Στην κηδεία του Μπιλάλ Μοχάμμεντ Σάλεχ, ενός Παλαιστίνιου που σκοτώθηκε από Ισραηλινούς εποίκους ενώ μάζευε ελιές στη Σαουίγια, στη Δυτική Όχθη, το Σάββατο 28 Οκτωβρίου 2023 (Lorenzo Tugnoli για την Washington Post).31

Najla K.

Brian Bean

Δυτική Όχθη: Μια νέα φάση αντίστασης μετά την 7η Οκτωβρίου

Η Najla K. και ο Brian Bean περιγράφουν την κατάσταση της αντίστασης στη Δυτική Όχθη μετά την 7η Οκτωβρίου.

Ενώ τα μάτια του κόσμου είναι σωστά στραμμένα στη γενοκτονία στη Γάζα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη έχει επίσης ξεσπάσει μια ολέθρια κλιμάκωση της φρικτής βίας των εποίκων, της ισραηλινής καταστολής και της ηρωικής αντίστασης. Η κατάσταση είναι κρίσιμη.

Εδώ και χρόνια, μέχρι την 7η Οκτωβρίου^[1], η Δυτική Όχθη ήταν έτοιμη να εκραγεί. Ενώ οι βίαιες μηχανορραφίες της ισραηλινής αποικιοκρατίας των εποίκων έχουν ενταθεί ραγδαία, η τροχιά της εξελίσσεται εδώ και χρόνια. Στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, το Ισραήλ χρησιμοποιεί το πρόσχημα του γενοκτονικού πολέμου του στη Γάζα για να επιταχύνει την πολιτική προσάρτησης. Το Ισραήλ επιδιώκει να κάμψει την ακλόνητη αντίσταση των Παλαιστινίων που συνεχίζει να μαίνεται ενάντια στα τείχη της φυλακής του Όσλο.

Στη Δυτική Όχθη, υπήρξαν τακτικά και συνεχή ξεσπάσματα αντίστασης που περιλαμβάνουν ένα ευρύ πληθυσμιακό φάσμα Παλαιστινίων που ζουν υπό κατοχή. Αυτά μπορούν να εντοπιστούν πίσω στην «Ιντιφάντα των μαχαιριών»^[2] του 2015, η οποία ξεκίνησε από νέους ανθρώπους πολλοί από τους οποίους ήταν παιδιά ή δεν είχαν γεννηθεί ακόμη την εποχή της δεύτερης Ιντιφάντα. Παρά το αδιέξοδο των πολιτικών παρατάξεων, οι άνθρωποι ανέλαβαν δράση, συχνά με ανοργάνωτους, ασύμμετρους τρόπους, ως απάντηση στην παγίωση της παράδοσης του Όσλο. Το πιο ανεπτυγμένο από αυτά τα κύματα αντίστασης ήταν η Ιντιφάντα της Ενότητας του 2021, στην οποία ξεσηκώθηκε όλη η ιστορική Παλαιστίνη^[3]. Από το 2021 και μετά υπήρξαν ξεσπάσματα κάθε λίγους μήνες που καταστέλλονταν από την Παλαιστινιακή Αρχή (ΠΑ) ή καταπνίγονταν από τους Ισραηλινούς^[4].

Πέρυσι αυτά τα ξεσπάσματα έγιναν μεγαλύτερα και περιλάμβαναν τη δημιουργία νέων ένοπλων ομάδων αντίστασης^[5] στις πόλεις Ναμπλούς, Τζενίν, αλ Χαλίλ (Χεβρώνα) και Τουλκάρεμ. Όλα αυτά είναι μέρη όπου πραγματοποιήθηκαν οι πιο ουσιαστικές ισραηλινές εισβολές κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Ιντιφάντα. Αυτοί οι νέοι σχηματισμοί διαφέρουν από εκείνους της Δεύτερης Ιντιφάντα στο ότι είναι πολυκομματικές ταξιαρχίες οργανωμένες σε τοπικό επίπεδο. Έχουν εμπλακεί σε πιο τολμηρές πράξεις αντίστασης και έχουν αντέξει τις βίαιες προσπάθειες για την καταστολή τους και τη δολοφονία της ηγεσίας τους.^[6]

Από την ισραηλινή πλευρά, η ακροδεξιά προελαύνει και η βία των εποίκων αυξάνεται. Η άνοδος του Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ στην κυβέρνηση έδωσε το πράσινο φως στις οργανώσεις των εποίκων με τρόπο που δεν έχει ξαναγίνει^[7]. Ακόμη και πριν από την 7η Οκτωβρίου, είχαν γίνει πιο τολμηροί στις επιθέσεις σε παλαιστινιακά χωριά και στην κατάληψη παλαιστινιακής γης^[8]. Γεγονότα, όπως αυτά στη Χουουάρα^[9], έχουν γίνει όλο και πιο συχνά. Σε αυτό το χωριό, τον Φεβρουάριο του 2023, οργανώσεις εποίκων πραγματοποίησαν αυτό που ένας Ισραηλινός στρατηγός περιέγραψε ως «πογκρόμ» με την υποστήριξη των Ισραηλινών Δυνάμεων Κατοχής (IOF / Israeli Occupation Forces). Σε απάντηση, ο Μπεζαλέλ Σμότριτς, ισραηλινός υπουργός Οικονομικών, δήλωσε δημοσίως ότι «η Χουουάρα πρέπει να σβήσει» δίνοντας πράσινο φως στη βία των εποίκων^[10]. Η όλη κατάσταση ήταν έτοιμη να εκραγεί.

Τις τελευταίες επτά εβδομάδες, χρησιμοποιώντας το πρόσχημα της 7ης Οκτωβρίου και την επακόλουθη γενοκτονική επίθεση των Ισραηλινών στη Γάζα, η βία των εποίκων στη Δυτική Όχθη εξελίχθηκε από τις πρώτες ασυντόνιστες πράξεις εκδίκησης σε μια οργανωμένη εκστρατεία εθνοκάθαρσης. Αυτή περιλαμβάνει τον εκφοβισμό και τη δολοφονία Παλαιστινίων και συστηματικούς εμπρησμούς και καταστροφές περιουσιών. Οι έποικοι εισέρχονται σε παλαιστινιακές πόλεις και τις πυρπολούν, στη συνέχεια στήνουν οδοφράγματα και πυροβολούν τυχαία παλαιστινιακά αυτοκίνητα (τα παλαιστινιακά και τα ισραηλινά αυτοκίνητα έχουν χρωματικά κωδικοποιημένες πινακίδες κυκλοφορίας).

Σε δεκάδες χωριά, όπως στο Ουάντι αλ-Σικ, ένοπλες οργανώσεις εποίκων έχουν κυριολεκτικά εκδιώξει ολόκληρες κοινότητες Παλαιστινίων για να κλέψουν τη γη τους υπό την απειλή του θανάτου και της βίας των όπλων^[11]. Στην πόλη Κούσρα, έποικοι επιτέθηκαν και σκότωσαν τέσσερις Παλαιστίνιους και στη συνέχεια επέστρεψαν την επόμενη μέρα και επιτέθηκαν στην κηδεία σκοτώνοντας άλλους δύο^[12]. Όλα αυτά συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου συγκομιδής των ελιών, κατά την οποία η βία των εποίκων συχνά αυξάνεται επειδή οι Παλαιστίνιοι πρέπει να ταξιδέψουν μακριά από τα κέντρα των πόλεων για να πραγματοποιήσουν τη συγκομιδή.

Αντίσταση

Πριν από τρία χρόνια, κατά τη διάρκεια της μαζικής Ιντιφάντα της Ενότητας^[13], πολλοί άνθρωποι σκέφτηκαν: «Να τη, η Τρίτη Ιντιφάντα που περιμέναμε, για την οποία δουλεύαμε». Αλλά δεν ήταν. Ήταν ένα πολύ σημαντικό, ιδιαίτερο γεγονός, αλλά δεν ήταν «αυτό που περίμενε ο κόσμος». Δεν εξαπλώθηκε και δεν διατηρήθηκε αρκετά ώστε να αναδιαμορφώσει την πολιτική στιγμή. Η ανάγκη –που κάποιοι εξέφρασαν εκείνη την εποχή– να συγκροτηθεί ένας νέος αναζωογονημένος πολιτικός χάρτης για την απελευθέρωση^[14] δεν πρόλαβε να γίνει πραγματικότητα λόγω ποικίλων παραγόντων, με κυριότερο την ισραηλινή καταστολή.

Παρ’ όλα αυτά, όταν συνέβη η 7η Οκτωβρίου, όλοι έμειναν άναυδοι, έκπληκτοι, περήφανοι, ανήσυχοι, ένα ολόκληρο φάσμα συναισθημάτων. Και τότε όλοι άρχισαν να κινούνται, όλα τα διαφορετικά στοιχεία που είχαν λάβει μέρος σε διαφορετικές εξεγέρσεις, διαφορετικές πράξεις αντίστασης, σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα τα τελευταία χρόνια, άρχισαν να λειτουργούν μαζί. Αυτό συνέβη επειδή: 1) ο μαζικός βομβαρδισμός της Γάζας δημιούργησε μια επείγουσα ανάγκη∙ και 2) ο κόσμος είδε την ευκαιρία να κάνει κάτι για να προσπαθήσει να αλλάξει το status quo∙ και 3) οτιδήποτε μπορούσαμε να κάνουμε θα μπορούσε να βοηθήσει να αποσυρθεί μέρος της πίεσης από τη Γάζα, όπου το Ισραήλ μετατόπισε μια μαζική εστίαση της IOF. Μετά τις τρεις πρώτες ημέρες, υπήρξαν μαζικές διαδηλώσεις και μερικές μικρές πράξεις ένοπλης αντίστασης. Αυτά αυξήθηκαν καθώς η βαρβαρότητα στη Γάζα γινόταν πιο έντονη. Σε όλες τις πόλεις της Δυτικής Όχθης υπήρξαν τολμηρές πράξεις αντίστασης και άνθιση κάθε είδους τακτικής –ένοπλης και ειρηνικής– με όλους τους φορείς να κάνουν το ίδιο πράγμα: να αντιστέκονται. Το Παλαιστινιακό Κέντρο Πληροφόρησης ανέφερε ότι υπήρξαν δύο χιλιάδες πράξεις αντίστασης στη Δυτική Όχθη μόνο αυτόν τον περασμένο μήνα, πάνω από εξακόσιες ήταν πράξεις ένοπλης αντίστασης^[15].

Το Ισραήλ απάντησε με προληπτικές εκστρατείες μαζικών συλλήψεων στη Δυτική Όχθη, οι οποίες είναι τόσο ευρείες που είναι ευκολότερο να καταγράψει κανείς ποιος ΔΕΝ συνελήφθη. Οι ισραηλινές μαζικές επιδρομές ουσιαστικά συγκεντρώνουν και συλλαμβάνουν ολόκληρα χωριά, ολόκληρο το φοιτητικό σύλλογο, και τους θέτουν όλους υπό διοικητική κράτηση για έξι μήνες, ενώ το Ισραήλ αποφασίζει πώς θα αντιδράσει. Θέλουν να συλλάβουν οποιονδήποτε πιστεύουν ότι μπορεί να κάνει κάτι για να αντισταθεί. Αλλά φυσικά «οποιοσδήποτε που θα μπορούσε να αντισταθεί» είναι βασικά όλοι. Διακεκριμένοι ακτιβιστές όπως ο Ιγιάντ Μπούρνα^[16], έχουν συλληφθεί, και πολιτικοί ακτιβιστές που γνωρίζουμε κοιμούνται με τα ρούχα και τα παπούτσια τους, περιμένοντας να τους κάνουν έφοδο στη μέση της νύχτας. Αυτές οι πράξεις συλλογικής τιμωρίας έχουν οξύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Και ενώ η απελευθέρωση των πολιτικών κρατουμένων που συνοδεύει την προσωρινή παύση της γενοκτονίας του Ισραήλ γίνεται δεκτή με μεγάλη χαρά και ενθουσιασμό, ακόμη και αν και οι 150 Παλαιστίνιοι επανενωθούν με τις οικογένειές τους, είναι σταγόνα στον ωκεανό στο καθεστώς του Ισραηλινού καρκινώματος. Και το κόστος ήταν μεγάλο. Ακόμα και οι όροι της απελευθέρωσής τους αντικατοπτρίζουν την ένταση στη Δυτική Όχθη, καθώς οι Παλαιστίνιοι που περίμεναν την επιστροφή των αγαπημένων τους στη φυλακή Όφερ έγιναν δεκτοί με δακρυγόνα και πυροβολισμούς.

Μαζί με τις μαζικές συλλήψεις, αυξήθηκαν και οι ισραηλινές στρατιωτικές εισβολές στις πόλεις^[17]. Στην Τζενίν έχουν εισβάλει έξι φορές από τις 7 Οκτωβρίου με ένταση που είχαμε να δούμε από το 2002. Πριν από τρεις εβδομάδες μια αεροπορική επιδρομή κατέστρεψε ένα τζαμί^[18], θυμίζοντας και πάλι τις ημέρες της Δεύτερης Ιντιφάντα. Την περασμένη εβδομάδα οι IOF δολοφόνησαν 14 Παλαιστίνιους στην Τζενίν μέσα σε μια μέρα. Αυτό συμβαίνει στη Ναμπλούς, στο Τουλκάρεμ, παντού. Σε απάντηση, το μέγεθος και η μαχητικότητα των μαζικών διαδηλώσεων και των πράξεων αντίστασης από την πλευρά μας πλησιάζουν εκείνες της Δεύτερης Ιντιφάντα. Αν δεν υπήρχαν οι καταστροφικές πράξεις που συμβαίνουν στη Γάζα, ο κόσμος θα αποκαλούσε ξεκάθαρα αυτή την περίοδο Τρίτη Ιντιφάντα στη Δυτική Όχθη. Όλο αυτό το επίπεδο δραστηριότητας συνεχίζεται παρά το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, πολλοί ηγέτες έχουν σκοτωθεί και πολλοί ακτιβιστές έχουν συλληφθεί. Αν και αυτό είχε τον αντίκτυπό του στο επίπεδο της αντίστασης, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη ένταση.

Η πολιτική διάθεση της αντίστασης στη Δυτική Όχθη δείχνει ότι συλλογικά ο παλαιστινιακός λαός έχει ξεπεράσει τα πολιτικά κόμματα. Φυσικά, αυτά τα κόμματα υπάρχουν και έχουν την ηγεσία τους και τους ανένδοτους οπαδούς τους, αλλά η πλειοψηφία του λαού δεν βλέπει ουσιαστική διαφορά μεταξύ τους. Όλα τα κόμματα έχουν επηρεαστεί από το Όσλο. Αυτό συνέβη ακόμη και με τη Χαμάς όταν πήγε σε εκλογές το 2006 και ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Γάζας. Όλα τα κόμματα υπήρξαν, σε κάποιο βαθμό, πολιτικά ανέντιμα. Δεν αντιμετώπισαν τον λαό με τον απαιτούμενο σεβασμό και ανεξαρτησία. Φυσικά, το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα αποτελεί η ΠΑ. Αλλά και η Αριστερά δεν είναι πια Αριστερά. Τα μόνα τμήματα που εξακολουθούν να είναι «αριστερά» είναι στο φοιτητικό κίνημα^[19], αν και εκεί βασίζονται περισσότερο στην κληρονομιά των αριστερών κομμάτων και όχι σε κάποιο πραγματικό αριστερό κόμμα που υπάρχει σήμερα. Αν αναλύσει κανείς τις ομιλίες των ηγετών τους θα διαπιστώσει ότι μοιάζουν με ελαφρώς τροποποιημένες ομιλίες της ΠΑ, ασκούν κριτική στην ΠΑ, αλλά με ήπιο τόνο. Είναι αναποτελεσματικοί. Όλα τα κινήματα αντίστασης –ειδικά στη Δυτική Όχθη– έχουν προχωρήσει πέρα από τα κόμματα.

Στις διάφορες πόλεις, η αντίσταση αποτελείται από την ενότητα των διαφόρων παρατάξεων που συνεργάζονται, αλλά κάθε τοπική παράταξη δεν δίνει αναφορά ή δεν ακολουθεί τις οδηγίες της αντίστοιχης ηγεσίας της. Τα άτομα προσωπικά έχουν τις πολιτικές τους τάσεις, αλλά η δραστηριότητά τους δεν γίνεται «για λογαριασμό» των κομμάτων τους. Μάλλον είναι ένα είδος ενότητας από τα κάτω που χαρακτηρίζει τη δραστηριότητά τους. Το μόνο κοινό που τους κρατάει ενωμένους είναι η περιοχή τους και οι προσωπικές τους διασυνδέσεις μεταξύ τους. Στη Ναμπλούς, για παράδειγμα, βλέπεις όλους όσους ζουν στην παλιά πόλη, και έχεις εδώ τον γιο του φούρναρη, και έχεις εκεί τον κουρέα, και έχεις τον υδραυλικό και όλοι αυτοί έχουν πραγματοποιήσει πράξεις αντίστασης που ήταν πιο γενναίες από όλων των παρατάξεων μαζί.

Ακόμα και με τη Χαμάς σήμερα, η γνώμη του κόσμου γι’ αυτήν δεν έχει αλλάξει. Αν είχαμε δίκαιες εκλογές τώρα, οι υπάρχουσες δημοσκοπήσεις γενικά δεν θα άλλαζαν^[20]. Ο κόσμος έχει ισχυρή θετική γνώμη για την αντιστασιακή πτέρυγα της Χαμάς, θα ακούσει τις ομιλίες του Αμπού Ομπάιντα αλλά δεν θα ακολουθήσει τον Ισμαήλ Χανίγια και δεν τον ενδιαφέρει τι λέει^[21]. Θα φωνάξουν συνθήματα για τον Μοχάμεντ Ντέιφ^[22] αλλά δεν αναφέρουν το όνομα κανενός από την πολιτική πτέρυγα. Αν τους ρωτήσετε, «Τι σκέφτεστε για τη Χαμάς;», θα σας πουν ότι αυτή τη στιγμή όλοι υποστηρίζουν τη σημερινή αντίσταση. Αλλά η συνολική τους γνώμη για τη Χαμάς δεν έχει αλλάξει, είναι μόνο οι πράξεις αντίστασης, η ίδια η πτέρυγα αντίστασης, που ο κόσμος υποστηρίζει. Δεν μπορεί να περιγραφεί ως πολιτική υποστήριξη. Φυσικά, υπάρχουν κάποιες βδέλλες της ΠΑ που μισούν τη Χαμάς και θα πουν στα δυτικά μέσα ενημέρωσης ότι πρέπει να την καταστρέψουν. Αλλά όταν μιλάμε για φυσιολογικούς ανθρώπους δεν είναι αυτή η άποψη που υποστηρίζεται. Γνωρίζουμε πολλούς ανθρώπους που –για παράδειγμα– αντιτίθενται σθεναρά στη Χαμάς λόγω των θρησκευτικών τους τάσεων και των συντηρητικών τους απόψεων, αλλά αυτή τη στιγμή αν τους ρωτήσετε θα ακούσουν τον Αμπού Ομπέιντα και θα του ευχηθούν καλή τύχη^[23].

Ένα άλλο παράδειγμα αφορά την Φατάχ. Ο κόσμος αγαπά τον Μαρουάν Μπαργούτι και τον εκτιμά ιδιαίτερα^[24]. Το 2021, όταν επρόκειτο να θέσει υποψηφιότητα ανεξάρτητα από την Φατάχ σε υποτιθέμενες μελλοντικές εκλογές, η ΠΑ τρελάθηκε. Η δημοτικότητα και η νομιμοποίησή του τον έκαναν κάποιον που θα μπορούσε να αμφισβητήσει τον Μαχμούντ Αμπάς^[25] όχι επειδή είναι Φατάχ ή ακόμη και λόγω των πολιτικών του απόψεων, αλλά λόγω του ρόλου του στην αντίσταση και του ότι τώρα βρίσκεται στη φυλακή. Το ίδιο σχίσμα απόψεων υπάρχει και σε σχέση με την Ταξιαρχία Μαρτύρων του Αλ-Άκσα – η οποία είναι επίσημα ευθυγραμμισμένη με την Φατάχ, αλλά έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία πολλών από τις ταξιαρχίες, όπως στη Ναμπλούς, που η Φατάχ στην ΠΑ προσπαθεί τώρα να καταστείλει.

Το γεγονός ότι οι Παλαιστίνιοι, κατά τη διάρκεια της τωρινής αντίστασης, ξεπέρασαν τα πολιτικά κόμματα με την παραδοσιακή τους έννοια, μπορεί να έχει να κάνει με το γεγονός ότι υπάρχουν λίγες συνδέσεις με οποιαδήποτε επίσημη δημοκρατική πρακτική. Δεν έχουμε εκλογές εκτός από τους φοιτητικούς συλλόγους στη Δυτική Όχθη. Το Όσλο έχει αμβλύνει όλες τις διαφορές μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, είναι όλα διαφορετικές αποχρώσεις του ίδιου χρώματος. Είναι οι πράξεις αντίστασης για τις οποίες ο κόσμος ζητωκραυγάζει και έχει μεγάλη εκτίμηση, όχι το ίδιο το πολιτικό κόμμα, ούτε η Δεξιά, ούτε η Αριστερά, ούτε η Φατάχ. Ποιο σχήμα ή μορφή θα πάρει αυτό και τι σημαίνει αυτό για την αντίσταση δεν είναι ακόμη σαφές. Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι χρειάζεται μια πραγματική προοδευτική Αριστερά, που να μην έχει συμμαχήσει με αυταρχικά καθεστώτα.

Αυτή είναι μια κρίσιμη στιγμή. Απέναντι σε ένα κράτος εποίκων, του οποίου η ρατσιστική βία αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα, οι άνθρωποι αγωνίζονται. Το κάνουν με τη γνώση ότι η ήττα θα μπορούσε να γυρίσει το κίνημα δεκαετίες πίσω, αλλά και με την ελπίδα ότι τα τείχη της φυλακής του σιωνισμού μπορούν πράγματι να γκρεμιστούν. Η λαϊκή αντίσταση πέρα από τα όρια αυτού που θεωρήθηκε πολιτικά δυνατό, πέρα από τα εμπόδια της παλιάς πολιτικής, πρέπει να συνεχίσει να αναπτύσσεται. Αυτό ισχύει εξίσου για τα κινήματα αλληλεγγύης διεθνώς ενάντια στη σιωνιστική οντότητα και τους αυτοκρατορικούς υποστηρικτές της τόσο στη Δύση όσο και στην περιοχή. Ενώ η στιγμή είναι αβέβαιη από πολλές απόψεις, αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι ο εκρηκτικός αγώνας και η αντίσταση θα συνεχιστούν.

Δόξα στους μάρτυρες, ζήτω η Ιντιφάντα, ελεύθερη Παλαιστίνη από τον ποταμό μέχρι τη θάλασσα.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Najla K. and Brian Bean, “Report from the West Bank. A new phase of resistance after October 7”, Tempest, 30 Νοεμβρίου 2023, https://www.tempestmag.org/2023/11/report-from-the-west-bank/.

Σημειώσεις

^[1] Brian Bean, “Breakout from Gaza. Defend the Palestinian right to resist apartheid”, Tempest, 8 Οκτωβρίου 2023, https://www.tempestmag.org/2023/10/the-breakout-from-gaza/ [Brian Bean, «Απόδραση από τη Γάζα. Υπερασπιζόμαστε το δικαίωμα των Παλαιστινίων να αντισταθούν στο απαρτχάιντ», e la libertà, 12 Οκτωβρίου 2023, https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%AE/%CE%BC%CE%AD%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BB%CE%AE-%CE%B2%CF%8C%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%86%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE/9212-%CE%B1%CF%80%CF%8C%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%AC%CE%B6%CE%B1-%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%83%CF%80%CE%B9%CE%B6%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%AF%CF%89%CE%BC%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BD%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%B8%CE%BF%CF%8D%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CF%80%CE%B1%CF%81%CF%84%CF%87%CE%AC%CE%B9%CE%BD%CF%84-brian-bean].

^[2] Linah Alsaafin, “Palestine 2015 attacks triggered new path of resistance”, Al Jazeera, 4 Οκτωβρίου 2017, https://www.aljazeera.com/features/2017/10/4/palestine-2015-attacks-triggered-new-path-of-resistance.

^[3] Yara Hawari, “Defying Fragmentation and the Significance of Unity: A New Palestinian Uprising”, al-shabaka, 29 Ιουνίου 2021, https://al-shabaka.org/commentaries/defying-fragmentation-and-the-significance-of-unity-a-new-palestinian-uprising/. Brian Bean, “For a free Palestine. A Tempest Collective statement”, Tempest, 13 Μαΐου, 2021, https://www.tempestmag.org/2021/05/for-a-free-palestine/.

^[4] Shatha Hammad, “How Beita became a model of Palestinian resistance against Israel”, Middle East Eye, 31 Αυγούστου 2021, https://www.middleeasteye.net/news/israel-palestine-beita-became-model-resistance. Zena Al Tahhan and Maram Humaid, “Six major developments that shaped 2022 for Palestinians”, Al Jazeera, 26 Δεκεμβρίου 2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/12/26/six-major-developments-that-shaped-2022-for-palestinians. Brian Bean and Shireen Akram-Boshar, “The Palestinian Authority and the Unity Intifada”, Spectre, 10 Δεκεμβρίου 2021, https://spectrejournal.com/the-palestinian-authority-and-the-unity-intifada/.

^[5] “West Bank Dispatch: ‘Break the Wave’ has failed. Will there be a ‘Defensive Shield 2’ instead?”, Mondoweiss, 13 Φεβρουαρίου 2023, https://mondoweiss.net/2023/02/west-bank-dispatch-break-the-wave-has-failed-will-there-be-a-defensive-shield-2-instead/.

^[6] Zena Al Tahhan, “The occupied West Bank cities at centre of resistance to Israel”, Al Jazeera, 13 Σεπτεμβρίου 2022, https://www.aljazeera.com/features/2022/9/13/why-is-israel-targeting-jenin-and-nablus.

^[7] “Who is Israel’s far-right, pro-settler Security Minister Ben-Gvir?”, Al Jazeera, 27 Αυγούστου 2023, https://www.aljazeera.com/news/2023/8/27/who-is-israels-far-right-pro-settler-security-minister-ben-gvir.

^[8] Mairav Zonszein, “Settler Violence Rises in the West Bank during the Gaza War”, International Crisis Group, 6 Νοεμβρίου 2023, https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/east-mediterranean-mena/israelpalestine/settler-violence-rises-west-bank-gaza-war.

^[9] Ali Abunimah, “Israeli calls for genocide met with shrugs in Washington and Brussels”, Electronic Intifada, 1 Μαρτίου 2023, https://electronicintifada.net/blogs/ali-abunimah/israeli-calls-genocide-met-shrugs-washington-and-brussels.

^[10] Rami Ayyub, “Israeli minister’s call to ‘erase’ Palestinian village an incitement to violence, US says”, Reuters, 1 Μαρτίου 2023, https://www.reuters.com/world/middle-east/israeli-ministers-call-erase-palestinian-village-an-incitement-violence-us-says-2023-03-01/.

^[11] Ali Awad, “Many West Bank Palestinians Are Being Forced Out of Their Villages. Is My Family Next?”, The New York Times, 20 Νοεμβρίου 2023, https://www.nytimes.com/2023/11/20/opinion/israel-west-bank-palestinians.html.

^[12] Leila Fadel, Arezou Rezvani, Ari Shapiro, “Palestinians brace for more violence after reprisal attacks in the West Bank”, npr, 20 Οκτωβρίου 2023, https://www.npr.org/2023/10/20/1207543936/israel-palestine-hamas-west-bank.

^[13] Akram Salhab, Dahoud al-Ghoul, “Jerusalem Youth at the Forefront of 2021’s Unity Intifada”, MERIP [Middle East Research and Information Project], 10 Νοεμβρίου 2021, https://merip.org/2021/11/jerusalem-youth-at-the-forefront-of-2021s-unity-intifada/.

^[14] Brian Bean, Shireen Akram-Boshar, Layan Kayed, “We Who Are in Prison Escape Every Day”, New Politics, τόμος XVIII, τεύχος 4, αριθμός 72, Χειμώνας 2022, https://newpol.org/issue_post/we-who-are-in-prison-escape-every-day/. “The Manifesto of Dignity and Hope”, Mondoweiss, 18 Μαΐου 2021, https://mondoweiss.net/2021/05/the-manifesto-of-dignity-and-hope/.

^[15] “IOF assassinates two Palestinians in Qalqilya”, المركز الفلسطيني للإعلام / The Palestinian Information Center, 4 Δεκεμβρίου 2023, https://english.palinfo.com/news/2023/12/04/310587/.

^[16] “Activist Iyad Banat arrested and assaulted by Israeli forces during live stream”, Middle East Monitor, 13 Νοεμβρίου 2023, https://www.middleeastmonitor.com/20231113-activist-iyad-banat-arrested-and-assaulted-by-israeli-forces-during-live-stream/.

^[17] “Israel intensifies raids in the occupied West Bank”, Al Jazeera, 10 Νοεμβρίου 2023, https://www.aljazeera.com/gallery/2023/11/10/photos-israel-raids-in-west-bank-intensify.

^[18] “Jenin mosque bombed in Israeli air strike”, Al Jazeera, 22 Οκτωβρίου 2023, https://www.aljazeera.com/program/newsfeed/2023/10/22/jenin-mosque-bombed-in-israeli-air-strike.

^[19] Brian Bean, Shireen Akram-Boshar, Layan Kayed, “We Who Are in Prison Escape Every Day”, ό.π.

^[20] Amaney Jamal & Michael Robbins, “What Palestinians Really Think of Hamas”, Arab Barometer, 25 Οκτωβρίου 2023, https://www.arabbarometer.org/media-news/what-palestinians-really-think-of-hamas/.

^[21] Ο Abu Obaida είναι ο εκπρόσωπος των Ταξιαρχιών Izz al-din al-Qassam, της στρατιωτικής ομάδας που συνδέεται με τη Χαμάς. Ο Ismail Haniya είναι πρόεδρος του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς.

^[22] “Mohammed Deif”, Mapping Palestinian Politics, https://ecfr.eu/?s=Mohammed+Deif&post_parent=585.

^[23] Hindustan Times, “‘Abu Obaida Our Guest’: Palestinians Praise Hamas’ Qassam Brigades, Mohammad Deif”, Youtube, https://www.youtube.com/watch?v=yD05UuHJCpI.

^[24] “Marwan Barghouti (Fatah)”, Mapping Palestinian Politics, https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/marwan_barghouti_fatah/.

^[25] “Mahmoud Abbas (President), Mapping Palestinian Politics, https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/mahmoud_abbas/.