Κυριακή, 23 Οκτωβρίου 2016 11:05

Συρία: Τι θέλει ο λαός;

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Η Συρία κυριαρχεί στις οθόνες μας και στα χρονοδιαγράμματα με τα αποτελέσματα των πολιορκιών, τα ρωσικά αεροπλάνα και τις βόμβες-βαρέλια που ισοπεδώνουν το Χαλέπι και άλλες περιοχές. Εν τω μεταξύ, η ακροδεξιά που βρίσκεται σε άνοδο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στοχοποιεί εκείνους που φεύγουν από αυτή την κόλαση. Ο Shane Ragbags από το Rabble μίλησε με τον Συρο-Ελβετό ακαδημαϊκό και αγωνιστή Joseph Daher, συγγραφέα του βιβλίου Hezbollah – The Political Economy of Lebanon’s Party of God. Μας μιλάει για τη Συρία και την τύχη ενός κινήματος διαμαρτυρίας που ενέπνευσε και άλλα, όπως το Κίνημα των πλατειών στην Ελλάδα, τους Indignados και το Occupy.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην ιστοσελίδα Rabble.

Joseph Daher

Τι θέλει ο λαός;

Οι άνθρωποι που βλέπουν όλες τις ξένες δυνάμεις να παρεμβαίνουν στη Συρία θεωρούν ότι πρόκειται για «πόλεμο μέσω αντιπροσώπων», ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος. Τι συμβαίνει;

Η πλειοψηφία των παρατηρητών έχει αναλύσει τη συριακή επαναστατική διαδικασία αποκλειστικά και μόνο με γεωπολιτικούς όρους, από τα πάνω, και αγνόησε τις λαϊκές πολιτικές και κοινωνικο-οικονομικές δυναμικές από τα κάτω. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η συριακή επανάσταση αποτελεί μέρος των εξεγέρσεων που συγκλόνισαν ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική από το 2010. Στη Συρία αγωνίστηκαν, όπως και οι άνθρωποι στις άλλες χώρες της περιοχής, για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια - ενάντια στα αυταρχικά καθεστώτα και τους θρησκευτικούς φονταμενταλιστές που αντιτίθενται σε αυτούς τους στόχους.

Μεταξύ όλων των εξουσιών, υπάρχει μια μορφή συναίνεσης γύρω από ορισμένα σημεία: τη διάλυση του επαναστατικού λαϊκού κινήματος που ξεκίνησε το Μάρτιο του 2011, τη σταθεροποίηση του καθεστώτος της Δαμασκού παραμένοντας επικεφαλής ο δικτάτορας Μπασάρ αλ-Άσαντ σε βραχυπρόθεσμη ή μεσοπρόθεσμη βάση. Οι στόχοι τους είναι, επίσης, να αντιταχθούν στην κουρδική αυτονομία και να προσπαθήσουν να νικήσουν στρατιωτικά τις τζιχαντιστικές ομάδες όπως τον Ντά’ις (ISIS). Για την επιβίωση του καθεστώτος, η βοήθεια της Ρωσίας, του Ιράν και της Χεζμπολάχ είναι απολύτως απαραίτητη σε όλα τα επίπεδα: πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό.

Η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, είναι τα κράτη που θέλουν περισσότερο να δουν την πτώση της οικογένειας Άσαντ, αλλά όχι του καθεστώτος και των θεσμών του. Οι μοναρχίες του Κόλπου ήθελαν να μετατρέψουν αυτή την λαϊκή επανάσταση σε έναν εμφύλιο πόλεμο, διότι φοβούνται μια δημοκρατική Συρία και την εξάπλωση της επανάστασης στην περιοχή, που θα μπορούσε να απειλήσει τις εξουσίες και τα συμφέροντά τους. Να υπενθυμίσουμε, ότι η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και το Κατάρ απολάμβαναν καλές σχέσεις με το συριακό κράτος πριν από την εξέγερση του 2011.

Ταυτόχρονα, πρέπει να καταγγείλουμε το ρόλο των δυτικών κρατών, τα οποία ποτέ δεν βοήθησαν το λαό της Συρίας, ακόμη και όταν πρόκειται για την φιλοξενία Σύριων προσφύγων. Εμπόδισαν να φτάσει στη δημοκρατική αντιπολίτευση στρατιωτικός εξοπλισμός, όπως αμυντικά αντιαεροπορικά όπλα. Στόχος των ΗΠΑ είναι να αξιοποιήσουν μια συμφωνία μεταξύ του καθεστώτος (ή ενός τμήματός του) και της αντιπολίτευσης που συνδέεται με τις ελίτ της Δύσης, της Τουρκίας και του Κόλπου και εκπροσωπείται από τον Συριακό Εθνικό Συνασπισμό. Αυτή η «λύση τύπου Υεμένης» -το μάθημά τους από το Ιράκ- διατηρεί τη δομή των παλαιών καθεστώτων και εγγυάται την νεοφιλελεύθερη και ιμπεριαλιστική τάξη που επικρατούσε πριν από το 2011.

Εξακολουθεί να υπάρχει λαϊκή υποστήριξη για την επανάσταση και τους στόχους της στη Συρία;

Από την αρχή, το καθεστώς στοχοποίησε ειδικά τους ακτιβιστές και τις ομάδες με τις δημοκρατικές, προοδευτικές και κοσμικές θέσεις που αντιτίθονταν στο θρησκευτικό διαχωρισμό και τον ρατσισμό. Στοχοποίησε εκείνους που είχαν ξεκινήσει τις διαδηλώσεις, την πολιτική ανυπακοή και απεργιακή δράση. Αυτούς που υπονόμευαν την προπαγάνδα του καθεστώτος το οποίο κατήγγειλε την εξέγερση ως συνωμοσία των ένοπλων φονταμενταλιστικών ομάδων.

Η στρατιωτικοποίηση της εξέγερσης που ακολούθησε και η αύξηση της δύναμης των ισλαμιστών φονταμενταλιστών, κατέπνιξε ακόμα περισσότερο τις δημοκρατικές δυνάμεις και τους στόχους της επανάστασης.

Όμως, αν κι έχουν αποδυναμωθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι Τοπικές Επιτροπές Συντονισμού και οι λαϊκές οργανώσεις που αντιτίθονται στο καθεστώς και στα φονταμενταλιστικά κινήματα εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται σε διάφορες περιοχές. Στις περιοχές που απελευθερώθηκαν από το καθεστώς, οι ντόπιοι πληθυσμοί έχουν αναπτύξει μορφές αυτοοργάνωσης, ελεύθερα και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης, παρέχουν εκπαίδευση και κάνουν καμπάνιες για διάφορα θέματα, όπως την αύξηση της επαγρύπνησης, τις δημοκρατικές προσδοκίες και ούτω καθεξής.

Τα Τοπικά Συμβούλια, τα οποία εκλέγονται ή έχουν συγκροτηθεί με συναίνεση, εξακολουθούν επίσης να υπάρχουν σε ορισμένες περιφέρειες, παρέχοντας δημοτικές υπηρεσίες στον ντόπιο πληθυσμό. Δεν ήταν χωρίς λόγο που οι ελεύθερες περιοχές του Χαλεπιού και της Ντούμα - και οι δύο λειτουργούν με τοπικά συμβούλια - ήταν ο στόχος του καθεστώτος και των ρωσικών βομβαρδισμών, καθώς αντιπροσωπεύουν δημοκρατικές εναλλακτικές λύσεις.

Η παρουσία του λαϊκού κινήματος επιβεβαιώθηκε το Φεβρουάριο, όταν έγιναν μαζικές διαδηλώσεις με δημοκρατικά και μη-θρησκευτικά συνθήματα, σε όλες τις απελευθερωμένες περιοχές της Συρίας, ύστερα από επί μέρους εκεχειρίες και ανάπαυλα από τις αεροπορικές επιδρομές. Οι τζιχαντιστές και τα σύμβολά τους απουσίαζαν από αυτές τις διαδηλώσεις.

Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να κρύψουμε τα προβλήματα που υπάρχουν σε διάφορες περιοχές, όπως η έλλειψη ή η απουσία συμμετοχής και εμπλοκής των γυναικών, η απουσία των θρησκευτικών μειονοτήτων και οι αρνητικές επιδράσεις ορισμένων ξένων χωρών και ορισμένων εξτρεμιστικών ομάδων.

Παρ’ όλο που η αντιπολίτευση έχει σήμερα μικρότερη ποικιλομορφία από ό,τι στην αρχή της επανάστασης και κατά κύριο λόγο είναι αραβική σουνιτική, θα πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι το 70 τοις εκατό του πληθυσμού της χώρας είναι Άραβες Σουνίτες. Εξακολουθούν να συμμετέχουν άλλα δόγματα, παίρνοντας για παράδειγμα μέρος στις πρόσφατες διαδηλώσεις στην Σουέιντα, την επαρχία των Δρούζων. Οι διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα με τα οποία απαιτούσαν την πτώση του καθεστώτος: «Ο λαός της Συρίας είναι ένας» και η Συρία ανήκει στο λαό και όχι στην οικογένεια Άσαντ. Η αντιπολίτευση υπάρχει και στις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία και αλλού, όπως στη Σαλαμίγια που η πλειοψηφία είναι Ισμαηλίτες, και ούτω καθεξής1.

Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και υποστήριξη στον απελευθερωτικό αγώνα στις περιοχές με κουρδική πλειοψηφία - ποια είναι η σχέση μεταξύ της συριακού και του κουρδικού κινήματος εκεί;

Η αυτο-διακυβέρνηση των περιοχών με κουρδική πλειοψηφία (επίσης γνωστή ως «Rojava - Βόρεια Συρία»), που ελέγχεται από το κουρδικό Κόμμα Δημοκρατικής Ένωσης (PYD) είναι ένα άμεσο αποτέλεσμα του μαζικού κινήματος του λαού της Συρίας (των Αράβων, των Κούρδων και των Ασσυρίων από κοινού) εναντίον του καθεστώτος του Άσαντ. Η λαϊκή εξέγερση ώθησε το καθεστώς να συνάψει μια συμφωνία με το PYD, τον Ιούλιο του 2012, με την οποία αποχώρησε από αρκετές περιοχές με κουρδική πλειοψηφία στο Βορρά για να αναδιατάξει τις ένοπλες δυνάμεις του και να καταστείλει την εξέγερση αλλού, διατηρώντας μικρή παρουσία σε ορισμένους περιοχές, όπως στο Καμισλί.

Δυστυχώς, αυξανόμενες τάσεις διαχωρισμού και διαίρεσης έχουν εμφανιστεί κατά καιρούς μεταξύ του συριακού αραβικού και του κουρδικού κινήματος. Κυρίως λόγω του σωβινισμού πολλών ομάδων και προσωπικοτήτων στο πλαίσιο της Συριακής Αραβικής αντιπολίτευσης - ιδιαίτερα του Συριακού Εθνικού Συνασπισμού, που κυριαρχείται από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και την δεξιά, ενώ συμμάχησε με την κυβέρνηση του ΑΚΡ της Τουρκίας.

Ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός δεν έχει επίσημη θέση, αν και διάφορες ηγετικές προσωπικότητες έχουν αντιταχθεί σε οποιαδήποτε μορφή κουρδικής αυτονομίας, και τώρα η πλειοψηφία των δυνάμεων του FSA έχει τεταμένες σχέσεις με το PYD και άλλες κουρδικές ομάδες.

Ταυτόχρονα, οι πολιτικές του PYD είναι επίσης προβληματικές, όπως ο προσανατολισμός του στη μη-σύγκρουση με το καθεστώς του Άσαντ και η υποστήριξη στη ρωσική επέμβαση στη Συρία. Υπάρχουν επίσης μερικές καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εναντίον αραβικών πληθυσμών. Επιπλέον, έχει εφαρμόσει αυταρχικά και κατασταλτικά μέτρα εναντίον άλλων κουρδικών ομάδων και ακτιβιστών.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει να επιβεβαιώσουμε ότι η ήττα της συριακής επανάστασης και του λαϊκού κινήματος θα σηματοδοτήσει κατά πάσα πιθανότητα το τέλος της εμπειρίας της Ροτζάβα και την επιστροφή σε μια εποχή καταπίεσης των Κούρδων της Συρίας. Το καθεστώς του Άσαντ και οι ισλαμικές αντιδραστικές δυνάμεις δεν θα επιτρέψουν οποιαδήποτε πιθανή ανάπτυξη μιας πολιτικής εμπειρίας που είναι έξω από το αυταρχικό πρόγραμμά τους.

Η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό είναι ότι αν και ένα είδος συμφώνου μη επίθεσης υπήρχε μεταξύ του PYD και το καθεστώτος, ο Άσαντ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι αρνείται κάθε είδους αυτονομία για τους Κούρδους της Συρίας. Τον Αύγουστο, η αεροπορία του συριακού καθεστώτος βομβάρδισε τις κουρδικές γειτονιές της πόλης Χάσακα, ενώ ο Άσαντ αποδέχεται σιωπηρά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση και την υποστήριξη στον FSA και τα ισλαμικά φονταμενταλιστικά κινήματα εναντίον του PYD στη Βόρεια Συρία.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν πρέπει να απομονώσουμε τον αγώνα για την αυτοδιάθεση του κουρδικού λαού από τη δυναμική της συριακής επανάστασης.

Στην Ιρλανδία, υπάρχει εδώ και πολύ καιρό μια ισχυρή υποστήριξη στον παλαιστινιακό λαό – μια υπόθεση την οποία ο Άσαντ ισχυριζόταν ότι υποστήριζε. Ποια είναι η σχέση μεταξύ των αγώνων της Παλαιστίνης και της Συρίας;

Η ιστορία της οικογένειας Άσαντ απέναντι στον παλαιστινιακό αγώνα είναι αιματηρή. Η άνοδος του Μπασάρ αλ-Άσαντ στην εξουσία το 2000 δεν το άλλαξε αυτό, παρά τη ρητορική για υποστήριξη του παλαιστινιακού ζητήματος. Μυστικές επιτροπές φοιτητών και ομάδες νέων που υποστήριξαν την Δεύτερη Ιντιφάντα με διαδηλώσεις και καθιστικές διαμαρτυρίες, έγιναν στόχος των συριακών δυνάμεων ασφαλείας. Παλαιστίνιοι σε στρατόπεδα προσφύγων στη Συρία οι οποίοι συμμετείχαν σε αυθόρμητες δράσεις αλληλεγγύης προς την Ιντιφάντα έγιναν επίσης στόχος των υπηρεσιών ασφαλείας.

Σύριοι αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένως δηλώσει την ετοιμότητά τους να υπογράψουν μια συμφωνία ειρήνης με το Ισραήλ, αμέσως μόλις λήξει η κατοχή του Γκολάν, ενώ δεν ειπώθηκε τίποτα για το παλαιστινιακό ζήτημα. Ο Ράμι Μαχλούφ, ο ξάδελφος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, προχώρησε ακόμα περισσότερο δηλώνοντας Μάιο του 2011 ότι αν δεν υπάρξει σταθερότητα στη Συρία, δεν θα υπάρξει σταθερότητα στο Ισραήλ, προσθέτοντας ότι κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί τι θα γίνει εάν συμβεί κάτι στο συριακό καθεστώς.

Οι Παλαιστίνιοι στη Συρία έχουν γίνει στόχος από την αρχή της επανάστασης. Κατά την πρώτη εβδομάδα, η Μπουθάινα Σάαμπαν, σύμβουλος του Μπασάρ αλ-Άσαντ, υποστήριξε ότι οι Παλαιστίνιοι ευθύνονται για την κρίση και κατηγόρησε τους Παλαιστίνιους των στρατοπέδων στη Ντέραα και στη Λατάκια ότι ευθύνονται για την εξάπλωση της εξέγερσης σ’ αυτές τις περιοχές.

Ο παλαιστινιακός προσφυγικός καταυλισμός του Γιαρμούκ βρέθηκε επίσης υπό πολιορκία που επιβλήθηκε από το καλοκαίρι του 2013, με απαγόρευση κυκλοφορίας προσώπων και τροφίμων από τις περιοχές των ανταρτών στα νότια της Δαμασκού. Επιβλήθηκε από το καθεστώς και τις παλαιστινιακές οργανώσεις που συνδέονται με αυτό, ιδίως το Λαϊκό Μέτωπο της Απελευθέρωσης της Παλαιστίνης-Γενική Διοίκηση (PFLP-GC). Σήμερα, το Γιαρμούκ είναι περικυκλωμένο από τη μία πλευρά από το καθεστώς του Άσαντ και τις συμμαχικές του πολιτοφυλακές και από την άλλη πλευρά από το Ισλαμικό Κράτος.

Το καθεστώς του Άσαντ ήταν επίσης υπεύθυνο για το μεγαλύτερο αριθμό από τους τουλάχιστον 3.191 θανάτους Παλαιστίνιων στη Συρία από τον Μάρτιο του 2011, ενώ 1.064 Παλαιστίνιοι βρίσκονται σήμερα στις φυλακές της Συρίας. Γι’ αυτό και θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η απελευθέρωση της Παλαιστίνης συνδέεται με την απελευθέρωση και τη χειραφέτηση των λαϊκών τάξεων σε όλη την περιοχή, ενάντια στις άρχουσες τάξεις τους, που όλες αντιτίθενται στην απελευθέρωση των Παλαιστινίων.

Θα δοθεί λύση στις ειρηνευτικές συνομιλίες στη Γενεύη και με τι θα μοιάζει αυτή;

Εγώ προσωπικά δεν νομίζω ότι θα δοθεί λύση δεδομένου ότι οι συνομιλίες δεν ασχολούνται με τις πολιτικές ρίζες του προβλήματος στη Συρία: το καθεστώς του Άσαντ και τους συμμάχους του - που την ίδια στιγμή συνεχίζουν τον πόλεμο εναντίον του συριακού λαού. Οποιαδήποτε πολιτική μετάβαση που θα σταματήσει τον πόλεμο και θα προχωρήσει προς ένα δημοκρατικό σύστημα πρέπει να περιλαμβάνει την αποχώρηση του δικτάτορα Άσαντ και της κλίκας του από την εξουσία. Διαφορετικά, ο πόλεμος θα συνεχιστεί και θα προκαλέσει περισσότερες καταστροφές σε ανθρώπινες ζωές. Σε αυτό το μεταβατικό στάδιο, όλοι οι εγκληματίες πολέμου πρέπει να λογοδοτήσουν για τα εγκλήματά τους, μεταξύ των οποίων και κατ’ αρχάς ο Μπασάρ αλ-Άσαντ και η κλίκα του.

Φαίνεται πολύ δύσκολο για το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να διαδραματίσει οποιονδήποτε ρόλο, χωρίς οποιαδήποτε συναίνεση μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το βέτο του ρωσικού κράτους στο ψήφισμα που ζητούσε να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί στην πόλη του Χαλεπιού στις αρχές Οκτωβρίου. Μια «ζώνη απαγόρευσης πτήσεων», για την αποτροπή των βομβαρδισμών από τον Άσαντ και τη Ρωσία, που είναι μια απαίτηση μεγάλων τμημάτων της συριακής αντιπολίτευσης, θα επιβληθεί δύσκολα, καθώς δεν υπάρχει συναίνεση για το θέμα αυτό.

Το τέλος του πολέμου πρέπει να οδηγήσει στο τέλος της δυστυχίας εκατομμυρίων ανθρώπων μέσα και έξω από τη Συρία και να τους δοθεί η δυνατότητα να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Είναι επίσης ένας πολιτικός στόχος, διότι είναι ο μόνος τρόπος για τα δημοκρατικά και προοδευτικά κινήματα να αναδιοργανωθούν και να παίξουν και πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο στον αγώνα για μια νέα Συρία για όλους. Μια Συρία χωρίς διακρίσεις, που δεν θα έχει σχέση με τη δικτατορία του εγκληματικού καθεστώτος Άσαντ και τις αυταρχικές και αντιδραστικές πρακτικές των ισλαμικών φονταμενταλιστικών δυνάμεων.

Μετάφραση: e la libertà

Joseph Daher, «What Do The People Want?»,سوريا الحرية للأبد – Syria Freedom Forever, 18 Οκτωβρίου 2016.

Σημείωση

1 [Σ.τ.Μ.] Οι Ισμαηλίτες είναι μία από τις ομάδες του σιιτικού ισλάμ, όπως και οι Αλαουίτες (Αλεβίτες). Οι Ισμαηλίτες της Συρίας είναι περίπου 200 χιλιάδες. Το πλειοψηφικό σιιτικό δόγμα (δωδεκαδικοί σιίτες ή Ιμαμίγια, οι περισσότεροι στο Ιράν) αποδέχεται 12 Ιμάμηδες στη διαδοχή μετά τον Αλί (γαμπρό του Προφήτη Μοχάμεντ) και οι Ισμαηλίτες 7. Η θρησκεία των Δρούζων αποτελεί μια εξέλιξη του Ισμαηλιτισμού που έχει όμως απομακρυνθεί από τη θρησκεία του ισλάμ. Οι θρησκευτικές κοινότητες της Συρίας είναι: Σουνίτες 74% - Σιίτες 13% (εκ των οποίων: Αλαουίτες 8% - Μερσντίς 3% - Ιμαμίγια 3% - Ισμαηλίτες 1%) - Δρούζοι 3% - Χριστιανοί 10% (εκ των οποίων: Ασυριακή εκκλησία 4% - “Ελληνορθόδοξοι” 1,5% - Συριακή Ορθόδοξη Εκκλησία 0,4% - Αρμενική Αποστολική Εκκλησία 0,5% - Μελχίτες (Ουνίτες) 0,5% - Μαρωνίτες 0,02% - Αρμενική Καθολική Εκκλησία - Συριακή Καθολική Εκκλησία - Χαλδαιική Καθολική Εκκλησία).

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 24 Οκτωβρίου 2016 11:53
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.