Τετάρτη, 02 Νοεμβρίου 2016 19:30

Διαδηλώσεις οργής στο Μαρόκο

Κατηγορία Μέση Ανατολή

 

 

Κώστας Κούσιαντας

 

Διαδηλώσεις πολλών χιλιάδων έχουν ξεσπάσει στο Μαρόκο εδώ και πέντε μέρες, ύστερα από τον τραγικό θάνατο του Μουχσίν Φικρί, τον οποίο συνέθλιψε ο μηχανισμός συμπίεσης ενός απορριμματοφόρου. Ο Μουχσίν Φικρί, προσπάθησε να σώσει το εμπόρευμά του -καφάσια με ξιφία- τα οποία η αστυνομία κατάσχεσε και πέταξε στο απορριμματοφόρο, επειδή το ψάρεμα του ξιφία απαγορτεύεται αυτή την εποχή.

Το τραγικό γεγονός κατέγραψε με το κινητό του κάποιος αυτόπτης μάρτυρας και το ανέβασε στο διαδίκτυο. Η είδηση, μαζί με τις φρικτές εικόνες, σόκαραν και εξόργισαν πολλές χιλιάδες Μαροκινούς και Μαροκινές οι οποίες και οι οποίοι θεώρησαν αυτό το γεγονός μια ακραία εκδήλωση κρατικού αυταρχισμού που συνθλίβει με ακραία καταστολή τις φτωχές λαϊκές μάζες, αυξάνοντας την οικονομική τους εξαθλίωση.

Αμέσως άρχισαν να πραγματοποιούνται συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, που κορυφώθηκαν την Κυριακή, την ημέρα της κηδείας του Μουχσίν Φικρί, στην πόλη αλ-Χοσέιμα, στην επαρχία του Ριφ. Η κηδεία που ξεκίνησε το πρωί, με συμμετοχή πολλών χιλιάδων ατόμων, έφτασε ως τη γειτονική κοινότητα Ιμζουρέν, έχοντας στην αρχή της ένα ασθενοφόρο με τη σωρό του Μουχσίν. Κατά τη διάρκειά της το πλήθος φώναζε συνθήματα εναντίον της αστυνομίας: «Εγκληματίες, δολοφόνοι, τρομοκράτες», «Είμαστε όλοι Μουχσίν», «Ο Μουχσίν είναι μάρτυρας», αλλά και «Ο λαός θέλει να πέσει η κυβέρνηση», απαιτώντας την αλήθεια για τον τρόπο που σκοτώθηκε ο Μουχσίν και την καταδίκη των ενόχων. Η ταφή έγινε στις 4 το απόγευμα, αλλά ύστερα από λίγες ώρες το πλήθος άρχισε και πάλι να συγκεντρώνεται στο κέντρο της αλ-Χοσέιμα. Μεγάλες επίσης διαδηλώσεις έγιναν και στην πρωτεύουσα του Μαρόκου Ραμπάτ και σε άλλες πόλεις.

Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν και τις επόμενες μέρες και μάλλον υπάρχει η πρόθεση να συνεχιστούν αν δεν αποδοθεί δικαιοσύνη.

Η Ένωση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Μαρόκου με δελτίο τύπου που εξέδωσε, «καταδίκασε την καταπάτηση της αξιοπρέπειας των πολιτών» και ανέφερε ότι οι κινητοποιήσεις μπορεί να συνεχιστούν. Και κάποιος από τους διοργανωτές των κινητοποιήσεων, ο αλ-Χουσίν Λεμραμπέτ, ακτιβιστής από την Ιμζουρέν, προειδοποίησε ότι, «Οι διαδηλώσεις θα συνεχιστούν μέχρις ότου τιμωρηθούν όλοι όσοι είναι υπεύθυνοι για αυτό το έγκλημα... Θέλουμε επίσης εγγυήσεις ότι δεν θα συμβεί ξανά κάτι τέτοιο. Αυτό θα πρέπει να ξεκινήσει με την εκκαθάριση της δημόσιας διοίκησης από τους διεφθαρμένους».

Σε όλες αυτές τις διαδηλώσεις καλούσε το Κίνημα της 20ης Φεβρουαρίου, το οποίο είχε συγκροτηθεί το 2011 από αγωνιστές για τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα στο Μαρόκο και το οποίο ήταν ο βασικός διοργανωτής των μαζικών διαδηλώσεων που ξέσπασαν τότε στη χώρα (στα πλαίσια της Αραβικής Άνοιξης), απαιτώντας την κατάργηση της απολυταρχικής βασιλικής εξουσίας και συνταγματικές/δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις.

Και πραγματικά, οι οργισμένες κινητοποιήσεις για τον θάνατο του Μουχσίν, οι μεγαλύτερες στη χώρα μετά το 2011, θύμισαν σε πολλούς την Αραβική Άνοιξη, η οποία ξεκίνησε και τότε, με τον θάνατο ενός μικροεμπόρου, την αυτοπυρπόληση του Τυνήσιου Μοχάμεντ Μπουαζίζι, τον Δεκέμβριο του 2010, ύστερα από κατάσχεση των προϊόντων του από την αστυνομία.

Όπως ανέφερε και πάλι ο αλ-Χουσίν Λεμραμπέτ για το πλήθος που είχε κινητοποιηθεί την Κυριακή: «Ουδέποτε στη ζωή μου είδα τέτοιο πλήθος στους δρόμους τα τελευταία χρόνια, τουλάχιστον απ' το 2011. Όλοι εδώ νιώθουμε σαν να μας συνέθλιψε το ίδιο απορριμματοφόρο.»

Κάποια άλλη διαδηλώτρια είπε ότι: «Πολλοί Μαροκινοί από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις έχουν ήδη κατέβει στους δρόμους. Είναι μια πραγματική εξέγερση κατά του συστήματος εξαθλίωσης και της υποτίμησης των συνθηκών της ζωής μας. Δεν ψάχνουμε τις λεπτομέρειες για το θάνατό του, αν αυτοκτόνησε ή αν δολοφονήθηκε από την αστυνομία. Είναι ένα σύμβολό της εξέγερσής μας και θεωρώ ότι τώρα συμβαίνει μια μαζική επανάσταση σε αυτή τη χώρα.»

Ανάλογη κινητικότητα υπάρχει και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου έχει ξεκινήσει μια εκτεταμένη καταδίκη του «Μάχζεν», δηλαδή του βασιλικού καθεστώτος και της άρχουσας τάξης με την οποία διαπλέκεται.

Οι κινητοποιήσεις για τον θάνατο του Μουχσίν Φικρί δείχνουν ότι η οργή των μαροκινών λαϊκών στρωμάτων αναζητάει μαχητικές διεξόδους έκφρασης. Το 2011 οι μαζικές κινητοποιήσεις που εξαπλώθηκαν σε πολλές πόλεις (Ραμπάτ, Καζαμπλάνκα, Ταγγέρη, Μαρακές...) δεν κλιμακώθηκαν και δεν συνεχίστηκαν, για διάφορους λόγους: η σχετική ηρεμία που επικράτησε στη γειτονική Αλγερία (παρά τις φοιτητικές κυρίως κινητοποιήσεις το 2010), η σφαγή που εξαπέλυσε το καθεστώς της κοντινής Λιβύης εναντίον των εξεγερμένων και ύστερα από λίγο η σφαγή των διαδηλωτών στη Συρία από τον Άσαντ, η τροπή προς την καταστολή που πήρε η επανάσταση σε άλλες αραβικές χώρες (με αποκορύφωμα το αιματηρό πραξικόπημα του Σίσι στην Αίγυπτο, δυο χρόνια μετά), όλες αυτές οι εξελίξεις, μαζί και με πολλές άλλες αιτίες, αποθάρρυναν πιθανόν τις μαροκινές μάζες που είχαν ξεσηκωθεί από τις αρχές του 2011. Ταυτόχρονα όμως συνέβαλε σ' αυτό και ο χειρισμός της κατάστασης από την μοναρχία του Μαρόκου, η οποία αντιμετώπισε την εξέγερση όχι μόνο με καταστολή, αλλά και με κάποιες πολιτικές παραχωρήσεις: παραχωρήθηκε στον πρωθυπουργό το δικαίωμα να διορίζει τους υπουργούς της κυβέρνησης και να διαλύει το κοινοβούλιο (μέχρι τότε αυτό ήταν αρμοδιότητα του βασιλιά), ενώ ταυτόχρονα παραχωρήθηκαν κάποια στοιχειώδη πολιτιστικά δικαιώματα στις δύο μεγάλες εθνικές μειονότητες του Μαρόκου, τους Βέρβερους και τους Σαχράουι (τους κατοίκους της Δυτικής Σαχάρας), αναγνωρίζοντας τις γλώσσες τους ως επίσημες γλώσσες του κράτους, ισότιμες με την αραβική.

Φυσικά, οι μεταρρυθμίσεις αυτές που προτάθηκαν από τον βασιλιά Μοχάμεντ VI τον Ιούνιο του 2011 και εγκρίθηκαν με δημοψήφισμα τον Ιούλιο, ήταν εξαιρετικά περιορισμένες, σε σχέση με τα αιτήματα του κινήματος. Η πραγματική εξουσία του βασιλιά έμενε ανέπαφη, καθώς αρχηγός του στρατού παρέμενε ο ίδιος (επίσης ο βασιλιάς παρέμεινε πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου και πρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου Ασφαλείας).

Το Κίνημα της 20ης Φεβρουαρίου είχε απορρίψει τότε ως ανεπαρκείς αυτές τις προτάσεις και κάλεσε τον κόσμο να μποϋκοτάρει το δημοψήφισμα και να συνεχίσει να διαδηλώνει απαιτώντας πραγματικές δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις. Οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν και μέχρι την επόμενη χρονιά, αλλά η συχότητά τους και ο αριθμός των διαδηλωτών μειώνονταν συνεχώς...

Σήμερα, πέντε χρόνια αργότερα, το πνεύμα της Αραβικής Άνοιξης μοιάζει να μην έχει σβήσει. Αυτό φαίνεται να ελπίζει αρκετός κόσμος ο οποίος είδε τις συνθήκες ζωής του να χειροτερεύουν από τότε, αλλά αυτό φαίνεται να φοβάται και η άρχουσα τάξη, με το μεσαιωνικό απολίθωμα της μοναρχίας γύρω από το οποίο είναι συσπειρωμένη.

Αμέσως μετά τις πρώτες αντιδράσεις για τον θάνατο του Μουχσίν Φικρί, ο βασιλιάς ο οποίος βρίσκεται στην Τανζανία στα πλαίσια μιας σημαντικής διπλωματικής περιοδείας στην ανατολική Αφρική, έστειλε τον υπουργό των εσωτερικών στην αλ-Χοσέιμα για να συναντηθεί με την οικογένεια του νεκρού και να της εκφράσει τα βαθειά του συλλυπητήρια. Μάλιστα η κίνηση αυτή προβλήθηκε με ιδιαίτερη έμφαση.

Ταυτόχρονα ο γενικός εισαγγελέας του βασιλιά στην αλ Χοσέιμα ανέφερε ότι «αποφάσισε να ζητήσει την προσαγωγή 11 ανθρώπων (…) για πλαστογραφία δημόσιων εγγράφων και ανθρωποκτονία εξ αμελείας μετά τον θάνατο του Μουχσίν Φικρί». Ανάμεσα σ' αυτούς που θα προσαχθούν είναι «δύο επιθεωρητές, ο εκπρόσωπος θαλάσσιας αλιείας, ο επικεφαλής της υπηρεσίας της θαλάσσιας αλιείας και ο επικεφαλής γιατρός της κτηνιατρικής υπηρεσίας.»

Το σάπιο και αυταρχικό καθεστώς της μαροκινής μοναρχίας που γλίτωσε από τον επαναστατικό ανεμοστρόβιλο του 2011, εξακολουθεί να νοιώθει έντονο φόβο μπροστά στις λαϊκές αντιδράσεις. Πιο συγκεκριμένα και άμεσα, φοβάται ότι εάν συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις θα υπάρξει κίνδυνος για την διεξαγωγή της Παγκόσμιας Συνόδου Κορυφής για το Κλίμα (COP22), στο Μαρακές, μια πόλη στην οποία έγιναν τις προηγούμενες μέρες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για τον Μουχσίν Φικρί. Αυτή η παγκόσμια συνάντηση, στην οποία ηγέτες από όλο τον κόσμο θα προσπαθήσουν να εξαπατήσουν τους λαούς τους για τις ευθύνες τους στην καταστροφή του περιβάλλοντος, αποτελεί για το μαροκινό καθεστώς μια διεθνή αναγνώριση και προβολή του. Δεν πρέπει λοιπόν ν' αφήσει να διαταράξουν αυτή τη συνάντηση οι διαμαρτυρίες για τον θάνατο ενός ιχθυοπώλη.

Είναι πολύ πιθανόν, αυτές οι κινητοποιήσεις να μην συνεχιστούν τις επόμενες μέρες. Η σημασία τους δεν είναι ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρελούδιο μιας νέας εξέγερσης στο Μαρόκο. Η σημασία αυτών των διαδηλώσεων είναι ότι πολλές χιλιάδες Μαροκινοί και Μαροκινές από τα φτωχά λαϊκά στρώματα, ανακαλύπτουν ξανά τη δύναμη της συλλογικότητας, τη δύναμη του πλήθους που βγαίνει στους δρόμους και διεκδικεί, διαμαρτύρεται, δίνει οργανωμένη και συλλογική έκφραση στην οργή την οποία αισθάνεται για ένα πολιτικό σύστημα και μια κοινωνική κατάσταση που συνθλίβουν με αδιαφορία τους φτωχούς.

«Όλοι εδώ νιώθουμε σαν να μας συνέθλιψε το ίδιο απορριμματοφόρο», όπως είπε και ένας διαδηλωτής.

 

1 Morocco fishmonger 2016 10 302 Obseques Mouhssine Fikri Hoceima 30 10 20163 d1Ces4 1176394 0 25 morocco protests cr 6 20c254b115cfe7bbfd7ebf28e5b11d7 635 ad 224447276

13 maroko diadilosi gia ton thanato tou mouxsin fikri8 635 cwcjiiqwgaamocj9 50ea4f08a99051c8bbf8a48611 images3.persgroep.net12 la muerte de un vendedor ambulante desata protestas contra el regimen de marruecos

Γράφτηκε από 
Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 03 Νοεμβρίου 2016 11:13
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.