Αν ο Τραμπ κερδίσει τις εκλογές, υποστηρίζουν, η εξωτερική του πολιτική θα είναι χαοτική - αλλά θα επηρεαστεί από ρεπουμπλικανικές ομάδες που είναι θεμελιωδώς αντίθετες μεταξύ τους: οι απομονωτιστές, με ισχυρή υποστήριξη στις τάξεις των Ρεπουμπλικανών ("Make America Great Again")- εκείνοι που πιστεύουν ότι η προσοχή πρέπει να μετατοπιστεί από την Ευρώπη στον Ειρηνικό και στην θεωρούμενη κινεζική απειλή για την αμερικανική αυτοκρατορία- και οι ρηγκανικοί, που πιστεύουν στη διατήρηση της αμερικανικής ηγεμονίας.

Συνολικά, αναμένω ότι μια νίκη του Τραμπ τον Νοέμβριο θα μπορούσε κάλλιστα να επιφέρει περισσότερους περιορισμούς στην προμήθεια όπλων στην Ουκρανία. Αλλά ας μην ξεχνάμε το γεγονός ότι αυτά θα βασιστούν στους περιορισμούς που έχουν ήδη επιβληθεί υπό την κυβέρνηση Μπάιντεν, τόσο για την προμήθεια όπλων όσο και για τις κυρώσεις. Το πλαίσιο είναι η μακροπρόθεσμη παρακμή της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας. Η κατάληψη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος από τον Τραμπ είναι μόνο μια εκδήλωση αυτής της κατάστασης- η δυσλειτουργία της αμερικάνικης διακυβέρνησης είναι μια άλλη- η χαοτική απόσυρση από το Αφγανιστάν το 2021 μια τρίτη.

Η αποδυνάμωση των διεθνών θεσμών που δημιούργησε η αμερικάνικη αυτοκρατορία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, και συγκεκριμένα των Ηνωμένων Εθνών, είναι συμπτωματική. Το βάθος της κακοδαιμονίας μπορεί να φανεί στην καταστροφική αποτυχία της "διεθνούς κοινότητας" να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή, ή στη σειρά των εξίσου καταστροφικών πολέμων που κρύβονται από τη δυτική οπτική (Σουδάν, Ερυθραία κ.ο.κ.).

Η πιο παραστατική απεικόνιση της κρίσης αυτής της αυτοκρατορίας είναι η σχέση της με τον Νετανιάχου, ο οποίος έχει οδηγήσει το Ισραήλ, και τον Σιωνισμό, στον πιο ακραίο από όλους τους δυνατούς δρόμους, ενώ οι Δημοκρατικοί των ΗΠΑ (όχι οι Ρεπουμπλικάνοι) αρνούνται να τον συγκρατήσουν. Η Υπηρεσία Αρωγής και Έργων του ΟΗΕ (UNRWA), που ιδρύθηκε το 1949 για να διαχειριστεί την κρίση των Παλαιστινίων προσφύγων που προκλήθηκε από την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ, είναι ένα από τα θύματα.

Πρόκειται για μια βαθιά κρίση της δυτικής ηγεμονίας και δεν μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο ως κακές πράξεις των "νέων αυταρχικών" (Τραμπ και λοιποί), σε αντίθεση με τους "δημοκράτες".

Στην Ευρώπη, ενώ οι δεξιοί ηγέτες σε μικρότερες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, ελπίζουν σε μια διευθέτηση με το Κρεμλίνο, στην Πολωνία, το ακροδεξιό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη και η κεντροδεξιά Πλατφόρμα των Πολιτών του Ντόναλντ Τουσκ, τάσσονται αμφότερα υπέρ μιας ισχυρής στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας. Η πιο ουσιαστική απάντηση στις ουκρανικές εκκλήσεις για βοήθεια μεταξύ των πλουσιότερων ευρωπαϊκών χωρών ήταν από την κυβέρνηση των Τόρις του Ηνωμένου Βασιλείου, την πιο δεξιά από αυτές. Ακόμη και ο ακροδεξιός συνασπισμός της Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία (αν και όχι ο αναπληρωτής της, Ματέο Σαλβίνι) υποστηρίζει σθεναρά την προμήθεια όπλων [53].

Στη Γερμανία, είναι ένας ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών, ο Ρολφ Μούτσενιχ, ο οποίος προκάλεσε θύελλα στο κοινοβούλιο όταν υποστήριξε όχι μόνο ότι οι πύραυλοι Taurus δεν πρέπει να σταλούν στην Ουκρανία, αλλά ότι η Γερμανία πρέπει να επιδιώξει να "παγώσει τον πόλεμο και αργότερα να τον τερματίσει", προφανώς με παραχωρήσεις προς τον Πούτιν [54].

8 MARCHκ

Στις 8 Μαρτίου, παγκόσμια ημέρα της γυναίκας, ακτιβίστριες πραγματοποίησαν διαμαρτυρία στο Κίεβο

κατά του σεξισμού σε όλους τους ουκρανικούς θεσμούς, συμπεριλαμβανομένου του στρατού.

Φωτογραφία από το twitter της Katia Farbar

Το πολιτικό συμπέρασμα από όλα αυτά δεν είναι ότι οι δεξιοί είναι πιο αξιόπιστοι σύμμαχοι από τους Αμερικανούς Δημοκρατικούς, τους Γερμανούς Σοσιαλδημοκράτες ή τους ηγέτες των Εργατικών του Ηνωμένου Βασιλείου. Είναι ότι έχουμε να κάνουμε με μια βαθιά κρίση της πολιτικής των δυτικών κυβερνήσεων, μέρος της οποίας είναι η "δημοκρατία" και η σοσιαλδημοκρατία.

Οι "δημοκράτες" και οι σοσιαλδημοκράτες διευκολύνουν τη γενοκτονία στη Γάζα, λόγω της μακροχρόνιας δέσμευσής τους προς το Ισραήλ, τόσο ιδεολογικής όσο και στρατηγικής - όπως ακριβώς η "αριστερά" και η δεξιά της αστικής πολιτικής διευκόλυναν τη δολοφονική επίθεση στο Ιράκ το 2003, για ένα παρόμοιο σύμπλεγμα λόγων. Τώρα, αυτοί οι "δημοκράτες" βλέπουν την Ουκρανία μέσα από τον φακό της πολιτικής τους για τη Ρωσία. Ο μοχλός πίεσης προς το Κρεμλίνο είναι γι' αυτούς βασική αρχή- τα δημοκρατικά και κοινωνικά δικαιώματα των Ουκρανών δεν είναι.

Φυσικά υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι για να κατανοήσουμε τη δημοκρατία έναντι του αυταρχισμού. Για παράδειγμα, αμέσως μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο συγγραφέας Βολοντίμιρ Γερμολένκο χρησιμοποίησε αυτούς τους όρους για να εξηγήσει τη σθεναρή και απροσδόκητη αντίσταση των Ουκρανών [55]:

Ο εγχώριος αυταρχισμός στην Ουκρανία είναι δύσκολο να επιτευχθεί και ήταν πάντα εισαγόμενος. Το Κίεβο και η Μόσχα διαφέρουν σημαντικά ως προς την πολιτική κουλτούρα και τα πολιτικά δικαιώματα. Οι Ουκρανοί θέλουν να ζήσουν σε μια δημοκρατία με εγγυημένα δικαιώματα και ελευθερίες και αντιλαμβάνονται τη Ρωσία ως ένα μέρος όπου αυτές οι αξίες παραμερίζονται και η εξουσία του τυράννου γίνεται σεβαστή.

Δεν συμμερίζομαι τη ρόδινη άποψη του Γερμολένκο για την ουκρανική ιστορία. Και βλέπω τον υφέρποντα αυταρχισμό στην Ουκρανία του πολέμου (συγκέντρωση εξουσίας, περιορισμοί στο κοινοβούλιο και στις εργατικές οργανώσεις) ως επικίνδυνο. Αλλά νομίζω ότι ο Γερμολένκο έχει ουσιαστικά δίκιο για τον αντίκτυπο της εισβολής του 2022 στην ουκρανική εθνική συνείδηση: 

Όσο κι αν το Κρεμλίνο προσπαθεί να διχάσει τους Ουκρανούς μέσω ψευδών ιστορικών αφηγήσεων, διαστρέβλωσης των γεγονότων και απροκάλυπτης εισβολής και αρπαγής γης, όλη η επιθετική συμπεριφορά του ενώνει το ουκρανικό έθνος και ενισχύει την ουκρανική ταυτότητα.

Εδώ υπάρχουν ενδείξεις για μια άποψη της "δημοκρατίας" που διαμορφώνεται από τους ανθρώπους και που αναπτύσσεται και προστατεύεται από τη συλλογική δράση. Για τη δυτική πολιτική ελίτ, αντίθετα, η "δημοκρατία" κατοχυρώνεται στο κράτος. Για παράδειγμα, ο Καναδός πολιτικός που έγινε ακαδημαϊκός Μάικλ Ιγνάτιεφ, σε μια ομιλία που εκφώνησε αμέσως μετά την αρχική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2014, απεικόνισε τη δημοκρατία ως σε μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από το κράτος των ΗΠΑ και καθοριζόμενη από αυτό:

Οι νέοι αυταρχικοί [ηγέτες της Ρωσίας και της Κίνας] δεν μπορούν να αλλάξουν αλλά μπορούν να περιοριστούν και να αντιμετωπιστούν. Για το σκοπό αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να κάνουν ό,τι μπορούν για να κρατήσουν τους δύο αυταρχισμούς χωριστά, να οικοδομήσουν σχέσεις με τον καθένα που θα τους προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις για μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ τους.

Οι ΗΠΑ, είπε ο Ιγνάτιεφ, "παραμένουν η δημοκρατία της οποίας η καλή υγεία καθορίζει την αξιοπιστία του ίδιου του φιλελεύθερου καπιταλιστικού μοντέλου στον κόσμο γενικότερα". Αυτό το μοντέλο βρίσκεται διαλυμένο και κατεστραμμένο ανάμεσα στα άταφα πτώματα των παιδιών στη Γάζα.

Είναι βασική σοσιαλιστική αρχή ότι η δημοκρατία και τα δημοκρατικά δικαιώματα έχουν τις ρίζες τους στους αγώνες για κοινωνική αλλαγή και όχι στο αμερικανικό ή οποιοδήποτε άλλο καπιταλιστικό κράτος. Αυτή ήταν ουσιαστικά η άποψη 400+ Ουκρανών ακτιβιστών, συγγραφέων και ερευνητών σε μια επιστολή αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό τον Νοέμβριο [56]:

Οι Παλαιστίνιοι έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και την αντίσταση ενάντια στην ισραηλινή κατοχή, όπως ακριβώς οι Ουκρανοί έχουν το δικαίωμα να αντισταθούν στη ρώσικη εισβολή. Η αλληλεγγύη μας πηγάζει από έναν τόπο οργής για την αδικία και από έναν τόπο βαθύτατου πόνου που γνωρίζουμε τις καταστροφικές επιπτώσεις της κατοχής, του βομβαρδισμού των πολιτικών υποδομών και του ανθρωπιστικού αποκλεισμού από τις εμπειρίες στην πατρίδα μας.

Αυτή είναι μια μειοψηφική άποψη, μια μικρή αρχή. Πιστεύω ότι από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε.

protest

Διαδηλωτές καίνε ισραηλινές σημαίες κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στην πλατεία Ταχρίρ στη Βαγδάτη,

Ιράκ, στις 13 Οκτωβρίου 2023. Φωτογραφία: Ahmad Al-Rubaye / AFP

6. Ο κίνδυνος ενός ευρύτερου πολέμου

Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια "προπολεμική εποχή", δήλωσε ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ στις 31 Μαρτίου [57]- η ρωσική καταστροφή των ενεργειακών υποδομών της Ουκρανίας έδειξε ότι "κυριολεκτικά κάθε σενάριο είναι δυνατό". Ως σοσιαλιστές μπορούμε να υβρίζουμε τον Τουσκ και τους νεοφιλελεύθερους πολιτικούς θεσμούς στους οποίους λειτουργεί. Αλλά είναι σωστό αυτό το στιγμιότυπο της εποχής στην οποία ζούμε; Νομίζω ότι είναι. Δεν καταλαβαίνω αυτή την απειλή επαρκώς για να γράψω γι' αυτήν λεπτομερώς, αλλά πρέπει να αναγνωριστεί.

Η αμερικανική αυτοκρατορία βρίσκεται σε κρίση και ο Νετανιάχου, το επιθετικό σκυλί αυτής της αυτοκρατορίας, απολαμβάνει να επεκτείνει τον πόλεμό του σε όλη τη Μέση Ανατολή. Στις αρχές του μήνα αντέδρασε στην εντεινόμενη πολιτική κρίση που αντιμετωπίζει το Ισραήλ διατάσσοντας τον βομβαρδισμό του συγκροτήματος της ιρανικής πρεσβείας στη Συρία [58].

Ο φόβος που αισθάνονται εκατομμύρια ανατολικοευρωπαίοι και εκφράζεται από τον Τουσκ είναι ότι ο Πούτιν, το τέρας Φρανκενστάιν της Αμερικάνικης αυτοκρατορίας, θα επιδιώξει να επεκτείνει τον πόλεμό του και πέρα από την Ουκρανία. (Το The Insider (ρωσικό αντιπολιτευόμενο μέσο ενημέρωσης) δημοσίευσε μια έρευνα για τις απόψεις σχετικά με αυτό [59]).

Είναι θέμα αρχής του σοσιαλισμού, όπως το αντιλαμβάνομαι, ότι ο πόλεμος από τη φύση του τείνει να μπερδεύει, να εμποδίζει και να αποδυναμώνει τις ελπίδες μας να αλλάξουμε τον κόσμο μέσω της συλλογικής δράσης, να ενισχύσουμε την κοινωνία ενάντια στο κράτος, να βρούμε τρόπους να απωθήσουμε, να υπερκεράσουμε και να νικήσουμε τον καπιταλισμό.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε αντίθετοι σε όλους τους πολέμους σε όλες τις περιστάσεις: οι πόλεμοι των καταπιεσμένων ενάντια στον καταπιεστή και οι πόλεμοι αντίστασης στην τυραννία και τη δικτατορία μπορούν να είναι, και σε περιπτώσεις όπως η Ουκρανία και η Παλαιστίνη, είναι, δικαιολογημένοι.

Αν πράγματι εισερχόμαστε σε μια προπολεμική περίοδο, θα πρέπει να αναπτύξουμε την κατανόησή μας για τα είδη των πολέμων που μπορεί να αντιμετωπίσουμε. Θα δούμε πολέμους ανάλογους με την ιταλική επίθεση στην Ερυθραία (1935) [60]; Τον πόλεμο της ιαπωνικής αυτοκρατορίας κατά της Κίνας (από το 1937) [61]; Τη σοβιετική εισβολή στη Φινλανδία, γνωστή ως "χειμερινός πόλεμος" (1939) [62]; Θα αντιτασσόμασταν στις παραδόσεις όπλων στην αμυνόμενη πλευρά σε κάθε ή σε όλες αυτές τις περιπτώσεις επίθεσης; Και πάλι, δεν θα αναπτύξω αυτό το θέμα εδώ, απλώς θα αναγνωρίσω ότι πρέπει να το σκεφτούμε.

Ας ελπίσουμε ότι μπορούμε να αποφύγουμε τις εικασίες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί αυτή η προπολεμική εποχή, οι οποίες θα υποκαθιστούσαν την αντιμετώπιση των πραγματικών πολέμων που μαίνονται τώρα.

lrsacd

Ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στη Γάζα, 6 Αυγούστου 2022.

Φωτογραφία: Mohammed Dahman / Getty Images

Συμπεράσματα

Τον Μάιο του 2022 ένα παράρτημα του "Stop the War coalition" διοργάνωσε μια συζήτηση μεταξύ της Λίντσει Τζέρμαν, κορυφαίας εκπροσώπου του "Stop the War", και εμού. Ακύρωσε την τελευταία στιγμή και της έγραψα μια ανοιχτή επιστολή [63], η οποία έλεγε:

Τον Μάιο [2021], γράψατε ότι το Stop the War "υποστηρίζει τον λαό της Παλαιστίνης, ο οποίος έχει δικαίωμα να αντισταθεί στην κατοχή".

Συμφωνώ με αυτό. Αλλά γιατί δεν υπάρχει τέτοια δήλωση για την Ουκρανία;

Και αν οι Ουκρανοί, ή οι Παλαιστίνιοι, έχουν το δικαίωμα να αντισταθούν, τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει μόνο να αντιστέκεσαι στα τανκς με γυμνά χέρια, όπως αναγκάστηκαν να κάνουν οι Ουκρανοί; Σημαίνει να πετάς πέτρες, που συχνά είναι τα μόνα όπλα που έχουν οι νεαροί Παλαιστίνιοι; Τι γίνεται με τα κατάλληλα όπλα; Πιστεύετε ότι οι Παλαιστίνιοι έχουν δικαίωμα σε αυτά; Και οι Ουκρανοί;

Είπα τότε ότι δεν νομίζω ότι αυτά τα ερωτήματα είναι εύκολο να απαντηθούν, και εξακολουθώ να μην το πιστεύω. Αλλά δεν έχω αλλάξει την άποψή μου: το εργατικό κίνημα δεν πρέπει να αντιτίθεται στην παράδοση όπλων στην Ουκρανία από τις δυτικές κυβερνήσεις, όπως κάνει το Stop the War. Γιατί ο πόλεμος της Ουκρανίας παραμένει ουσιαστικά ένας πόλεμος αντίστασης στην αυτοκρατορική επιθετικότητα.

Τα επιχειρήματα ότι η Ουκρανία διεξάγει έναν "πόλεμο δι' αντιπροσώπων" του ΝΑΤΟ βασίζονται σε μυθολογία που επηρεάζεται από το Κρεμλίνο. (Έχω γράψει σχετικά σε σχετικό άρθρο [64].) Τα επιχειρήματα αυτά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική θέση των δυτικών δυνάμεων (βλ. ενότητα 4 ανωτέρω) ή της Ρωσίας (ενότητα 2 ανωτέρω). Πρέπει να ασχοληθούμε με τον πραγματικό πόλεμο που διεξάγεται, όχι με αυτόν που υπάρχει στα κεφάλια των "αριστερών" προπαγανδιστών.

Σε αυτόν τον πραγματικό πόλεμο, εύχομαι διακαώς την ήττα της ρωσικής εισβολής και την αποχώρηση όλων των ρωσικών δυνάμεων, ως βάση για μια δίκαιη έκβαση.

Αλλά για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω, δεν νομίζω ότι είναι το πιο πιθανό βραχυπρόθεσμα. Τον επόμενο χρόνο περίπου, νομίζω ότι είναι πιο πιθανό είτε

  • οι ρωσικές δυνάμεις να αποτύχουν να προωθηθούν περαιτέρω και να διατηρήσουν μόνο περιορισμένα τμήματα της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας, είτε 
  • οι ρωσικές δυνάμεις να καταφέρουν να προωθηθούν περαιτέρω. 

Έτσι, η πιο πιθανή επιλογή που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι Ουκρανοί, βραχυπρόθεσμα, μπορεί να είναι μεταξύ του να ζουν σε μια εξαιρετικά ατελή αστική δημοκρατία, με αυξανόμενη οικονομική και πολιτική εξάρτηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (όπως οι περισσότεροι τώρα), και του να ζουν κάτω από κατοχικές διοικήσεις-μαριονέτες ενός φασιστικού ή σχεδόν φασιστικού ρωσικού καθεστώτος.

Οι σοσιαλιστές δεν μπορούν να είναι ουδέτεροι ως προς αυτό. Είμαστε υπέρ της ήττας της ιμπεριαλιστικής εξουσίας και υπέρ κάθε χτυπήματος που μπορεί να της καταφέρει η ουκρανική αντίσταση. Με άλλα λόγια, αναγνωρίζουμε το δικαίωμα των Ουκρανών να αγωνιστούν για να ζήσουν υπό τον Ζελένσκι, σε αντίθεση με το να κυβερνώνται από αδίστακτους  κακοποιούς.

Αυτό σίγουρα σχετίζεται με τη μακροπρόθεσμη επιδίωξή μας, να ενισχύσουμε το κίνημα της εργατικής τάξης και την κοινωνία των πολιτών, για να οικοδομήσουμε τη δύναμή του σε αντίθεση με την εξουσία του κεφαλαίου και των πολιτικών ελίτ του.

Όσον αφορά τις μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες, ο χρόνος θα δείξει. Κατά την άποψή μου είναι πολύ μακριά. Το να ζητάμε ειρηνευτικές συνομιλίες, χωρίς να αναγνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο το Κρεμλίνο χρησιμοποιεί αυτό το αφήγημα, είναι αφελές. Μπορούμε να ασκήσουμε πίεση στις δυτικές κυβερνήσεις να υιοθετήσουν πολιτικές που θα βοηθήσουν τους Ουκρανούς να επιβιώσουν από τον πόλεμο και να οικοδομήσουν καλύτερες ζωές μετά από αυτόν - κάτι που περιλαμβάνει να μην λιμοκτονήσουν οι Ουκρανοί για τα όπλα που χρειάζονται για να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους, να ακυρωθεί το ουκρανικό χρέος, να αναχαιτιστεί το κύμα του νεοφιλελευθερισμού που ετοιμάζεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να εξαπολυθεί στη μεταπολεμική Ουκρανία και να υποστηριχθούν οι πιο ισχυρές μελλοντικές ρυθμίσεις ασφαλείας απέναντι στον ρωσικό επεκτατισμό.

Πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε τα όρια της δυνατότητάς μας να επηρεάσουμε τις κυβερνήσεις και να αξιοποιήσουμε τον πλούτο των πρωτοβουλιών άμεσης αλληλεγγύης για την υποστήριξη των Ουκρανών εργαζομένων και της κοινωνίας των πολιτών από το βρετανικό και το ευρωπαϊκό εργατικό κίνημα τα τελευταία δύο χρόνια [65]. Ένα άλλο ζωτικής σημασίας στοιχείο σε αυτή τη διαδικασία είναι η οικοδόμηση σχέσεων μεταξύ του κινήματος στις δυτικές χώρες, στην ανατολική Ευρώπη και σε όλο τον παγκόσμιο νότο, όπου ο πόλεμος στη Γάζα έχει προκαλέσει ένα κύμα απέχθειας κατά του ιμπεριαλισμού και αποφασιστικότητας να τον νικήσει μια νέα γενιά.

SP, 8 Απριλίου 2024.

https://peopleandnature.wordpress.com/2024/04/08/palestine-ukraine-and-the-crisis-of-empires/

https://commons.com.ua/en/palestina-ukrayina-i-kriza-imperij/#footnote-marker-12-1

Cover: Kateryna Gritseva

 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

 [1]  Με πολλές ευχαριστίες στους T, D και άλλους που σχολίασαν το προσχέδιο.

[2]  Σημειώστε ότι προτείνω μόνο κάποιες κατευθύνσεις προς τις οποίες θα μπορούσαν να κινηθούν το εργατικό κίνημα και τα κοινωνικά κινήματα, επειδή αυτοί είναι οι φορείς της αλλαγής που έχουν σημασία. Δεν γράφω για το τι θα μπορούσαν ή θα έπρεπε να κάνουν οι κυβερνήσεις- δεν βλέπω έτσι την πολιτική.

[3]  https://newpol.org/issue_post/how-to-understand-russias-imperialist-attitude-toward-ukraine/

https://www.elaliberta.gr/διεθνή/ανατολική-ευρώπη-βαλκάνια/9457-κατανοώντας-την-ιμπεριαλιστική-στάση-της-ρωσίας-απέναντι-στην-ουκρανία

[4]  https://spectrejournal.com/putinism/

[5]  Εξέφρασα τη γνώμη μου για τα δύο αυτά ζητήματα τον Απρίλιο του 2022, σε αυτό το άρθρο:

https://peopleandnature.wordpress.com/site-contents/supporting-the-ukrainian-resistance-six-questions/

[6]  https://kyivindependent.com/ukraine-war-latest-russia-hits-zaporizhzhias-dnipro-hydroelectric-power-plant-amid-massive-attack/?utm_source=substack&utm_medium=email

[7]  https://kyivindependent.com/ukraines-dtek-loses-50-of-generating-capacity-recovery-will-take-months/

[8] https://kvpu.org.ua/en/uncategorized/statement-russia-launches-massive-attacks-to-destroy-homes-workplaces-energy-and-economy-of-ukraine/

[9]  https://www.ohchr.org/en/documents/country-reports/two-year-update-protection-civilians-impact-hostilities-civilians-24

[10]  https://www.ohchr.org/en/countries/ukraine

[11]  https://www.hrw.org/feature/russia-ukraine-war-mariupol/report

[12]  https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.ohchr.org%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Fdocuments%2Fhrbodies%2Fhrcouncil%2Fcoiukraine%2FA-HRC-55-66-auv-EN.docx&wdOrigin=BROWSELINK

[13]  https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2024/02/07/ukraines-fortress-city-held-for-a-decade-but-russia-was-willing-to-trade-tens-of-thousands-of-lives-for-it/

https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-avdiivka-2e827b4cae4698b3f6b80a421447fab8

https://apnews.com/article/russia-ukraine-war-drone-video-avdiivka-902278b0f4cbad2d7dab7f5b79c80da8

[14]  https://frontelligence.substack.com/p/post-avdiivka-on-the-defensive

[15]  Το ρωσικό κράτος αποκρύπτει πληροφορίες σχετικά με τις απώλειες. Οι πιο ακριβείς πληροφορίες για τις ρωσικές απώλειες προέρχονται από το κοινό πρόγραμμα των Mediazona και Meduza. Δυτικές εκδόσεις, συμπεριλαμβανομένων του Economist και του Newsweek, έχουν αξιολογήσει αυτές τις εκτιμήσεις ως αξιόπιστες. Από την ουκρανική πλευρά, η εκτίμηση των 42.000 προέρχεται από την Meduza/ Mediazona. Στη δεύτερη επέτειο της ρωσικής εισβολής, ο πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε ότι 31.000 Ουκρανοί στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους.

[16]  https://www.bbc.com/news/world-europe-67488646

[17]  https://peopleandnature.wordpress.com/2024/02/21/russia-turns-ukraines-occupied-areas-into-an-armed-camp/

[18]    Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου με έδρα τις ΗΠΑ δημοσίευσε επίσης πρόσφατα μια έκθεση για τα κατεχόμενα εδάφη. Παρά τη σαφή πολιτική του προκατάληψη, το πραγματικό υλικό είναι ακριβές

[19]  https://meduza.io/en/feature/2024/03/28/we-re-here-and-we-ll-keep-fighting

[20]    B. Grozovskii, "Russia's Unprecedented War Budget Explained", The Wilson Centre: the Russia File, 7 Sept 2023. Ο Grozovskii περιλαμβάνει στις εκτιμήσεις του στοιχεία του προϋπολογισμού που φέρουν την ένδειξη "στρατιωτικός", καθώς και εκείνα που φέρουν την ένδειξη "μυστικός". Υπάρχουν χαμηλότεροι αριθμοί σε: V. Ishchenko, I. Matveev and O. Zhuravlev, "Russian Military Keynesianism: who benefits from the war in Ukraine?", Ponars Eurasia policy memo, Νοέμβριος 2023.

[21] Ishchenko et al, "Russian Military Keynesianism", "Novye rossiiski regiony okazalis' dotatsionnymi pochti no 90%", Forbes.ru, 5 Ιουνίου 2023.

[22]    "Ukraine war facilitates Kremlin 'deoffshorisation' dream", The Bell 8 March 2024- Novaya Gazeta Evropa, "Iz'iato dlia SVOikh", 5 March 2024- "Putin's Reshuffle: deprivatisation as a 'national project' for elite reformatting", Re: Ρωσία, 7 Μαρτίου 2024.

[23]    A. Prokopenko, "Oligarchs are losing out as Putin courts a new class of loyal asset owners", Financial Times, 4 Oct 2023.

[24]  A. Prokopenko and A. Kolyandr, "Keynes in jackboots: can defense spending sustain Russian economic growth", The Bell, 23 June 2023- "The surprising resilience of the Russian economy", Financial Times, 2 February 2024.

[25]  https://peopleandnature.wordpress.com/2022/03/24/putin-has-sacrificed-russias-economy-for-this-war-on-ukraines-people/

https://peopleandnature.wordpress.com/2022/10/17/the-limits-of-western-economic-war-with-russia-and-the-failure-of-climate-policy/

[26]  https://www.theguardian.com/world/2024/feb/17/what-happened-in-the-russia-ukraine-war-this-week-catch-up-with-the-must-read-news-and-analysis

[27]  https://www.businessinsider.com/russia-has-seven-drones-every-one-ukraine-has-army-official-2023-12

[28]  https://edition.cnn.com/2024/02/17/europe/avdiivka-ukraine-russia-intl/index.html

[29] https://kyivindependent.com/zelensky-signs-several-laws-on-mobilization/

[30] https://kyivindependent.com/parliament-returns-mobilization-bill-to-government-for-revision/

[31]  Βλέπε "“Ukraine needs 500,000 military recruits. Can it raise them?", Financial Times, 13 Μαρτίου 2024- OSW Commentary, On the threshold of a third year of war. Ukraine's mobilisation crisis, Φεβρουάριος 2024- και "Draft dodging plagues Ukraine", Politico, 25 Μαρτίου 2024. Έρευνες που αναφέρονται στο άρθρο των Financial Times, και εδώ και εδώ.

[32]  https://www.nbcnews.com/news/world/us-european-officials-broach-topic-peace-negotiations-ukraine-sources-rcna123628

https://www.bnnbloomberg.ca/PUTIN-SENDS-US-SIGNAL-ON-UKRAINE-TALKS-SENSING-ADVANTAGE-IN-WAR-1.2026588

[33]  https://www.reuters.com/world/middle-east/turkey-stress-ukraine-support-during-zelenskiy-visit-turkish-source-says-2024-03-08/

[34]  https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2024/03/23/7447491/

[35]  https://www.elaliberta.gr/διεθνή/ανατολική-ευρώπη-βαλκάνια/9557-δεν-υπάρχει-δρόμος-για-την-ειρήνη-στην-ουκρανία-μέσα-από-έναν-φανταστικό-κόσμο

https://peopleandnature.wordpress.com/2024/04/08/no-path-to-peace-in-ukraine-through-this-fantasy-world/

[36]  https://peopleandnature.wordpress.com/2022/03/21/ukraine-the-sources-of-danger-of-a-wider-war/

https://peopleandnature.wordpress.com/site-contents/supporting-the-ukrainian-resistance-six-questions/

https://www.plutobooks.com/9780745326900/change-in-putins-russia/

[37] Έγραψα για το θέμα του Nord Stream για τις "δημοκρατίες".

https://newpol.org/the-nord-stream-pipeline-explosions-challenging-false-narratives-2/

https://jacobin.com/2022/03/donbas-donetsk-luhansk-ukraine-russia-putin

[38]  https://www.globalwitness.org/en/campaigns/fossil-gas/the-price-aint-right/

[39]  https://maritime-executive.com/article/report-u-s-and-eu-are-close-to-a-deal-on-russian-oil-price-cap

[40]  https://peopleandnature.wordpress.com/2023/05/18/western-capital-warmonger-putin-and-the-climate-policy-disaster/

[41]  https://energyandcleanair.org/publication/evading-the-sanctions-uk-imports-oil-products-made-from-russian-crude/#

[42]  https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/issue-brief/russias-growing-dark-fleet-risks-for-the-global-maritime-order/

[43] https://www.ft.com/content/98f15b60-bc4d-4d3c-9e57-cbdde122ac0c

[44]  https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/Ukrainian-Drones-Hit-Russias-Third-Largest-Oil-Refinery.html?fbclid=IwAR0eaIyHyCu9DvCuEuyarzP1G86yModCTEcHNbplDS4cc0TWYbuECrKEUbI

[45]  https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=4648135

[46]  https://www.ft.com/content/8741411f-9d0c-4295-949a-2345fc87730c

[47]  https://www.reuters.com/world/europe/pressure-mounts-ukraine-scrap-sponsors-war-blacklist-2024-03-21/#

[48]  https://www.pravda.com.ua/eng/news/2024/03/20/7447372/

[49]  https://www.bbc.com/news/uk-politics-68743805

[50]  https://www.theguardian.com/us-news/2024/mar/25/ukraine-aid-house-republicans-mike-johnson

[51]  https://www.ft.com/content/0d3b1d88-7993-4240-bbef-e523194832b1

[52]  https://www.economist.com/briefing/2024/03/27/how-to-predict-donald-trumps-foreign-policy

[53]  https://www.politico.eu/article/vladimir-putin-giorgia-meloni-relationship-russia-italy-not-friends/

https://www.ansa.it/english/news/politics/2024/03/20/meloni-plays-down-importance-of-salvinis-russia-comments_16fae2f1-0cbb-408d-b77d-31f9c8ec1e03.html

[54]  https://www.ft.com/content/4ee16d68-e4fe-4df0-a761-c15cf5255729

[55]  https://www.aljazeera.com/opinions/2022/3/9/putin-is-uniting-ukrainians

[56]  https://commons.com.ua/en/ukrayinskij-list-solidarnosti/

[57]  https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-68692195

[58]  https://edition.cnn.com/2024/04/02/middleeast/iran-response-israel-damascus-consulate-attack-intl-hnk/index.html

[59]  https://theins.ru/en/politics/270168

[60]  https://en.wikipedia.org/wiki/Second_Italo-Ethiopian_War#

[61]  https://en.wikipedia.org/wiki/Second_Sino-Japanese_War

[62]  https://en.wikipedia.org/wiki/Winter_War

[63]  https://peopleandnature.wordpress.com/2022/06/27/why-is-ukrainian-resistance-invisible-to-you/

[64] https://peopleandnature.wordpress.com/2024/04/08/no-path-to-peace-in-ukraine-through-this-fantasy-world/

[65]  https://ukraine-solidarity.eu/

https://ukrainesolidaritycampaign.org/

https://ukraine-solidarity.org/

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 12 Ιουνίου 2024 23:17

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.