Παρασκευή, 07 Σεπτεμβρίου 2018 15:07

Ένα ελπιδοφόρο μήνυμα: οι διαδηλώσεις στο Ιράκ συνεχίζονται

Κατηγορία Μέση Ανατολή

 

 

Ένα ελπιδοφόρο μήνυμα: οι διαδηλώσεις στο Ιράκ συνεχίζονται

Το κίνημα διαδηλώσεων στο νότιο Ιράκ συνεχίζεται. Τις τελευταίες μέρες ξέσπασαν και πάλι μαζικές διαδηλώσεις στη Βασόρα, με βασικά αιτήματα καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες για τους πολίτες (κυρίως ηλεκτρισμό και ύδρευση), αλλά και ενάντια στην καταστολή που εξαπέλυσε η κυβέρνηση του Αμπάντι και η οποία τις τελευταίες μέρες είχε ως αποτέλεσμα τη δολοφονία έξι διαδηλωτών, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των διαδηλωτών που σκοτώθηκαν από τις 8 Ιουλίου, στους 20.

Στη Βασόρα έχει κηρυχθεί απαγόρευση κυκλοφορίας, αυτό όμως δεν σταμάτησε τις διαδηλώσεις, οι οποίες δέχονται τις επιθέσεις των δυνάμεων καταστολής (αστυνομίας και αντιτρομοκρατικής) με δακρυγόνα αλλά και με πραγματικά πυρά. Η καταστολή έχει εξοργίσει ακόμα περισσότερο τον κόσμο στο νότιο Ιράκ, ο οποίος ολόκληρο το καλοκαίρι βρισκόταν διαρκώς χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και νερό, σε θερμοκρασίες οι οποίες έφταναν και τους 50 βαθμούς Κελσίου. Οι κάτοικοι της Βασόρα έχουν επιπλέον να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της μόλυνσης του νερού, κάτι το οποίο έχει σαν αποτέλεσμα πολλές χιλιάδες άνθρωποι να πάνε στο νοσοκομείο.

Οι διαδηλωτές έχουν επιτεθεί σε πολλά κυβερνητικά κτίρια και τα έχουν πυρπολήσει. Ταυτόχρονα, μεταξύ των αιτημάτων των διαδηλωτών είναι και η αλλαγή του πολιτικού συστήματος του Ιράκ, το οποίο επιβλήθηκε από τις κατοχικές δυνάμεις των ΗΠΑ και της Μ. Βρετανίας σύμφωνα με το οποίο η πολιτική εξουσία ελέγχεται από τις ελίτ των εθνικοθρησκευτικών κοινοτήτων – με τη σιιτική ελίτ να έχει τη μερίδα του λέοντος. Οι διαδηλωτές, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους προέρχονται από τι σιιτική κοινότητα (εξάλλου το κίνημα των διαδηλώσεων περιορίζεται μέχρι στιγμής στις σιιτικές επαρχίες: Βασόρα, Δι Καρ, Νατζάφ, Ντιγιάλα, Μουθάνα...) απαιτούν ένα δημοκρατικό και κοσμικό πολιτικό σύστημα, το οποίο να μην αναπαράγει τους θρησκευτικούς διαχωρισμούς οι οποίοι καλλιεργήθηκαν επί δεκαετίες από τη μπααθική δικτατορία και αναπαρήχθησαν από τις κατοχικές δυνάμεις και το σύνταγμα που επέβαλαν.

Ενδεικτικό της αντιδημοκρατικότητας του πολιτικού συστήματος και των πολιτικών ηγετών που αναδεικνύονται από αυτό, είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του πρωθυπουργού αλ-Αμπάντι, ο οποίος κατηγόρησε τη δημοκρατία και την ελευθερία ότι δεν συμβάλλουν στη συμμόρφωση του πληθυσμού με τον νόμο και την τάξη.

Μέχρι στιγμής, το κίνημα των διαδηλώσεων δεν έχει επεκταθεί στις σουνιτικές και στις κουρδικές περιοχές.

Οι σουνιτικές περιοχές βρέθηκαν στο στόχαστρο της κυβερνητικής καταστολής το προηγούμενο διάστημα, καθώς -ούτε λίγο ούτε πολύ- ταυτίστηκαν με το Ισλαμικό Κράτος και η οποιαδήποτε αντίδρασή τους αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζεται με πολύ σκληρότερο τρόποι.

Στο ιρακινό Κουρδιστάν όμως, η κατάσταση είναι εξαιρετικά έκρυθμη εδώ και χρόνια, εξαιτίας της διαφθοράς και του αυταρχισμού του κουρδικού πολιτικού κατεστημένου, στο οποίο κυριαρχεί η συμμαχία των δύο μεγάλων -και αντίπαλων εντούτοις- κομμάτων, του KDP και του PUK. Οι κινητοποιήσεις της κουρδικής νεολαίας είναι συνεχείς από το 2011 και μετά και συχνά αντιμετωπίζονται κι αυτές με καταστολή και με δολοφονίες διαδηλωτών. Η κατάσταση αυτή έχει οξυνθεί ακόμα περισσότερο από την αποτυχία των κομμάτων εξουσίας του ιρακινού Κουρδιστάν να ικανοποιήσουν το αίτημα του κουρδικού λαού για ανεξαρτησία (της συντριπτικής πλειοψηφίας, όπως καταγράφηκε στο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας του Σεπτεμβρίου του 2017), αλλά και των τεράστιων οικονομικών προβλημάτων που προκύπτουν από την άρνηση της κυβέρνησης του Ιράκ να αποδώσει στην περιφερειακή κυβέρνηση του ιρακινού Κουρδιστάν τα έσοδα από τον προϋπολογισμό που του αναλογούν. Το κουρδικό πολιτικό κατεστημένο, το οποίο διαχειρίζεται ούτως ή άλλως την οικονομία (κυρίως τα έσοδα από το πετρέλαιο) με μαφιόζικους τρόπους, έχει βρεθεί σε κατάσταση να μην μπορεί εδώ και πάρα πολλούς μήνες να καταβάλει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων.

Οι διαδηλώσεις στο νότιο Ιράκ που ξεκίνησαν από τον Ιούλιο του 2018 είναι από πολλές απόψεις συνέχεια ενός αυθόρμητου κινήματος διαδηλώσεων των νέων, των εργατών, των ανέργων και των γυναικών που έχουν ξεκινήσει από το 2011 και εκδηλώνονται σχεδόν κάθε χρόνο. Μέσα σ’ αυτές τις διαδηλώσεις συγκροτούνται και δρουν οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, συνδικάτα και γυναικείες οργανώσεις που αντιστέκονται στις σεξιστικές πολιτικές της κεντρικής κυβέρνησης και των ελίτ των θρησκευτικών κοινοτήτων. Μέσα σ’ αυτές τις διαδηλώσεις δραστηριοποιείται επίσης η αριστερά (τα μέλη του ΚΚΙ και όχι μόνο) αλλά και οι οπαδοί του Μουκτάντα ασ-Σαντρ, του Σιίτη κληρικού ο οποίος είχε ηγηθεί της αντίστασης των Σιιτών στην αμερικανοβρετανική κατοχή τη δεκαετία του 2000. Ο ίδιος ο Σαντρ, αρχηγός τώρα της συμμαχίας Σά’ιρουν που κέρδισε τις εκλογές τον Μάρτιο (στην οποία συμμαχία εντάσσεται και το ΚΚΙ) στηρίζει αυτές τις διαδηλώσεις και καταδικάζει την καταστολή. Όμως δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αυτό το κίνημα είναι υποκινούμενο ή εκφράζεται από το Σά’ιρουν και τον Σαντρ. Ένα μέρος του κινήματος είναι μάλλον πολύ επιφυλακτικό απέναντί του, καθώς ο Σαντρ υπήρξε αρχηγός μιας σιιτικής πολιτοφυλακής η οποία είχε διαπράξει επιθέσεις και δολοφονίες εναντίον σουνιτών τη δεκαετία του 2000 και επίσης αυτή τη στιγμή διεξάγει συνομιλίες για κυβερνητική συνεργασία με την παράταξη Νασρ του σημερινού διεφθαρμένου και αυταρχικού πρωθυπουργού αλ-Αμπάντι (καθώς το Σά’ιρουν δεν διαθέτει απόλυτη κυβερνητική πλειοψηφία).

Βέβαια μέχρι στιγμής ο Σαντρ και η συμμαχία στην οποία ηγείται υποστηρίζει τις διαδηλώσεις και επί πλέον ζητάει να διαλυθούν όλες οι πολιτοφυλακές, να αποκρουστεί η αμερικανική και η ιρανική επιρροή στο Ιράκ και να καταργηθεί το πολιτικό σύστημα που βασίζεται στους εθνοθρησκευτικούς διαχωρισμούς και τους αναπαράγει. Όμως το κίνημα στο Ιράκ φαίνεται να υπερβαίνει τα πολιτικά όρια του Σά’ιρουν, μιας πολιτικής συμμαχίας με κεντρική πολιτική δύναμη το θρησκευτικό κίνημα του Σαντρ, η οποία δεν μπορεί να αντιταχθεί ούτε στον νεοφιλελευθερισμό, ούτε στον αυταρχισμό – τους δυο βασικούς πυλώνες του ιρακινού πολιτικού συστήματος.

Η επιμονή του κινήματος των διαδηλώσεων που ξεκίνησε στις 8 Ιούλη, αποδεικνύει πιθανόν ότι τα βασικά χαρακτηριστικά του δεν είναι μόνο η αυθόρμητη κινητοποίηση ενάντια στις άθλιες κοινωνικές υπηρεσίες και η οργή των διαδηλωτών για την θανατηφόρα καταστολή, αλλά και η ικανότητά του να συνεχίζει τα κινήματα των προηγούμενων ετών (τουλάχιστον από το 2011 και μετά), καθώς και η δυνατότητα που παρέχει να δρουν και να αναδεικνύονται πολύπλευρες μορφές αντίστασης, βασικό σημείο σύγκλισης των οποίων είναι τα κεντρικά συνθήματα με τα οποία διαδηλώνουν οι άνθρωποι στο νότιο Ιράκ: ενάντια στην καταστροφή των κοινωνικών υπηρεσιών – ενάντια στην ανεργία, τη λιτότητα και τον νεοφιλελευθερισμό – ενάντια στην καταστολή, τον αυταρχισμό, τη διαφθορά και τις θρησκευτικές/σεκταριστικές δομές του πολιτικού συστήματος – ενάντια στις ιμπεριαλιστικές παρεμβάσεις τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ιράν.

Από αυτή την άποψη, η συνέχιση των διαδηλώσεων στο Ιράκ για δύο ολόκληρους μήνες, μπορεί να θεωρηθεί ένα ελπιδοφόρο μήνυμα για ολόκληρη την περιοχή

 

Πηγές

«Τα Ιουλιανά του Ιράκ: Ένα μαζικό κίνημα ενάντια στη λιτότητα, τη διαφθορά και τον αυταρχισμό», e la libertà, 11 Αυγούστου 2018. https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CEC

Joseph Daher, «Οι εκλογές στο Ιράκ: Ο Σαντρ, ο θρησκευτικός σεκταρισμός και μια λαϊκή εναλλακτική», e la libertà, 25 Ιουνίου 2018. https://www.elaliberta.gr/%CE%B4%CE%B9%CE%B5

«Basra under curfew, protesters killed, provincial council building set fire», Rudaw, 4 Σεπτεμβρίου 2018. http://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/040920181

«Basra remains under curfew after deadly day of protests», Rudaw, 5 Σεπτεμβρίου 2018. http://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/050920181

Arwa Ibrahim, «Iraq: Deadly Basra clashes as protesters torch government office», Al Jazeera, 4 Σεπτεμβρίου 2018. https://www.aljazeera.com/news/2018/09/iraq-deadly-basra-clashes-protesters-torch-government-office-180904184844773.html

«Iraqi PM Abadi criticizes democracy and freedom for their weaknesses», Rudaw, 31 Ιουλίου 2018. http://www.rudaw.net/english/middleeast/iraq/310720181

Bamo Nouri, «Why Iraqi Kurdistan could be on the brink of revolution», The Conversation, 10 Απριλίου 2018. http://theconversation.com/why-iraqi-kurdistan-could-be-on-the-brink-of-revolution-94190

Zahra Ali, «L’Irak cherche à tourner la page ouverte par l’invasion américaine», OrientXXI, 6 Ιουνίου 2018. https://orientxxi.info/magazine/l-irak-cherche-a-tourner-la-page-ouverte-par-l-invasion-americaine,2494

Zahra Ali και Safaa Khalaf, «Iraq’s protest movement reveals the failure of the post-2003 regime», Open Democracy, 8 Αυγούστου 2018. https://www.opendemocracy.net/north-africa-west-asia/zahra-ali-safaa-khalaf/iraq-s-protest-movement-reveals-failure-of-post-2003-r

Zahra Ali, «Insurrection citoyenne contre la corruption et le confessionnalisme en Irak», OrientXXI, 20 Ιουνίου 2016. https://orientxxi.info/magazine/insurrection-citoyenne-contre-la-corruption-et-le-confessionnalisme-en-irak,1378

Quentin Müller, «Bassora, la Venise d’Irak en péril», OrientXXI, 30 Αυγούστου 2018. https://orientxxi.info/magazine/bassora-la-venise-d-irak-en-peril,2603

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018 23:55
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.