Τετάρτη, 06 Νοεμβρίου 2019 15:28

Η τουρκική εισβολή: Τελευταίο βήμα στην καταστροφή της συριακής επανάστασης από τη Ρωσία

Κατηγορία Μέση Ανατολή

Michael Karadjis

Η τουρκική εισβολή: Τελευταίο βήμα στην καταστροφή της συριακής επανάστασης από τη Ρωσία

Πώς έδωσε ο Ερντογάν τη βορειοανατολική Συρία στο καθεστώς Άσαντ χωρίς αυτό να ρίξει ούτε ένα πυροβολισμό

Στις 6 Οκτωβρίου, το τουρκικό καθεστώς του Ταγίπ Ερντογάν ξεκίνησε την εισβολή του στη βορειοανατολική Συρία, την οποία είχε εξαγγείλει εδώ και καιρό, με στόχο την εκδίωξη των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) από μια παραμεθόρια περιοχή πλάτους 30 χιλιομέτρων και στη συνέχεια ξεφορτωθεί περίπου 3,5 εκατομμύρια Σύριους πρόσφυγες σε ένα έδαφος από το οποίο θα έχει εκδιωχθεί ο ντόπιος πληθυσμός. Η συμφωνία του Ερντογάν με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν κατοχυρώνει μια νίκη τόσο για τον Ερντογάν όσο και για τον Σύριο τύραννο Μπασάρ Ασάντ, οι οποίοι θα μοιράσουν μεταξύ τους τα εδάφη που κατέχουν οι SDF.

Η Τουρκία και οι Κούρδοι

Η Τουρκία, μαζί με το Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία, έχουν για πάρα πολλά χρόνια καταπιέσει τους κουρδικούς πληθυσμούς τους. Στην αντίσταση του στην τουρκική καταπίεση, ο κουρδικός λαός στη νοτιοανατολική Τουρκία αντιμετώπισε εκτεταμένη κρατική βία κατά τη διάρκεια δεκαετιών στρατιωτικών καθεστώτων, αναγκάζοντάς τους να ακολουθήσουν τη πορεία του ένοπλου αγώνα στη δεκαετία του 1980, υπό την ηγεσία του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK). Τις επόμενες δύο δεκαετίες, περίπου 40.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν, στη συντριπτική πλειοψηφία τους από τον πόλεμο για την καταστολή της εξέγερσης που εξαπέλυσε το τούρκικο κράτος.

Ωστόσο, το PKK, όπως και πολλοί αγώνες στο πλαίσιο της κρατικής τρομοκρατίας, συχνά λειτουργούσε με αμείλικτο τρόπο, κερδίζοντας στην επίσημη ρητορική των καταπιεστών, τον ίδιο χαρακτηρισμό του «τρομοκράτη» με τους αντάρτες της Συρίας, την παλαιστινιακή αντίσταση, τους ιρλανδούς μαχητές της ελευθερίας,  και άλλους . Εντούτοις, αν και είναι εξαιρετικά υποκριτικό όταν η ταμπέλα αυτή χρησιμοποιείται από τους υποστηρικτές της τουρκικής τρομοκρτίας, οι εγκληματικές πράξεις του ΡΚΚ (μεταξύ των οποίων και η φίμωση των αντίπαλων κουρδικών οργανώσεων) συνέβαλαν στην αποξένωση του από ένα μεγάλο μέρος της τουρκικής εργατικής τάξης, το οποίο επομένως χειραγωγείται πιο εύκολα από την κρατική προπαγάνδα.

Η κυριότερη δύναμη των SDF στη Συρία είναι το Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (PYD), το συριακό τμήμα του ΡΚΚ και η πολιτοφυλακή του, οι Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG). Οι Σύριοι Κούρδοι βίωσαν μια σκληρή καταπίεση κάτω από τη δικτατορία του Ασάντ και εκατοντάδες χιλιάδες στερήθηκαν την ιθαγένεια. Αν και ο ισχυρισμός της Τουρκίας ότι οι YPG-SDF αποτελούν μια «απειλή» για την ασφάλεια της Τουρκίας είναι γελοίος και ψευδής –οι YPG δεν έχουν ρίξει ποτέ ούτε ένα πυροβολισμό πέρα από τα σύνορα– είναι αλήθεια ότι η κουρδική αυτονομία που κατέκτησαν οι SDF στη βορειοανατολική Συρία είναι «απειλή» μέσω του παραδείγματος που θέτει για τους Κούρδους στην Τουρκία.

Μόνο ένα μέρος της συριακής σφαγής...

Αυτή η βάναυση εναέρια και χερσαία επίθεση εναντίον του κουρδικού και του αραβικού άμαχου πληθυσμού είναι απλώς ένα ακόμα πεδίο τρομοκρατίας μέσα στη γενοκτονική σφαγή που έχει κατακλύσει τη Συρία για σχεδόν 9 χρόνια, της οποίας περίπου το 95 τοις εκατό διαπράχθηκε από τη φασιστική δικτατορία του Μπασάρ αλ Ασάντ, υποστηριζόμενη από τους Ρώσους ιμπεριαλιστές αφέντες του, οι οποίοι συμμετείχαν μαζί με τον Άσαντ, στη βροχή του θανάτου από τον ουρανό και τις ομάδες θανάτου που έστειλε το ιρανικό θεοκρατικό καθεστώς. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες δολοφονίες πραγματοποιήθηκαν από το ISIS και από τις βομβιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ που βοήθησαν τις SDF να διώξουν το ISIS από την ανατολική Συρία.

Πράγματι, οι τελευταίοι 6 μήνες μιας ιδιαίτερα βίαιης μαζικής ανθρωποκτονίας και εκδιώξεων που πραγματοποίησαν ο Άσαντ και η Ρωσία στη βορειοδυτική Συρία τράβηξαν ελάχιστα την προσοχή των διεθνών μέσων μαζικής ενημέρωσης. Πολλά από τα οποία μόλις που παρατήρησαν ότι οι Σύριοι βομβαρδίζονται.

Εγκλήματα πολέμου

Η επιθετικότητα της Τουρκίας οδήγησε τουλάχιστον 160.000 ανθρώπους να φύγουν από τα σπίτια τους1, ενώ οι κουρδικές υγειονομικές αρχές ισχυρίζονται ότι περίπου 218 άνθρωποι σκοτώθηκαν από τα μέσα Οκτωβρίου2. Παρόλο που τα περισσότερα ΜΜΕ μιλούν για Κούρδους ως θύματα, η περιοχή που βρίσκεται υπό τον έλεγχο των SDF είναι πολυεθνική, έτσι τα θύματα είναι Κούρδοι, Άραβες, Ασσύριοι και άλλοι. Το κύριο πεδίο της τουρκικής επιχείρησης είναι η περιοχή η οποία κατά το μεγαλύτερο μέρος της είναι μη κουρδική κατά μήκος των συνόρων μεταξύ της κυρίως αραβικής πόλης Τελ Αμπιάντ και της μικτής αραβο-κουρδικής πόλης Ρας Αλ-Άιν / Σερέ Κανίγιε. Ωστόσο, οι τουρκικοί βομβαρδισμοί είχαν επίσης ως στόχο τις SDF στις κατά βάση κουρδικές πόλεις όπως το Κομπάνι και το Καμισλί, σκοτώνοντας και ακρωτηριάζοντας δεκάδες πολίτες.

Σοβαρά εγκλήματα πολέμου έχουν επίσης διαπραχθεί στην περιοχή, κυρίως εναντίον των Κούρδων. Στην έκθεσή της στις 18 Οκτωβρίου, η Διεθνής Αμνηστία ανέφερε ότι «οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις και ο συνασπισμός των ένοπλων ομάδων της Συρίας που υποστηρίζονται από την Τουρκία επέδειξαν μια επαίσχυντη αδιαφορία για την ζωή των αμάχων3, πραγματοποιώντας σοβαρές παραβιάσεις και εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένων εκτεταμένων δολοφονιών και παράνομων επιθέσεων που σκότωσαν και τραυμάτισαν αμάχους». Η δολοφονία της Χεβρίν Χαλάφ του Κουρδικού Κόμματος Μέλλον4, που συνοδεύτηκε από τη βιντεοσκόπηση της βεβήλωσης του σώματός της και η εκτέλεση ενός νεαρού Κούρδου5, είναι δύο περιπτώσεις απολύτως επαίσχυντων και σαδιστικών εγκλημάτων. Ποιες ακριβώς είναι αυτές οι συμμορίες που τα διέπραξαν θα εξεταστεί παρακάτω.

Ενάντια σε κάθε επιλεκτική αλληλεγγύη

Μετά την εισβολή της Τουρκίας, διατυπώθηκαν τρεις κύριες αντιδράσεις από την αριστερά και τον προοδευτικό κόσμο των μη Ασαντιστών (οι υποστηρικτές του φασισμού του Άσαντ και του Ρώσου Λευκού, ρατσιστή6, συμμάχου του δεν μπορούν να θεωρηθούν αριστεροί ή προοδευτικοί, αλλά δυστυχώς υπάρχει αυτή η σύγχυση).

Πρώτον, έχουμε τις φωνές που δικαίως καταδικάζουν την εισβολή της Τουρκίας, αλλά προέρχονται από ανθρώπους και οργανώσεις που ποτέ δεν καταδίκασαν, ή το έκαναν σπάνια, τη σφαγή που πραγματοποίησαν οι Άσαντ / Ρωσία / Ιράν, ή δεν εξέφρασαν οποιαδήποτε αλληλεγγύη στα θύματά τους. Αυτό σχετίζεται μερικές φορές με έναν έντονο ρομαντισμό για τις SDF (ο οποίος συνδέενται μερικές φορές με την επικρατούσα δυτική επιλεκτική αλληλεγγύη προς τους Κούρδους αλλά όχι προς τους Άραβες), σε συνδυασμό με ένα ακραίο επίπεδο (συχνά ισλαμοφοβικής) δαιμονοποίησης όλων των συριακών αντάρτικων ρευμάτων. Όταν ο συριακός λαός ζητούσε μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων που θα τον προστάτευε από τον γενοκτονικό βομβαρδισμό του Άσαντ, κταγγέλθηκε από πολλούς δυτικούς αριστερούς ως εργαλείο του δυτικού ιμπεριαλισμού. Αλλά όταν οι SDF δέχονταν την πλήρους κλίμκας υποστήριξη της αμερικανικής αεροπορικής δύναμης για 5 χρόνια, πολλοί από τους ίδιους αυτούς ανθρώπους παρέμειναν σιωπηλοί ή ακόμη και την υποστήριξαν και καταδίκασαν τις ΗΠΑ για την απόσυρση. Εν τω μεταξύ, οι διαδηλώσεις που καταδικάζουν την τουρκική εισβολή ζητούν μια ζώνη απαγόρευσης πτήσεων!7 Αυτό γίνεται ακόμα πιο έντονο από την πλήρη σιωπή πολλών κατά τη διάρκεια των τελευταίων 6 μηνών των δολοφονικών αεροπορικών βομβαρδισμών του ελεγχόμενου από τους αντάρτες Ιντλίμπ που πραγματοποιούν το καθεστώς του Άσαντ και η Ρωσία8. Πολλοί Σύριοι που παρακολουθούν την διαφορία της παγκόσμια αριστερά γι’ αυτά που υποφέρουν επί 9 χρόνια βρίσκουν αυτή την άκρως επιλεκτική αλληλεγγύη ανυπόφορη9.

Δυστυχώς, αυτό οδηγεί σε αντανακλαστικό λάθος μεταξύ ορισμένων Σύριων της αντιπολίτευσης και των υποστηρικτών τους: στην υποστήριξη της εισβολής. Εν μέρει αυτό πηγάζει από τον ρόλο της Τουρκίας στο παρελθόν ως ένθερμου υποστηρικτή της συριακής εξέγερσης (ένας ρόλος που σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείφθηκε καθώς ο Ερντογάν έγινε ο καλύτερος σύντροφος του Πούτιν γύρω στο 2016), με την Τουρκία να δέχεται 3,5 εκατομμύρια πρόσφυγες από το σφαγείο του Ασάντ (τους οποίους ο Εντρογάν, τώρα σε συμμαχία με τους πρώην αντιπάλους του, το φασιστικό MHP, θέλει να πετάξει πίσω οπουδήποτε στη Συρία) και στις ίδιες τις παραβάσεις των SDF (κάτι το οποίο οδηγεί σε λανθασμένη δαιμονοποίησή τους ως «Ασαντιστές»). Ακόμα κι αν επρόκειτο να τα παραδεχτούμε όλα αυτά χωρίς επιφυλάξεις, ποια είναι η στοιχειώδης αλληλεγγύη προς τον άμαχο πληθυσμό που αναζητά σωτηρία κατά δεκάδες χιλιάδες; Θα έρθει το τουρκικό καθεστώς, ένας ιστορικός καταπιεστής των Κούρδων, να «ελευθερώσει» τους Σύριους Κούρδους από την «καταπίεση των SDF»;

Η τρίτη αντίδραση είναι εκείνη από ανθρώπους που για χρόνια υπήρξαν αλληλέγγυοι προς τον Συριακό λαό εναντίον του Ασαντ και οι οποίοι καταδικάζουν τώρα την επίθεση της Τουρκίας από την άποψη10 της συνεπούς αλληλεγγύης11, «σε αλληλεγγύη προς τους αμάχους εκεί και κατά των βάρβαρων τουρκικών επιδρομών εναντίον τους», σύμφωνα με τα λόγια του Σύριου επαναστάτη Φιράς Αμπντουλλάχ12. Ως κορυφαίος Σύριος επαναστάτης και πολιτικός κρατούμενος του καθεστώτος Άσαντ, ο Γιασσίν αλ-Χατζ Σάλεχ αναφέρει:

«Ο πόλεμος της Τουρκίας “Άνοιξη της Ειρήνης” είναι μια συνέχεια των πολέμων των Ασαντικών, του Ιράν, της Ρωσίας, των Αμερικανών και των Ισραηλινών στη Συρία, και με κανένα τρόπο δεν υπάρχει ρήξη μαζί τους. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια νέα πηγή πολέμου και έναν επιπλέον τάφο των προσδοκιών για μια νέα βιώσιμη Συρία. Οι Σύριοι υποτακτικοί του νέου πολέμου της Τουρκίας συνεχίζουν την πορεία των Ασαντικών και των πολέμων των προστατών τους. Όχι στη συντριβή της επανάστασης των Σύριων. Όχι στο όνομά μας, αλήτες!»13

Ένα παγκόσμιο αριστερό και προοδευτικό κίνημα δεν είναι τίποτα εάν η αλληλεγγύη του δεν μπορεί να είναι συνεπής.

Ένα μικρό ιστορικό υπόβαθρο

Οι Άραβες και οι Κούρδοι συμμετείχαν κατά δεκάδες χιλιάδες στις μαζικές συγκεντρώσεις εναντίον του Ασάντ σε ολόκληρη τη βόρεια Συρία το 2011, αλλά αυτή η αλληλεγγύη διασπάστηκε εξαιτίας ενός πολύπλοκου φάσματος αιτιών στις οποίες το άρθρο αυτό δεν μπορεί να αναφερθεί. Οι πολιτικοί περιορισμοί των κυριότερων ομάδων της αντιπολίτευσης και των ανταρτών υπό αραβική ηγεσία, τόσο της κοσμικής εθνικιστικής και της ισλαμικής, όσο και της ηγεσίας του ελεύθερου Συριακού Στρατού (FSA), καθώς και των κυριότερων κουρδικών ομάδων, ιδιαίτερα του PYD-YPG, εξέτρεψαν από την πορεία της αυτή την ενότητα ενάντια στο καθεστώς.

Ενώ η Συριακή επανάσταση απελευθέρωσε σημαντικά μέρη της Συρίας από το καθεστώς, το PYD-YPG ξεκίνησε τη δική του «επανάσταση στη Ροζάβα» στα κυριότερα κουρδικά κέντρα της βόρειας Συρίας, απ’ τα οποία αποσύρθηκε ο Άσαντ, προκειμένου να επικεντρωθεί στη συντριβή της μεγαλύτερης επανάστασης. Ενώ το σχέδιο Ροζάβα είναι τόσο εξιδανικευμένο όσο και δαιμονοποιημένο, συνδυάζει εν συντομία μια σειρά εξαιρετικά προοδευτικών πτυχών με ατέλειες και περιορισμούς – όπως και άλλα πεδία της Συριακής επανάστασης. Είναι μια πράξη κουρδικής αυτονομίας και η έκφραση, ανεξάρτητα από τα προβλήματά της, της συμμετοχής του κουρδικού λαού στην ευρύτερη επανάσταση. Ωστόσο, το PYD-YPG δεν το είδε ποτέ έτσι και κρατήθηκε σε απόσταση από τη σύγκρουση μεταξύ του καθεστώτος και των ανταρτών από την αρχή14. Αυτές οι διαιρέσεις τελικά κατέστησαν δεκτικές τόσο τις αντάρτικες όσο και τις κουρδικές ηγεσίες στις αυξανόμενες πιέσεις των διαφόρων εξωτερικών δυνάμεων που παρεμβαίνουν στη Συρία με τις δικές τους ατζέντες, όπως είναι η Τουρκία, η Ρωσία, οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι χώρες του Κόλπου.

Η Τουρκία έγινε ένας από τους βασικούς υποστηρικτές του FSA και των Σύριων αντάρτων, ειδικά επειδή η αγριότητα του Άσαντ οδήγησε 3,5 εκατομμύρια πρόσφυγες στην Τουρκία. αλλά αυτό επέτρεψε επίσης στην Τουρκία να ασκήσει πιέσεις στους αντάρτες συμμάχους της με την αντι-κουρδική ατζέντα της. Εν τω μεταξύ, όταν οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο εναντίον του ISIS το 2014, επέλεξαν τις YPG ως συνεργάτη τους στην περιοχή, παρόλο που οι Σύριοι αντάρτες βρισκόταν κι αυτοί σε πόλεμο με το ISIS. Οι ΗΠΑ ήθελαν να πολεμήσουν μόνο το ISIS και όχι το καθεστώς Άσαντ, ενώ οι αντάρτες πολεμούσαν και τα δύο. Οι SDF σχηματίστηκαν από τις YPG με έναν αριθμό μικρών αραβικών ανταρτικών ομάδων που συμφώνησαν σε αυτή την απαίτηση των ΗΠΑ. Αυτό οδήγησε σε αυξανόμενη σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας και ΗΠΑ και η Τουρκία στράφηκε ολοένα και περισσότερο προς μια διπλωματική συνεργασία μαζί με τη Ρωσία και το Ιράν, παρά το γεγονός ότι βρισκόταν σε αντίθετες πλευρές στη Συρία.

Η ξφνική απόσυρση του Τραμπ από τη βορειοανατολική Συρία και η προδοσία των SDF συμμάχων των ΗΠΑ ενόψει της απειλής της Τουρκίας να εισβάλει μπορεί εν μέρει να αποσκοπούσε στην επιδιόρθωση αυτού του αμερικανο-τουρκικού ρήγματος, αλλά όπως εξηγείται παρακάτω, αυτή η κίνηση βρίσκει αντίθετη την πλειοψηφία της αμερικανικής άρχουσας τάξης.

Η συμφωνία: Ένας διαμελισμός της Ροζάβα μεταξύ Άσαντ και Τουρκίας που στηρίχτηκε από τον Πούτιν

Ήταν αρκετά σαφές από την αρχή της σύγκρουσης τι θα συνέβαινε: το έδαφος που ελέγχεται από τις SDF (η ομοσπονδία της Βόρειας Συρίας, συχνά αποκαλούμενη «Ροζάβα») θα μοιραζόταν μεταξύ της Τουρκίας και του καθεστώτος Άσαντ. Ο τελετάρχης είναι ο Βλάντιμιρ Πούτιν, ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος με τον Ασαντ και τον Ερντογάν. Αλλά αν κάποιος δεν είχε πειστεί χρειαζόταν μόνο να περιμένει την ιστορική συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας που προέκυψε από τη συνάντηση Πούτιν-Ερντογάν στις 22 Οκτωβρίου15.

Karadjis 1

Πηγήhttps://twitter.com/CizireCanton/status/1186733201437409284

Ο διαμελισμός φαίνεται να είναι ως εξής:

Η Τουρκία καταφέρνει να κρατήσει τα στρατεύματά της στην αραβική κατά βάση συνοριακή ζώνη μεταξύ της κυρίως αραβικής πόλης Τελ Αμπιάντ, και στα ανατολικά μέχρι την μικρή, μικτή αραβο-κουρδική πόλη Ρας Αλ-Άιν (Σερέ Κανίγιε), σε βάθος 30 χιλιομέτρων.

Το καθεστώς Άσαντ και τα ρωσικά στρατεύματα θα ελέγχουν το υπόλοιπο μέρος των βορειοανατολικών συνόρων, τόσο στα δυτικά (Κομπάνι, Μανπίτζ) όσο και στα ανατολικά (Καμισλί, Χάσακα) αυτού του κατακτημένου από την Τουρκία τμήματος, εκκαθρίζοντας τις SDF πέρα από τα σύνορα σε βάθος 30 χιλιομέτρων, κάτι που έχει ήδη κατοχυρωθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχαν κάνει προηγουμένως οι SDF με το καθεστώς. Με αποτέλεσμα το καθεστώς να ελέγχει όλα τα κύρια κέντρα του πληθυσμού των Κούρδων, καθώς και την μη κουρδική περιοχή της Ράκκα προς νότο.

Μόλις εκδιωχθούν οι SDF, τα τουρκικά και τα ρωσικά στρατεύματα (που εκπροσωπούν το καθεστώς) θα περιπολούν σε μια συνοριακή ζώνη βάθους 10 χιλιομέτρων κατά μήκος των βορειοανατολικών συνόρων, εκτός της ζώνης που ελέγχει η Τουρκία.

Και οι δύο πλευρές επαναβεβαιώνουν τη σημασία της Συμφωνίας των Αδάνων, δηλαδή της συμφωνίας του 1998 μεταξύ Τουρκίας και Συρίας που επιτρέπει στην Τουρκία να εισέλθει προσωρινά στη Συρία όταν καταδιώκει «τρομοκράτες». Έτσι η Τουρκία αναγνωρίζει ουσιαστικά το καθεστώς Άσαντ.

Για να γίνουν σαφή τα πράγματα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στις SDF ότι αν δεν αποσυρθούν από την παραμεθόρια περιοχή, οι συνοριοφύλακες της Συρίας και η ρωσική στρατιωτική αστυνομία θα αποσυρθούν και θα αφήσουν τους Κούρδους να αντιμετωπίσουν την Τουρκία16. Το καθεστώς Άσαντ εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συμφωνία και κατηγόρησε τους «αποσχιστές» για την κρίση17.

Τώρα για τις λεπτομέρειες. Ενώ τα εγκλήματα πολέμου της Τουρκίας και των συμμαχικών της στρατευμάτων έχουν στραφεί εναντίον των Κούρδων και η επιχείρηση είναι αντικουρδική (και η λεηλασία και η εθνοκάθαρση του κουρδικού Αφρίν18 μετά την εισβολή της Τουρκίας το 2018 καθιστά τις σημερινές προοπτικές σαφείς για τους Κούρδους) η περιοχή που έχει κατακτήσει η Τουρκία –και στην οποία θα πρέπει να περιοριστεί– είναι σε μεγάλο βαθμό μη κουρδική, όπως δείχνουν αυτοί οι χάρτες:

Karadjis 2

Η εθνική σύνθεση της βοεριοανατολικής Συρίας. Πηγή: M. Izady, Gulf 2000 Project, http://www.geocurrents.info/wp-content/uploads/2014/10/Syria-Ethnicity-Summary-Map.png.

Karadjis 3

Περιοχές που βρίσκονται υπό την κατοχή της Τουρκίας και υπό τον έλεγχο του καθεστώτος Άσαντ και της Ρωσίας. Πηγή: https://wwwmytimes.com/2019/10/15/world/middleeaste/kyrds-syria-turkey.html.

Η ευκολία με την οποία η Τουρκία μπήκε στην Τελ Αμπιάντ συναντώντας μικρή αντίσταση μπορεί να εξηγηθεί από το ότι οι SDF απλώς ανασυντάσσουν τις δυνάμεις τους ή από το γεγονός ότι οι SDF δεν έχουν τη βάση υποστήριξης στον αραβικό πληθυσμό της πόλης που ισχυριζόταν ότι είχαν. Επιπλέον, τουλάχιστον ορισμένοι από τους «αντάρτες» που εισέρχονται στην Τελ Αμπιάντ με την Τουρκία προέρχονται από τον αραβικό πληθυσμό των προσφύγων που ξεριζώθηκε από τις SDF19 κατά την κατάκτηση της το 2015, οι οποίοι πέρασαν από τα τουρκικά σύνορα στα στρατόπεδα προσφύγων από τότε και αδυνατούν να επιστρέψουν.

Υπήρξε πολύ μεγαλύτερη αντίσταση στην Ρας Αλ-Άιν, δεδομένου του μεγαλύτερου κουρδικού πληθυσμού της. Αλλά έχει πλέον εκκενωθεί από τις SDF στο πλαίσιο της αμερικανικής και τουρκικής συμφωνίας για «κατάπαυση του πυρός» που υπογράφηκε πέντε ημέρες πριν από την πολύ πιο σημαντική συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας. Ως εκ τούτου, η μόνη πραγματική αντιπαράθεση –και η μόνη σημαντική απώλεια εθνικά κουρδικής επικράτειας από την Τουρκία - είναι αυτή η πόλη που συνορεύει με τις δύο ζώνες. Εκτός από την Ρας Αλ-Άιν οι SDF πραγματοποίησαν μια πλήρη απόσυρση από τον τομέα που ελέγχεται από την Τουρκία20.

Σύμφωνα με τη συμφωνία που υπέγραψαν οι SDF με το καθεστώς21, «ο Συριακός Αραβικός Στρατός [του κθεστώτος] θα έχει παρουσία σε ολόκληρη την περιοχή ανατολικά και βόρεια του Ευφράτη και σε συντονισμό με τα τοπικά στρατιωτικά συμβούλια, ενώ η περιοχή μεταξύ Ρας Αλ-Άιν και Τελ Αμπιάντ παραμένει μια ασταθής εμπόλεμη ζώνη έως ότου απελευθερωθεί». Η συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας απλώς κατοχύρωσε αυτό.

Οι Ασαντιστές και οι ρωσικές δυνάμεις είχαν ήδη μεταφερθεί στη Μαμπίτζ, καθώς οι ΗΠΑ παρέδωσαν ευγενικά τις εγκαταστάσεις τους στη Ρωσία22, βοηθώντας ακόμη και τις ρωσικές δυνάμεις να κατευθυνθούν στην περιοχή23 (παρά τον μεγάλο αραβικό πληθυσμό και την προηγούμενη αμερικανική και τουρκική συμφωνία για κοινές περιπολίες στην πόλη). Οι ρωσικές δυνάμεις τοποθετήθηκαν μεταξύ των τουρκικών στρατευμάτων και των στρατευμάτων των Ασαντιστών κοντά στη Μαμπίτζ24.

Λίγο πιο δίπλα, οι ΗΠΑ είπαν στον Ερντογάν ότι το Κομπάνι βρίσκεται εκτός ορίων25 και εισήλθαν στην πόλη οι δυνάμεις των Ασαντιστών (είδαμε εδώ τις δυνάμεις των Η.Π.Α. και των Ασαντιστών να περνούν δίπλα-δίπλα26 κατά μήκος του δρόμου μέσα και έξω από το Κομπάνι). Οι δυνάμεις των Ασαντιστών έχουν επίσης αναπτυχθεί νότια, στην περιοχή της Ράκκα. Και στην περιοχή με μεγάλη κουρδική πλειοψηφία στα ανατολικά της Ρας Αλ-Άιν (συμπεριλαμβανομένων του Καμισλί, της Χάσακα κ.λπ.), το καθεστώς θα ενισχύσει τις δυνάμεις του, οι οποίες παρέμεναν πάντα παρούσες σε δύο μικρές βάσεις.

Η αμερικανο-τουρκική φάρσα της «κατάπαυσης του πυρός»

Ποια είναι λοιπόν η προηγούμενη αμερικανο-τουρκική συμφωνία «κατάπαυσης του πυρός»27 που υπογράφηκε από τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Πενς και τον Ερντογάν στις 17 Οκτωβρίου; Το κείμενο προέβλεπε μια «ασφαλή ζώνη» που θα περιπολείται «κυρίως» από τα τουρκικά στρατεύματα και την εκκένωση των παραμεθόριων περιοχών από τις SDF. Φάνηκε να παραδίδει στην Τουρκία ό,τι θέλει και δικαίως καταγγέλθηκε ως ψεύδος και προδοσία28, μεταξύ άλλων από την ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ29 και πολλών Δημοκρατών. Ακόμη και το μέρος της για «κατάπαυση του πυρός» δεν τηρήθηκε από την Τουρκία η οποία συνέχισε να βομβαρδίζει την Ρας Αλ-Άιν.

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό ένα τέχνασμα για τα μέσα ενημέρωσης για να διασωθεί η εικόνα του Τραμπ και των ΗΠΑ. Το καθεστώς της Συρίας δήλωσε ότι είναι «άνευ αξίας»30, προσθέτοντας, απειλητικά για τις SDF, ότι ποτέ δε θα δεχτεί «άλλο ένα ιρακινό Κουρδιστάν στη Συρία» και ακόμη και οι SDF αποδέχτηκαν την κατάπαυση του πυρός31.

Η κύρια προδοσία παρέδωσε την Ρας Αλ-’Άιν στην Τουρκία, ενώ οι SDF εξακολουθούσαν να αντιστέκονται. Πέρα όμως απ’ αυτά, η δήλωση32 παραλείπει οποιονδήποτε ορισμό της έκτασης της «ασφαλούς ζώνης». Παρόλο που ο Πενς δήλωσε ότι δέχεται τον ορισμό της Τουρκίας για μια ζώνη βάθους 30 χιλιομέτρων, η παράλογη αξίωση της Τουρκίας για επέκταση 444 χιλιομέτρων κατά μήκος των συνόρων, από την Μαμπίτζ μέχρι τα ιρακινά σύνορα, απορρίφθηκε από τις ΗΠΑ. Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ, Τζέιμς Τζέφρι, χαρακτήρισε την ασφαλή ζώνη «ως περιοχές όπου η Τουρκία διεξάγει τώρα επιχειρήσεις, βάθους 30 χιλιομέτρων στο κεντρικό τμήμα της βορειοανατολικής Συρίας»33, δηλαδή σε μήκος 100 χιλιόμετρα (σε μεγάλο βαθμό μη κουρδικό έδαφος) μεταξύ Τελ Αμπιάντ και Ρας Αλ-’Άιν. Είπε ότι πέρα από αυτό, «οι Τούρκοι διεξάγουν τις δικές τους συζητήσεις με τους Ρώσους και τους Σύριους σε άλλες περιοχές στα βορειοανατολικά».

Με άλλα λόγια, η αμερικανο-τουρκική συμφωνία απλώς επιβεβαίωσε τον υπάρχοντα ανεπίσημο κατακερματισμό της περιοχής μεταξύ Ερντογάν και Άσαντ υπό την καθοδήγηση του Πούτιν, που έγινε δεκτός από τις SDF και τώρα επισημοποιήθηκε στη συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας. Για το μέρος της συμφωνίας σχετικά με την απομάκρυνση των SDF από το σύνολο των συνόρων, όχι μόνο από το τμήμα της περιορισμένης «ασφαλούς ζώνης», θα μεριμνήσει το καθεστώς Άσαντ που θα εισέλθει στην περιοχή. Η αποστολή και η δήλωση του Πενς δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μια άνευ σημασίας διάσωση της εικόνας των ΗΠΑ μετά από την αδεξιότητα του Τραμπ, επιτρέποντάς στις ΗΠΑ να αποκαταστήσουν ένα μικρό μέρος της αξιοπιστίας τους και να προσποιηθούν ότι φαίνονται σημαντικές όταν ο Πούτιν διατηρεί όλον τον έλεγχο.

Ερντογάν: Εμπρός Άσαντ!

Πρόκειται για ήττα για του Ερντογάν; Μπορεί να φαίνεται πως οδήγησε την Τουρκία σε μια παγίδα μόνο για να πάρει μερικά ψίχουλα. Άλλωστε, οι ΗΠΑ και η Τουρκία είχαν θεωρητικά ήδη δημιουργήσει μια «ασφαλή ζώνη»34 κατά μήκος του συνόλου των συνόρων ανατολικά της Μαμπίτζ μέχρι τα ιρακινά σύνορα, από την οποία οι SDF είχαν αρχίσει να αποσύρονται. Οι SDF είχαν αποδεχθεί35 μια ζώνη 5 χιλιομέτρων κατά μήκος του μεγλύτερου μέρους των συνόρων και 9-14 χιλιόμετρα μεταξύ της Τελ Αμπιάντ και της Ρας Αλ-’Άιν. Η Τουρκία εισέβαλε διότι δεν ήταν ικανοποιημένη απ’ αυτό. Ενώ η ζώνη μεταξύ Τελ Αμπιάντ και Ρας Αλ-’Άιν θα είναι τώρα 30 χιλιόμετρα θάθους, όλο το υπόλοιπο τμήμα των συνόρων περιέρχεται στον Άσαντ και ενώ η ζώνη εντός της οποίας επιτρέπονται τουρκικές περιπολίες εκτείνεται από 5 σε 10 χιλιόμετρα, αυτή τη μοιράζεται με τη Ρωσία (που είναι εκπρόσωπος του Άσαντ) και όχι με τις ΗΠΑ.

Αλλά η Τουρκία θέλει στην πραγματκότητα να καθηλωθεί σε έναν ανταρτοπόλεμο στα κουρδικά πληθυσμιακά κέντρα; Ίσως ο στόχος ήταν πάντα να πάρει ο Άσαντ τα υπόλοιπα από τις SDF.

Ο Ερντογάν έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι δεν έχει πρόβλημα, εφόσον το καθεστώς Άσαντ ελέγχει τα σύνορα, και όχι οι SDF. «Το να εισέλθει το καθεστώς στη Μαμπίτζ δεν είναι πολύ αρνητικό για μένα. Σε τελική ανάλυση είναι τα εδάφη τους ... το σημαντικό είναι ότι η τρομοκρατική οργάνωση δεν παραμένει εκεί»36, είπε ο Ερντογάν. Ο Ερντογάν είπε ότι η επιχείρησή του θα τελειώσει μόλις η Ρωσία ή το καθεστώς Άσαντ καθαρίσουν τα σύνορα από τους «τρομοκράτες»37. Έκανε ακριβώς την ίδια δήλωση πέρυσι38, όταν οι Ασαντιστικές δυνάμεις κινήθηκαν για πρώτη φορά κοντά στην περιοχή της Μαμπίτζ. Εν τω μεταξύ, το συριακό και το τουρκικό καθεστώς βρίσκονται σε μυστικές επαφές μέσω της Μόσχας39 καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της εκστρατείας.

Η συμφωνία SDF-Άσαντ

Η Ρωσία διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία SDF-Άσαντ40 αρκετές ημέρες μετά την εισβολή της Τουρκίας, επιτρέποντας στο καθεστώς να εισέλθει στην επικράτεια των SDF για να «υπερασπιστεί τα σύνορά του» ενάντια στην Τουρκία. Ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ εξήγησε ότι ο στόχος της Ρωσίας είναι «όλες οι κουρδικές οργανώσεις στη Συρία να ενσωματωθούν στο νομικό πλαίσιο και το σύνταγμα της χώρας, έτσι ώστε να μην υπάρχουν παράνομες ένοπλες μονάδες στη Συρία»41 και έτσι να μην αποτελούν απειλή για την Τουρκία, της οποίας τα νόμιμα συμφέροντα που διασφαλίζουν τα σύνορά της αναγνωρίζει η Ρωσία42. Το πράσινο φως του Πούτιν στον Ερντογάν –πιο καθαρό από αυτό του Τραμπ– είχε από την αρχή την κατανόηση ότι αυτό θα αναγκάσει τις SDF να βρεθούν κάτω από τις φτερούγες του Άσαντ.

Είναι άχρηστο το επιχείρημα ότι οι SDF πήραν τη σωστή απόφαση. Είναι αλήθεια ότι το PYD/YPG είχε πάντα μια καιροσκοπική πολιτική απέναντι στο καθεστώς, απείχε από την εξέγερση εναντίον του Άσαντ και ήταν πάντα προετοιμασμένο για συμφωνίες με τον Άσαντ, τη Ρωσία ή τις ΗΠΑ. Μερικές φορές επρόκειτω για επιβίωση (π.χ. η βοήθεια των ΗΠΑ καθώς το ISIS προχωρούσε προς το Κομπάνι το 2014), σε άλλες περιπτώσεις η επιθυμία για εδαφικές κατακτήσεις (π.χ. η κατάκτηση από αυτές της ανταρτοκρατούμενης βόρειας περιοχής του Χαλεπιού στις αρχές του 2016 με την βοήθεια της ρώσικης πολεμικής αεροπορίας). Καθώς εξαρτιώταν απόλυτα από τις ΗΠΑ, όταν βρέθηκε αντιμέτωπο με μια ξαφνική απόσυρση των ΗΠΑ, κάποια συμφωνία με τον διάβολο ήταν μαθηματικά αναπόφευκτη μόλις η Τουρκία ξεκίνησε την βίαιη εισβολή της. Οι SDF και η Ροζάβα θα συνθλιβούν στη μέγγενη των Ερντογάν / Άσαντ.

Πέρα από την είσοδο στρατευμάτων του Άσαντ, το πραγματικό αποτέλεσμα παραμένει ζήτημα ερμηνείας, με τους εκπροσώπους των SDF να υπαινίσσονται ότι θα εξακολουθήσουν να έχουν πλήρη εσωτερικό έλεγχο. Ο Άσαντ μπορεί προσωρινά να αποτελέσει την «πιο ήπια» εναλλακτική λύση για τους Κούρδες, επιτρέποντας να παραμείνει προσωρινά κάποια περιορισμένη αυτονομία, προκειμένου να διευκολυνθεί η είσοδος στην επικράτεια των SDF χωρίς συγκρούσεις, όσο η κατάσταση αλλού παραμένει ασταθής για το καθεστώς. Αλλά όταν όλα τελειώσουν, ο Άσαντ θα ολοκληρώσει τη δουλειά του να συντρίψει κάθε αυτονομία, όπως έχει υποσχεθεί το καθεστώς από καιρό. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της σύναψης της συμφωνίας, οι αξιωματούχοι του καθεστώτος Άσαντ επέπληξαν τις SDF ως προδότες της Συρίας43, καθιστώντας σαφές ποιες είναι οι προοπτικές τους.

Έδωσε ο Τραμπ πράσινο φως και στον Άσαντ;

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το Τραμπ έγραψε αμέσως στο twitter ότι η συμφωνία Ρωσίας-Τουρκίας ήταν «καλά νέα»44. Μπορεί να είναι συνωμοσιολογία το γεγονός ότι η απόσυρση του Τραμπ ήταν μέρος ενός σχεδίου με επικεφαλής τον Πούτιν, δεδομένης της τάσης του Τραμπ να λαμβάνει πολιτικές αποφάσεις κατά τη διάρκεια τηλεφωνικών συνομιλιών. Αλλά ας φαιρέσουμε την ιδέα της υποκειμενικής πρόθεσης: Η κίνηση του Τραμπ είναι συνεπής με μια όχι ασυνήθιστη άποψη ότι δεν υπάρχουν θεμελιώδη συμφέροντα των ΗΠΑ στη Συρία. Η υποστήριξη των καταπιεστικών καθεστώτων που κυριαρχούν πάνω στους καταπιεσμένους είναι συνεπής με την αμερικανική πολιτική και συμφέροντα σε αμέτρητα άλλα μέρη (π.χ. Παλαιστίνη). Η επιδιόρθωση των σχέσεων με ένα μεγάλο κράτος του ΝΑΤΟ είναι τελικά προς το συμφέρον των ΗΠΑ. Και αυτή η κίνηση είναι σύμφωνη με την επανειλημμένα διατυπωμένη αντίληψη του Τραμπ ότι θα πρέπει να έρθουν σε συμφωνία με την αντεπανάσταση του Άσαντ, ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να υποστηρίξουν τον Άσαντ και τον Πούτιν που «πολεμούν το ISIS» (sic) και ούτω καθεξής.

Το Τραμπ ήταν σαφής, γράφοντας στο twitter: «Ας προστατέψει η Συρία και ο Άσαντ τους Κούρδους και ας πολεμήσουν την Τουρκία για τα δικά τους εδάφη... Όποιος θέλει να βοηθήσει τη Συρία για την προστασία των Κούρδων κανένα πρόβλημα, είτε πρόκειται για τη Ρωσία, είτε για την Κίνα είτε για τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Ελπίζω να τα πάνε καλά, εμείς είμαστε 7.000 μίλια μακριά!»45 Το οποίο είναι παρόμοιο με αυτό που ανέβασε στο twitter πέρυσι, όταν ανακοίνωσε την «απόσυρση»: «Η Ρωσία, το Ιράν, η Συρία και άλλοι είναι ο τοπικός εχθρός του ISIS. Κάναμε δουλειά εκεί (sic).46»

Σύμφωνα με τον διοικητή των SDF Μαζλούμ Κομπάνι, ο Τραμπ έδωσε επίσης το πράσινο φως για την συμφωνία SDF-Άσαντ: «Είπαμε στον Τραμπ ότι είμαστε σε επαφή με το συριακό καθεστώς και τους Ρώσους για να προστατεύσουμε τη χώρα μας και τη γη μας. Είπε, “Δεν είμαστε εναντίον αυτού. Το υποστηρίζουμε αυτό”.»47

Δεν υπάρχει κανένα μυστήριο εδώ – ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, αντίθετα με τους φανταστικούς μύθους, δεν επιχείρησε ποτέ να εκθρονίσει τον Άσαντ. Οι ΗΠΑ εισήλθαν στον πόλεμο της Συρίας για να υποστηρίξουν τις YPG/SDF ως τη χερσαία δύναμη τους εναντίον του ISIS. Καθώς κατάφεραν να νικήσουν σε μεγάλο βαθμό το ISIS, ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός δεν έχει κανένα ουσιαστικό λόγο να συνεχίσει να κρατάει κάποιο συριακό έδαφος εκτός του ελέγχου του Άσαντ. Ενώ η πολιτική του Τραμπ δεν είναι η τρέχουσα πολιτική του κυρίαρχου ρεύματος της αμερικανικής κυρίαρχης τάξης (αν και υπάρχουν εξαιρέσεις48, και ένα άρθρο υποστηρίζει ότι ένας αριθμός «φιλο-Τούρκων» συμβούλων έχουν εισέλθει στο Λευκό Οίκο), είναι πιθανώς μια συνεπής επιλογή για τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ49.

Όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε για πρώτη φορά την «απόσυρση» στα τέλη του 2018, έγραψα ότι αυτό στην πραγματικότητα θα ήταν περισσότερο ένα πράσινο φως για τον Άσαντ παρά για τον Ερντογάν:

«... ενώ σχεδόν κάθε αναλυτής ισχυρίζεται ότι αυτή η κίνηση ήταν ένα ξεπούλημα των υποστηριζόμενων από τις ΗΠΑ Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) υπό την ηγεσία των Κούρδων στο καθεστώς του Ερντογάν στην Τουρκία... ήταν εξίσου, αν όχι περισσότερο, ένα πράσινο φως προς την τυραννία του Μπασάρ Άσαντ να αναλάβει τον έλεγχο των ελεγχόμενων από τις SDF περιοχών.»50

«Ωστόσο, πρέπει να υπάρξει κάποια διευκρίνιση: πώς μπορεί μια απόσυρση των ΗΠΑ να ευνοήσει τον Άσαντ και τη Ρωσία εάν η αμερικανική παρουσία στη Συρία ποτέ δεν αντιτίθονταν σε αυτούς; Εδώ πρέπει να κατανοήσουμε τη σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών με τον βασικό τους σύμμαχο, τις SDF, οι οποίες ελέγχουν τη βορειοανατολική Συρία από τότε που εκδιώχτηκε το ISIS.»51

«... οι ΗΠΑ και οι SDF μπορούσαν να πολεμήσουν το ISIS στα ανατολικά σε έναν πόλεμο εντελώς ξεχωριστό από τον αντεπαναστατικό πόλεμο του Άσαντ κατά της εξέγερσης στη δυτική Συρία. Αλλά ενώ οι SDF δεν ήταν ούτε εναντίον του Άσαντ, ούτε ήταν υπέρ του Άσαντ, ενδιαφέρονταν μάλλον να οικοδομήσουν το δικό τους σχέδιο, την “επανάσταση στη Ροζάβα», στον δικό τους χώρο, ξεχωριστά τόσο από τον Άσαντ όσο και από τους αντάρτες. Ως εκ τούτου, οι ΗΠΑ διατηρούσαν μια περιοχή εκτός του άμεσου ελέγχου του Άσαντ. Αλλά είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι αυτό ποτέ δεν ήταν ο απώτερος στόχος των ΗΠΑ. Ο αμερικανικός στόχος ήταν απλά να χρησιμοποιήσουν τις SDF για να νικήσουν το ISIS. Ως εκ τούτου, οι σημερινές διεργασίες των ΗΠΑ, που εγκατέλειψαν τις SDF στον Άσαντ, και των ίδιων των SDF, που προσπαθούν να διαπραγματευτούν μια συμφωνία με τον Άσαντ, βρίσκονται ουσιαστικά σε τέλεια αρμονία, αλλά σε αυτές τις “διαπραγματεύσεις” επικρατεί τελικά το καθεστώς, και όχι το σχέδιο Ροζάβα.»52

Εξοργισμένο το κυρίαρχο ρεύμα της αμερικάνικης άρχουσας τάξης

Οι περισσότεροι εκπρόσωποι της αμερικανικής κυριαρχικής τάξης –από το Πεντάγωνο53 διά μέσου του Δημοκρατικού Κόμματος και του μεγαλύτερου μέρους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος54, από τα φιλελεύθερα περιστέρια μέχρι τους άκαμπτους ρεαλιστές και τους αντιδραστικούς νεοσυντηρητικούς55, από τους New York Times56 μέχρι την Wall Street Journal57 αντέκρουσαν ανεπιφύλακτα την κίνηση του Τραμπ. Ο υπουργός Άμυνας Μαρκ Έσπερ δήλωσε ανοιχτά ότι η Τουρκία δεν είναι σύμμαχος58. Η Νίκι Χάλεϊ, η οποία παλιότερα ήταν στην κυβέρνηση Τραμπ η σκληρή υποστηρήκτρια της επέμβασης, δημιούργησε το twitter handle #TurkeyIsNotOurFriend59. Μια κοινή Ρεπουμπλικανική-Δημοκρατική ομάδα με επικεφαλής τον σύμμαχο του Τραμπ, Λίντσεϊ Γκράχαμ, δημιούργησε ένα νομοσχέδιο αυστηρών κυρώσεων κατά της Τουρκίας60.

Πιστεύουν ότι είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να παραμείνουν στο κρατίδιο των SDF στην ανατολική Συρία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, είτε πρόκειται απλώς για ένα μαξιλάρι ασφαλείας ενάντια στο Ιράν (άποψη Μπόλτον) είτε ως μέσο για να πιέσουν τον Άσαντ για την πολιτική διαδικασία (ενώ οι ΗΠΑ διακρίνονταν πάντοτε για την υποστήριξή τους σε τυρράνους, οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι οι στρατιωτικές νίκες του Άσαντ δεν είναι σε θέση να αποκαταστήσουν οποιαδήποτε πραγματική σταθερότητα και ως εκ τούτου υποστηρίζουν τη «συνταγματική» διαδικασία που διευθύνεται από το ΟΗΕ για διεύρυνση του καθεστώτος Άσαντ) ή επειδή η ξαφνική αποχώρηση καταστρέφει μαζικά την αμερικανική αυτοκρατορική αξιοπιστία απειλώντας να ανατρέψει πέντε χρόνια αμερικανικών στρατιωτικο-πολιτικών επιτυχιών στην περιοχή. Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν έχει να κάνει πραγματικά με μια αγάπη για τους «Κούρδους» ή το σχέδιο Ροζάβα και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η προδοσία θα έρχονταν κάποια στιγμή αργότερα.

Καθώς ολοκληρώνεται αυτό το άρθρο, αυτό το μένος για την απόφαση του Τραμπ μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα τακτική για τη διαχείριση της κρίσης που προκάλεσε. Ο Τραμπ είναι τώρα υπέρ της διατήρησης περίπου 200 στρατιωτών στη Συρία61 κοντά στα ιρακινά σύνορα για να βομβαρδίσουν το ISIS, αλλά επίσης, όπως ανέφερε ο Τραμπ στο twitter, για να «διασφαλίσουν το πετρέλαιο», δηλαδή κάποιο πετρελαϊκό πλούτο ελεγχόμενο από τις SDF. Αυτό έχει προφανώς μετατοπίσει τον Λίντσεϊ Γκράχαμ, ο οποίος εξηγεί ότι «πιστεύω ότι είμαστε στα πρόθυρα μιας κοινής επιχείρησης ανάμεσα σε εμας και τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις ... να εκσυγχρονίσουμε τις πετρελαιοπηγές και να βεβαιωθούμε ότι θα έχουν τα έσοδα»62. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η ιδέα του πετρελαίου είναι απλώς ένα τέχνασμα για να πουλήσει το Πεντάγωνο στον Τραμπ63 την επιθυμία του να παραμείνουν για να συνεχίσουν το βομβαρδισμό του ISIS.

Το σχέδιο της Τουρκίας να στείλει πρόσφυγες στη Συρία

Εντούτοις, ενώ η Τουρκία δήλωσε απερίφραστα ότι δέχεται να αναλάβει το καθεστώς Άσαντ τον έλεγχο των εδαφών των SDF, η συμφωνία δεν θα ικανοποιήσει εξ ολοκλήρου τον άλλο δηλωμένο στόχο του Ερντογάν: να πετάξει περίπου 2 εκατομμύρια πρόσφυγες στην «ασφαλή ζώνη». Ίσως η Τουρκία να μπορεί να στείλει μέρος του πληθυσμού των προσφύγων στο τμήμα των 100 χιλιομέτρων που της έχει παραχωρηθεί, καθώς και στην περιοχή που ελέγχει ήδη μεταξύ της Τζαράμπλους και της Αζάζ, καθώς και της κατεχόμενης κουρδικής περιοχής του Αφρίν.

Όπως σημειώνει ο Firas Abdullah σχετικά με αυτό το σχέδιο:

«Αυτή η επιχείρηση έχει χρωματιστεί από ρατσισμό και ομιλίες μίσους, ρατσισμό εναντίον των αμάχων Κούρδων της Συρίας που φεύγουν από τις πόλεις τους εξαιτίας των τουρκικών βομβαρδισμών τώρα και του ρατσισμού εναντίον των Συρίων που ζουν στην Τουρκία και πρόκειται να απελαθούν σε αυτό το έδαφος μετά την επιχείρηση που γίνεται σύμφωνα με τις δηλώσεις της τουρκικής πλευράς, έτσι η Τουρκία θα απαλλαγεί από πάνω από 1 ή 2 εκατομμύρια Σύριους. Εντάξει, τι γίνεται αν είμαι ένς Σύριος από τη Χομς και ζω στην Κωνσταντινούπολη; Θα απελαθώ στη Χάσακα (αφού εκκαθαριστεί από την επιχείρηση και καταστραφεί).»64

Αυτή η εκστρατεία για να πεταχτούν οι Σύριοι πρόσφυγες οπουδήποτε, προωθείται εξίσου, αν όχι περισσότερο, από την τουρκική αντιπολίτευση, όπως και από το ΑΚΡ του Ερντογάν. Κατά την περίοδο 2011-2015, όταν το ΑΚΡ καλωσόρισε τους πρόσφυγες από την τρομοκρατία του Άσαντ (και είχε ξεκινήσει επίσης μια περιορισμένη «ειρηνευτική διαδικασία» με τους Κούρδους της Τουρκίας και το ΡΚΚ), η αντιπολίτευση στην Τουρκία ύψωσε τη σημαία του τουρκικού εθνικισμού εναντίον των Σύριων Αράβων προσφύγων και των συνομιλιών με τους Κούρδους. Τόσο το Κεμαλικό CHP όσο και το τουρκικο-φασιστικό MHP ζητούσαν εδώ καιρό να απελαθούν οι Σύριοι πρόσφυγες. Αλλά από το 2015 το AKP βρίσκεται σε συμμαχία με το MHP και τώρα το MHP, το CHP και η εξίσου ακροδεξιά διάσπαση του MHP, το İYİ Parti, υποστηρίζουν όλα την εισβολή, ελπίζοντας να διώξουν τους Σύριους πρόσφυγες.

Ωστόσο, το φταίξιμο δεν μπορεί να πέσει μόνο πάνω στην Τουρκία. Η συριακή καταστροφή είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα όπου η διεθνής κοινότητα έχει απογοητεύσει το λαό της Συρίας. Ωστόσο η Τουρκία έχει δεχτεί το μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων και γι’ αυτό θα πρέπει να επαινεθεί. Η Ευρώπη πληρώνει για να κρατήσει τους πρόσφυγες στην Τουρκία και εκτός Ευρώπης, ενώ οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες δέχθηκαν αξιοσημείωτα λίγους πρόσφυγες. Η μέθοδος της Τουρκίας για την αντιμετώπιση αυτού του γεγονότος είναι άθλια, αλλά μπορούμε να κατανοήσουμε γιατί πολλοί Τούρκοι, Άραβες και Κούρδοι βλέπουν μόνο την υποκρισία της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Ποιοι είναι οι «αντάρτες που υποστηρίζονται από την Τουρκία»;

Ταυτόχρονα με το ζήτημα του Ερντογάν που πετάει τους Σύριους πρόσφυγες στα βορειοανατολικά, τίθεται το ερώτημα ποιες είναι οι ομάδες των ανταρτών της Συρίας που αγωνίζονται κάτω από το έμβλημα του ελεγχόμενου από την Τουρκία «Συριακού Εθνικού Στρατού» (SNA / Syrian National Army / Αλ-Τζάις αλ-Ουατανί ασ-Σουρί). Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των υποστηρικτών τους, αυτές είναι απλώς ομάδες ανταρτών με βάση αυτούς τους πρόσφυγες που τους οδηγούν πίσω στην πατρίδα τους. Για άλλους είναι απλώς οι ίδιες ομάδες ανταρτών που πολέμησαν τον Ασάντ και προσπαθούν τώρα να απελευθερώσουν νέα εδάφη, ή εναλλακτικά, που τώρα έγιναν πληρεξούσιοι της Τουρκίας λόγω αδυναμίας. Η κυρίρχη απεικόνισή τους στις αναφορές των μέσων μαζικής ενημέρωσης είναι ότι πρόκειται για ένα τσούρμο τρελών δολοφόνων. Η πραγματικότητα καλύπτει πιθανώς όλο το φάσμα.

Όσον αφορά την πρώτη άποψη, ενώ πολλοί από αυτούς τους «αντάρτες» έχουν στρατολογηθεί μεταξύ των εκδιωχθέντων Σύριων, συμπεριλαμβανομένων πρώην ανταρτών, στη συντριπτική τους πλειοψήφία δεν επαναπατρίζονται στην περιοχή που κατέκτησαν. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό ισχύει. Όπως προαναφέρθηκε, ορισμένοι από τους «αντάρτες» που εισέρχονται στο Τελ Αμπιάντ είναι πιθανό να προέρχονται από τον Αραβικό πληθυσμό προσφύγων που ξεριζώθηκε από τις SDF το 201565.

Όσον αφορά στη δεύτερη απεικόνισή τους, είναι αλήθεια ότι, σε κάποιο βαθμό, η παρουσία πρώην παραρτημάτων του FSA ή άλλων ομάδων ανταρτών είναι το αποτέλεσμα των ηττών της επανάστασης και της αυξανόμενης εξάρτησης από εξωτερικούς «χορηγούς» με τα δικά τους συμφέροντα (η εξάρτηση των SDF από τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ και τώρα από το καθεστώς Άσαντ είναι παρόμοια με αυτή την έννοια). Κάποιοι μπορεί να αισθάνονται ότι δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να αγωνιστούν για την Τουρκία με την ελπίδα ότι η τελευταία θα συνεχίσει ως αντάλλαγμα να κρατά ορισμένες περιοχές εκτός του ελέγχου του καθεστώτος, ειδικά καθώς ο υπόλοιπος κόσμος έχει από καιρό εγκαταλείψει οποιοδήποτε πρόσχημα υποστήριξης. Στην πραγματικότητα, η παρουσία μαχητών στα βορειοανατολικά και όχι στο Ιντλίμπ θα διευκολύνει απλώς τον Άσαντ να κάνει εκεί εκκαθάριση. Η παρουσία τους εξηγείται επίσης εν μέρει από τις διαφορές μεταξύ των Αράβων αντάρτων και των Κούρδων αγωνιστών που επισημάνθηκαν παραπάνω, όπου οι δράσεις των YPG έχουν διαδραματίσει το δικό τους ρόλο. Για παράδειγμα, στις αρχές του 2016, οι SDF κατέκτησν την επαναστατημένη, με αραβική πλειοψηφία περιοχή Ταλ Ριφάατ και το βόρειο Χαλέπι με τη βοήθεια ρωσικών τρομοκρατικών βομβαρδισμών. Ορισμένοι πιστεύουν ότι μπορούν πλέον να «τους το ανταποδώσουν» ή «να ξεπληρώσουν το χρέος τους» προς την Τουρκία.

Όμως, όποια και αν είναι η αιτία της μετατροπής τους σε εκπροσώπους ξένων συμφερόντων, είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση μεταξύ του αποκαλούμενου υπό Τουρκική ηγεσία «Ελεύθερου Συριακού Στρατού» (TFSA [Turkish-backed Free Syrian Army], όπως συχνά ονομάζεται ο SNA) και του πραγματικού FSA. Η νομιμομοποίηση του FSA δεν βρισκόταν σε καμία ιδιαίτερη ιδεολογία, και ακόμα λιγότερο στην καθαρότητα, αλλά μάλλον στο γεγονός ότι προέκυψε ως η υπερήφανη ένοπλη έκφραση της εξέγερσης του συριακού λαού για ελευθερία και δημοκρατία ενάντια στη δικτατορία του Άσαντ. Μόλις διαχωρίστηκαν από αυτή τη βάση μέσα στον επαναστατημένο λαό, με την ήττα ή/και την εκδίωξη και την εξορία, αυτές είναι απλώς ένοπλες ομάδες. Αν συνεχίζουν ή όχι να προωθούν μια επαναστατική υπόθεση, εξαρτάται εξ ολοκλήρου από το πλαίσιο. Το πλαίσιο εδώ είναι η χρησιμοποίησή τους από την Τουρκία ως στρατεύματα επίθεσης για τους αντι-κουρδικούς στόχους της, στόχους που δεν έχουν καμία σχέση με τους αρχικούς στόχους του FSA.

Ακόμη και αν μια ομάδα που υπερασπίζεται την πόλη Ιντλίμπ απέναντι στο Άσαντ έχει το ίδιο όνομα με μια ομάδα που εισβάλλει στη βορειοανατολική Συρία, πρέπει να κατανοηθούν ως διαφορετικά φαινόμενα. Οι ταξιαρχίες των ανταρτών έχουν τοπική βάση και είναι καθορισμένες. Οι υποτιθέμενες «εθνικές» ομάδες δεν λειτουργούν σαν λενινιστικά κόμματα, όπως μπορεί να φαντάζονται κάποιοι στη Δύση.

Σχετικά με την τρίτη άποψη, το γεγονός ότι είναι πληρεξούσιοι δεν καθιστά όλους τους μαχητές του SNA σαδιστές δολοφόνους, όπως τονίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Παρ’ όλα αυτά, το πλαίσιο της κατάκτησης δημιουργεί τις συνθήκες για τα άγρια εγκλήματα που έχουν συμβεί και τη γενικότερη τάση για λεηλασίες που προέρχεται από την απόγνωση και τον ψυχολογικά διαταραγμένο χαρακτήρα τους, την έλλειψη σύνδεσης με την περιοχή, την ατμόσφαιρα ατιμωρησίας και την πλήρη εξάρτησή τους από Τουρκία.

Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και τα πραγματικά ονόματα των κύριων ομάδων που εμπλέκονται στην τουρκική εισβολή, ειδικά εκείνων που έγιναν γνωστές για τα χειρότερα εγκλήματα, αποκαλύπτουν ότι απέχουν πολύ από το να αντιπροσωπεύουν τον παλιό FSA ή το επαναστατικό κίνημα γενικότερα.

Για παράδειγμα, η ομάδα που κατηγορήθηκε για τα χειρότερα εγκλήματα, ο Άχραρ ασ-Σιαρκίγια, έχει τη δική της ιστορία βίας εναντίον άλλων ομάδων ανταρτών και είναι μια σχετικά νέα ομάδα που σχηματίστηκε μόνο το 2016 από αντάρτες εξόριστους από την περιοχή Ντέιρ εζ-Ζορ κατά την επιχείρηση της Τουρκίας «Ασπίδα του Ευφράτη» το 2016 για την εκδίωξη του ISIS από την ανατολική περιοχή του Χαλεπιού. Επομένως, δεν έχει καθόλου ένα «ιστορικό FSA».

Μια άλλη ομάδα είναι ο Τζάις αλ-Ισλάμ [Τζαλ], μια μεγάλη μη-FSA, ισλαμιστική αντάρτικη ομάδα στην Ανατολική Γκούτα, που εκδιώχτηκε όταν ο Άσαντ επανέκτησε την περιοχή το 2018. Ακόμη και όταν ήταν στην Ανατολή Γούτα, ο Τζαλ συγκρούστηκε τακτικά με άλλους αντάρτες, ήταν εξαιρετικά καταπιεστικός, παθολογικά σεκταριστικός και είναι ευρέως ύποπτος για την απαγωγή και την εξαφάνιση των πασίγνωστων επαναστατών ακτιβιστών, των «Τεσσάρων της Ντούμα»66. Αλλά αν στην Ανατολική Γκούτα ήταν ακόμα εν μέρει συνδεδεμένος με τις επαναστατικές μάζες που αντιστέκονταν στον Ασάντ (τουλάχιστον σε σχέση με τους απλούς αντάρτες βάσης), στην εξορία στην Τουρκία ό,τι έχει απομείνει είναι η άγρια πολιτοφυλακή την οποία έχουν ήδη βιώσει οι επαναστάτες ακτιβιστές.

Μια τρίτη μεγάλη ομάδα είναι η Ταξιαρχία Σουλτάν Μουράντ, η οποία αρχικά ήταν απλώς το Τουρκμενικό παράρτημα του FSA, αλλά η οποία έχει γίνει σε μεγάλο βαθμό πληρεξούσιος της Τουρκίας. Ακόμα κι αν αυτό δεν είχε συμβεί, το γεγονός ότι η Τουρκία στέλνει μια ταξιαρχία τουρκμενικής καταγωγής, που έχει ως βάση της την ανατολική περιοχή του Χαλεπιού, για να εισβάλει στις κουρδικές περιοχές, είναι συμβολικό της φύσης αυτής της επιχείρησης.

Ένα τελευταίο σημείο: η υποστηρήκτρια του Άσαντ, η χαμαιλέοντας Rania Khalek ισχυρίστηκε ότι «οι Αμερικανοί εξόπλισαν και χρηματοδότησαν εξτρεμιστές στη Συρία για να ανατρέψουν τη συριακή κυβέρνηση και οι ίδιοι αυτοί εξτρεμιστές επιτέθηκαν τότε στους Κούρδους για λογαριασμό της Τουρκίας»67. Αυτό είναι ανοησία από κάθε άποψη. Δεν υπάρχει λόγος να αναφερθούμε εδώ στην εντελώς περιορισμένη υποστήριξη των ΗΠΑ σε εξαιρετικά επιλεγμένους αντάρτες υπό αυστηρές προϋποθέσεις (κυρίως να εγκαταλείψουν τον αγώνα εναντίον του Άσαντ και να στρέψουν τα όπλα τους μόνο ενάντια στο ISIS), η οποία σταμάτησε χρόνια πριν την διακόψει επίσημα ο Τραμπ. Έχω γράψει γι’ αυτό αλλού68. Ωστόσο, ομάδες όπως ο Άχραρ ασ-Σιαρκίγια και ο Τζάις αλ-Ισλάμ δεν πήραν ποτέ ούτε ένα σεντ ούτε ένα όπλο από τις ΗΠΑ, πόσο μάλλον οι «εξτρεμιστές», για τους οποίους οι ΗΠΑ περάσαν χρόνια βομβαρδίζοντάς τους. Στην πραγματικότητα, η μόνη σύνδεση των ΗΠΑ με τον Άχραρ ασ-Σιαρκίγια ήταν όταν τον βομβάρδισε το 201669.

Εν τω μεταξύ, ποιος νοιάζεται για το Ιντλίμπ...

Εν τω μεταξύ, ενώ η παγκόσμια προσοχή έχει επικεντρωθεί στη βιαιότητα της Τουρκίας στα βορειοανατολικά, ο Άσαντ και ο Πούτιν συνεχίζουν να βομβαρδίζουν, να σκοτώνουν70 και να εκδιώκουν τον κατά βάση αραβικό πληθυσμό της ευρύτερης περιοχής του Ιντλίμπ στα βορειοδυτικά, μια εκστρατεία που είναι γεμάτη από συστηματικές καταστροφές νοσοκομείων και σχολείων71, αν και υπήρξε μια ακόμα συμφωνία Πούτιν-Ερντογάν το Σεπτέμβριο για μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ασφαλείας στο Ιντλίμπ72 που χωρίζει τους Ασαντιστές από τις ανταρτικές δυνάμεις. Δεκάδες σκοτώθηκαν στο Ιντλίμπ κατά τη διάρκεια των δέκα ημερών της επιχείρησης της Τουρκίας, αλλά οι πολυετείς τους συμφωρές δεν συγκεντρώνουν κανένα παγκόσμιο ενδιαφέρον.

Το πιο σημαντικό είναι ότι σίγουρα υπάρχει ένα quid pro quo [ανταπόδοση] εδώ – ο Πούτιν δίνει το πράσινο φως για την επίθεση του Ερντογάν στις SDF στα βορειοανατολικά, που στέλνει ένοπλους πρόσφυγες και μαχητές ξένους στην περιοχή για να τη λεηλατήσει αντί να οπλίζει τους μαχητές και να στείλει στρατιωτική στήριξη στην συνεχιζόμενη τοπική αντίσταση ενάντια στον Άσαντ στα βορειοδυτικά. Εάν ο Ερντογάν πραγματικά νοιαζόταν για την εξέγερση, θα μπορούσε να προσφέρει βοήθεια –συμπεριλαμβανομένων και μαχητών– για να αποτρέψει, για παράδειγμα, την πρόσφατη κατάληψη του Χαν Σεϊχούν από τον Άσαντ. Καθώς ο Άσαντ αναγγέλλει μια νέα «μάχη για το Ιντλίμπ»73, ενώ η ίδια η Τουρκία και χιλιάδες πρώην αντάρτες στρέφονται αλλού, η περιοχή πιθανότατα θα κατασπαραχθεί, εκτός εάν ο Ερντογάν μπορεί να διαπραγματευτεί με τον Πούτιν για μια μικρή λωρίδα στα σύνορα ως μια άλλη «ασφαλή ζώνη» για να εμποδίσει περισσότερους πρόσφυγες από τη Συρία να φύγουν στην Τουρκία.

Αντίσταση στο Ντέιρ εζ-Ζορ;

Εκεί όπου η συμφωνία Άσαντ-SDF θα μπορούσε να καταρρεύσει, είναι μεταξύ του κυρίως αραβικού πληθυσμού των εκατομμυρίων που ζει στην «Ομοσπονδία της Βορείας Συρίας», το επίσημο όνομα της ελεγχόμενης από τις SDF περιοχής. Ενώ η επίσημη πολυεθνικότητα των SDF φαίνεται να είχε επιτυχία σε ορισμένους τομείς, αυτή ποικίλει σε μεγάλο βαθμό σε ολόκληρη την περιοχή74. Το PYD και το YPG εξακολουθούν να ασκούν αποτελεσματικό πολιτικό και στρατιωτικό έλεγχο στα παρασκήνια75 των εκλεγμένων πολυεθνοτικών τοπικών οργάνων, προκαλώντας συχνά σοβαρές εντάσεις76, ακόμη και αν ο περισσότερος αραβικός πληθυσμός είδε την κυριαρχία των SDF ως απείρως καλύτερη από την κυριαρχία του ISIS ή του καθεστώτος Άσαντ.

Στις επαρχίες Ράκκα και Ντέιρ εζ-Ζορ, οι αραβικοί πληθυσμοί φοβούνται εξαιρετικά την επιστροφή του καθεστώτος77. Από τη μία πλευρά, στη Ράκκα που καταστράφηκε τόσο εκτεταμένα από τις βομβιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ κατά την εκδίωξη του ISIS, ώστε να είναι πιθανόν να εξαφανίστηκαν οποιεσδήποτε απόψεις της επαναστατικής φάσης πριν από το ISIS και να εξαντλήθηκε ο πληθυσμός σε τέτειο σημείο που οποιαδήποτε λύση φέρνει τη σταθερότητα να χαιρετίζεται78, παρ' όλα αυτά ακόμα και εδώ υπάρχουν ενδείξεις διαμαρτυρίας79. Αλλά ο αραβικός πληθυσμός του Ντέιρ εζ-Ζορ, μεταξύ των πρώτων που ξεσηκώθηκε εναντίον του Άσαντ, θα αντισταθεί σε οποιαδήποτε απόπειρα του Άσαντ να επανακαταλάβει την περιοχή. Πριν από τα τωρινά γεγονότα, είδαμε μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στην κυριαρχία των SDF80 αλλά και, στο τμήμα του Ντέιρ εζ-Ζορ που ήταν υπό τον έλεγχο του Άσαντ και του Ιράν, μεγάλες διαδηλώσεις που απαιτούσαν από τις SDF να αναλάβουν τον έλεγχο81 (δηλαδή μακριά απ’ τον Άσαντ82), καθιστώντας σαφές ποιος είναι ο κύριος εχθρός τους. Υπάρχουν ήδη διαδηλώσεις που ξεκίνησαν σε όλο τον Ντέιρ εζ-Ζορ που ελέγχεται από τις SDF83 και σε άλλα μέρη στα βορειοανατολικά84 ενάντια στην προοπτική της επιστροφής των Ασαντιστών. Εν τω μεταξύ, ακόμα και στη Μανπίτζ υπάρχει αντίσταση85 απέναντι στην προοπτική της επιστροφής των Ασαντιστών, με κάλεσμα για γενική απεργία86.

Αυτή η εξέγερση που βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλο το Ντέιρ εζ-Ζορ και αλλού, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις εναντίον του καθεστώτος Άσαντ, και μερικές φορές εναντίον της Χαγιάτ Ταχρίρ ασ-Σιαμ, στη βορειοδυτική περιοχή που ελέγχεται από τους αντάρτες87 και οι συνεχιζόμενοι άθλοι αντίστασης ακόμη και στην Ντάραα, όπου ο Άσαντ επανεπιβεβαίωσε τον έλεγχο του, δείχνουν ότι ακόμα είναι πρόωρο να διακηρύξουμε τον θάνατο της συριακής επανάστασης. Ενώ ο Γιασσίν αλ-Χατζ Σάλεχ υποστηρίζει ότι «η επανάσταση της Συρίας έχει τελειώσει», συνεχίζει, «αλλά το Συριακό Ζήτημα έχει μόλις ξεκινήσει», γιατί «δεν υπάρχει άλλη επιλογή παρά να συνεχίσουμε, να επιμείνουμε, αλλά με διαφορετικές μεθόδους, με άλλους ρυθμούς, βασιζόμενοι στα διδάγματα που μας πρόσφερε η μαρτυρική και κακοποιημένη επανάσταση»88.

Αυτή η ανάπτυξη και η ανάσχεση οποιουδήποτε τέτοιου κινήματος στη Συρία δεν μπορεί να διαχωριστεί από αυτό που συμβαίνει στην περιοχή: η επανάσταση της Συρίας ήταν μέρος της επανάστασης της Αραβικής Άνοιξης και εφόσον αυτή έχει συντριβεί, εκτραπεί ή εξαντληθεί σε άλλα μέρη της περιοχής, δεν αποτελεί έκπληξη ότι η αντεπανάσταση έχει επίσης κυριαρχήσει στη Συρία. Αλλά ακόμα και τώρα, μαζί με την πολύ μικρή εξέγερση στο Ντέιρ εζ-Ζορ και τη συνεχιζόμενη αντίσταση στο Ιντλίμπ, έχουμε δει τις τελευταίες εβδομάδες μαζικές εξεγέρσεις στην Αίγυπτο και το Ιράκ89, και τώρα στο Λίβανο90, μαζί με τις εξεγέρσεις στην Αλγερία και το Σουδάν νωρίτερα αυτόν το χρόνο. Αυτή δεν έχει τελειώσει.

Η γεωπολιτική και η πολιτική της σύγχυσης

Τέλος, μερικά σημεία σχετικά με τις περιφερειακές γεωπολιτικές αυτού του γεγονότος. Ενώ η μαρξιστική σκέψη στοχεύει σε μια υλιστική εξήγηση γεγονότων βασισμένων σε πραγματικές κοινωνικές δυνάμεις, τις τελευταίες δεκαετίες έχει έρθει στο προσκήνιο ένα είδος αφελούς «αριστερισμού» που θεωρεί τον εαυτό του «αντιιμπεριαλιστή» και πιστεύει ότι κάποιος μπορεί να καθορίσει τις απόψεις του για τα γεγονότα βασιζόμενος στο «ποιος υποστηρίζει ποιον.» Έτσι, εδώ έχουμε είναι ένα μικρό περίγραμμα για όποιον έχει ανάγκη να τις επιδιορθώσει.

Πρώτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία από κοινού άσκησαν βέτο91 σε ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών που έθεσε η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία για καταδίκη της τουρκικής εισβολής.

Δεύτερον, η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ψήφισε 354-60 για να καταδικάσει την αποχώρηση του Τράμπ και την εισβολή της Τουρκίας92.

Στη συνέχεια, παρά τη συμφωνία του καθεστώτος Άσαντ με τις SDF, η πραγματική του αντίληψη για τις SDF συνοψίστηκε από τον αναπληρωτή υπουργό εξωτερικών της Συρίας, Φαϊσάλ Μακντάντ, ο οποίος δήλωσε ότι «δεν θα δεχθούμε κανένα διάλογο ή συζήτηση με όσους είχαν γίνει όμηροι ξένων δυνάμεων» τους οποίους αποκάλεσε «ένοπλες ομάδες που πρόδωσαν τη χώρα τους και διαπράττουν εγκλήματα εναντίον της93

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι «το Ισραήλ καταδικάζει έντονα την τουρκική εισβολή στις κουρδικές περιοχές στη Συρία και προειδοποιεί για εθνοκάθαρση των Κούρδων από την Τουρκία και τους πληρεξούσιους της. Το Ισραήλ είναι διατεθειμένο να επεκτείνει την ανθρωπιστική βοήθεια στον γενναίο κουρδικό λαό.»94

Ομοίως, οι εχθροί του περιφερειακού μπλοκ Τουρκίας-Κατάρ-Μουσουλμανικής Αδελφότητας, ιδίως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Μπαχρέιν και η Αίγυπτος, καταδίκασαν έντονα την εισβολή της Τουρκίας95. Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι είναι «απειλή για την περιφερειακή ειρήνη και ασφάλεια», τα ΗΑΕ την αποκάλεσε «μια καταφανή και απαράδεκτη επιθετικότητα κατά της κυριαρχίας ενός αδελφού αραβικού κράτους», η Αίγυπτος την χαρακτήρισε «καταφανή επίθεση» και κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να σταματήσει «κάθε προσπάθεια κατοχής σε περιοχές της Συρίας ή αλλαγής των δημογραφικών στοιχείων στη βόρεια Συρία».

Ελπίζω ότι αυτός ο κατάλογος θα βοηθήσει όσους προτιμούν την «γεωπολιτική» αντί την ανάλυση.

Τελικές παρατηρήσεις

Ενώ σωστά έχουν χυθεί τόνοι μελανιού καταγγέλλοντας τον Τραμπ για προδοσία, δεν υπάρχει κανένας λόγος έκπληξης. Οι ιμπεριαλιστικές και περιφερειακές δυνάμεις φροντίζουν για τα συμφέροντά τους. Παρόλο που η πλειοψηφία της αμερικανικής άρχουσας τάξης είναι αντίθετη με το χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο δράσης του Τραμπ, αυτή δεν είναι η πρώτη αμερικανική προδοσία ούτε για τους Κούρδους –που είχε ξανασυμβεί και το 1975 και το 1991– ούτε για άλλους, συμπεριλαμβανομένου του συριακού λαού στο σύνολό του, τον οποίο υποκρινόταν ψευδώς ότι υποστήριζε.

Πολύ περισσότερο μελάνι έχει χυθεί στους ισχυρισμούς ότι οι ΗΠΑ προδίδουν τα δικά τους «ιδανικά». Στην πραγματικότητα, είναι σπάνιο το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ (ή οποιαδήποτε ιμπεριαλιστική δύναμη) να είναι σε θέση να «προδώσουν» μια δίκαιη υπόθεση, επειδή η κανονική τους θέση είναι από την άλλη πλευρά. Τα αμερικανικά ιμπεριαλιστικά «ιδανικά» κυμαίνονται από τη δεκαετία γενοκτονίας στο Βιετνάμ, μέχρι την εγκαθίδρυση, τον εξοπλισμό και τη χρηματοδότηση των πιο άγριων δικτατοριών στη Λατινική Αμερική, την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική εδώ και δεκαετίες και μέχρι την πιο συνεπή υποστήριξη και εξοπλισμό της ισραηλινής κατοχής, της ατιμωρησίας του Ισραήλ και της εκδίωξης του παλαιστινιακού λαού.

Αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί ως κριτική για τον κουρδικό λαό, όταν βασίστηκε στη βοήθεια των ΗΠΑ για να προστατευθεί από τη γενοκτονία του ISIS στο Κομπάνι, όπως και για τις άθλιες δραστηριότητες της Τουρκίας σήμερα δεν πρέπει να καταδικάζεται ο συριακός λαός, που καθώς βομβαρδίζονταν και βασανίζονταν μέσα στη λήθη από τη χειρότερη τυραννία του κόσμου, έπαιρνε ζωτική υποστήριξη τα τελευταία χρόνια από την Τουρκία. Αυτός είναι ο πραγματικός κόσμος. Θα πάρει κάποιος μια σανίδα σωτηρίας από όπου μπορεί. Αλλά το γεγονός ότι διάφορα τμήματα των λαϊκών μαζών της Συρίας καταλήγουν σε αντιτιθέμενα στρατόπεδα και σκοτώνουν ο ένας τον άλλον, ενώ χειραγωγούνται από διαφορετικές δυνάμεις υποστηρικτών που παρεμβαίνουν στη Συρία με τα δικά τους συμφέροντα ή από το φασιστικό καθεστώς, είναι το μεγαλύτερο ζήτημα που θα πρέπει να τεθεί σε εξέταση ως μέρος της νεκροψίας της συριακής επανάστασης.

Μετάφραση: e la libertà

Michael Karadjis, «The Turkish invasion: Latest step in the Russian-led destruction of the Syrian revolution», Syrian Revolution Commentary and Analysis, 23 Οκτωβρίου 2019.

Το άρθρο στα ιτλικά: Michael Karadjis, «L’invasione turca: ultimo stadio nella distruzione diretta dalla Russia della rivoluzione siriana», Le Voci della Libertà, 5 Νοεμβρίου 2019. 

Σημειώσεις

1 «Syria ǀ Flash Update #4, Humanitarian impact of the military operation in north-eastern Syria, 13 October 2019», reliefweb, 13 Οκτωβρίου 2019. 

2 «Kurdish-led health authority in northeast Syria says 218 civilians killed in Turkish offensive», Reuters, 17 Οκτωβρίου 2019.

3 «Syria: Damning evidence of war crimes and other violations by Turkish forces and their allies», Amnesty International, 18 Οκτωβρίου 2019. 

4 «Kurdish Party Leader Hevrin Khalaf Killed in Intense Turkish Syria Offensive», البوابة - Al Bawaba, 13 Οκτωβρίου 2019. 

5 Elizabeth Tsurkov, «Fighters from Brigade 123 of Ahrar al-Sharqiya...», Twitter, 12 Οκτωβρίου 2019.

6 «Putin: US Not A White Christian Country Anymore - We Europeans Need To Preserve Our Culture», Youtube.

7 American Kurdish Association, «Rally Against Turkish War on Rojava!», Facebook, 12 Οκτωβρίου 2019. Facebook

8 Scott Lucas, «Syria Daily: UN Confirms Mass Killings and Displacement of Russia-Regime’s Northwest Offensive», EA WorldView, 24 Αυγούστου 2019. 

9 Abdulaziz Almashi, Facebook, 8 Οκτωβρίου 2019.

10 Rami Jarrah, Facebook, 15 Οκτωβρίου 2019.

11 Firas Abdullah, Facebook, 11 Οκτωβρίου 2019.

12 Fouad Roueiha, «Turkish operation producing more sectarian hatred in Syria», We Write What We Like, 11 Οκτωβρίου 2019. 

13 Yassin Al Haj Saleh, Facebook, 13 Οκτωβρίου 2019. 

14 Salih Muslim, «Time Has Proved Us Right», The Kurdistan Tribune, 16 Μαρτίου 2016 (συνέντευξη στον Karlos Zurutuza). 

15 «Memorandum of Understanding between Turkey and Russia on northern Syria», The Defense Post, 22 Οκτωβρίου 2019. 

16 «Kremlin says U.S. betrayed Kurds in Syria, tells Kurds to withdraw or be mauled», Reuters, 23 Οκτωβρίου 2019.

17 Syrian Presidency, «الرئيس #الأسد يؤكد في الاتصال الهاتفي», Twitter, 22 Οκτωβρίου 2019. 

18 Martin Chulov and Kareem Shaheen, «“Nothing is ours anymore”: Kurds forced out of Afrin after Turkish assault», The Guardian, 7 Ιουνίου 2018.

19 «Some Syrians are fleeing Turkey’s offensive, others are returning home», The New Arab, 14 Οκτωβρίου 2019.

20 Syria Rebel Obs, Twitter.

21 Jenan Moussa, «Memorandum of Understanding», Thread reader, 15 Οκτωβρίου 2019.

22 James LaPorta, Tom O’Connor, «Exclusive: U.S. Cedes Syrian City to Russia in Battlefield “Handover” as Turkey Tries to Take It», Newsweek, 14 Οκτωβρίου 2019. 

23 Ragıp Soylu, «US forces are handing Manbij to Russian Special Forces...», Twitter, 14 Οκτωβρίου 2019.

25 Ryan Browne, «President Trump...», Twitter, 14 Οκτωβρίου 2019.

26 Jenan Moussa, «Syrian army is seen passing U.S. troops», Twitter, 14 Οκτωβρίου 2019. 

27 Jenan Moussa, «This is confusing. The Turkish – U.S....», Twitter, 17 Οκτωβρίου 2019.

28 «ECR Statement on the Pence-Erdogan Agreement», Emergency Committee For Rojava, 18 Οκτωβρίου 2019. 

29 Chuck Schumer, «President @realDonaldTrump is flailing», Twitter, 17 Οκτωβρίου 2019. 

30 «US-brokered ceasefire with Turkey is “vague”, says Assad advisor», Times of News, 17 Οκτωβρίου 2019.

31 Kurdistan 24, «SDF Commander-in-Chief Mazlum Abdu announces...», Twitter, 17 Οκτωβρίου 2019.

32 Jenan Moussa, «This is confusing. The Turkish – U.S....», Twitter, 17 Οκτωβρίου 2019. 

33 «US says struck ceasefire deal knowing Kurdish YPG could not hold territory», Al Arabiya, 18 Οκτωβρίου 2019.

34 Scott Lucas, «Syria Daily: While Northwest Burns, Turkey and US Set Up “Safe Zone” in Northeast», EA WorldView, 25 Αυγούστου 2019. 

35 Mazloum Abdi, «Entire border must be protected», ANHA, 19 Αυγούστου 2019 (συνέντευξη στο ANHA). 

36 «Erdogan says Turkey won’t declare ceasefire in northern Syria until Kurdish forces leave», MiddleEastEye, 16 Οκτωβρίου 2019.

37 Muhammet Emin Avundukluoglu, «Erdogan: “When terrorists withdraw, operation ends”», Anadolu Agency, 16 Οκτωβρίου 2019. 

38 «Assad forces trying to run psychological operation with YPG in Syria’s Manbij, Erdoğan says», Daily Sabah, 28 Δεκεμβρίου 2018.

39 Orhan Coskun, «Wary foes Turkey and Syria hold covert contacts to avoid conflict», Reuters, 21 Οκτωβρίου 2019.

40 Jenan Moussa, «Memorandum of Understanding», Thread reader, 15 Οκτωβρίου 2019. 

41 Elena Becatoros, «High stakes for Putin, Erdogan summit on northeast Syria», The Associated Press, 21 Οκτωβρίου 2019. 

42 Elena Teslova, «Russia recognizes Turkey’s legitimate security concerns», Anadolu Agency, 16 Οκτωβρίου 2019. 

43 «Syria regime says no dialogue with U.S.-backed Kurdish forces who “betrayed” their country», زمان الوصل, Οκτωβρίου 10, 2019.

44 Donald J. Trump, «Good news seems...», Twitter, 22 Οκτωβρίου 2019. 

45 Donald J. Trump, «After defeating 100% of the ISIS Caliphate...», Twitter, 14 Οκτωβρίου 2019. 

46 Donald J. Trump, «Getting out of Syria was no surprise...», Twitter, 20 Δεκεμβρίου 2018.

47 «Kurdish commander says Trump “approved deal” with Russia, Damascus», The New Arab, 17 Οκτωβρίου 2019. 

48 «Statement on Syria», Charles Koch Institute, και National Review.

49 Dion Nissenbaum, Isabel Coles and Nancy A. Youssef, «“Get the Hell Out of Syria. It’s Sand and Blood and Death”: Inside America’s Chaotic Retreat», The Wall Street Journal, 18 Οκτωβρίου 2019.

50 Michael Karadjis, «What do Trump’s “withdrawal” from Syria and the Gulf’s rapprochement with Assad have in common?», Syrian Revolution Commentary and Analysis, 9 Ιανουαρίου 2019.  [μεταφρσμένο στα ελληνικά: Michael Karadjis, «Τι κοινό έχουν η “απόσυρση” του Τραμπ από τη Συρία και η προσέγγιση του Κόλπου με τον Άσαντ;», e la libertà, 25 Ιανουαρίου 2019].

51 M. Karadjis, Ό.π.

52 M. Karadjis, Ό.π.

53 Lara Seligman, «Defying Pentagon, Trump Endorses Turkish Operation in Syria», Foreign Policy, 7 Οκτωβρίου 2019.

54 Matthew Knott, «“A catastrophic mistake”: Republicans blast Trump’s Syria withdrawal», The Sydney Morning Herald, 8 Οκτωβρίου 2019. 

56 «Trump Just Created a Moral and Strategic Disaster», The New York Times, 14 Οκτωβρίου 2019. 

57 «The Turk and the President», Wall Street Journal, 11 Οκτωβρίου 2019. 

59 Nikki Haley, «We must always have the backs...», Twitter, 7 Οκτωβρίου 2019. 

60 Lindsey Graham, «I am pleased to have reached...», Twitter, 9 Οκτωβρίου 2019. 

61 Eric Schmitt and Maggie Haberman, «Trump Said to Favor Leaving a Few Hundred Troops in Eastern Syria», The New York Times, 20 Οκτωβρίου 2019.

62 «Lindsey Graham After Talking To Trump About Syria: “I’m Increasingly Optimistic This Could Turn Out Very Well”», Real Clear Politics, 20 Οκτωβρίου 2019.

63 Lara Seligman, Keith Johnson, «U.S. Plan to Guard Syrian Oil Fields Sows Confusion», Foreign policy, 21 Οκτωβρίου 2019.

64 Firas Abdullah, Facebook, 11 Οκτωβρίου 2019.

65 «Some Syrians are fleeing Turkey’s offensive, others are returning», The New Arab, 14 Οκτωβρίου 2019. 

66 [Σ.τ.Μ.:] Για τους «Τέσσερεις της Ντούμα» βλ.: «Διεθνής Εκστρατεία Αλληλεγγύης για τους Πολιτικούς/ές Κρατουμένους/ες στη Μέση Ανατολή», e la libertà, 4 Ιανουαρίου 2018. 

67 Rania Khalek, «The U.S. armed and funded extremists in Syria», Monthly Review online, 19 Οκτωβρίου 2019.

68 Michael Karadjis, «Regime preservation: How US policy facilitated Assad’s victory», Syrian Revolution Commentary and Analysis, 14 Μαΐου 2019 και Michael Karadjis, «US vs Free Syrian Army vs Jabhat al-Nusra (and ISIS): History of a hidden three-way conflict», Syrian Revolution Commentary and Analysis, 1 Αυγούστου 2017. [μεταφρσμένο στα ελληνικά: Michael Karadjis, «Οι ΗΠΑ εναντίον του Ελεύθερου Συριακού Στρατού και εναντίον της Τζάμπχατ αν-Νούσρα (και της ISIS)», e la libertà, 25 Αυγούστου 2017].

69 Charles Lister, «Ahrar al-Sharqiya also claim», Twitter, 16 Σεπτεμβρίου 2016. 

70 «Russian warplanes carry out about 35 raids on countryside of Hama, Idlib, and Latakia in a first-of-its-kind escalation since the start of the new ceasefire at the end of August in “Putin – Erdogan” area», The Syrian Observatory for Human Rights, 19 Οκτωβρίου 2019. The White Helmets, «Since the beginning of #September to date,...», Twitter, 17 Οκτωβρίου 2019. 

71 Evan Hill and Christiaan Triebert, «12 Hours. 4 Syrian Hospitals Bombed. One Culprit: Russia», The New York Times, 13 Οκτωβρίου 2019. Jon Snow, «Schools targeted in airstrikes in Syria’s besieged Idlib province», Channel 4, 21 Οκτωβρίου 2019. 

72 Maria Tsvetkova, «Russia and Turkey agree to create buffer zone in Syria’s Idlib», Reuters, 17 Σεπτεμβρίου 2018.

73 MrRevinsky, «More pics of #Assad the giraffe visiting the frontlines in Southern Idlib...», Twitter, 22 Οκτωβρίου 2019. 

74 Shelly Kittleson, «More Arab protests expected against Kurdish SDF in Syria», Al-Monitor, 3 Ιουνίου 2019.

75 Elizabeth Tsurkov, Esam al-Hassan, «Kurdish-Arab Power Struggle in Northeastern Syria», Carnegie Endowment for International Peace, 24 Ιουλίου 2019. 

76 Sirwan Kajjo, «What Is Behind Protests Against US-Backed Forces in Eastern Syria?», Voice of America, 20 Μαΐου 2019.

77 Abdalaziz Alhamza, «The #Syrian regime entering #Raqqa will be a nightmare», Twitter, 16 Οκτωβρίου 2019.

78 Elizabeth Tsurkov, «In the Islamic State’s Former Stronghold, a Secret Yearning for Assad», Foreign Policy, 26 Ιουλίου 2019.

79 Wladimir, «A statement from Raqqa civil council today denied the entering», Twitter, 16 Οκτωβρίου 2019.

80 Shelly Kittleson, «More Arab protests expected against Kurdish SDF in Syria», Al-Monitor, 3 Ιουνίου 2019.

81 Wladimir van Wilgenburg, «Syrian protestors demanding withdrawal of Iran-backed militias wounded by regime forces», Kurdistan24, 20 Σεπτεμβρίου 2019.

82 «“You can not kill our revolution”.. The third Friday for the protests held by Deir Ezzor’s people against the Assad regime», DeirezZor24, 5 Οκτωβρίου 2019.

83 «Calls for protests and sit-ins are launched throughout Deir Ezzor countryside against Assad regime and Iran», DeirezZor24, Οκτώβριος 2019.

84 «Anti-Assad protests break out in eastern Syria following SDF-regime agreement», The New Arab, 16 Οκτωβρίου 2019. 

85 Elizabeth Tsurkov, «Residents of Manbij plan a general strike for Monday against the looming takeover of the town by the Assad regime...», Twitter, 18 Οκτωβρίου 2019. 

86 Anand Gopal, «Today the people of Manbij are carrying out a general strike...», Twitter, 21 Οκτωβρίου 2019. 

87 Scott Lucas, «Syria Daily: Protests Renewed in Idlib Province», EA WorldView, 7 Σεπτεμβρίου 2019.

88 Yassin Al Haj Saleh, «The Syrian revolution has come to an end. It’s true! But the Syrian Cause has just begun», We Write What We Like, 17 Οκτωβρίου 2019. 

89 Tesbih Habbal and Muzna Hasnawi, «In the Midst of Chaos, an Invincible Arab Spring», The Nation, 10 Οκτωβρίου 2019.

90 Lin Noueihed and Dana Khraiche, «Nationwide Protests Erupt in Lebanon as Economic Crisis Deepens», Bloomberg, 18 Οκτωβρίου 2019.

91 Andrew Rettman, «EU stands alone against US and Russia on Syria», EU Observer, 11 Οκτωβρίου 2019.

92 «White House war of words as US politicians condemn Trump over Syria», The New Daily, 17 Οκτωβρίου 2019.

93 «Syria regime says no dialogue with U.S.-backed Kurdish forces who “betrayed” their country», زمان الوصل, Οκτωβρίου 10, 2019.

94 Benjamin Netanyahu, «Israel strongly condemns the Turkish invasion of the Kurdish», Twitter. 10 Οκτωβρίου 2019. 

95 «Saudi Arabia, UAE, Bahrain, and Egypt condemn Turkey’s aggression on Syria», Al-Arabiya, 9 Οκτωβρίου 2019.

Τελευταία τροποποίηση στις Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2019 22:29
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.