Ian Angus Ο Μαρξ και ο Ένγκελς δεν προσπάθησαν να εντάξουν με τη βία τις αγροτικές κοινότητες σε ένα προκαθορισμένο ιστορικό μοντέλο. Όπως γράφει ο Τέοντορ Σάνιν, ο Μαρξ «αρνήθηκε να συμπεράνει την κοινωνική πραγματικότητα από τα ίδια του τα βιβλία». Αυτός και ο Ένγκελς δεν είχαν μια «ιστορικο-φιλοσοφική θεωρία», που να ορίζει μια συγκεκριμένη πορεία που πρέπει να ακολουθήσει η ιστορία – στην πραγματικότητα, το έργο τους διατρέχει η ιδέα ότι η ιστορία μπορεί να πάρει και έχει πάρει διάφορους δρόμους. Δεκαετίες νωρίτερα, στη Γερμανική Ιδεολογία, είχαν απορρίψει ρητά τις θεωρίες στις οποίες «η μεταγενέστερη ιστορία γίνεται στόχος της…
Καρλ Μαρξ Γεγονότα εντυπωσιακά ανάλογα, που συνέβησαν όμως σε διαφορετικά ιστορικά περιβάλλοντα, οδήγησαν σε εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα. Μελετώντας κάθε μια από αυτές τις εξελίξεις ξεχωριστά και στη συνέχεια συγκρίνοντας τις, θα ανακαλύψει κανείς εύκολα το κλειδί του φαινομένου, αλλά δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτό χρησιμοποιώντας την παντοδύναμη φόρμουλα μιας γενικής ιστορικο-φιλοσοφικής θεωρίας, της οποίας η υπέρτατη αρετή συνίσταται στο ότι είναι υπερ-ιστορική.
Το ενδιαφέρον για τον Μαρξ ποτέ δεν εξέλιπε. Οι μεγάλες λοξοδρομήσεις του κομμουνιστικού κινήματος στη σταλινική περίοδο, και τελικά η διάλυση της ΕΣΣΔ, έδωσαν τη δυνατότητα στους συστημικούς στοχαστές να εξάγουν, δημαγωγικά, την δήθεν διάψευσή του από τα γεγονότα. Η κρίση του 2007 ανέτρεψε αυτό το κλίμα…. Σήμερα, οι βαθιές ταξικές ανισότητες –συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια μιας ελίτ δισεκατομμυριούχων και μαζική φτωχοποίηση– οι πόλεμοι, η κλιματική αλλαγή, η διατροφική κρίση, το προσφυγικό και η στροφή των κυρίαρχων τάξεων στην Ακροδεξιά και τον φασισμό βοούν για την επικαιρότητα του Μαρξ.
Για έναν μαρξιστή δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επανάσταση είναι αδύνατο να γίνει χωρίς επαναστατική κατάσταση, μα κάθε επαναστατική κατάσταση δεν οδηγεί σε επανάσταση. Ποια είναι, μιλώντας γενικά τα γνωρίσματα μιας επαναστατικής κατάστασης; Ασφαλώς δεν θα πέσουμε έξω, αν υποδείξουμε τρία βασικά γνωρίσματα, τα παρακάτω: 1) Η αδυναμία των κυρίαρχων τάξεων να διατηρήσουν σε αναλλοίωτη μορφή την κυριαρχία τους, η μια είτε η άλλη κρίση «κορυφών», η κρίση της πολιτικής της κυρίαρχης τάξης που δημιουργεί ρωγμή, απ’ όπου εισχωρεί η δυσαρέσκεια και ο αναβρασμός των καταπιεζόμενων τάξεων. Συνήθως, για να ξεσπάσει η επανάσταση δεν είναι αρκετό «τα κάτω στρώματα να…
Γιατί η αναδημοσίευση ενός κειμένου για το Άουσβιτς και τη σημασία του, που γράφτηκε τον περασμένο αιώνα; Μα, επειδή ξαναδιαβάζοντας το σήμερα, σε μια περίοδο σημαδεμένη βαθιά όχι μόνο από τη γενοκτονία των Παλαιστινίων και την καταστροφή της Γάζας, αλλά και από την επιστροφή της φασιστικής απειλής -και του πολέμου- σε παγκόσμια κλίμακα, που ενσαρκώνεται από το δίδυμο Τραμπ-Μασκ, το κείμενο αυτό αποκτά μια πρόσθετη σημασία και επικαιρότητα. Επειδή, όπως το λέει ο Ερνέστ Μαντέλ, στο εξαιρετικά σημαντικό γραφτό Υλικές, κοινωνικές και ιδεολογικές προϋποθέσεις της ναζιστικής γενοκτονίας «Για να καταπολεμήσουμε καλύτερα τον νεοφασισμό και τον βιολογικό ρατσισμό σήμερα, πρέπει να…
Πέμπτη, 16 Ιανουαρίου 2025 22:58

Καρλ Μαρξ - Για τον Καπιταλισμό.

Από τις Εκδόσεις Τόπος κυκλοφόρησε η συλλογή «Καρλ Μαρξ. Για τον καπιταλισμό». Περιλαμβάνει επιλεγμένα κείμενα από τα κλασικά οικονομικά έργα του Μαρξ και ένα εκτενές εισαγωγικό δοκίμιο του Χρήστου Κεφαλή. Η βαθιά κρίση του καπιταλισμού, οι πόλεμοι, οι απειλές και οι καταστροφές της εποχής μας, από την κλιματική αλλαγή ως τη μαζική μετανάστευση και την άνοδο του φασισμού, επαναφέρουν επίμονα τον Μαρξ στο κέντρο της επικαιρότητας. Οι βαθιές αναλύσεις τους των νόμων του καπιταλισμού δίνουν και σήμερα πολύτιμα εργαλεία όχι μόνο για τη γνώση αλλά και για την αλλαγή του κόσμου.
Σελίδα 2 από 21