Gilbert Achcar
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ο Άι Βασίλης
Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο πόσο ανθεκτικές μπορούν να είναι οι ψευδαισθήσεις μπροστά στην αμείλικτη πραγματικότητα. Η συνάντηση της περασμένης Δευτέρας μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπέντζαμιν Νετανιάχου –η έκτη συνάντησή τους μόνο κατά το τελευταίο έτος, το πρώτο έτος της δεύτερης θητείας του Τραμπ– οδήγησε για άλλη μια φορά τους σχολιαστές να εκφράσουν την ελπίδα τους ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα ασκήσει αποφασιστική πίεση στον Ισραηλινό πρωθυπουργό για να προχωρήσει στη δεύτερη φάση του «ειρηνευτικού σχεδίου» του Τραμπ.
Πολλοί από αυτούς τους αισιόδοξους ανήκουν στην φιλελεύθερη αντιπολίτευση κατά του Νετανιάχου, είτε με τη μορφή των φιλελεύθερων σιωνιστών, όπως φαίνεται σε ορισμένα άρθρα της Haaretz, είτε με τη μορφή ενός ευρύτερου, πιο γενικευμένου φιλελευθερισμού, όπως αντανακλάται στην απογοήτευση που εκφράζουν ορισμένες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για τον Νετανιάχου, η οποία εκφράζεται σε άρθρα των Financial Times. Αυτοί οι σχολιαστές, ακόμη και πριν από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Τραμπ, προσκολλώνται στην πεποίθηση ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώκει πραγματικά την ειρήνη, δεδομένου ότι επιδιώκει το Νόμπελ Ειρήνης. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Τραμπ επιδιώκει ειρηνευτικές συμφωνίες μόνο όταν αυτές ωφελούν τον ίδιο, την οικογένειά του και τους συμμάχους του, ενώ ταυτόχρονα μετατρέπεται σε επιθετικό πολεμοκάπηλο σε άλλες περιστάσεις, όπως φαίνεται από τη στάση του απέναντι στο Ιράν και, πιο πρόσφατα, στη Βενεζουέλα.
Οι ψευδαισθήσεις σχετικά με τον Τραμπ δεν περιορίζονται μόνο στους φιλελεύθερους κύκλους, αλλά εκτείνονται και σε όσους έχουν πολιτικές απόψεις αρκετά διαφορετικές από αυτές που αναφέρθηκαν. Πολλοί στη Μέση Ανατολή προβάλλουν τις δικές τους επιθυμίες στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Η Χαμάς εξέφρασε ακόμη και την «εκτίμησή» της για τις πρωτοβουλίες του. Επιπλέον, ορισμένοι Άραβες ηγέτες πιστεύουν ότι τα πλούσια δώρα μπορεί να είναι αρκετά για να πείσουν τον Τραμπ να ευθυγραμμιστεί με τις επιθυμίες της κυρίαρχης αραβικής τάξης πραγμάτων. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι τα επιχειρηματικά συμφέροντα της οικογένειας Τραμπ στον Κόλπο, μαζί με τα ευρύτερα συμφέροντα των αμερικανικών εταιρειών στην περιοχή, είναι ακριβώς αυτά που κάνουν το Ισραήλ τόσο πολύτιμο σύμμαχο στα μάτια τους. Από την ήττα του Νάσερ στην Αίγυπτο το 1967, που τότε ήταν ο κύριος περιφερειακός εχθρός της Ουάσιγκτον, το Ισραήλ έχει γίνει η κύρια γραμμή άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή, προστατεύοντας τα αμερικανικά συμφέροντα.
Η άνοδος του Ιράν ως νέου κύριου περιφερειακού εχθρού, μετά την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις ακτές του Κόλπου το 1979, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τη σημασία του σιωνιστικού κράτους στα μάτια της Ουάσιγκτον, ιδίως μετά την αποτυχία της επιχείρησης «Νύχι του Αετού» το 1980 – μιας προσπάθειας των αμερικανικών δυνάμεων να απελευθερώσουν Αμερικανούς ομήρους που κρατούνταν στην αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη.
Οι συναντήσεις του Νετανιάχου με τον Τραμπ –τον οποίο ο Νετανιάχου αποκαλεί επανειλημμένα «τον μεγαλύτερο φίλο που είχε ποτέ το Ισραήλ στο Λευκό Οίκο»– έρχονται σε έντονη αντίθεση με τις σχέσεις του τελευταίου με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Ζελένσκι, για παράδειγμα. Ενώ ο Τραμπ παρουσιάζεται ως μεσολαβητής μεταξύ Ζελένσκι και Πούτιν, εκφράζοντας μάλιστα ανοιχτά την προτίμησή του για τον Ρώσο πρόεδρο, θεωρεί τον Νετανιάχου ως μακροχρόνιο και αξιόπιστο σύμμαχο. Οι συναντήσεις τους έχουν συνεργατικό χαρακτήρα, με σκοπό τον συντονισμό πολιτικών και τον καθορισμό μελλοντικών βημάτων.
Ακόμη και όταν προκύπτουν μικρές διαφορές, αυτές είναι πολύ λιγότερο σημαντικές από εκείνες που χαρακτήριζαν τις προηγούμενες σχέσεις του Νετανιάχου με την κυβέρνηση Ομπάμα, ειδικά όσον αφορά τη συνεχιζόμενη επέκταση των εποικισμών στη Δυτική Όχθη. Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον της σημερινής ακροδεξιάς ισραηλινής κυβέρνησης για την επίσημη προσάρτηση της Δυτικής Όχθης, ο Τραμπ δήλωσε μετά τη συνάντησή του με τον Νετανιάχου ότι οι θέσεις τους σε αυτό το θέμα δεν ήταν «εκατό τοις εκατό» ευθυγραμμισμένες, εκφράζοντας όμως την εμπιστοσύνη του ότι θα καταλήξουν σε «συμπέρασμα».
Το αποτέλεσμα της συνάντησής τους ήταν η ανακοίνωση ενός κοινού αμερικανο-ισραηλινού οδικού χάρτη για το 2026. Τα δύο πιο σημαντικά σημεία του μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: Πρώτον, ο αφοπλισμός της Χαμάς – και, κατ’ επέκταση, της Χεζμπολάχ – τέθηκε στην κορυφή της ατζέντας, κάτι που ο Νετανιάχου επιδίωκε από την αρχή. Ο Τραμπ έδωσε στο Ισραήλ την έγκρισή του για τις «ειρηνευτικές» προσπάθειές του, παρά τη συνεχή παραβίαση της εκεχειρίας στη Γάζα, ρίχνοντας το φταίξιμο αποκλειστικά στη Χαμάς. Απειλούσε επίσης να μετατρέψει τη Γάζα σε κόλαση, αν η Χαμάς δεν ολοκληρώσει την παράδοσή της.
Δεν απηύθυνε τις ίδιες απειλές προς τον Λίβανο, πιθανώς επειδή οι Άραβες σύμμαχοί του ενδιαφέρονται σίγουρα περισσότερο για τη στήριξη της λιβανικής κυβέρνησης παρά για τη διατήρηση της Χαμάς, την οποία ορισμένοι Άραβες ηγέτες θεωρούν εχθρό. Το αραβικό ενδιαφέρον για τη στήριξη της συριακής κυβέρνησης του Άχμεντ αλ-Σαράα είναι ακόμη μεγαλύτερο, γι’ αυτό και ο Τραμπ κάλεσε δημοσίως, αν και έμμεσα, τον Νετανιάχου να αφήσει ήσυχο τον νέο ηγέτη της Δαμασκού, τον κατάλληλο άνθρωπο στη σωστή θέση σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Το δεύτερο βασικό θέμα της κοινής ατζέντας ήταν το Ιράν. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα εξετάσουν το ενδεχόμενο νέας κοινής στρατιωτικής δράσης εάν το Ιράν επαναλάβει το πυρηνικό του πρόγραμμα ή την ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς. Ο Νετανιάχου καθησυχάστηκε από την προθυμία του Τραμπ να ανανεώσει την άμεση συμμετοχή των ΗΠΑ σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν – ένας βασικός στόχος του ταξιδιού του στη Φλόριντα. Ο Τραμπ δεν εξέφρασε καμία επιφύλαξη όσον αφορά τη συμβολή του σε μια νέα εκστρατεία βομβαρδισμών κατά του Ιράν, εκτός από τη λύπη του για το καύσιμο που θα καταναλώσουν τα πολεμικά αεροσκάφη του κατά τη μακρά πτήση τους προς τους ιρανικούς στόχους!
Εκτός από αυτά τα δύο σημαντικά ζητήματα και μερικά άλλα σχετικά δευτερεύοντα θέματα, η έκτη συνάντηση μεταξύ των δύο ανδρών αποτέλεσε μια νέα ευκαιρία για αμοιβαία κολακεία. Οι χαρακτηριστικές υπερβολές του Τραμπ ήταν εμφανείς, καθώς ισχυρίστηκε ότι το Ισραήλ δεν θα υπήρχε χωρίς τον Νετανιάχου, επαναλαμβάνοντας παράλληλα το αίτημά του για προεδρική χάρη προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Με τη σειρά του, ο Νετανιάχου απένειμε στον Τραμπ το «Βραβείο Ισραήλ», το οποίο απονεμήθηκε για πρώτη φορά σε μη Ισραηλινό. Αναμφίβολα, ο Τραμπ αξίζει πολύ περισσότερο αυτό το βραβείο από το Νόμπελ Ειρήνης –ένα βραβείο για το οποίο συνεχίζει να παραπονιέται ότι δεν έχει λάβει– ή ακόμα και το Βραβείο Ειρήνης της FIFA, μια τιμή που επινοήθηκε από τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, την οποία οι περισσότεροι θεωρούν ως ντροπιαστικά δουλική.
Μετάφραση: elaliberta.gr
⹁30 Δεκεμβρίου 2025 ⹁جلبير الأشقر⹁ « دونالد ترامب ليس بابا نويل! »⹁ القدس العربي
Gilbert Achcar, “Donald Trump Isn’t Santa Claus”, جلبير الأشقر / Gilbert Achcar, 30 Δεκεμβρίου 2025, https://gilbert-achcar.net/donald-trump-isnt-santa-claus· αναδημοσίευση: Europe Solidaire Sans Frontières, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77502.
Gilbert Achcar, « Israël / Palestine : Donald Trump n’est pas le Père Noël », Mediapart, 31 Δεκεμβρίου 2025, https://blogs.mediapart.fr/gilbert-achcar/blog/311225/donald-trump-n-est-pas-le-pere-noel· αναδημοσίευση: Europe Solidaire Sans Frontières, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77503.
