Δευτέρα, 25 Ιουνίου 2018 14:09

Οι εκλογές στο Ιράκ: Ο Σαντρ, ο θρησκευτικός σεκταρισμός και μια λαϊκή εναλλακτική

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Joseph Daher

Ο Σαντρ, ο θρησκευτικός σεκταρισμός και μια λαϊκή εναλλακτική

Οι πρόσφατες εκλογές στο Ιράκ δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι της χώρας έχουν κουραστεί από ένα πολιτικό σύστημα που παράγει μόνο διαφθορά και ανισότητες.

Τον περασμένο μήνα, στις πρώτες εκλογές στο Ιράκ μετά την ήττα του ISIS στη Μοσούλη, το Σά’ιορουν ή η «Πορεία για Μεταρρυθμίσεις» - μια εκλογική συμμαχία με επικεφαλής τον Σιίτη κληρικό Μουκτάντα ασ-Σαντρ, το Ιρακινό Κομμουνιστικό Κόμμα και αρκετές άλλες μικρότερες ομάδες βρέθηκε στη πρώτη θέση1.

Μετά το Σά’ιορουν ακολούθησε η Συμμαχία της Κατάκτησης (Ι’τιλάφ αλ-Φάτεχ), το πολιτικό τμήμα της Χασντ α-Σα’αμπί (Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης), σιιτικές ισλαμιστικές φονταμενταλιστικές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν, η Συμμαχία Νίκης (Ι’τιλάφ αν-Νασρ), υπό την ηγεσία του σημερινού πρωθυπουργού, Χαϊντέρ αλ-Αμπάντι και τέλος, ο Συνασπισμός του Κράτους Δικαίου (Ι’τιλάφ Ντάουλατ αλ-Κανούν), με επικεφαλής τον πρώην πρωθυπουργό Νούρι αλ Μαλίκι. Πολλοί βουλευτές, μερικοί από τους οποίους ασκούσαν καθήκοντα από τις πρώτες εκλογές μετά την εισβολή το 2005, έχασαν τη θέση τους2. Συνολικά, 215 από τους 329 βουλευτές του κοινοβουλίου εκλέγονται για πρώτη φορά.

Οι εκλογές πυροδότησαν μια σειρά καταγγελιών για νοθεία, ιδιαίτερα από εξέχοντες πολιτικούς ηγέτες, οι οποίοι ανατράπηκαν. Το κοινοβούλιο διέταξε μια καταμέτρηση των ψήφων με το χέρι και την κατάργηση όλων των ψηφοδελτίων που προέρχονται από τις κουρδικές δυνάμεις ασφαλείας, τους εσωτερικά εκτοπισμένους και τους ψηφοφόρους της διασποράς. Επίσης, ψήφισε την αναστολή της εκλογικής επιτροπής και διόρισε εννέα δικαστές στη θέση των επιτρόπων. (Η Επιτροπή δήλωσε ότι θα εφεσιβάλλει την απόφαση.)

Το κίνημα των Σαντριστών -γνωστό για τη σύγκρουσή του με τις αμερικανικές κατοχικές δυνάμεις καθ’ όλη τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000, καθώς και για τη συμμετοχή του σε θρησκευτικά εγκλήματα κατά την ίδια περίοδο- απέρριψε αυτά τα μέτρα. Ο κορυφαίος βοηθός του Σαντρ, ο Ντιά’α αλ-Ασάντι, δήλωσε σε ένα tweet ότι, ενώ θα πρέπει να καταδικαστεί οποιαδήποτε νοθεία ή οι παραβιάσεις κατά την εκλογική διαδικασία, το ζήτημα πρέπει να το διαχειριστούν η εκλογική επιτροπή και το ομοσπονδιακό δικαστήριο. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες ότι ορισμένα κόμματα προσπαθούν να σαμποτάρουν τη νίκη του Σαντρ, κατηγορώντας τους αντιπάλους του για μονοπώληση και χειραγώγηση του κοινοβουλίου.

Οι μετεκλογικές αψιμαχίες έχουν αυξήσει τις εντάσεις σε μια χώρα που είναι ήδη στα άκρα. Στην πορεία προς τις εκλογές, η έδρα του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Βαγδάτη έγινε δυο φορές στόχος με αυτοσχέδιες βόμβες. Μετά τις εκλογές, μια έκρηξη έπληξε το Σαντρ Σίτι, το βασικό προπύργιο του Σαντρ στη Βαγδάτη, σκοτώνοντας δεκαοκτώ άτομα και τραυματίζοντας περισσότερα από ενενήντα. Στις 8 Ιουνίου, μια σειρά από εκρήξεις έπληξαν την πόλη του Κιρκούκ.

Στη συνέχεια, στις 10 Ιουνίου, ο χώρος στον οποίο είχαν αποθηκευτεί οι μισές κάλπες της Βαγδάτης πυρπολήθηκε. Η αποθήκη περιελάμβανε ψηφοδέλτια που προέρχονταν από την σιιτική περιοχή αρ-Ρουσάφα της Βαγδάτης.

Τι βρίσκεται πίσω από τη νίκη του Σαντρ;

Η νίκη της συμμαχίας του Σαντρ «Πορεία για Μεταρρυθμίσεις» πρέπει να διαβάστει με δύο τρόπους. Πρώτον, οι Ιρακινοί εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για το σεκταριστικό πολιτικό σύστημα της χώρας, τις κοινωνικές ανισότητες και τις μειωμένες δημόσιες υπηρεσίες. Σύμφωνα με την κυβέρνηση του Ιράκ, στο απόλυτο επίπεδο φτώχειας έφτασε το 22,5% του συνολικού πληθυσμού το 2014. Άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη ψηλότερα: ορισμένοι ισχυρίζονται ότι σχεδόν 10 εκατομμύρια Ιρακινοί, ή περισσότερο από το ένα τέταρτο της χώρας, ζουν σε ακραία φτώχεια.

Ο δεύτερος σημαντικός λόγος για την πρώτη θέση του Σά’ιορουν είναι η δυσαρέσκεια με την σεκταριστική άρχουσα τάξη, μια συνέπεια της αμερικανικής και της βρετανικής εισβολής3. Η σεκταριστική άρχουσα τάξη αποτελείται από το σύνολο των διαφόρων αρχηγών των πολιτικών κινημάτων με εθνική ή θρησκευτική βάση στη χώρα. Το τμήμα της σιιτικής πολιτικής και οικονομικής ελίτ είναι από το 2003 ο κυρίαρχος παράγοντας, αποσπώντας σχεδόν τον απόλυτο έλεγχο των θεσμών και των πόρων του κράτους. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ιρακινοί Σιίτες είναι μια προνομιούχα κοινότητα - η μεγάλη πλειοψηφία δεν έχει ωφεληθεί οικονομικά από την πολιτική κυριαρχία των ηγετών της και έχει υποφέρει από τη διαφθορά και τη δυσλειτουργία των κρατικών δημόσιων υπηρεσιών.

Από το 2015, Ιρακινοί διαφόρων κοινωνικών, πολιτικών και θρησκευτικών ομάδων ξεκίνησαν μαζικές λαϊκές διαδηλώσεις εναντίον αυτού του συστήματος4. Η συμμαχία μεταξύ των Σαντριστών, του Κομμουνιστικού Κόμματος του Ιράκ και άλλων ομάδων προέκυψε από αυτές τις κινητοποιήσεις, οι οποίες φώναζαν: «Ψωμί, ελευθερία, πολιτικό κράτος (μη-θρησκευτικό).» Το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράκ και άλλες κοσμικές ομάδες διοργάνωσαν εβδομαδιαίες διαμαρτυρίες στην πλατεία Ταχρίρ σε μικρή απόσταση με τα πόδια από την Πράσινη Ζώνη και την έδρα της ιρακινής κυβέρνησης. Οι υποστηρικτές του Σαντρ εντάχθηκαν στις διαδηλώσεις από νωρίς, και το 2016, οι υποστηρικτές του εισέβαλαν την ισχυρά οχυρωμένη Πράσινη Ζώνη και ανέλαβαν προσωρινά τον έλεγχο κυβερνητικών κτιρίων.

Παρόλα αυτά, μια εκλογική συμμαχία μεταξύ των διαφόρων στρατοπέδων διαμαρτυρίας δεν ήταν μια προδιαγεγραμμένη απόφαση. Ο Γενικός Γραμματέας του Ιρακινικού Κομμουνιστικού Κόμματος Ραΐντ Τζαχίντ Φάχμι δήλωσε ότι στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τις εκλογές, το κόμμα του και οι Σαντριστές συμφώνησαν να επικεντρωθούν στα ζητήματα που τους ενώνουν - την καταπολέμηση της ανεργίας και της διαφθοράς, την αντίθεση στις ξένες επιρροές στο Ιράκ – και όχι σε αυτά που τους χωρίζουν: δηλαδή τα δικαιώματα των γυναικών και τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους. Οι Σαντριστές, για παράδειγμα, δεν κινητοποιήθηκαν εναντίον του «νόμου του Τζααφάρι», ο οποίος θα επέτρεπε στις γυναίκες να παντρευονται από την ηλικία των εννέα ετών5.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράκ είχε παρουσιάσει και στο παρελθόν τέτοια ελαττώματα προκειμένου να αποκτήσει πρόσβαση στη λαϊκή βάση των Σαντριστών, η οποία αποτελείται κατά κύριο λόγο από σιιτικές λαϊκές τάξεις. Επίσης, ελπίζει να ωθήσει τον Σαντρ και το κίνημά του -ένα δίκτυο πολιτικών, κοινωνικών, θρησκευτικών και στρατιωτικών φορέων σε όλη τη χώρα -προς μια πιο «πολιτική» θέση (madani). (Πολλοί στο κίνημα του Σαντρ ήταν επίσης δυσαρεστημένοι με τη συμμαχία, επικρίνοντας το σύμφωνο ως μια γέφυρα που οδηγεί πολύ κοντά προς τον κοσμικό χαρακτήρα).

Στο πρόγραμμα εκλογών του, το Σά’ιορουν έδωσε έμφαση στην αντιτρομοκρατία, την καταπολέμηση της διαφθοράς, την εθνική συμφιλίωση και την ενότητα, έναν νέο εκλογικό νόμο, βελτιωμένη διακυβέρνηση και εγγυημένη πρόσβαση στα ανθρώπινα και κοινωνικά δικαιώματα (εκπαίδευση, κοινωνική ασφάλιση, αξιοπρεπή διαβίωση και στέγαση). Το πρόγραμμα δεν είναι καθόλου λεπτομερές, παραμένοντας ασαφές για το πώς θα καταπολεμηθεί η διαφθορά ή ο πολιτικός σεχταρισμός, η στρατικοποίηση της κοινωνίας ή για τις οικονομικές πολιτικές.

Όπως διαπίστωσε η Ιρακινή φεμινίστρια και ερευνήτρια Ζάχρα Άλι και άλλοι, πολλά αριστερά κινήματα και αντι-σεχταριστές διαδηλωτές έχουν επικρίνει αυτή τη συμμαχία με τους Σαντριστές6.7 Ενώ κάποιοι φοβούνται την εργαλιοποίηση και την μονοπώληση από τους Σαντριστές αυτού του κινήματος που προέρχεται από την κοινωνία των πολιτών, άλλοι βλέπουν μια ουσιαστική αντίφαση μεταξύ της «πολιτικής» φύσης των διαμαρτυριών και της θρησκευτικής και ισλαμικής ταυτότητας των Σαντριστών, καθώς και την εμπλοκή τους στην κυβερνητική διαφθορά και τη θρησκευτική βία. Έτσι, ενόψει της αποτυχίας των μαζικών διαμαρτυριών που απαιτούσαν μια μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου που ευνοεί τα μεγάλα κόμματα εξουσίας, πολλοί απλά αποφάσισαν να μποϊκοτάρουν τις εκλογές.

Τα μποϊκοτάζ συνέβαλαν σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά συμμετοχής. Μόνο το 44,52 τοις εκατό του εκλογικού σώματος ψήφισε, το χαμηλότερο από το 2003. Στη Βαγδάτη, η οποία έχει εξήντα εννέα έδρες στο κοινοβούλιο, μόλις 33 τοις εκατό των ψηφοφόρων προσήρθε στις κάλπες.

Μηχανοραφίες

Ο Σαντρ είναι γνωστός για τις δηλώσεις του υπέρ της ιρακινής κυριαρχίας. Μετά την εισβολή του 2003 ήταν η πολιτοφυλακή του στρατού του Μαχντί του Σαντρ, που πραγματοποίησε δύο εξεγέρσεις εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι τον περιέγραφαν τότε ως τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια στο Ιράκ. Ο Σαντρ διέλυσε αργότερα την ομάδα όταν έφυγε για το Ιράν, στη συνέχεια συγκρότησε τις πολιτοφυλακές των Ταξιαρχιών Ειρήνης, το 2014, για να πολεμήσει το Ισλαμικό Κράτος.

Επίσης, κατά το παρελθόν, κατήγγειλε την Τεχεράνη, αντιδρώντας έντονα σε οποιαδήποτε ιρανική πολιτική ή στρατιωτική παρέμβαση στο Ιράκ. Τη νύχτα της ανακοίνωσης των εκλογικών αποτελεσμάτων, οι υποστηρικτές του συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της Βαγδάτης, φωνάζοντας συνθήματα όπως «έξω το Ιράν». Πρόσφατα, όμως, ο Σαντρ έχει μετριάσει τη ρητορική του. Τώρα λέει ότι ως γείτονας, το Ιράν έχει περιφερειακά συμφέροντα να προστατέψει. Απλώς ελπίζει ότι δεν θα παρέμβει στις ιρακινές υποθέσεις. Ζήτησε επίσης από τους υποστηρικτές του να εγκαταλείψουν τις αντι-Ιρανικές προσβολές και προειδοποίησε ότι όσοι συνεχίζουν «θα φέρουν τον πόλεμο και τη βία στο Ιράκ». Ο Σαντρ αναζητά πιθανότατα ένα βαθμό συναίνεσης με το Ιράν και όχι βασικά να αμφισβητήσει την επιρροή του στη χώρα.

Εντούτοις, το Ιράν, το οποίο διαθέτει μεγάλη πολιτική, στρατιωτική και οικονομική δύναμη στο Ιράκ, είδε με επιφύλαξη τον Σαντρ και το Σά’ιορουν. Τον Φεβρουάριο, ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, ο στενότερος σύμβουλος του Ιρανού ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ δήλωσε: «Δεν θα αφήσουμε φιλελεύθερους και κομμουνιστές να κυβερνήσουν το Ιράκ.» Και αμέσως μετά τις εκλογές, η Τεχεράνη ξεκίνησε μια πολιτική επίθεση προσπαθώντας να ενώσει τους συμμάχους της και να εμποδίσει την πορεία του Σαντρ προς στην εξουσία. Όταν συνειδητοποίησε ότι η δυναμική του Σαντρ ήταν υπερβολικά μεγάλη, προσπάθησε να ενσωματώσει τον Σαντρ σε μια συμμαχία Σιιτών που θα μπορούσε να εξουδετερώσει την επιρροή του. Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι θέλουν «μια ισχυρή κυβέρνηση, απαλλαγμένη από την αμερικανική και σαουδαραβική πίεση και από την ξένη παρέμβαση».

Κι άλλες χώρες μηχανοραφούν επίσης. Ο Σαντρ συναντήθηκε με πρέσβεις από όλους τους γείτονες του Ιράκ – την Τουρκία, τη Συρία, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ - εκτός από το Ιράν. Και ο ειδικός αμερικανικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Μπρετ ΜακΓκούρ ταξίδεψε στο Ιράκ για να συνεννοηθεί με διάφορα κόμματα και να επηρεάσει τις συνομιλίες σχηματισμού της κυβέρνησης.

Ο Σαντ, ξαφνικά διπλωμάτης, έχει βρει έναν πιο συμφιλιωτικό τόνο με τη σημερινή ιρακινή κυβέρνηση. Μετά την έκρηξη στο Σαντρ Σίτι, ο κληρικός κάλεσε όλες τις ένοπλες ομάδες να παραδώσουν τα όπλα τους και κήρυξε την περιοχή χωρίς όπλα. Ενώ ο Σαντρ είχε ήδη προτείνει τον περασμένο Δεκέμβριο ότι η πολιτοφυλακή του ήταν έτοιμη να αφοπλιστεί μετά την ήττα του Ισλαμικού Κράτους - και τόνισε ότι η εκστρατεία αφοπλισμού πρέπει να απευθύνεται σε όλες τις ένοπλες ομάδες, όχι μόνο στους οπαδούς του - οι παρατηρήσεις του φαίνεται να είναι ένας πραγματικός κλάδος ελαίας με στόχο την ελάφρυνση των εντάσεων μεταξύ Σαντρ και κυβέρνησης.

Εθνική κυβέρνηση

Επειδή ο Σαντρ δεν συμμετείχε στις εκλογές ο ίδιος, δεν μπορεί να γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός. Αλλά είναι σαφώς η ηγετική δύναμη στις διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης.

Στις 7 Ιουνίου, ο Σαντρ ανακοίνωσε την ίδρυση νέου συνασπισμού με το Κίνημα Χίκμα του Άμμαρ αλ-Χάκιμ και του Σαλίμ αλΤζαμπούρι και το αλ-Ουατανίγια του Αγιάντ Αλλάουι που ονομάστηκε Μεγάλη Εθνική Προστατευτική Πλειοψηφία. Εξέδωσαν έναν σύντομο οδικό χάρτη που περιγράφει τις βασικές αρχές τους, μεταξύ των οποίων είναι η ενίσχυση της ενότητας, της δημοκρατίας και των ελευθεριών του Ιράκ, καθώς και τη δέσμευση για σύνταγμα. Σημείωσαν επίσης την υποστήριξή τους για οικονομικές μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τον ιδιωτικό τομέα και θα ενθαρρύνουν τις επενδύσεις. Με άλλα λόγια, περισσότερος νεοφιλελευθερισμός.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 13 Ιουνίου, ο Σαντρ και ο Χάντι αλ-Αμέρι, επικεφαλής της Συμμαχίας της Κατάκτησης (Ι’τιλάφ αλ-Φάτεχ), ανακοίνωσαν μια συμφωνία των δύο πολιτικών συνασπισμών τους και την έναρξη συνομιλιών για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Ο Σαντρ κατέστησε σαφές ότι αυτή η συμμαχία δεν αναιρεί την προηγούμενη συμφωνία του με το αλ-Ουατανίγια και το Χίκμα. Τα δύο κυριότερα κουρδικά κόμματα, το KDP και το PUK, δήλωσαν από κοινού ότι υποστηρίζουν επίσης τη συμμαχία Αμέρι-Σαντρ. (Αξιωματούχοι της λίστας του αλ-Ουατανίγια δήλωσαν ότι η συμμαχία του Σά’ιορουν με τη Φάτεχ παραβίασε τον συνασπισμό τους με τη λίστα του Σαντρ γιατί αυτοί δεν αποδέχονται «ένοπλες πτέρυγες» - μια σαφή αναφορά στη Φάτεχ).

Παρά τις προσκλήσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων, αυτή η συμμαχία -εκκολαπτόμενη από δύο βασικές προσωπικότητες του σεκταριστικού πολιτικού συστήματος- φαίνεται να αποτελεί συνέχεια του status quo. Πριν από τις εκλογές, ο Σαντρ είχε δηλώσει ότι δεν θα συνεργαστεί πολιτικά με τον Άμμαρ αλ-Χάκιμ και ότι δε θα μοιραστεί μια πλατφόρμα μαζί του. Τώρα είναι κοντά του. Αυτό δεν είναι ένα πλήγμα στον θρησκευτικό σεκταρισμό, αλλά μάλλον η ενίσχυση ενός πολιτικού και οικονομικού συστήματος ανισότητας.

Το ίδιο και με τη συμμαχία του Σαντρ με τον Αμέρι. Αντί να αμφισβητήσει την επιρροή του Ιράν στη χώρα, η συμφωνία την εδραιώνει ενώ παράλληλα εδραιώνει τη θρησκευτική σεκταριστική δυναμική στους κρατικούς θεσμούς. Ο Αμέρι είναι στενός σύμμαχος της Τεχεράνης και πρώην επικεφαλής της οργάνωσης πολιτοφυλακής του Μπαντρ, ο οποίος ελέγχει το υπουργείο Εσωτερικών.

Μια λαϊκή λύση

Οι εκλογές του περασμένου μήνα αποκάλυψαν τη δυσαρέσκεια που έχουν οι απλοί Ιρακινοί με το πολιτικό σύστημα και τους εκπροσώπους του. Γνωρίζουν ότι διάφορα τμήματα της ιρακινής αστικής τάξης έχουν χρησιμοποιήσει τη βιομηχανία πετρελαίου για την οικοδόμηση και την εδραίωση μαζικών δικτύων διαφθοράς, παρόλο που οι ίδιοι υποφέρουν από την ανεργία και τις κακές υπηρεσίες. Γνωρίζουν ότι το πολιτικό σύστημα καθιστά πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα δημοκρατίας, ανισότητας και οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.

Η ελπίδα για ένα πιο εξισωτικό και δημοκρατικό πολιτικό σύστημα δεν βρίσκεται στην εκλογική συμμαχία με επικεφαλής τον Σαντ ή στην μετεκλογική ελίτ που κάνει διαπραγματεύσεις, αλλά στις συνεχιζόμενες λαϊκές διαμαρτυρίες εναντίον του σεχταριστισμού, της διαφθοράς και των νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών. Πολλοί εργαζόμενοι και συνδικαλιστικές οργανώσεις συνέχισαν να απεργούν και να διαδηλώνουν εναντίον της ιδιωτικοποίησης της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν ενάντια στην αποτυχία παροχής βασικών υπηρεσιών όπως το νερό. Η συνεχής αντίσταση των φεμινιστικών και γυναικείων ενώσεων και των ομάδων που αντιτίθενται στον Νόμο του Τζααφάρι ήταν επίσης σημαντική8. Ένα ελπιδοφόρο σημείο για τους αγώνες του τελευταίου μήνα ήταν η επανεκλογή της Ματζίντα αλ-Ταμίμι, η οποία έγινε διάσημη για την καταπολέμηση της διαφθοράς, της κοινωνικής αδικίας και του σεκταρισμού, καθώς και για την απόρριψη του νόμου Τζααφάρι ως υποψήφιας του Σά’ιορουν στη Βαγδάτη.

Οι πρόσφατες εκλογές θα μπορούσαν συνεπώς να αποτελέσουν ένα νέο βήμα για το βάθαιμα της λαϊκής αντίστασης από τα κάτω και για την οικοδόμηση προοδευτικών εναλλακτικών λύσεων απέναντι στην ιρακινή άρχουσα τάξη - μια άρχουσα τάξη που όλο και περισσότερο συμπεριλαμβάνει και τον ίδιο τον Σαντρ.

Μετάφραση: e la libertà

Joseph Daher, «Sadr, Sectarianism, and a Popular Alternative», Jacobin, 21 Ιουνίου 2018 https://www.jacobinmag.com/2018/06/iraq-elections-sairoun-muqtada-al-sadr, αναδημοσίευση: International Viewpoint, 22 Ιουνίου 2018 http://www.internationalviewpoint.org/spip.php?article5582 και سوريا الحرية للأبد – Syria Freedom Forever, 23 Ιουνίου 2018 https://syriafreedomforever.wordpress.com/2018/06/23/sadr-sectarianism-and-a-popular-alternative/

 

Σημειώσεις

1 Alex MacDonald, «Sadrist-Communist alliance set for victory as PM Abadi calls for cooperation», Middle East Eye, 14 Μαΐου 2018, http://www.middleeasteye.net/news/iran-out-iraq-free-jubilation-sadr-communist-alliance-wins-big-592381343

2 Craig Murray, «Why They Invaded», Jacobin, 18 Αυγούστου 2016, https://www.jacobinmag.com/2016/08/chilcot-report-iraq-war-blair-cameron-wmd

3 Greg Shupak, «No More Imperial Crusades», Jacobin, 19 Ιουνίου 2014, https://www.jacobinmag.com/2014/06/no-more-imperial-crusades

4 Βλ. Joseph Daher, «Ιράκ: οι άνεμοι της ελπίδας», e la libertà, 29 Αυγούστου 2015 [Σημείωση του e la libertà] https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5%CE%B8]

5 Bethan McKernan, «Iraqi politicians propose law to let girls as young as nine marry», Independent, 14 Νοεμβρίου 2017, https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iraq-law-nine-year-old-girl-marry-child-marriage-women-group-a8054111.html

6 Zahra Ali, «L’Irak cherche à tourner la page ouverte par l’invasion américaine», OrientΧΧΙ, 6 Ιουνίου 2018, https://orientxxi.info/magazine/l-irak-cherche-a-tourner-la-page-ouverte-par-l-invasion-americaine,2494

7 Miriam Younes, «Left-Wing Alliances and Political Contestation in Lebanon and Iraq», Rosa Luxemburg Stiftung, 6 Ιουνίου 2018, https://www.rosalux.de/en/news/id/38931/left-wing-alliances-and-political-contestation-in-lebanon-and-iraq/

8 Safaa Khalaf «“Al Jaffaari” Civil Status Law Drives Iraqi Women Back to Female Bondage Age», السفير العربي, Απριλίου 16, 2018, http://assafirarabi.com/en/20883/2018/04/16/al-jaffaari-civil-status-law-drives-iraqi-women-back-to-female-bondage-age/

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 26 Ιουνίου 2018 00:58
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.