Κυριακή, 29 Ιουλίου 2018 11:27

Οι γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αμφισβήτησης του εξτρεμισμού στο Ιντλίμπ της Συρίας

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Leila Al Shami

Οι γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αμφισβήτησης του εξτρεμισμού στο Ιντλίμπ της Συρίας

Τον Μάιο, το SMART News Agency, μια αντιπολιτευόμενη ενημερωτική ιστοσελίδα, κυκλοφόρησε σε βίντεο μια έκθεση σχετικά με την εκπαιδευτική και διοικητική διαφθορά στο πανεπιστήμιο του Ιντλίμπ. Το Πανεπιστήμιο βρίσκεται υπό τη διοίκηση της Συριακής Κυβέρνησης Σωτηρίας, την πολιτική πτέρυγα της πανίσχυρης ισλαμιστικής σκληροπυρηνικής ομάδας Χαγιά’ατ Ταχρίρ ασ-Σαμ (HTS) η οποία κυριαρχεί σε ένα μεγάλο τμήμα της επαρχίας που ελέγχεται από τους αντάρτες. Ένας από τους ερωτηθέντες ήταν μια νεαρή μητέρα που ονομάζεται Φατίμα Ιντρίς. Εκτοπισμένη από την Χομς στο Ιντλίμπ, ο Φατίμα είναι φοιτήτρια στο Ινστιτούτο ΜΜΕ του πανεπιστημίου. Οι ρητές επικρίσεις της προκάλεσαν τη σύλληψή της από τον HTS, προκαλώντας οργή από ακτιβιστές και διαδηλώσεις από φοιτητές1. Η Φατίμα απελευθερώθηκε από την κράτηση δύο εβδομάδες αργότερα, πιθανώς ως αποτέλεσμα της δημόσιας πίεσης. Η περίπτωσή της χρησιμεύει ως ένα παράδειγμα της συνεχιζόμενης τοπικής αντίστασης σε αυταρχικές ένοπλες ομάδες, στην οποία οι γυναίκες βρίσκονται συχνά στο προσκήνιο.

Η απελευθέρωση του Ιντλίμπ από το καθεστώς Άσαντ προκάλεσε έκρηξη στις δημιουργικές προσπάθειες του τοπικού πληθυσμού για αυτοδιοίκηση στις κοινότητές του καθώς αποσύρθηκαν οι κρατικοί θεσμοί. Η κοινωνία των πολιτών που βασίζεται στις αξίες της συμμετοχής χωρίς αποκλεισμούς αναπτύχθηκε. Ωστόσο, οι πρακτικές των σκληροπυρηνικών μαχητικών ομάδων απειλούν αυτές τις ελευθερίες που κερδήθηκαν με δυσκολίες. Ο HTS (επίσημα η Νούσρα που συνδέονταν με την Αλ Κάιντα) προσπάθησε να αναλάβει τα θεσμικά όργανα πολιτικής διακυβέρνησης και να ελέγξει τη βασική παροχή υπηρεσιών και την διέλευση των συνόρων, οδηγώντας σε πολύ αυξημένο καταναλωτικό κόστος για υπηρεσίες και αγαθά. Κατέστειλε τους ακτιβιστές και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Οι συγκρούσεις μεταξύ του HTS και του Τζάμπχατ Ταχρίρ Σουρία (JTS), ενός συνασπισμού που περιλαμβάνει τις ομάδες Σαλαφιστών μαχητών Νουρεντίν αζ-Ζίνκι και Άχραρ ασ-Σαμ, έχουν αυξήσει περαιτέρω την εχθρότητα του πληθυσμού του Ιντλίμπ. Οι επιδρομές των ανταρτών είχαν ως αποτέλεσμα πολλούς αμάχους θύματα, καθώς και μια σειρά από συλλήψεις και δολοφονίες με πολιτικά κίνητρα. Σύμφωνα με το 24CR, μια ομάδα που παρακολουθεί την αντίσταση των πολιτών στις εξτρεμιστικές ομάδες, αυτό έχει οδηγήσει σε «ακραία δημόσια αγανάκτηση στο βαθμό που οι ντόπιοι πολίτες θεωρούν τώρα αυτά κόμματα ως κατοχικές δυνάμεις και τόσο αυταρχικά όσο οι δυνάμεις του Άσαντ»2.

Ωστόσο, η παρουσία μιας ζωντανής κοινωνίας των πολιτών στο Ιντλίμπ επέτρεψε στον πληθυσμό να αμφισβητήσει την κυριαρχία του HTS πάνω στις πολιτικές υποθέσεις και να προστατεύσει τα λαϊκά δικαιώματα. Συνεχείς διαμαρτυρίες πραγματοποιούνται εναντίον του HTS οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν ως αποτέλεσμα την εκδίωξή του από τις κοινότητες, όπως συνέβη στο Σάρακεμπ. Περισσότεροι από 400 τοπικοί ακτιβιστές δημιούργησαν το Σπίτι του Al-Idlibi προκειμένου να συντονίσουν την αντίσταση τους στον έλεγχο του HTS και να ζητήσουν την αποστρατικοποίηση των κοινοτήτων τους, διοργανώνοντας εκστρατείες ενημέρωσης και δημόσιες διαδηλώσεις3. Πολλά τοπικά συμβούλια (πολιτικές διοικητικές μονάδες που κυβερνούν τις απελευθερωμένες περιοχές) έχουν εκδώσει ανακοινώσεις που απορρίπτουν την εξουσία της ομάδας. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση σχετικά με την αντίσταση στο Ιντλίμπ (αναφέροντας μια μελέτη που διεξήχθη τον Ιούλιο του 2017), «το 77% των ερωτηθέντων διαφώνησε με τον HTS και άλλες ομάδες Σαλαφιστών στο Ιντλίμπ, το 73% απέρριψε τα συμβούλια του HTS στο Ιντλίμπ. Σχεδόν όλοι τους πίστευαν ότι ο HTS είναι ενάντια στους στόχους της επανάστασης»4.

Οι γυναίκες έχουν επηρεαστεί δυσανάλογα από τις προσπάθειες του HTS να ρυθμίσει την πολιτική ζωή και να επιβάλει μια νέα δικτατορία. Κάποιες διαταγές, που φαινομενικά εκδίδονται στο όνομα του νόμου της Σαρία και επιβάλλονται από τη θρησκευτική αστυνομία του HTS, γνωστή ως «Σαουΐντ Αλ-Χαΐρ», περιλαμβάνουν αυστηρούς κώδικες για τις γυναίκες, εμποδίζοντας την ανάμειξη ανδρών και γυναικών στα λεωφορεία και απαιτώντας από τις χήρες να μετακινούνται με έναν Mahram (στενό αρσενικό συγγενή). Τέτοια μέτρα έχουν επίσης προκαλέσει διαδηλώσεις από την τοπική κοινότητα. Στο στρατόπεδο Farouq για χήρες στο βόρειο Ιντλίμπ, οι γυναίκες διαμαρτυρήθηκαν ενάντια στην απόφαση να τους επιβληθεί ένας Μάχραμ5. Οι γυναίκες στην πόλη Ιντλίμπ σχημάτισαν εθελοντικές ομάδες οι οποίες πραγματοποίησαν επισκέψεις σε γυναίκες για να αντιμετωπίσουν τις εξτρεμιστικές απόψεις και αντιτάχθηκαν σε γυναίκες ιεροκήρυκες που επέβαλαν συμμόρφωση με το νόμο της Σαρία. Τέτοιες δραστηριότητες πέτυχαν να απομακρύνουν αυτές τις προβληματικές γυναίκες ιεροκήρυκες από την κοινότητα6.

Η αντίσταση των γυναικών στον εξτρεμισμό απαιτεί την οργάνωση των γυναικών και αυτό μπορεί να αποτελέσει πρόκληση στις πιο συντηρητικές και παραδοσιακές κοινότητες, όπου ο ρόλος των γυναικών συχνά υποβιβάζεται στην ιδιωτική σφαίρα. Υπάρχουν περισσότερα από 150 τοπικά συμβούλια στην επαρχία Ιντλίμπ, πολλά από τα οποία έχουν εκλέξει δημοκρατικά τα μέλη τους στις πρώτες αυτές εκλογές σε διάστημα τεσσάρων δεκαετιών κυριαρχίας των Άσαντ. Ενώ οι γυναίκες συχνά στερούνται ηγετικών ρόλων στα τοπικά συμβούλια, το τοπικό συμβούλιο του Ιντλίμπ δημιούργησε ένα γραφείο χειραφέτησης των γυναικών, το οποίο εργάζεται για την ευαισθητοποίηση των γυναικών σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα και στηρίζει την αύξηση της συμμετοχής τους στις δημόσιες υποθέσεις. Σε μια έκθεση σε βίντεο που παρήγαγε η εκστρατεία προάσπισης των Σύριων γυναικών Liberated-T, οι γυναίκες που συμμετέχουν στο τοπικό συμβούλιο περιγράφουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν από τους άνδρες στην κοινότητά τους. Σύμφωνα με μια γυναίκα που συμμετείχε στη συνέντευξη, «Η χειραφέτηση των γυναικών στην κοινωνία μας είναι πολύ δύσκολη. Η βία και η καταπίεση που υφίστανται οι γυναίκες είναι ένα τεράστιο εμπόδιο για στη συμμετοχή τους στην κοινωνία. Προχωράμε με μικρά βήματα με την ελπίδα να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου οι γυναίκες θα μπορούν να συμμετάσχουν πλήρως»7.

Για τον σκοπό αυτό έχουν δημιουργηθεί επίσης κέντρα γυναικών. Η μη κυβερνητική οργάνωση υπό συριακή ηγεσία, Γυναίκες Τώρα για την Ανάπτυξη, έχει δύο κέντρα στο Ιντλίμπ, ένα από τα οποία διαθέτει ένα Ίντερνετ καφέ για γυναίκες. Διαχειρίζεται προγράμματα γυναικείας διοίκησης και πολλές από τις αποφοίτους της εργάζονται σε τοπικά συμβούλια. Το πρώτο κέντρο της στο Ιντλίμπ ιδρύθηκε το 2014 στη Μά’αρατ αν-Νούμαν και διευθύνεται από τη Μούζνα αλ-Τζούντι, μια γυναίκα ηλικίας 30 ετών, μητέρα δύο παιδιών και πτυχιούχο τεχνολόγο μηχανικό. Το 2016 το κέντρο συμμετείχε στις προετοιμασίες για τις εκλογές του τοπικού συμβουλίου8. Στην πόλη Καφρανμπέλ το Κέντρο Mazaya δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013 από την Γάλια Ραχάλ προκειμένου να διδάξει επαγγελματικές δεξιότητες στις γυναίκες, επιτρέποντάς τους να επιτύχουν οικονομική ανεξαρτησία, να συζητήσουν θέματα δικαιωμάτων των γυναικών και να αμφισβητήσουν τις αυξανόμενες απειλές που δημιουργούν οι ριζοσπαστικές ισλαμιστικές ομάδες9. Σήμερα ο Οργανισμός Mazaya λειτουργεί οκτώ κέντρα στην επαρχία Ιντλίμπ καθώς και ιατρικές κλινικές και ένα γυναικείο περιοδικό. Τέτοιες δραστηριότητες προκάλεσαν την οργή των εξτρεμιστών. Στις 10 Νοεμβρίου 2014 το κέντρο δέχτηκε εμπρηστική επίθεση από μια άγνωστη ομάδα και λίγο αργότερα η Γάλια επέζησε μιας απόπειρας δολοφονίας. Το κέντρο είχε προηγουμένως δεχτεί επίθεση και κατεστράφηκε από τους μαχητές της Τζάμπχατ αν-Νούσρα τον Ιανουάριο του 2014.

Η συριακή επανάσταση πρόσφερε περισσότερες ευκαιρίες στις γυναίκες να εργαστούν έξω από το σπίτι. Αυτό οφείλεται εν μέρει στις συνθήκες πολέμου, όπου οι άνδρες συχνά απουσίαζαν και δεν μπορούσαν να στηρίξουν τις οικογένειές τους. Στις δυνάμεις πολιτικής άμυνας των Λευκών Κρανών υπάρχουν πολλές γυναίκες εθελόντριες και λειτουργούν γυναικείες μονάδες στο Ιντλίμπ οι οποίες παρέχουν ιατρικές υπηρεσίες για γυναίκες καθώς και εκπαίδευση για πρώτες βοήθειες και νοσηλεία. Η πλειοψηφία των υπαλλήλων της Ένωσης Επαναστατικών Γραφείων είναι γυναίκες και έχουν προσφέρει μαθήματα κατάρτισης για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης σε γυναίκες πολίτες δημοσιογράφους. Ένας από τους δημοφιλέστερους τοπικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς στο Ιντλίμπ, το Radio Fresh, βρίσκεται επίσης σε σύγκρουση με τις ριζοσπαστικέςς ισλαμιστικές ομάδες. Όταν οι μαχητές της Νούσρα απαγόρευσαν τη μουσική και τις γυναίκες παρουσιάστριες, δήθεν για παραβίαση του Ισλάμ, ο ραδιοφωνικός σταθμός μετέδιδε τους θορύβους των ζώων και τις ψηφιακά ανακατασκευασμένες φωνές γυναικών, για να ακούγονται σαν αντρικές σε μια σαρκαστική πράξη ανυπακοής. Τα γραφεία του ραδιοφώνου δέχτηκαν επίθεση από τη Νούσρα και την ISIS και οι ακτιβιστές που συμμετείχαν αντιμετώπισαν απόπειρες δολοφονίας και συλλήψεις. Συνεχίζουν όμως να εκπέμπουν.

Η ύπαρξη εξτρεμιστικών μαχητικών ομάδων στην επαρχία Ιντλίμπ είναι η δικαιολογία που δίνει το καθεστώς και οι Ρώσοι σύμμαχοί του για τις συνεχείς αεροπορικές επιθέσεις. Ωστόσο, αυτές οι αεροπορικές επιδρομές, οι οποίες συνήθως στοχεύουν σε κατοικημένες περιοχές και σε ζωτικής σημασίας πολιτικές υποδομές και που σκοτώνουν κυρίως άνδρες, γυναίκες και παιδιά, δημιουργούν το χάος και την απελπισία μέσα στα οποία αναπτύσσονται οι εξτρεμιστικές ομάδες. Η παρουσία τέτοιων ομάδων παρέχει επίσης το επιχείρημα για τη διακοπή της χρηματοδότησης από χορηγούς προς τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών λόγω του φόβου ότι μπορεί να καταλήξει σε λάθος χέρια. Ωστόσο, η αντίσταση στον εξτρεμισμό διεξάγεται με επιτυχία από τις τοπικές κοινότητες που διαθέτουν ισχυρά δίκτυα της κοινωνίας των πολιτών και όπου, το κυριότερο, συμμετέχουν ενεργά γυναίκες των οποίων τα δικαιώματα απειλούνται περισσότερο. Μια σοβαρή πολιτική εναντίον του εξτρεμισμού θα απαιτούσε τον τερματισμό των βομβαρδισμών των αμάχων και τη συνέχιση της χρηματοδότησης καθώς και την υποστήριξη των γυναικείων ομάδων της κοινωνίας των πολιτών.

Μετάφραση: e la libertà

Στα αγγλικά: Leila Al Shami, «Women are at the forefront of challenging extremism in Idlib», Chatham House, Ιούλιος 2018. Αναδημοσίευση: Leila’s blog, 5 Ιουλίου 2018 και Alliance of Middle Eastern Socialists, 9 Ιουλίου 2018. 

Στα ισπανικά: Leila Al Shami, «Las mujeres a la vanguardia de la lucha contra el extremismo en Idlib», Flores en Daraya, 8 Ιουλίου 2018. 

Σημειώσεις

1 Φοιτητές του πανεπιστημίου του Aleppo Free University διαμαρτύρονται για τη σύλληψη της Fatima Idris, Μάιος 2018: https://www.youtube.com/watch?v=05xNBz6t3F8

2 24CR, «The Enemy Brothers’ War in Idlib», Ιούνιος 2018, https://24cr.org/wp-content/uploads/2018/06/The-Enemy-Brothers-War.pdf

3 Julia Taleb, «Syrians roll back extremism in Idlib without military intervention», 23 Μαΐου 2017 https://wagingnonviolence.org/feature/syrians-roll-back-extremism-idlib/

4 The Syria Campaign and Peace Direct, «Idlib Lives: The untold story of heroes», Μάιος 2018 https://idliblives.org/

5 Οι χήρες του Enab Baladi απορρίπτουν στην απόφαση της «Κυβέρνησης Σωτηρίας» να ζήσουν με έναν Mahram, 19 Δεκεμβρίου 2017, στα αραβικάhttps://www.enabbaladi.net/archives/192498?so=related

6 Julia Taleb, ό.π.

7 Liberated-T, «Local Council Women», Δεκέμβριος 2017 https://www.youtube.com/watch?v=3958a3RPcNU

8 Liberated-T, «Muzna Al Jundi», Ιούνιος 2018 http://www.liberated-t.com/?p=1311&lang=en

9 Alaa Nassar and Alice Al Maleh, «Civil society activist defies war and Islamist intimidation in her efforts to empower women», Syria Direct, 25 Απριλίου 2018, http://syriadirect.org/news/civil-society-activist-defies-war-and-islamist-intimidation-in-her-efforts-to-empower-women/#.WuMjbjJqbP8.twitter

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 29 Ιουλίου 2018 11:46
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.