Πέμπτη, 27 Ιουνίου 2024 10:45

Κύπρος: από πρώιμη σιωνιστική αποικία σε στρατιωτική βάση για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα

Ισραηλινοί και Ελληνοκύπριοι στρατιώτες φωτογραφίζονται μαζί κατά τη διάρκεια της κοινής Τακτικής Άσκησης Μετά Στρατευμάτων (ΤΑΜΣ) «Αγαπήνωρ-2023», 7-11 Μαΐου 2023. Τα ελληνοκυπριακά εδάφη αποτελούν για τον ισραηλινό στρατό πεδίο εξάσκησης για τα εγκλήματα πολέμου και τη γενοκτονία που διαπράττει. Η φωτογραφία είναι από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς του ελληνοκυπριακού κράτους.

 

 

Joseph Massad

 

Κύπρος: από πρώιμη σιωνιστική αποικία σε στρατιωτική βάση για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα

 

 

Σήμερα, που όλο και περισσότερες χώρες διακόπτουν τις σχέσεις και επιβάλλουν κυρώσεις στο Ισραήλ, οι σχέσεις της Κύπρου με το Ισραήλ συνεχίζουν να συσφίγγονται.

 

 

Την περασμένη εβδομάδα, σε ένα μεγάλο τηλεοπτικό διάγγελμα, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Χασάν Νασράλλα απείλησε την Κύπρο με στρατιωτική δράση[1] εάν συνεχίσει τη στρατιωτική συνεργασία της με το Ισραήλ[2], ο στρατός του οποίου εκπαιδεύεται στη νησιωτική χώρα για μια επίθεση κατά του Λιβάνου.

Ο Νασράλλα δεν μάσησε τα λόγια του: «Το άνοιγμα των κυπριακών αεροδρομίων και βάσεων στον ισραηλινό εχθρό για να στοχεύσει τον Λίβανο θα σήμαινε ότι η κυπριακή κυβέρνηση είναι μέρος του πολέμου και η αντίσταση θα την αντιμετωπίσει ως μέρος του πολέμου».

Πράγματι, η Κύπρος όχι μόνο έχει γίνει στενός φίλος του Ισραήλ, αλλά και σημαντικός σύμμαχος των ΗΠΑ. Ο Κύπριος υπουργός Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κόμπος επισκέφθηκε τις ΗΠΑ στις 17 Ιουνίου και συντονίστηκε με τον υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν για τον όποιο ρόλο έχουν αναθέσει οι Αμερικανοί στην Κύπρο στην εν εξελίξει κατάσταση στη Μέση Ανατολή[3].

Απαντώντας στον Νασράλλα, ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης αρνήθηκε οποιαδήποτε κυπριακή ανάμειξη στον συνεχιζόμενο γενοκτονικό πόλεμο του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων και στον πόλεμό του κατά του Λιβάνου.

Η Κύπρος διαβεβαίωσε επίσης ότι δεν ελέγχει τις δύο βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στη χώρα, οι οποίες συνεργάζονται στρατιωτικά με το Ισραήλ.

Ωστόσο, ο Κορνήλιος Κορνηλίου, ο Κύπριος πρέσβης στο Ισραήλ, απάντησε πιο εχθρικά στον Νασράλλα[4]. Επιβεβαίωσε εκ νέου τη στενή σχέση μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου, κάτι που, όπως συμπέρανε περιχαρής, πρέπει να δυσαρεστεί τον ηγέτη της Χεζμπολάχ.

 

Μια «σχέση αγάπης»

Η πρόσφατη σχέση αγάπης μεταξύ της Κύπρου και του Ισραήλ έχει προετοιμαστεί εδώ και περισσότερο από τρεις δεκαετίες πριν. Ωστόσο, η εγγύτητα αυτής της σχέσης δεν έγινε εμφανής μέχρι τον Μάρτιο του 2011, όταν ο πρώην πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας, του κομμουνιστικού «Προοδευτικού Κόμματος Εργαζομένων», πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο Ισραήλ[5].

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανταπέδωσε και, το 2012, έγινε ο πρώτος Ισραηλινός πρωθυπουργός που πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο.

Ενώ τα κύρια κοινά συμφέροντα αρχικά φάνηκε να αφορούν τα μεσογειακά αποθέματα φυσικού αερίου που βρίσκονται μεταξύ της Κύπρου και των ακτών της ανατολικής Μεσογείου, επρόκειτο να επιτευχθεί πολύ μεγαλύτερη συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας του Ισραήλ στην εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Κύπρου.

Ο αριστερός ηγέτης της Κύπρου δεν ήταν το μόνο αριστερό μέλος της ΕΕ που καλλιεργούσε στενούς δεσμούς με το Ισραήλ. Παρόμοια θερμή σχέση με το Ισραήλ επικράτησε από τότε που το αριστερό κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην εξουσία στην Ελλάδα το 2015.[6]

Το 2021, η Κύπρος και η Ελλάδα συμμετείχαν σε ναυτικά γυμνάσια με το Ισραήλ[7].

Αλλά αν η Κύπρος άρχισε να φλερτάρει με το Ισραήλ μόλις πρόσφατα στην ιστορία της, οι χριστιανοί και οι εβραίοι σιωνιστές έχουν πολύ μεγαλύτερη εμπλοκή στις κυπριακές υποθέσεις.

Μετά την κατάληψη της Κύπρου από τους Βρετανούς το 1878, το London Jewish Chronicle έγραψε: «Η Κύπρος ήταν κάποτε η έδρα μιας ακμάζουσας εβραϊκής αποικίας Εβραίων... Γιατί να μην γίνει και πάλι το ίδιο;»[8].

Το άρθρο καλούσε τους Εβραίους της Παλαιστίνης και της ευρύτερης Συρίας να μεταναστεύσουν στο νησί, καθώς η Κύπρος τους «προσφέρει» «τα ίδια δελεαστικά θέλγητρα όπως και στους Εβραίους του παρελθόντος, και ακόμη μεγαλύτερα. Βρίσκεται σε απόσταση μιας ημέρας από την ηπειρωτική χώρα. Και για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία οι Εβραίοι της Παλαιστίνης έχουν την ευκαιρία να ζήσουν κάτω από τους ευνοϊκούς θεσμούς της πιο διαφωτισμένης και της πιο φιλελεύθερης διακυβέρνησης [της Βρετανίας], χωρίς να υποβληθούν στην ταλαιπωρία να μεταναστεύσουν σε μακρινά κλίματα και να απαρνηθούν τον ανατολίτικο τρόπο ζωής τους».

Οι Βρετανοί προσάρτησαν την Κύπρο το 1914, όταν οι Οθωμανοί προσχώρησαν στις Κεντρικές Δυνάμεις, και η Κύπρος έγινε αποικία του βρετανικού στέμματος το 1925.

 

Μια σιωνιστική αποικία;

Οι σιωνιστές ανέκαθεν αναφέρονταν στις αρχαίες εβραϊκές αποικίες στην Κύπρο[9], της οποίας το αρχαίο εβραϊκό όνομα (που χρησιμοποιείται ακόμη στα σύγχρονα εβραϊκά) είναι «Καφρισίν», συμπεριλαμβάνοντας την Πάφο και τη Σαλαμίνα, ως προηγούμενο για μελλοντικό αποικισμό. Ωστόσο, ήταν οι Βρετανοί Ισραηλίτες που έγιναν η πιο ένθερμη βρετανική προτεσταντική ομάδα που υποστήριξε τον εβραϊκό αποικισμό[10].

Η ομάδα ιδρύθηκε το 1874 και αποτελούνταν από ένθερμους σιωνιστές που είχαν την πρόθεση να στείλουν Εβραίους στους «Αγίους Τόπους». Ίδρυσαν το Ταμείο Αποικισμού της Συρίας (επίσης γνωστό ως Εταιρεία για την Ανακούφιση των Καταδιωκόμενων Εβραίων), το οποίο έλαβε δωρεές στην Αγγλία και μπόρεσε να αγοράσει εκτάσεις κοντά στην Παλαιστίνη.

Άρχισαν να στέλνουν Ανατολικοευρωπαίους Εβραίους μετανάστες από την Αγγλία στις νέες τους αποικίες. Η πρώτη εβραϊκή αποικία δημιουργήθηκε στην πόλη-λιμάνι της Λατάκειας στη βορειοδυτική Συρία το 1882, αλλά διήρκεσε μόλις ένα χρόνο[11].

Το 1883, οι Εβραίοι άποικοι της Λατάκειας, μαζί με περισσότερους Εβραίους από τη Ρωσία, μεταφέρθηκαν στην Κύπρο για να ιδρύσουν εκεί εβραϊκή αποικία. Έστησαν την αποικία στα νοτιοδυτικά του νησιού κοντά στο χωριό Κούκλια. Οι άποικοι, ωστόσο, ήταν δυσαρεστημένοι με τις αγροτικές εργασίες εκεί και το 1884 αποφάσισαν να φύγουν[12].

Η Κύπρος είχε ήδη απασχολήσει τον Ντάβις Τριτς, έναν Γερμανοεβραίο πρώιμο πρωτο-σιωνιστή ακτιβιστή[13].

Το 1893, ο Τριτς εξέφρασε το ενδιαφέρον του για το τι θα έπρεπε να γίνει με την Κύπρο:

«Εδώ υπήρχε μια γη με την οποία οι Άγγλοι δεν ήξεραν τι να κάνουν, ενώ, από την άλλη πλευρά, οι Εβραίοι παντού αναζητούσαν έναν τόπο εγκατάστασης για τους αδελφούς τους... Η Κύπρος βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με την Παλαιστίνη. Ήξερα ότι μεταξύ των Εβραίων υπήρχε η επιθυμία να αποικίσουν την Παλαιστίνη, αλλά αυτό... δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί λόγω της θέσης της τουρκικής κυβέρνησης. Μου φάνηκε τότε ότι η φυσική και όμορφη ιδέα της επιστροφής στη Γη των Παλαιών θα μπορούσε κάλλιστα να συνδυαστεί με έναν εποικισμό στην Κύπρο – είτε η Αγγλία θα παρέμενε εκεί είτε όχι»[14].

Όταν έπεσε στην αντίληψή του το φυλλάδιο του ιδρυτή του Σιωνισμού Τέοντορ Χερτσλ «Το κράτος των Εβραίων», που δημοσιεύθηκε το 1896, ο Τριτς πήρε θάρρος και ταξίδεψε για να συμμετάσχει στο πρώτο Σιωνιστικό Συνέδριο στη Βασιλεία το 1897. Λίγες εβδομάδες μετά το συνέδριο, έγραψε στον Χερτσλ για την ιδέα του και διατήρησε συνεχή αλληλογραφία μαζί του για το θέμα.

Με τη στήριξη του Χερτσλ, ο Τριτς μίλησε στο Τρίτο Σιωνιστικό Συνέδριο το 1899 για το θέμα, αλλά λίγοι συμφώνησαν μαζί του. Στο πέμπτο Σιωνιστικό Συνέδριο το 1901 υποστήριξε την ιδέα της «Μεγάλης Παλαιστίνης», μέρος της οποίας θα ήταν και η Κύπρος. Ως εκ τούτου, ο αποικισμός του νησιού θα αποτελούσε μέρος του σιωνιστικού σχεδίου και όχι εναλλακτική λύση σε αυτό[15].

Εδώ ήταν που η Κύπρος έγινε ένας πιθανός τόπος για εβραϊκό εποικισμό.

 

Η «Μεγάλη Παλαιστίνη»

Το 1897, ο Εβραϊκός Σύνδεσμος Αποικισμού (JCA / Jewish Colonisation Association) είχε ιδρύσει μια εβραϊκή αποικία στην Κύπρο για Ρώσους Εβραίους, στους οποίους προστέθηκαν Ρώσοι Εβραίοι έποικοι από την Παλαιστίνη[16].

Η αποικία στο Μαργκό-Τσιφλίκ, 14 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία, είχε πληθυσμό κάτω από 200 κατοίκους και τελικά διαλύθηκε το 1927, όταν οι άποικοί της επέλεξαν να αποικήσουν την Παλαιστίνη[17].

Λίγο καιρό αφότου ο Χερτσλ, ο ιδρυτής της Παγκόσμιας Σιωνιστικής Οργάνωσης, αναγνώρισε τη Βρετανία ως τον ιδανικό χορηγό του εβραϊκού αποικισμού, είχε ιδιωτικές συνομιλίες με Βρετανούς αξιωματούχους. Ήταν συγκεκριμένος σχετικά με το πού θα έπρεπε να ξεκινήσει ο εβραϊκός αποικισμός.

Όταν ο Χερτσλ συναντήθηκε με τον Βρετανό υπουργό αποικιών Τζόζεφ Τσάμπερλεν, πρότεινε την Κύπρο (όπου η JCA είχε ήδη αποικία), το ελ-Αρίς και τη χερσόνησο του Σινά.

Ο Τσάμπερλεϊν, χριστιανός σιωνιστής και αντισημίτης που αντιτάχθηκε στην εβραϊκή μετανάστευση της Ανατολικής Ευρώπης στη Βρετανία[18], έδειξε κατανόηση, αλλά διαβεβαίωσε ότι η Βρετανία δεν θα εκδίωκε τους Έλληνες και τους «Μουσουλμάνους» της Κύπρου για χάρη των Εβραίων αποίκων[19].

Ο Χερτσλ εξήγησε το σχέδιό του να ιδρύσει μια «Εβραϊκή Ανατολική Εταιρεία»[20] με κεφάλαιο 5 εκατ. λιρών (24,5 εκατ. δολάρια) για τον εποικισμό του Σινά και του Ελ-Αρίς, χρήματα που θα προσέλκυαν τους Κύπριους: «Οι Μουσουλμάνοι θα απομακρυνθούν, οι Έλληνες θα πουλήσουν ευχαρίστως τη γη τους σε καλή τιμή και θα μεταναστεύσουν στην Αθήνα ή την Κρήτη».

Ωστόσο, δεδομένων των επιφυλάξεων του Τσάμπερλεϊν για την απέλαση των Κυπρίων, η εναλλακτική λύση της Αιγύπτου ήταν πιο πρακτική. Ο Χερτσλ και άλλοι σιωνιστές ταξίδεψαν στην Αίγυπτο το 1903. Συναντήθηκαν με τον Βρετανό αποικιοκράτη κυβερνήτη της, λόρδο Κρόμερ, για να διαπραγματευτούν τον εποικισμό από Εβραίους της περιοχής μεταξύ του Νείλου και της διώρυγας του Σουέζ[21].

Το σχέδιο, ωστόσο, δεν υλοποιήθηκε λόγω των άνυδρων συνθηκών στην περιοχή, συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν οι σιωνιστές απεσταλμένοι στην περιοχή.

Ο Χερτσλ και ο Τριτς ήρθαν σε σύγκρουση στο έκτο Σιωνιστικό Συνέδριο το 1903 για την εγκατάλειψη των σχεδίων της Μεγάλης Παλαιστίνης της Κύπρου, του Σινά και του ελ-Αρίς. Αυτό συνέβη ενόψει μιας νέας βρετανικής προσφοράς της Ουγκάντα για εβραϊκό εποικισμό[22], μιας περιοχής που δεν αποτελούσε μέρος της «Μεγάλης Παλαιστίνης» που φαντάζονταν οι Σιωνιστές. Τα σχέδια για την Κύπρο επίσης δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.

Μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Σιωνιστές κέρδισαν τη βρετανική υποστήριξη για το σχέδιο αποικισμού τους στην Παλαιστίνη. Πράγματι, οι Σιωνιστές θα έκαναν καλή χρήση των βρετανικών αποικιοκρατικών μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν στην Κύπρο για να διαιρέσουν τους μουσουλμάνους και τους χριστιανούς Κύπριους.

Τον Ιανουάριο του 1922, ο Σιωνιστής Ύπατος Αρμοστής της Βρετανίας στην υπό Εντολή Παλαιστίνη, Χέρμπερτ Σάμιουελ, εφηύρε μια καινούργια σεχταριστική υπηρεσία για τους Παλαιστίνιους Μουσουλμάνους, την οποία ονόμασε Ανώτατο Μουσουλμανικό Συμβούλιο, προκειμένου να υπονομεύσει τη διακοινοτική αλληλεγγύη μεταξύ Παλαιστίνιων Μουσουλμάνων και Χριστιανών[23]. Τη σχεδίασε με βάση την προηγούμενη βρετανική αποικιοκρατική πολιτική απέναντι στους αυτόχθονες μουσουλμάνους της Κύπρου.

 

Κράτος παρίας

Πριν η Κύπρος υιοθετήσει τη φιλοσιωνιστική τοξική στάση της ΕΕ, όπως και η Ελλάδα, η Κύπρος είχε ιστορικά υπερασπιστεί τους Παλαιστίνιους και τα δικαιώματά τους και είχε αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης.

Η φιλοπαλαιστινιακή της θέση ήταν τέτοια που το 1993, το Ισραήλ κήρυξε την πρώτη κυρία Ανδρούλλα Βασιλείου, σύζυγο του Κύπριου προέδρου Γιώργου Βασιλείου, persona non grata στο Ισραήλ, όταν μια αντιπροσωπεία της οποίας ηγείτο προσπάθησε να συναντηθεί με τον Γιάσερ Αραφάτ, πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, τον οποίο οι Ισραηλινοί έθεσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό στο κτίριο των γραφείων του στη Ραμάλα[24].

Σήμερα, καθώς όλο και περισσότερες χώρες διακόπτουν τις σχέσεις και επιβάλλουν κυρώσεις στο Ισραήλ, οι κυπριακοί δεσμοί με την ισραηλινή αποικία εποίκων συνεχίζουν να ενισχύονται.

Η απομόνωση της χώρας και η μετατροπή της σε κράτος-παρία διεθνώς φαίνεται να μην έχει σημασία για τους Κύπριους.

Αν οι Κύπριοι πράγματι βρίσκουν τον εβραϊκό εποικισμό και τους ισραηλινούς γενοκτονικούς πολέμους σε όλη την Παλαιστίνη τόσο άμεμπτους ώστε να συνεχίσουν τις θερμές σχέσεις και τη στρατιωτική συνεργασία, ίσως μπορούν να προσφέρουν τη δική τους χώρα για εβραϊκό εποικισμό και να αναβιώσουν τα σιωνιστικά όνειρα για κατάληψη του νησιού.

Αυτό ισχύει ειδικότερα τώρα που η πρεσβεία της Κύπρου στο Τελ Αβίβ εξυμνεί τις αρχαίες εβραϊκές αποικίες στη χώρα του[25]. Παραδόξως, δεν φαίνεται να εξυμνεί τις αποικίες στα Κούκλια ή στο Μάργκο-Τσιφλίκ.

Ίσως, δεδομένης αυτής της κυπριακής υποδοχής, οι Σιωνιστές θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μια νέα έκκληση για την «επιστροφή» των σύγχρονων Εβραίων στις αρχαίες εβραϊκές αποικίες στην Καφρίσιν και στις πιο πρόσφατες σιωνιστικές αποικίες στα Κούκλια και στο Μάργκο-Τσιφλίκ, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να περιορίσει τον αδιάκοπο εποικισμό τους στα εδάφη των Παλαιστινίων.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Joseph Massad, “Cyprus: From early Zionist colony to military base for Israel’s war on Gaza”, Middle East Eye, 26 Ιουνίου 2024, https://www.middleeasteye.net/opinion/cyprus-zionist-colonisation-military-base-war-gaza.

 

Σημειώσεις

[1] “‘Unprecedented’: Why Hezbollah threatened to attack Cyprus”, Middle East Eye, 19 Ιουνίου 2024, https://www.middleeasteye.net/news/israel-palestine-war-why-hezbollah-threatened-attack-cyprus.

[2] “A long history of military cooperation between Cyprus and ‘Israel’”, Al Mayadeen, 23 Ιουνίου 2024, https://english.almayadeen.net/in-pictures/a-long-history-of-military-cooperation-between-cyprus-and--i.

[3] “Secretary Antony J. Blinken and Republic of Cyprus Foreign Minister Constantinos Kombos Before Their Meeting”, U.S. Department of State, 17 Ιουνίου 2024, https://www.state.gov/secretary-antony-j-blinken-and-republic-of-cyprus-foreign-minister-constantinos-kombos-before-their-meeting/.

[4] «الرئيس القبرصي يرد على تهديدات السيد نصر الله: جمهورية قبرص ليست متورطة بأي شكل من الأشكال في هذه الحرب»

, رأي اليوم ,Ιουνίου 19, 2024, https://www.raialyoum.com/%D8%B3%D9%81%D9%8A%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%B1%D8%B5-%D8%A8%D8%A5%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%8A%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%B1%D8%AF-%D8%B1%D8%B3%D9%85%D9%8A%D8%A7-%D8%B9%D9%84%D9%89-%D8%AA%D8%B5%D8%B1%D9%8A/.

[5] Avirama Golan, “Friends on the East-West Seam”, Haaretz, 11 Μαρτίου 2011, https://www.haaretz.com/2011-03-11/ty-article/friends-on-the-east-west-seam/0000017f-e3cb-d7b2-a77f-e3cf9c0b0000.

[6] Joseph Massad, “Turkey-Greece tensions: A clash of nationalisms”, Middle East Eye, 15 Σεπτεμβρίου 2022, https://www.middleeasteye.net/opinion/turkey-greece-tensions-clash-of-nationalisms.

[7] Seth J. Frantzman, “For first time, France and Cyprus join Israel’s Noble Dina naval drill”, Defense News, 12 Μαρτίου 2021, https://www.defensenews.com/training-sim/2021/03/12/for-first-time-france-and-cyprus-join-israels-noble-dina-naval-drill/.

[8] Oskar K. Rabinowicz, A Jewish Cyprus Project. David Trietsch's Colonization Scheme, 1962.

[9] “Cyprus-Israel Bilateral Relations”, Embassy of the Republic of Cyprus in Tel Aviv, http://www.mfa.gov.cy/mfa/embassies/embassy_telaviv.nsf/DMLbilateral_en/DMLbilateral_en?OpenDocument.

[10] Yossi Ben-Artzi, “Jewish rural settlement in Cyprus 1882–1935: a ‘springboard’ or a destiny?”, Semantic Scholar, 12 Σεπτεμβρίου 2007, https://www.semanticscholar.org/paper/Jewish-rural-settlement-in-Cyprus-1882%E2%80%931935%3A-a-or-a-Ben-Artzi/80e9f13dd47f0603cd3db9cec899a75d8d69487c.

[11] Ό.π.

[12] Stavros Panteli, Place of Refuge. A History of the Jews in Cyprus, 2003.

[13] Rabinowicz, A Jewish..., ό.π.

[14] Rabinowicz, A Jewish..., ό.π.

[15] Panteli, Place of Refuge..., ό.π.

[16] Theodore Norman, An Outstretched Arm. A History of the Jewish Colonization Association, 1985.

[17] Norman, An Outstretched Arm..., ό.π.

[18] Regina S. Sharif, Non-Jewish Zionism. Its Roots in Western History, 1983.

[19] Walter Laqueur, A History of Zionism. From the French Revolution to the Establishment of the State of Israel, 2009.

[20] Theodor Herzl, Complete Diaries, τόμος 4, 1960.

[21] Herzl, Complete Diaries, ό.π.

[22] Rabinowicz, A Jewish..., ό.π.

[23] Uri M. Kupferschmidt, The Supreme Muslim Council. Islam Under the British Mandate for Palestine, 2023.

[24] Mark Regev, “The evolution of Israel-Greece ties, from enemies to allies – opinion”, The Jerusalem Post, 28 Ιουλίου 2022, https://www.jpost.com/opinion/article-713376.

[25] “Cyprus-Israel Bilateral Relations”, ό.π.

 

 

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 28 Ιουνίου 2024 11:57

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.