Σάββατο, 22 Σεπτεμβρίου 2018 15:55

Δεν υπάρχει δικαιολογία: Το Ιντλίμπ και η Αριστερά

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Leila Al Shami

Δεν υπάρχει δικαιολογία: Το Ιντλίμπ και η Αριστερά

Το Σάββατο οι αεροπορικές επιδρομές του καθεστώτος και της Ρωσίας εντατικοποιήθηκαν στο Ιντλίμπ σε αυτό που φαίνεται να είναι ένα προοίμιο της αναμενόμενης εδώ και καιρό εκστρατείας για την ανάκτηση του ελέγχου της επαρχίας.

Μόλις μια μέρα πριν, χιλιάδες Σύριοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά βγήκαν στους δρόμους σε περισσότερες από 120 πόλεις κωμοπόλεις και χωριά στις εναπομείνασες απελευθερωμένες περιοχές με το σύνθημα «η αντίσταση είναι η επιλογή μας»1.

Διαδήλωσαν για τη ζωή τους. Το Ιντλίμπ φιλοξενεί σήμερα τρία εκατομμύρια ανθρώπους, το ένα τρίτο των οποίων είναι παιδιά. Από τον σημερινό πληθυσμό, πάνω από το ήμισυ έχει εκτοπιστεί ή εκδιωχθεί βίαια στην επαρχία από αλλού. Οι επιλογές τους για να ξεφύγουν από την επίθεση είναι περιορισμένες. Τα σύνορα είναι κλειστά και δεν υπάρχουν ζώνες ασφαλείας. Δεν θέλουν να εκτοπισθούν βίαια από τα σπίτια τους. Στις διαμαρτυρίες πολλοί κρατούσαν πλακάτ που απέρριπταν τις πρόσφατες εκκλήσεις του απεσταλμένου του ΟΗΕ Στέφαν Ντε Μιστούρα να μεταφερθούν οι πολίτες σε ελεγχόμενες από το καθεστώς περιοχές, όπου θα μπορούσαν να εξαφανιστούν σε θαλάμους βασανιστηρίων ή να αντιμετωπίσουν αναγκαστική στρατολόγηση, όπως συνέβη και με άλλους πριν από αυτούς2. Η «συμφιλίωση» στο συριακό πλαίσιο σημαίνει μια επιστροφή στην υποταγή, την ταπείνωση και την τυραννία.

Μέσα από πλακάτ και συνθήματα, ο στόχος των διαδηλώσεων ήταν σαφής: να αποτρέψουν μια επίθεση από το καθεστώς και τους υποστηρικτές του, να δείξουν στον κόσμο ότι υπάρχουν άμαχοι στο Ιντλίμπ των οποίων οι ζωές τώρα απειλούνται και να επιβεβαιώσουν ότι συνεχίζουν να αρνούνται την εξουσία του Άσσαντ. «Ασ-σιά’αμπ γιουρίντ ισκά’ατ αν-νιζάμ» (ο λαός θέλει την πτώση του καθεστώτος) ήχησε μέσα από τα πλήθη, θυμίζοντας τις πρώτες μέρες της εξέγερσης. Δεν διαμαρτύρονταν μόνο για τον εγχώριο φασισμό, αλλά και για τους ξένους ιμπεριαλισμούς -αυτούς της Ρωσίας και του Ιράν- οι οποίοι υποστήριξαν τον δικτάτορα στην εκστρατεία του για να εξαλείψει την εσωτερική αντιπολίτευση.

Ωστόσο, για άλλη μια φορά οι εκκλήσεις των Σύριων αντιπολεμικών διαδηλωτών αγνοήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την δυτική «αντιπολεμική αριστερά». Αντί να ζητήσουν να σταματήσουν οι βομβιστικές επιθέσεις ή να υποστηρίξουν τα θύματα του πολέμου, πολλοί επέλεξαν να «τσιμπήσουν» στην αφήγηση του καθεστώτος -«Πόλεμος κατά της τρομοκρατίας»- ότι ο στόχος της επίθεσης είναι να εξαλείψει τους τζιχαντιστές μαχητές. Τέτοιες ψευδαισθήσεις θα έπρεπε να είχαν διαλυθεί το Σάββατο. Το νοσοκομείο Σαμ στο χωριό Χας, στο νότιο Ιντλίμπ, έγινε στόχος για βόμβες βαρελιού και βλήματα πυραύλων, που το έθεσαν εκτός λειτουργίας. Το νοσοκομείο είχε εγκατασταθεί, σε μια σπηλιά, σε μια μάταιη τελικά προσπάθεια να προστατεύθει από τον εναέριο βομβαρδισμό. Σύμφωνα με την Ένωση Ιατρικών Φορέων και Οργανισμών Αρωγής, τρία νοσοκομεία, δύο Κέντρα Πολιτικής Άμυνας και ένα σύστημα ασθενοφόρων δέχθηκαν επίθεση στις 6 και 7 Σεπτεμβρίου στο Ιντλίμπ και στην βόρεια Χάμα, αφήνοντας χιλιάδες χωρίς πρόσβαση στην ιατρική περίθαλψη3.

Οι εξτρεμιστικές ομάδες έχουν παρουσία στο Ιντλίμπ - μερικές έχουν σταλεί από το ίδιο το καθεστώς μετά την εκκένωση τους από αλλού. Ο Χα’ιάτ Ταχρίρ Ασ-Σαμ (HTS) που στο παρελθόν συνδεόταν με την Αλ Κάιντα κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της επαρχίας με 10.000 μαχητές. Παρόλα αυτά, ο HTS απέτυχε να κερδίσει υποστήριξη από ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού, που αντιστέκεται συνεχώς στην παρουσία της ομάδας και στην σκληροπυρηνική ιδεολογία της4. Στις διαδηλώσεις της περασμένης Παρασκευής στην πόλη Ιντλίμπ, ο HTS πυροβόλησε με πραγματικά πυρά για να διαλύσει τη διαδήλωση. Το πλήθος στράφηκε γρήγορα εναντίον των μαχητών που τους αποκάλεσε σαμπίχα (μια προσβολή που κάποτε προοριζόταν μόνο για τους κακοποιούς του καθεστώτος) και φωνάζοντας «Τζουλάνι φύγε» - αναφέροντας τον αρχηγό της ομάδας5.

Πολλοί στην «αριστερά» ισχυρίζονται ότι από έναν πληθυσμό τριών εκατομμυρίων ατόμων δεν έχουν απομείνει «καλοί τύποι» για να υποστηριχθούν. Ή πιστεύουν ότι η παρουσία μερικών χιλιάδων εξτρεμιστών είναι αρκετή δικαιολογία για να ισοπεδωθεί το Ιντλίμπ και να τιμωρηθούν συλλογικά οι κάτοικοί του. Η αόρατη πλειοψηφία των Σύριων που δεν χρησιμοποιούν όπλα για να ασκήσουν εξουσία απορρίπτονται ως άσχετοι. Επιλέγουν να αγνοήσουν εκείνους που αντιστέκονται σε όλες τις μορφές αυταρχισμού6 και έχουν αφοσιωθεί στη δημιουργία ενός καλύτερου μέλλοντος για τις οικογένειές τους, τις κοινότητες και την κοινωνία γενικότερα. Παρουσιάζουν ένα απροσδόκητα απλοποιημένο δίπολο, στο οποίο η επιλογή είναι μεταξύ του Άσαντ και της Αλ Κάιντα, σαν η σύγκρουση και ο βαθιά ριζωμένος κοινωνικός αγώνας να ήταν ένας ποδοσφαιρικός αγώνας μεταξύ δύο πλευρών. Η πλευρά που υποστηρίζουν είναι ένα φασιστικό καθεστώς -επειδή τουλάχιστον είναι «κοσμικό»- ένα καθεστώς το οποίο ψεκάζει με αέρια τα παιδιά για να πεθαίνουν στον ύπνο τους, λειτουργεί στρατόπεδα θανάτου στα οποία οι αντιφρονούντες βασανίζονται μέχρι θανάτου και το οποίο έχει κατηγορηθεί από τον ΟΗΕ για «έγκλημα εξόντωσης». Όποιος αντιστέκεται στην επιστροφή στον έλεγχο του καθεστώτος παρουσιάζεται ως εχθρός και ένας θεμιτός στόχος για επίθεση. Η ελευθερία, η δημοκρατία, η κοινωνική δικαιοσύνη, η αξιοπρέπεια - είναι στόχοι τους οποίους πρέπει να επιδιώκουν μόνο οι δυτικοί. Οι υπόλοιποι θα πρέπει να βγάλουν τον σκασμό.

Σε αυτήν την απειλητική και ρατσιστική εικόνα για τον κόσμο, όλοι είναι είτε μέλη της Αλ Κάιντα είτε συμπαθούντες. Το γεγονός ότι υπάρχουν γυναίκες σε αυτές τις συντηρητικές, αγροτικές κοινότητες που δεν ντύνονται όπως αυτοί, ή πρέπει να ξεπεράσουν με θάρρος πολλά εμπόδια και απειλές για την ασφάλειά τους για να συμμετάσχουν στη δημόσια σφαίρα (όπως έκαναν στις διαμαρτυρίες της περασμένης Παρασκευής) παρουσιάζεται ως απόδειξη κλήσης προς την τρομοκρατία, η οποία δικαιολογεί από μόνη της την εξαφάνισή τους. Αντί να δείξουν αλληλεγγύη με τις θαρραλέες γυναίκες στο Ιντλίμπ7 που αντιστέκονται τόσο στο καθεστώς όσο και σε άλλες εξτρεμιστικές ένοπλες ομάδες και αγωνίζονται για να ξεπεράσουν τα βαθιά εδραιωμένα παραδοσιακά και πατριαρχικά κοινωνικά πρότυπα, θα προτιμούσαν να υποστηρίξουν ένα κράτος που έστειλε πολιτοφυλακές για τη διεξαγωγή εκστρατειών μαζικού βιασμού στις κοινότητες των διαφωνούντων, που εισάγει αρουραίους στους κόλπους των γυναικών κρατουμένων. Η αποανθρωποποίηση των Συρίων ήταν τόσο εμπεριστατωμένη που πολλοί δυσκολεύονται να πιστέψουν ότι ανάμεσα στο χάος και τους πολέμαρχους μπορεί στην πραγματικότητα να υπάρχουν κοινά ανθρώπινα όντα άξια υποστήριξης - άνθρωποι σαν «εμάς».

Είναι δύσκολο να καταλάβουμε πώς καταστροφικές εκστρατείες βομβιστικών επιθέσεων που πραγματοποιούνται από το συριακό κράτος και τη Ρωσία σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές, οι οποίες έχουν σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες, μπορούν να αγνοούνται από όποιον ισχυρίζεται ότι είναι «κατά του πολέμου». Φαίνεται ότι οι ζωές των Σύριων έχουν νόημα μόνο αν καταστραφούν από δυτικές βόμβες. Ο σημερινός «αντιιμπεριαλισμός» χρησιμοποιείται συχνά ως κάλυμμα για την υποστήριξη των ολοκληρωτικών καθεστώτων, από ανθρώπους αρκετά προνομιούχους ώστε να μην έχουν βιώσει ποτέ τι είναι να ζεις κάτω από αυτά. Δεν ικανοποιούνται με το να αγνοούν τα εγκλήματα πολέμου και τις άλλες μαζικές φρικαλεότητες, κάνουν προσπάθειες να απαλλαγούν οι δράστες από την ευθύνη και αρνούνται ότι έχουν συμβεί φρικαλεότητες. Θεωρίες συνωμοσίας, οι οποίες συχνά προέρχονται από ρωσικά ή ακροδεξιά μέσα ενημέρωσης, κυκλοφορούν για «αποπροσανατολιστικές» χημικές επιθέσεις για να ξεπλύνουν τα εγκλήματα του καθεστώτος και να δικαιολογούν τη στόχευση αμάχων και διασωστών. Η Συρία έχει γίνει ένα θέμα συζήτησης στα πλαίσια της επιδίωξης πολιτικών κερδών, χωρίς να υπάρχει μια δεύτερη σκέψη για τους κινδύνους που δημιουργούν στην πραγματική ζωή των ανθρώπων τέτοιες ψευδείς κατηγορίες ή στον βαθύ πόνο και στην αδικία που προκαλείται στα θύματα.

Στο πρόσφατο βιβλίο της, Αδικαιολόγητο: η δημοκρατία, η αντεπανάσταση και η ρητορική του αντιιμπεριαλισμού [Rohini Hensman, Indefensible: Democracy, Counter-Revolution and the Rhetoric of Anti-imperialism], η Ροχινί Χένσμαν ρωτάει: «Πώς χρησιμοποιήθηκε η ρητορική του αντιιμπεριαλισμού για την υποστήριξη των αντιδημοκρατικών αντεπαναστάσεων σε όλο τον κόσμο;» Υποστηρίζει ότι υπάρχουν τρία είδη «ψευδο-αντιιμπεριαλιστών». Οι πρώτοι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι «η Δύση πρέπει να είναι ο μοναδικός καταπιεστής σε όλες τις καταστάσεις», ένας «δυτικοκεντρισμός» που τους κάνει να αγνοούν το γεγονός ότι και σε άλλα μέρη του κόσμου οι άνθρωποι έχουν επίσης αυτενέργεια και ότι μπορεί να την χρησιμοποιήσουν τόσο για να καταπιέσουν τους άλλους όσο και για πολεμήσουν την καταπίεση». Η δεύτερη κατηγορία αποτελείται από «νεοσταλινικούς» που «θα υποστηρίξουν οποιοδήποτε καθεστώς υποστηρίζεται από τη Ρωσία, ανεξάρτητα από το πόσο δεξιό πολιτικά μπορεί να είναι». Η τρίτη «αποτελείται από τυράννους και ιμπεριαλιστές, δράστες εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονιών και επιθετικότητας, οι οποίοι, μόλις αντιμετωπίσουν έναν υπαινιγμό κριτικής από τη Δύση, ισχυρίζονται αμέσως ότι επικρίνονται επειδή είναι αντιιμπεριαλιστές.»

Για να υποστηρίξει το επιχείρημά της, η Χένσμαν δίνει λεπτομερή επισκόπηση του πραγματικού αντιιμπεριαλισμού σε αντίθεση με τον «ψευδο-αντιιμπεριαλισμό» μέσω μελέτης των περιπτώσεων από τη Ρωσία και την Ουκρανία, τη Βοσνία και το Κοσσυφοπέδιο, το Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία. Δείχνει πώς οι αυτοαποκαλούμενοι αριστεροί υποστήριξαν επανειλημμένα τα αυταρχικά καθεστώτα ενάντια στους δημοκρατικούς λαϊκούς αγώνες, διέδωσαν τον αντιμουσουλμανικό φανατισμό, έχτισαν τακτικές συμμαχίες με τους φασίστες, διέδωσαν θεωρίες συνωμοσίας και κρατική προπαγάνδα του Κρεμλίνου και ασχολήθηκαν με την άρνηση της γενοκτονίας και της θηριωδίας και την προσβολή των θυμάτων. Το εξαίρετο βιβλίο της, το οποίο αξίζει να διαβαστεί ευρέως, είναι μια έγκαιρη υπενθύμιση ότι οι αφηγήσεις που διαδόθηκαν γύρω από τη Συρία, όπου η άκρα αριστερά παπαγαλίζει τα επιχειρήματα της ακροδεξιάς και τοποθετεί την «γεωπολιτική» πάνω από τους αγώνες και τις ζωές των ανθρώπων είναι το έμβλημα μιας πολύ ευρύτερης πάθησης.

Καθώς οι βόμβες πέφτουν βροχή πάνω στο Ιντλίμπ, λίγοι Σύριοι περιμένουν να δουν μαζικές διαμαρτυρίες σε όλο τον κόσμο που θα υποστηρίξουν τον αγώνα τους ή που θα υπερασπιστούν τις ζωές τους. Αυτοί που διεκδικούν μια «διεθνιστική» πολιτική τούς έχουν εγκαταλείψει και έχουν υποχωρήσει στον απομονωτισμό ή, χειρότερα, στην απολογία του φασισμού. Χωρίς να αντιμετωπίσουμε αυτά τα θέματα, η προοπτική οικοδόμησης ενός διεθνούς κινήματος εναντίον του αυταρχισμού, του ιμπεριαλισμού, του πολέμου και του καπιταλισμού φαίνεται απίθανη. Εν τω μεταξύ, μπορούμε να περιμένουμε ότι οι φρίκες που οδήγησαν τον κόσμο να φωνάξει «ποτέ ξανά» θα συμβούν ξανά και ξανά και ξανά.

Μετάφραση: e la libertà

Leila Al Shami, «Indefensible: Idlib and the left», 14 Σεπτεμβρίου 2018, Leila’s blog, 14 Σεπτεμβρίου 2018.

Σημειώσεις

1 «Evidence and gains of the return of demonstrations demanding the overthrow of Assad to the north of Syria», Call Syria, 7 Σεπτεμβρίου 2018.

2 «Eastern Ghouta under the Duress or Recruitment and Arrest Raids», عنب بلدي - Enab Baladi, 7 Σεπτεμβρίου 2018.

3 Najah Allouch, «Six Medical and Civil Facilities Attacked in Past Two Days», Union of Medical Care and Relief Organizations, 8 Σεπτεμβρίου 2018.

4 Leila Al Shami, «What next for Idlib?», Leila’s blog, 5 Σεπτεμβρίου 2018.

5 Βίντεο: «HTS transgressors shoot at demonstrators in Idlib», Youtube, 7 Σεπτεμβρίου 2017,

6 Julia Taneb, «Syrians roll back extremism in Idlib without military intervention», Waging Non Violence, 23 Μαΐου 2017. 

7 Leila Al Shami, «Women are at the forefront of challenging extremism in Idlib», Leila’s blog, 5 Ιουλίου 2018. [Leila Al Shami, «Οι γυναίκες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αμφισβήτησης του εξτρεμισμού στο Ιντλίμπ της Συρίας», e la libertà, 29 Ιουλίου 2018] 

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2018 20:59
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.