Δευτέρα, 29 Αυγούστου 2016 13:30

Νταράγια

Κατηγορία Μέση Ανατολή

«داريا يا روح الثورة ونبض كل ثائر»: «Ντάραγια: η ψυχή της επανάστασης και ο παλμός της καρδιάς κάθε επαναστάτη»

Leila Al Shami

Νταράγια

Τέσσερα χρόνια μετά την απελευθέρωσή της, η κατά βάση αγροτική πόλη της Νταράγια, σε στρατηγική θέση κοντά στην πρωτεύουσα, έπεσε στα χέρια του συριακού καθεστώτος. Έγινε συμφωνία για εκκένωση της πόλης από 4.000-8.000 αμάχους που απέμειναν από ένα πληθυσμό 80.000 πριν την εξέγερση. Οι ντόπιοι μαχητές, που υπερασπίστηκαν τόσο θαρραλέα την πόλη τους, θα πάνε στο Ιντλίμπ και θα ενταχθούν εκεί στην αντίσταση.

Οι κάτοικοι της Νταράγια γνωρίζουν ότι μπορεί να μην επιστρέψουν ποτέ στα σπίτια τους. Οι φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν στα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης έδειξαν ότι οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στους τάφους των αγαπημένων τους για να τους αποχαιρετήσουν. Κυριαρχεί ο φόβος ότι υπάρχει σχέδιο μόνιμης εκκαθάρισης των οχυρών της αντίστασης και σε προηγούμενες συμφωνίες εκκένωσης, ακόμα και σ’ εκείνες που έγιναν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, πολλοί συνελήφθησαν από το καθεστώς και δεν τους ξανάδε ποτέ κανείς.

Αλλά οι κάτοικοι της Νταράγια είναι απελπισμένοι. Πριν από λίγες ημέρες, μια ομάδα γυναικών έστειλε μια επιστολή προς τον κόσμο1. Περιέγραφαν φριχτές συνθήκες. Μια επιβεβλημένη από το καθεστώς πολιορκία 1.368 ημερών, έχει εμποδίσει την εισαγωγή τροφίμων και ιατρικών προμηθειών. Οι άνθρωποι λιμοκτονούσαν. Περιέγραψαν τις καθημερινές επιθέσεις του καθεστώτος που έριξε πάνω από 9.000 βόμβες-βαρέλια στην πόλη, καθώς και τα διεθνώς απαγορευμένα δηλητηριώδη αέρια και ναπάλμ. Το νοσοκομείο έγινε στόχος και τέθηκε εκτός λειτουργίας. Η αγροτική γη, η μοναδική πηγή διατροφής, κάηκε και καταστράφηκε σκόπιμα. Οι γυναίκες ζήτησαν από τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει δράση για τον τερματισμό της βίας και την άρση της πολιορκίας. Αυτή η επιστολή ήρθε ύστερα από μήνες διαδηλώσεων από γυναίκες και παιδιά με τα ίδια αιτήματα2. Το πρώτο και μοναδικό κομβόι βοήθειας έφτασε στην πόλη τον Ιούνιο του 2016. Περιείχε φάρμακα, κουνουπιέρες και βρεφικό γάλα σε σκόνη, αλλά όχι τρόφιμα. «Δεν μπορούμε να πάρουμε φάρμακα με άδειο στομάχι», έγραφε ένα πανό σε μια διαδήλωση λίγαμέσωςο αργότερα.

Εκείνοι που φεύγουν την Νταράγια, φεύγουν σαν ήρωες. Η Νταράγια είναι μια εμβληματική πόλη για τους Σύριους επαναστάτες. Ήταν ένα κέντρο για την ανάπτυξη της σκέψης και της πρακτικής της μη βίαιης αντίστασης και ενέπνευσε την πολιτική ανυπακοή σε ολόκληρη τη χώρα. Και παρά την τρομακτική καταστολή που υπέστη η πόλη, είχε αξιοσημείωτη επιτυχία στην πρακτική της τοπικής αυτονομίας. Η επαναστάτρια ακτιβίστρια Ραζάν Ζεϊτουνέχ, η οποία κι η ίδια απήχθη το 2013, είπε πως «η Νταράγια ήταν ένα αστέρι και πριν την επανάσταση και κατά τη διάρκειά της. Αυτό που έχτισαν οι νέοι άνδρες και οι νέες γυναίκες της πόλης χρειάστηκε τεράστιες προσπάθειες και οδήγησε σε ένα μικρό υποδειγματικό μοντέλο για το μέλλον της Συρίας, αυτό που ονειρευτήκαμε. Ο ακτιβισμός στην πόλη ποτέ δεν έπαψε να μας εκπλήσσει ούτε για ένα λεπτό… Στην Νταράγια, τα πλακάτ που ζητούσαν συνύπαρξη συνέχιζαν να κρατιούνται ψηλά, ακόμα κι όταν ολόκληρη η χώρα βυθιζόταν στην απελπισία έπειτα από κάθε νέα σφαγή»3.

Το 2011, όταν ξεκίνησε η εξέγερση, αναδύθηκε γρήγορα μια τοπική επιτροπή συντονισμού για την οργάνωση αντικαθεστωτικών διαμαρτυριών. Η επιτροπή έδινε έμφαση στη σημασία του αγώνα χωρίς βία και μοίρασε φυλλάδια, που ζητούσαν μια δημοκρατική Συρία και ισότητα μεταξύ όλων των θρησκευτικών και εθνοτικών ομάδων. Καθώς οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούσαν σε ένδειξη αλληλεγγύης, οι διαδηλωτές βάδιζαν κρατώντας λουλούδια και έδιναν μπουκάλια με νερό στις δυνάμεις ασφαλείας, που στάλθηκαν για να τους πυροβολήσουν. «Ο στρατός και ο λαός είναι ένα», φώναζαν.

Ένας από αυτούς που αναμείχθηκαν με την τοπική επιτροπή συντονισμού ήταν ο 26χρονος ράφτης Γιγιάθ Ματάρ. Κέρδισε το προσωνύμιο «Μικρός Γκάντι» για την αφοσίωσή του στην ειρηνική αντίσταση. Ο Γιγιάθ συνελήφθη από τις δυνάμεις ασφαλείας στις 6 Σεπτεμβρίου 2011. Λίγες μέρες αργότερα, το ακρωτηριασμένο του σώμα επιστράφηκε στην οικογένειά του και στην έγκυο σύζυγό του. Σε μια από τις τελευταίες αναρτήσεις του στο Facebook, ο Γιγιάθ έγραφε: «Επιλέξαμε μη βία όχι από δειλία ή αδυναμία, αλλά από ηθική πεποίθηση. δεν θέλουμε να φτάσουμε στη νίκη καταστρέφοντας τη χώρα»4.

Οι αρχές της μη βίαιης αντίστασης που επηρέασαν τη νεολαία της Νταράγια είχαν προϊστορία στην πόλη. Ασύνηθες για τη Συρία, ένα αστυνομοκρατούμενο κράτος που καταστέλλει την ανεξάρτητη οργάνωση, μια ομάδα νεαρών ανδρών και γυναικών ηλικίας 15 και 25 ετών δημιούργησαν την Ομάδα Νεολαίας της Νταράγια το 1998. Είχαν μελετήσει το Κοράνι υπό τον θρησκευτικό λόγιο Αμπντούλ Άκραμ ασ-Σάκκα. Ο Ασ-Σάκκα προωθούσε την κοινωνική και πολιτική ελευθερία και ενθάρρυνε την ελεύθερη σκέψη μεταξύ των μαθητών του. Εξαιτίας των φιλελεύθερων ιδεών του, θεωρούνταν αμφιλεγόμενος μεταξύ των Σύριων ουλεμάδων, (θρησκευτικές αρχές). Καλούσε τις γυναίκες να διαλέγουν οι ίδιες τους συζύγους τους και υποστήριζε ότι η εκπαίδευση των γυναικών ήταν πιο σημαντική από το αν φοράνε μαντίλα ή όχι. Εισήγαγε τους μαθητές τους στο έργο του Τζαουάντ Σαΐντ, ενός ισλαμιστή λόγιου που προωθούσε τη μη βίαιη σκέψη και πρακτική μέσω των παραδόσεων του Κορανίου, καθώς και στη διδιασκαλία του Γκάντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Το έργο του Ασ-Σάκκα προσέλκυσε την προσοχή των Αρχών και φυλακίστηκε το 2003 και το 2011. Υπό την καθοδφήγησή του η Ομάδα Νεολαίας της Νταράγια οργάνωσε δράσεις όπως καθαρισμός των δρόμων της πόλης τους, μποϊκοτάζ αμερικανικών προϊόντων και ριψοκίνδυνες καμπάνιες ενάντια στη δωροδοκία και τη διαφθορά. Το 2002 διαδήλωσαν εναντίον της ισραηλινής εισβολής στο προσφυγικό στρατόπεδο Τζενίν και το 2003 διοργάνωσαν διαμαρτυρίες (χωρίς κυβερνητική άδεια) εναντίον της εισβολής των ΗΠΑ στο Ιράκ. Η δραστηριότητα αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη 24 μελών της ομάδας. Μερικοί αφέθηκαν ελεύθεροι σύντομα, αλλά η πλειοψηφία τους καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών έως τεσσάρων ετών5.

Οι ειρηνικές διαδηλώσεις δέχτηκαν βίαιη καταστολή. Τα λουλούδια συναντούσαν τις σφαίρες, οι διαδηλωτές συλλαμβάνονταν μαζικά και φυλακίζονταν. Τον Αύγουστο του 2012, ύστερα από σφοδρό βομβαρδισμό, συριακά στρατεύματα εισέβαλαν στην πόλη και διέπραξαν μια από τις χειρότερες σφαγές του καθεστώτος. Περίπου 400 άνδρες, γυναίκες και παιδιά έχασαν τη ζωή τους σε δολοφονίες με τη μορφή εκτελέσεων. Όσοι επιχείρησαν να διαφύγουν κυνηγήθηκαν και πυροβολήθηκαν. Οι σοροί των νεκρών σάπιζαν στους δρόμους ή πετάχτηκαν σε μαζικούς τάφους.

Σε μια σκηνή που θα επαναλαμβανόταν ασταμάτητα, ορισμένοι Δυτικοί σχολιαστές κοιτούσαν να απαλλάξουν το καθεστώς από την κατηγορία. Ο διάσημος δημοσιογράφος Ρόμπερτ Φισκ επισκέφθηκε την Νταράγια λίγο μετά τη σφαγή, ενσωματωμένος στα στρατεύματα του καθεστώτος. Ανέφερε ότι η κατάσταση προέκυψε αποτέλεσμα σύλληψης ομήρων από τον Ελεύθερο Στρατό και μιας ανταλλαγής κρατουμένων που πήγε στραβά, αναφέρονταςε πηγές που έλεγαν ότι τα θύματα ήταν συγγενείς κυβερνητικών υπαλλήλων. Η τοπική επιτροπή συντονισμού της Νταράγια εξέδωσε μια έντονη καταδίκη6 εναντίον του ρεπορτάζ του Φισκ. Δεν είχαν ακούσει ποτέ για την ιστορία ανταλλαγής κρατουμένων, αμφισβήτησαν αν οι ερωτηθέντες ήταν ελεύθεροι να πουν την αλήθεια με την παρουσία στρατιωτών του καθεστώτος και επέκριναν τον Φισκ για το ότι δεν συναντήθηκε με ακτιβιστές της αντιπολίτευσης7.

Η Νταράγια απελευθερώθηκε από ντόπιους αντάρτες τον Νοέμβριο του 2012. Καθώς το κράτος αποσύρθηκε, οι κάτοικοι δημιούργησαν ένα τοπικό συμβούλιο για να διαχειριστεί τις υποθέσεις της πόλης. Ένας από τους εμπλεκόμενους ήταν ο αναρχικός Ομάρ Αζίζ, ο οποίος ενθάρρυνε επαναστάτες Σύριους να οργανώσουν τις κοινότητές τους ανεξάρτητα από το κράτος Άσαντ και να δουλέψουν για την προώθηση μιας κοινωνικής επανάστασης. Παρά τις τεράστιες προκλήσεις, το τοπικό συμβούλιο της Νταράγια είχε αξιοσημείωτη επιτυχία. Ίδρυσε πολυάριθμα γραφεία παροχής υπηρεσιών σε πολίτες, μεταξύ των οποίων υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης, νομικές υπηρεσίες και δημόσιες σχέσεις (διατηρούν μια εξαιρετική ιστοσελίδα). Ένα γραφείο αρωγής έστησε μια κουζίνα που σερβίρει σούπα τρεις φορές τη μέρα, αν και η συχνότητα αυτή μειώθηκε λόγω της πολιορκίας. Το συμβούλιο επίσης προσπάθησε να αναπτύξει αυτάρκεια, καλλιεργώντας φασόλια, σπανάκι και σιτάρι. Μια ιατρική υπηρεσία επιβλέπει το υπαίθριο αυτοσχέδιο νοσοκομείο, που προσφέρει βοήθεια στους άρρωστους και τραυματίες. Ένα γραφείο υπηρεσιών είναι υπεύθυνο για τη διάνοιξη εναλλακτικών δρόμων, όταν οι βασικές αρτηρίες είναι απροσπέλαστες λόγω αεροπορικών επιθέσεων ή κτιρίων που κατέρρευσαν.

Το Τοπικό Συμβούλιο στόχευε επίσης στην ένωση πολιτικών και στρατιωτικών προσπαθειών. Η Νταράγια είναι από τις λίγες κοινότητες, όπου το τοπικό Σώμα του Ελεύθερου Στρατού αποτελεί τμήμα της οργανωτικής δομής του Συμβουλίου και υπόκειται σε έλεγχο τοπικής αυτοδιοίκησης. Επαναστάτριες οργάνωσαν το περιοδικό Enab Baladi για να συζητούν γεγονότα που συμβαίνουν στην κοινότητά τους και τη Συρία πιο ανοιχτά και για να προωθήσουν την πολιτική ανυπακοή. Ακτιβιστές κατασκεύασαν μια υπόγεια βιβλιοθήκη8, ώστε οι κάτοικοι να συνεχίσουν την εκπαίδευσή τους.

Ο λαός της Νταράγια πλήρωσε ακριβό τίμημα για το όνειρο της ελευθερίας του. Για τέσσερα χρόνια, υπερασπίστηκαν την αυτονομία τους από το κράτος του Άσαντ και συνέχιζαν παρά τους βομβαρδισμούς, παρά την πολιορκία πείνας. Ο αγώνας τους θα μνημονεύεται και θα τιμάται από Σύριους επαναστάτες παντού.

Μετάφραση: e la libertà

Leila Al Shami, «Daraya», Leila’s blog, 26 Αυγούστου 2016 και «Daraya, Symbol of Non-Violent Revolution and Self-Determination, Falls to the Syrian Regime», Global Voices, 26 Αυγούστου 2016 

Σημειώσεις

1 «On napalm and starvation: An open letter to the world from the women of Daraya», Middle East Eye, 31 Αυγούστου 2016

2 «Daraya - break the siege protest», Youtube, 24 Μαρτίου 2016

3 Αναφέρεται στο «Daraya: the town that shames the world», The Syria Campaign, Μάρτιος 2016

4 Αναφέρεται στο: Mohja Kahf, «Water bottles & roses: Choosing non-violence in Daraya», Mashallah News, 21 Νοεμβρίου 2011

5 Περισσότερες πληροφορίες: Mohja Kahf, «Water bottles & roses: Choosing non-violence in Daraya», Mashallah News, 21 Νοεμβρίου 2011

7 Η Αμερικανίδα πολεμική ανταποκρίτρια Τζανίν ντι Τζιοβάνι μπήκε επίσης στη Ντάραγια (ανεξάρτητα από το καθεστώς) λίγες μέρες μετά τη σφαγή. Δίνει έναν τρομερό απολογισμό στο εξαιρετικό βιβλίο της, Το πρωί που ήρθαν να μας πάρουν (Τζανίν ντι Τζιοβάνι, Το πρωί που ήρθαν να μας πάρουν. Αναποκρίσεις από τον πόλεμο στη Συρία, Δώμα, Αθήνα 2018).

8 Borzou Daragahi, Sarah Dadouch, «This What A Syrian Citys First Free Library Looks Like», BuzzFeedNews, 4 Φεβρουαρίου 2016

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 04 Ιανουαρίου 2019 13:43
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.