Εκτύπωση αυτής της σελίδας
Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016 10:33

Ελεύθεροι Χώροι, Παραλιακό Μέτωπο, Ιδιωτικοποιήσεις - Η Δική Μας Πρόταση για την Ανάπλαση των Λιπασμάτων

Κατηγορία Κινήματα Πόλης

Εργατική Λέσχη Κερατσινίου - Δραπετσώνας

 

Ελεύθεροι Χώροι, Παραλιακό Μέτωπο, Ιδιωτικοποιήσεις

Η Δική Μας Πρόταση για την Ανάπλαση των Λιπασμάτων

Η γειτονιά μας ήταν και είναι σημείο αναφοράς ταξικών αγώνων και σύγκρουσης των συμφερόντων του κεφαλαίου με τα δικαιώματα της εργαζόμενης πλειοψηφίας. Το πρώην εργοστάσιο Λιπασμάτων και η γύρω περιοχή, μαζί με τη ρύπανση, την υποβάθμιση και όλο το φόβο και την ανασφάλεια που την σημαδεύει διαχρονικά είναι ένας τόπος που πρέπει επιτακτικά να αλλάξει πρόσωπο. Πρέπει να επιστρέψει στους πολλούς, να κατοχυρωθεί ο κοινόχρηστος χαρακτήρας αυτής της γης και να διαμορφωθεί με βάση τις σύγχρονες ανάγκες των κατοίκων. Με συλλογικούς, ανυποχώρητους αγώνες πρέπει να βάλουμε ένα τέλος στα διάφορα σχέδια κυβερνήσεων και επίδοξων «επενδυτών», να εμποδίσουμε την υφαρπαγή και την εκμετάλλευση της γης για την κερδοφορία των επιχειρηματιών.

Ως ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΚΕΡΑΤΣΙΝΙΟΥ - ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ θέλουμε να αρθρώσουμε τη συλλογική μας αντίληψη και τις διεκδικήσεις μας, να συμβάλουμε σ την κουβέντα στις γειτονιές και να συντονίσουμε τους αγώνες μας!

ΟΡΓΑΝΩΝΟΥΜΕ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΜΑΣ ΚΑΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΥΠΟΘΕΣΗ

 2

Γυρίζοντας πίσω στο χρόνο...

Η γη, οι άνθρωποι και οι αγώνες τους...

Θα προσπαθήσουμε να μιλήσουμε για την ανάπλαση της περιοχής των λιπασμάτων εδώ στη γειτονιά μας, μια περιοχή που σήκωνε στους ώμους της, για σχεδόν έναν αιώνα, μεγάλο τμήμα της βαριάς βιομηχανίας που αναπτύχθηκε στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας. Η επιλογή της εγκατάστασης των βιομηχανιών εδώ είναι η συνέχεια και το αποτέλεσμα της προηγούμενης έντονης δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή. Το λιμάνι του Πειραιά εξυπηρετούσε την μεταφορά των πρώτων υλών, των καυσίμων και την εξαγωγή των προϊόντων. Παράλληλα οι πολιτικές των εκάστοτε κυβερνήσεων από τις απαρχές του Ελληνικού κράτους στήριξαν την ίδρυση της βιομηχανικής ζώνης στην περιοχή. Το 1864 με βασιλικό διάταγμα ορίστηκαν οι περιοχές που θα αναπτυχθεί η βιομηχανία και επεκτάθηκε το σχέδιο πόλης για την εγκατάσταση των εργατών, ενώ χωροθετήθηκε ο σιδηροδρομικός σταθμός Πειραιώς – Αθήνας. Η στήριξη για την εγκατάσταση των βιομηχανιών στην περιοχή της πρωτεύουσας, αλλά και ειδικότερα στην περιοχή μας, έγινε με την ανάπτυξη των υποδομών στις μεταφορές (γραμμή τραμ Πειραιάς - Πέραμα), την ενέργεια και την ύδρευση. Αργότερα ήρθε η πολιτική της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων, η οποία προωθούσε την εγκατάσταση βιομηχανικών δραστηριοτήτων στους προσφυγικούς συνοικισμούς που δημιουργούσε.

Και ενώ η εγκατάσταση των βιομηχανιών στηριζόταν ποικιλοτρόπως από τις πολιτικές των κυβερνήσεων, η εγκατάσταση των εργαζομένων και των οικογενειών τους δεν είχε την ίδια φροντίδα. Αφήνονταν στην δική τους ευχέρεια, για την ακρίβεια στην δυσχέρεια τους, με αποτέλεσμα οι συνθήκες διαβίωσής τους να είναι άθλιες.

Με αυτές τις προδιαγραφές λοιπόν, στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, η Ανώνυμη Ελληνική Εταιρεία Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων εγκαταστάθηκε στη παραθαλάσσια περιοχή ανάμεσα στο λιμενοβραχίονα Κράκαρη και τον όρμο Σφαγείων, συνορεύοντας ανατολικά με το ναυπηγείο Βασιλειάδη και δυτικά με τα δημοτικά σφαγεία Πειραιά. Έτσι τον Οκτώβριο του 1910 ολοκληρώθηκε η κατασκευή των εγκαταστάσεων και το εργοστάσιο άρχισε να λειτουργεί, παράγοντας θειικό οξύ, θειικό σίδηρο, υπερφωσφορικό ασβέστιο και οξέα. Το «προφίλ» της Εταιρείας βασίστηκε «στη συγκρότηση του κεφαλαίου της με άμεση τραπεζική συμμετοχή, στη στελέχωση της με επιστήμονες αλλά και ειδικευμένους τεχνίτες, στον τεχνικό καταμερισμό της εργασίας, στην αυξημένη κρατική προστασία, στις μεγάλες επενδύσεις, στις σημαντικές πάγιες εγκαταστάσεις, στην εισαγωγή νέας τεχνολογίας, στην παραγωγή νέων προϊόντων όπως ήταν τα χημικά λιπάσματα και στη δημιουργία αυξημένου αγοραστικού ενδιαφέροντος για αυτά καθώς και στη διαχείριση της εργατικής δύναμης».

3 Αντίγραφο

Αλήθεια ποια από τα παραπάνω στοιχεία δεν μας τα έχουν ανάγει και σήμερα σαν ευαγγέλια για την έξοδο από την κρίση;

Το εργοστάσιο της Α.Ε.Ε.Χ.Π.Λ. δέσποζε στο χώρο και στην οικονομική ζωή της πόλης του Πειραιά από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του, αυξάνοντας συνεχώς τον όγκο της παραγωγής του και του προσωπικού του. Το 1910, λειτούργησε για πρώτη φορά με περίπου δύο εκατοντάδες εργάτες και εργάτριες, το 1917 απασχολούσε 500 εργάτες και εργάτριες, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 1920 το προσωπικό άγγιξε τους 2.000 εργαζόμενους. Η αύξηση του προσωπικού συνοδευόταν από συνεχή επέκταση των δραστηριοτήτων της Εταιρείας. Τον Απρίλιο του 1914 ολοκληρώθηκαν οι εγκαταστάσεις του υαλουργείου, στο οποίο αρχικά κατασκευάζονταν «δαμιζάνες» για τα οξέα, φιάλες κονιάκ και άλλα είδη από λευκό γυαλί, ενώ μετά τον πόλεμο ξεκίνησε και η παραγωγή υαλοπινάκων. Κατά τη διάρκεια του Α ́ Παγκοσμίου Πολέμου οι ελλείψεις σε καύσιμες και πρώτες ύλες ώθησαν την Εταιρεία στην αναζήτηση λύσεων για την κάλυψη των αναγκών της σε λιγνίτη και σιδηροπυρίτη. Άμεσα προχώρησε σε εξορυκτικές δραστηριότητες μισθώνοντας ή αγοράζοντας ορυχεία και μεταλλεία όπως τα λιγνιτωρυχεία Μήλεσι, τα μεταλλεία Κασσάνδρας, τα ορυχεία Ωρωπού, Κορώνης, Ζαχάρως και στον Πασσά Εύβοια. Η Εταιρεία, έως τα τέλη της δεκαετίας του 1920 βρισκόταν σε συνεχή ανάπτυξη του κύκλου των εργασιών της και αύξηση των εγκαταστάσεών της, έχοντας ευνοϊκή κρατική μεταχείριση, ενώ κατάφερε σε σύντομο χρονικό διάστημα να ξεπεράσει τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στα 1929- 1931 λόγω της ύφεσης.

4 1 Αντίγραφο 2

Η Δραπετσώνα των αρχών του 20ού αιώνα θύμιζε τα βιομηχανικά προάστια των πόλεων της δυτικής Ευρώπης των αρχών του 19ου αιώνα. Άνθρωποι και εργοστάσια συνυπήρχαν στον ίδιο χώρο. Μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, με σύγχρονα μηχανήματα και εργάτες με τις οικογένειες που ζούσαν σε παραπήγματα και πρόχειρες κατασκευές πλάι στο τόπο εργασίας τους. Η τεχνολογική ανάπτυξη και οι άθλιες συνθήκες ζωής και κατοικίας άρχισαν να αναπτύσσονται ταυτόχρονα στο δυτικό άκρο της πόλης του Πειραιά. Η άφιξη των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής και η εγκατάσταση 30.000 προσφύγων στο χώρο από τον Άγιο Διονύσιο έως το εργοστάσιο Λιπασμάτων μετασχημάτισαν τον οικιστικό ιστό που υπήρχε ήδη. Ο κόσμος της προσφυγιάς και της εργασίας συναντήθηκαν στους φούρνους του γυαλάδικου, στις μονάδες παραγωγής λιπασμάτων και στις δεξαμενές των οξέων.

Οι εργάτες διεκδικούσαν με τη συλλογική τους δράση τη συλλογική τους διαπραγμάτευση, τις επαναπροσλήψεις απολυμένων συνάδελφων τους και την αύξηση των μισθών. H Δραπετσώνα από μία «επικίνδυνη ηθικά γειτονιά», λόγω των Βούρλων και των τεκέδων, μετατρεπόταν σε μία «επικίνδυνη πολιτικά γειτονιά», λόγω της συνδικαλιστικής δράσης ή συμμετοχής στις απεργιακές κινητοποιήσεις μέρους των εργατών - κατοίκων της. Η ποινικοποίηση των παραβατικών συμπεριφορών και της κοινωνικής δράσης, η οποία διακρίνεται στα χρόνια του μεσοπολέμου, νομιμοποίησε την καταστολή που ξεκίνησε με την απεργία του Ιουλίου του 1929 και συνεχίστηκε στις απεργιακές κινητοποιήσεις που ακολούθησαν.

Νωρίτερα το 1916, ξέσπασε απεργία για να επαναληφθεί η λειτουργία του εργοστασίου, να αναγνωριστεί το σωματείο, να γίνουν προσλήψεις από μέλη του συνδέσμου και να επαναπροσληφθούν 5 πέντε απολυμένοι εργάτες. Τον Απρίλιο του 1924 το σωματείο των γυαλάδων ξεκίνησε απεργία, η οποία διαρκεί 15 μέρες και πετυχαίνει αύξηση μισθού κατά 25%. Στις 9 Ιουλίου του 1929, η προσωρινή διοίκηση του Σωματείου των εργαζομένων στο εργοστάσιο Λιπασμάτων αποφάσισε ότι, η κήρυξη απεργίας ήταν η μόνη λύση που απέμεινε στους εργαζόμενους μετά την απόρριψη των αιτημάτων τους. Η απεργία άρχισε την επομένη και για περισσότερες από τρεις μέρες ο χώρος γύρω από το εργοστάσιο μετατράπηκε σε πεδίο μάχης: «Σωστή μάχη είχαμε χτες όλη νύχτα. Μας επιτέθηκαν με τα όπλα και τις χειροβομβίδες. Μας είχαν ζώσει από όλες τις μεριές. Μα και εμείς δεν τους αφήσαμε έτσι. Τους χτυπήσαμε μ’ ό,τι βρήκαμε μπροστά μας, πέτρες, κεραμίδια, ξύλα, όλα τους τα ρίξαμε στα κεφάλια τους πάνω. Κι είμαστε πάλι έτοιμοι να το ξανακάνουμε όταν θελήσουν να μας ξαναχτυπήσουν» (περιγραφή του ανώνυμου απεργού από το Ριζοσπάστη στις 13.7.1929).

Το 1933 ξεκίνησε μεγάλη απεργία που θα διαρκέσει 4 μήνες. Το Μάρτιο του 1936 ξεκίνησε ένα νέος κύκλος έντασης στο εργοστάσιο Λιπασμάτων. Η αύξηση των «πιεστικών μέτρων» της Διοίκησης , οι «χωρίς δικαιολογία» απολύσεις εργατών και τεχνιτών, τα βαρύτατα πρόστιμα που επιβάλλονταν συνοδευόμενα από άκαρπες διαμαρτυρίες των εργαζομένων γι’ αυτά, η διακοπή της παροχής των απαραίτητων προστατευτικών ρούχων και του εξοπλισμού που χρειάζονταν οι εργάτες των οξέων, καθώς και η καθυστέρηση στη καταβολή των αμοιβών προκάλεσαν νέες απεργιακές κινητοποιήσεις.

Φτάνοντας στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, ο παραγωγικός ρυθμός της εταιρείας μειώθηκε, ενώ οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί προκάλεσαν ζημιές στις εγκαταστάσεις. Το 1946 ο Μποδοσάκης Αθανασιάδης απέκτησε την πλειονότητα των μετοχών από τους κληρονόμους του Νικόλαου Κανελλόπουλου, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή για την Εταιρεία. Οι εγκαταστάσεις ανανεώθηκαν και επεκτάθηκαν, ενώ το 1953 εξαγοράστηκε και συγχωνεύτηκε το Μηχανοποιείο και Ναυπηγείο Βασιλειάδη. Η παραγωγή των περισσότερων λιπασμάτων τη δεκαετία του 1950 ξεπέρασε τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ την ίδια περίοδο εντάθηκαν οι μεταλλευτικές δραστηριότητες. Μέχρι το θάνατο του Μποδοσάκη Αθανασιάδη η Α.Ε.Ε.Χ.Π.Λ., παρά τα προβλήματα και τις επιμέρους δυσχέρειες συνέχιζε να κυριαρχεί στην εγχώρια αγορά, έχοντας σ’ όλο αυτό το διάστημα συνεχή κόντρα με τους εργαζόμενους, οι οποίοι επανέρχονταν με διεκδικητικούς αγώνες για καλύτερη ζωή.

Οι μέρες μετά την κατοχή ήταν χειρότερες από πριν. Η εργοδοσία ήταν σκληρή. Τα ποσοστά που δίνονταν για την ενίσχυση χρησιμοποιούνταν για διασπαστικούς σκοπούς. Κατανέμονταν βάσει της απόδοσης στην παραγωγή, την τεχνική κατάρτιση και τους όρους εργασίας. Κυριολεκτώντας και αυτά τα επιδόματα εξανεμιζόταν από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό της εποχής. Φυσικά η εργοδοσία έβρισκε και άλλους τρόπους να διασπάσει την ενότητα των εργαζόμενων, λέγοντας πως αν απολυθούν μερικοί θα αυξηθούν οι αποδοχές των υπολοίπων. Η υπερεντατικοποίηση της δουλειάς οι κακές εργασιακές συνθήκες αύξησαν τα εργατικά ατυχήματα και τις ασθένειες.

Το Μάρτη του 1947 οι εργάτες στο γυαλάδικο ξεκίνησαν απεργία που κράτησε 46 μέρες. Επίσης το βοηθητικό προσωπικό των γυαλάδων έκανε απεργία για 20 μέρες. Η κόντρα συνεχιζόταν. Ο κόσμος της προσφυγιάς και της εργασίας που συναντήθηκε στους φούρνους του γυαλάδικου, στις μονάδες παραγωγής λιπασμάτων και στις δεξαμενές των οξέων, που αντιστάθηκε στην κατοχή, συναντήθηκε με τους κατοίκους από τις εργατογειτονιές της Καισαριανής, της Κοκκινιάς, του Υμηττού, του Κερατσινίου, της Νέας Ιωνίας, του Περιστερίου, του Αιγάλεω κ.ά. και λειτούργησαν ως βασικοί πυρήνες αντίστασης και ως κύριο στήριγμα του ΕΑΜ. Ανάλογη υπήρξε και η συνέχεια, τη περίοδο του Εμφυλίου, αλλά και αργότερα, όπου οι προσφυγικοί συνοικισμοί υπήρξαν ισχυρά προπύργια της ΕΔΑ. Με αφορμή το στεγαστικό πρόβλημα και την ανάγκη διάλυσης των παραπηγμάτωνη Κυβέρνηση επιχείρηση στα έλη της δεκαετίας του 1950 να διαλύσει το κοινωνικό ιστό των προσφυγικών και εργατικών γειτονιών της Αθήνας και του Πειραιά.

Στη Δραπετσώνα αναπτύχθηκε μεγάλο κίνημα αντίστασης ενάντια στο γκρέμισμα των παραπηγμάτων. Οι κάτοικοι συγκρότησαν Συντονιστική Επιτροπή για την διεκδίκηση των αιτημάτων τους και την προώθηση των διεκδικήσεών τους. Ολόκληρο το 1960 σημειώθηκαν δυναμικές κινητοποιήσεις, πολυάριθμες διαμαρτυρίες και διαβήματα ενάντια στις εξώσεις και το γκρέμισμα των παραπηγμάτων. Οι κάτοικοι της Δραπετσώνας διεκδικούσαν αυτοστέγαση για όλους, χωρίς κριτήρια. Η σύγκρουση κορυφώθηκε το Νοέμβριο του 1960, αμέσως μετά η λήξη της προθεσμίας για απομάκρυνση από τα παραπήγματα. Το πρωινό της 14ης Νοεμβρίου ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις περικύκλωσαν το συνοικισμό και έδωσαν διορία μιας ώρας για την εγκατάλειψη των σπιτιών. Οι γυναίκες της Δραπετσώνας αντιστάθηκαν, προστάτευσαν τα σπίτια και τις οικογένειές τους και κατάφεραν παρά τη γενίκευση και τη βιαιότητα της σύγκρουσης να εξασφαλίσουν τη παραμονή τους στα σπίτια τους. Η «Μάχη της Παράγκας» κερδήθηκε έστω και προσωρινά.

Επανερχόμενοι στην εταιρεία των Λιπασμάτων, η ενεργειακή κρίση του 1973 και η οικονομική ύφεση που ακολούθησε οδήγησε στην συρρίκνωσή της, την επόμενη δεκαετία και σε ζημιογόνες χρήσεις. Το 1993 η Εταιρεία τέθηκε σε ειδική εκκαθάριση, ξεκίνησε να υπολειτουργεί, πέρασε στην ιδιοκτησία της Εθνικής Τράπεζας και το 1999 έκλεισε οριστικά. Λίγο πριν το κλείσιμό του, στις 16 Ιανουαρίου το 1992, σημειώθηκε το τελευταίο εργατικό ατύχημα της μονάδας, στο οποίο «μόνο από τύχη δεν υπήρξαν σοβαρές συνέπειες, επισημαίνει η έκθεση της επιτροπής που ερεύνησε το ατύχημα, παρά την έκρηξη, δεν τραυματίσθηκαν παρευρισκόμενοι εργαζόμενοι, ούτε τα θραύσματα κατευθύνθηκαν προς άλλα αποθηκευμένα φυτοφάρμακα ή ακόμα χειρότερα, προς τις δεξαμενές της αμμωνίας, που βρίσκονταν σε απόσταση 50 μέτρων περίπου. Στην τελευταία περίπτωση, η καταστροφή που θα συνέβαινε, δεν θα αφορούσε το εργοστάσιο, αλλά την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά».

 5 drap71 Αντίγραφο

Η διαχείριση των αποβλήτων στο παρελθόν και σήμερα – Μια δεύτερη εστία ρύπανσης στο Σχιστό...

Το εργοστάσιο των λιπασμάτων κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του (1909 – 2002), αλλά και μετά το κλείσιμό του, την διαδικασία κατεδάφισης των περισσότερων κτιρίων που διασκόρπισε σε όλη την έκταση τα ραδιενεργά υλικά (2003). Το 2005 πραγματοποιήθηκαν μικρής έκταση έργα απορρύπανσης. Η περιοχή αποτέλεσε μια διαρκή πηγή ραδιενεργής και χημικής ρύπανσης για την ευρύτερη περιοχή του Περάματος, του Κερατσινίου και της Δραπετσώνας.

Συγκεκριμένα, μέχρι και το 1979 τα τοξικά και ραδιενεργά βιομηχανικά απόβλητα κατέληγαν στη θάλασσα. Τα επόμενα είκοσι χρόνια (1979-1999) τα τοξικά παραπροϊόντα της παραγωγής - ο ραδιενεργός φωσφογύψος κατά κύριο λόγο - οδηγούνταν και συσσωρεύονταν ανεξέλεγκτα, σε αυθαίρετη και παράνομη χωματερή στην περιοχή Λακκώματα του Σχιστού Περάματος-Κερατσινίου, έκτασης 125 στρεμμάτων περίπου.

Το 2013 τα ραδιενεργά απόβλητα στο Σχιστό βρέθηκαν εκτεθειμένα στο περιβάλλον, λόγω των έντονων βροχοπτώσεων που ξήλωσαν τα έργα αποκατάστασης, τα οποία συγκρατούσαν το φωσφογύψο. Άμεσο αποτέλεσμα ήταν αυτά να παρασυρθούν από τα βρόχινα νερά. Η δημοσιοποίηση στις εφημερίδες, οδήγησε σε προκαταρκτική εξέταση που διατάχθηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθήνας. Όμως δεν ακολούθησε καμία διευθέτηση του προβλήματος, το οποίο συγκαλύφθηκε για μια ακόμα φορά.

Άμεση επίπτωση της παρουσίας των εκατοντάδων χιλιάδων τόνων φωσφογύψου είναι η υποβάθμιση της ποιότητας της ατμόσφαιρας της περιοχής εξ’ αιτίας της αερομεταφερόμενης σκόνης, η ρύπανση των επιφανειακών και υπόγειων νερών και φυσικά η εκπομπή ραδονίου. Πρόκειται για ένα διαρκές έγκλημα, τόσο για το οικοσύστημα, όσο και για την υγεία των κατοίκων της περιοχής, το οποίο συνεχίζει να διαπράττεται ως σήμερα.

Τι είναι όμως ο φωσφογύψος και γιατί θεωρείται επικίνδυνος;

Οι βιομηχανίες φωσφορικών λιπασμάτων είναι από τις πλέον ρυπογόνους χημικές βιομηχανίες. Τόσο οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούν στην παραγωγική τους διαδικασία, όσο οι ρύποι και τα παραπροϊόντα τους, είναι εξαιρετικά επιβλαβή για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, ενώ ο κίνδυνος ατυχημάτων και διαρροών καθιστούν απαράδεκτη τη γειτνίασή τους με κατοικημένες περιοχές.

Η παραγωγή των λιπασμάτων ξεκινάει αναμειγνύοντας πετρώματα φωσφορικού ασβεστίου με θειικό οξύ. Τα φωσφορικά πετρώματα από τη φύση τους περιέχουν μικρές ποσότητες ουρανίου και θορίου, στοιχεία τα οποία αν βρίσκονται «εγκλωβισμένα» στα πετρώματα, αποτελούν κομμάτι του λεγόμενου φυσικού ραδιενεργού υποβάθρου της περιοχής στην οποία βρίσκονται και δεν είναι επικίνδυνα. Επίσης περιέχουν σίδηρο και μικρές ποσότητες βαρέων μετάλλων, χλωρίου και φθορίου.

Η αντίδραση του φωσφορικού πετρώματος με το θειικό οξύ, έχει σαν αποτέλεσμα να διαλύεται το πέτρωμα και να παράγεται φωσφορικό οξύ. Από τα υπόλοιπα συστατικά του αρχικού πετρώματος:

- το χλώριο και το φθόριο σχηματίζουν τα οξέα υδροχλώριο και υδροφθόριο που είναι αέρια, ιδιαίτερα τοξικά, και για δεκαετίες ρύπαιναν τον αέρα της πόλης μας.

- το ασβέστιο, μαζί με το υπόλειμμα του θειικού οξέος, σχηματίζει γύψο (ένυδρο θειικό ασβέστιο), ο οποίος δεν διαλύεται στο φωσφορικό οξύ και για τον λόγο αυτό κάθεται στον πάτο σαν λάσπη. Όταν ξεραθεί παίρνει τη μορφή μικρών κρυστάλλων και σκόνης. Μαζί με τον γύψο παραμένει και μικρή ποσότητα φωσφόρου. Έτσι ο γύψος αυτός ονομάζεται φωσφογύψος.

Μαζί όμως με τον γύψο στη λάσπη αυτή κάθονται και όλα τα βαρέα μέταλλα που είχε το αρχικό πέτρωμα καθώς και το ραδιενεργό στοιχείο ουράνιο, σε μεγαλύτερη συγκέντρωση από ότι ήταν στο αρχικό πέτρωμα και «ελεύθερο» να διασκορπιστεί στον αέρα σαν σκόνη, να μπουν στην τροφική αλυσίδα κτλ. Τέλος στο φωσφογύψο παραμένουν και ποσότητες οξέων, τα οποία, μετά την πάροδο αρκετών χρόνων, ξεπλένονται από την βροχή. Για το λόγο αυτό δεν φύτρωνε τίποτα στα Λιπάσματα τα πρώτα χρόνια που γκρέμισαν το εργοστάσιο και για πολλά ακόμα χρόνια δεν φύτρωνε τίποτα στα Λακκώματα στο Σχιστό.

Στη συνέχεια της παραγωγής, το φωσφορικό οξύ αναμειγνύονταν με αμμωνία, γινόταν εξουδετέρωση και παραγόταν ως τελικό προϊόν φωσφορικό αμμώνιο. Παράλληλα για να παραχθεί το θειικό οξύ, στο ίδιο εργοστάσιο, επεξεργάζονταν σιδηροπυρίτη, ο οποίος εκτός απ’ το οξύ έδινε ως παραπροϊόν μια κόκκινη λάσπη υδροξειδίου του σιδήρου.

Όσο λειτουργούσαν τα Λιπάσματα, σε αυτά υπήρχαν δεξαμενές με θειικό οξύ, φωσφορικό οξύ και με αμμωνία. Κάθε φορά που υπήρχε διαρροή από τις εγκαταστάσεις αυτές υπήρχαν έμμεσες συνέπειες στη υγεία των εργαζομένων και των κατοίκων. Ειδικά οι δεξαμενές αμμωνίας συνιστούσαν διαρκή θανάσιμο κίνδυνο, καθώς σε περίπτωση έκρηξης τα θύματα μπορεί να ήταν εκατοντάδες. Από τις καμινάδες έβγαιναν οξέα τα οποία σε συνδυασμό με την σκόνη από το γειτονικό τσιμεντάδικο δημιουργούσαν ένα τοξικό μείγμα, το οποίο εισέπνεαν οι κάτοικοι της γύρω περιοχής. Ειδικά το υδροφθόριο, εκτός από πολύ όξινο, είναι και ιδιαίτερα τοξικό για τον ανθρώπινο οργανισμό. Παραγόταν συνεχώς κόκκινη λάσπη που ριχνόταν στη θάλασσα και φωσφογύψος που αρχικά κι αυτός κατέληγε στη θάλασσα και έπειτα στο Σχιστό.

Η ρύπανση στην περιοχή των Λιπασμάτων – Εξετάζοντας τις περιβαλλοντικές μελέτες...

Στην περιοχή του Πρώην εργοστασίου Λιπασμάτων της Δραπετσώνας έχουν πραγματοποιηθεί ραδιολογικοί έλεγχοι από την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ) στα πλαίσια μελέτης, μετά από προηγούμενες εργασίες απορρύπανσης και αποκατάστασης σε ορισμένα τμήματα των βιομηχανικών εγκαταστάσεων(2003-2004), με συνολική διάρκεια δύο ετών (Σεπτέμβριος 2004-Οκτώβριος 2006).

Στο διάστημα αυτό, πραγματοποιήθηκε χαρτογράφηση, δειγματοληψίες και έγινε εκτίμηση των εκτάσεων και των ποσοτήτων υλικού που χρειαζόταν ειδική διαχείριση. Έτσι απομακρύνθηκαν ποσότητες ραδιορυπασμένου εδάφους, δομικών υλικών και αντικειμένων από τα κτίρια και τους χώρους των πρώην βιομηχανικών εγκαταστάσεων, καθώς και γύρω απ’ αυτούς. Με βάση τις τελικές μετρήσεις επιπέδων ραδιενέργειας στην περιοχή, οι εργασίες απορρύπανσης θεωρήθηκαν επαρκείς. Το απομακρυσμένο υλικό μεταφέρθηκε στο εξωτερικό σε μονάδα ειδικής διαχείρισης αποβλήτων, αλλά ένα τμήμα του αποτέθηκε σε «εγκεκριμένο λατομικό χώρο» που κατά πάσα πιθανότητα είναι η ανεξέλεγκτη ραδιενεργή χωματερή του Σχιστού.

Το πόρισμα της τελικής έκθεσης (Οκτώβριος 2006) αναφέρει ότι δεν εντοπίζεται πλέον καμία ρύπανση από ραδιενέργεια επιφανειακά στους ανοιχτούς χώρους των λιπασμάτων. Παρ' όλα αυτά, παραμένει ραδιενεργό υλικό στο εσωτερικό τοίχωμα του Υποσταθμού Διανομής και δεν έχει γίνει καμία ενέργεια για την απομάκρυνσή του μέχρι τώρα. Η ΕΕΑΕ επισημαίνει ότι πρέπει να ενημερωθεί από τον ιδιοκτήτη της περιοχής πριν από κάθε αλλαγή χρήσης της περιοχής, ώστε να κάνει ξανά τους απαραίτητους ελέγχους και υποδείξεις για το χειρισμό ρυπασμένων υλικών που μπορεί να εντοπιστούν.

Η συγκεκριμένη μελέτη παρέμενε όλα αυτά τα χρόνια κρυμμένη στο αρχείο του Δήμου, στην αποκλειστική διάθεση της δημοτικής αρχής, χωρίς ποτέ να δημοσιοποιηθούν τα αποτελέσματά της στους κατοίκους της περιοχής.

Ο Δήμος Κερατσινίου-Δραπετσώνας έχει επίσης τα αποτελέσματα μιας σχετικά πρόσφατης εδαφολογικής μελέτης που είχε ανατεθεί στο Εδαφολογικό Ινστιτούτο Αθηνών του Εθνικού Ινστιτούτου Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ), η οποία δείχνει υπερβολικά υψηλές συγκεντρώσεις σιδήρου, μαγγανίου, ψευδαργύρου, χαλκού και βαρέων μετάλλων. Συγκεκριμένα, μεταξύ των βαρέων μετάλλων, το νικέλιο μετρήθηκε σε υπερβολικά μεγάλη συγκέντρωση σε σχέση με τα επιτρεπτά όρια.

Το πόρισμα δίνει κάποιες πρώτες ενδείξεις για τα επίπεδα και το είδος της χημικής ρύπανσης της περιοχής. Επίσης προειδοποιεί για την πιθανή ύπαρξη χημικών καταλοίπων σε μεγαλύτερα βάθη και την τοξικότητά τους. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρει ότι στο χώρο υπάρχουν μόνο τα απόβλητα χημικής βιομηχανίας, ενώ τα εδάφη της περιοχής των πρώην βιομηχανικών εγκαταστάσεων κρίνονται ακατάλληλα για φύτευση. Γεγονός που συνεπάγεται ότι, πριν από οποιαδήποτε φυτοεξυγείανση, είναι αναγκαία η απομάκρυνση 40cm εδαφικού υποστρώματος.

Συμπερασματικά, η συγκεκριμένη μελέτη κρίνεται από πολλές απόψεις ανεπαρκής και δεν είναι ενδεικτική για ολόκληρη την ρυπασμένη έκταση. Οι αναλύσεις των δειγμάτων εδάφους, προέρχονται μόνο από τέσσερα σημεία δειγματοληψίας, ενώ οι συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων και λοιπών τοξικών ουσιών σχολιάζονται με βάση τις επιτρεπτές τιμές για καλλιέργεια εδαφών και όχι βάσει της επικινδυνότητας για την ανθρώπινη υγεία. Επιπλέον, δεν έχουν πραγματοποιηθεί μετρήσεις για ρύπανση από παράγωγα πετρελαίου. Με αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει μια αξιόπιστη εκτίμηση για την πραγματική χημική επιβάρυνση του εδάφους, ούτε και για τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.

Τι πρέπει να γίνει πριν την επανάχρηση του χώρου...

Στην πορεία προς την ανάπλαση του χώρου είναι σημαντικό να γίνει ξανά συστηματικός ραδιολογικός και χημικός έλεγχος του εδάφους (είναι σημαντικό να υπάρχουν και ορισμένα κοινά σημεία δειγματοληψίας για χημική ανάλυση και μέτρηση επιπέδων ραδιενέργειας). Είναι προτεραιότητα να εντοπιστούν, αν υπάρχουν, θαμμένα χημικά ή ραδιενεργά απόβλητα και να ολοκληρωθεί η απορρύπανση των χώρων. Πριν από οποιαδήποτε εργασία στο χώρο των Λιπασμάτων πρέπει να ειδοποιείται η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας για να κάνει τους απαραίτητους ελέγχους.

 6

Οι πολιτικές σκοπιμότητες

και η προσπάθεια απαξίωσης της περιοχής...

Μέχρι τώρα, στα πλαίσια της προσπάθειας απαξίωσης της περιοχής, δημιουργήθηκε η εικόνα ότι ένας πρώην ρυπασμένος χώρος μπορεί να είναι κατάλληλος μόνο για «αξιοποίηση» από εξίσου ρυπογόνους βιομηχανικές δραστηριότητες. Με αυτό το σκεπτικό, η περιοχή ήταν καθαρή και ασφαλής για τους εργαζόμενους και τους κατοίκους, όσο λειτουργούσε το εργοστάσιο λιπασμάτων και για τους εργαζόμενους στα slops του Μελισσανίδη στις μέρες μας, αλλά την ίδια στιγμή ήταν και παραμένει τρομακτικά ρυπασμένη για να είναι κοινόχρηστος χώρος. Οι κάτοικοι της περιοχής στερούνταν την πρόσβαση από τους μπράβους των ιδιωτικών εταιρειών από τη μία και εξ’ αιτίας του φόβου για την υγεία τους από την άλλη.

Ειδικά η απόκρυψη της μελέτης για τα επίπεδα ραδιενέργειας και την παρακολούθηση της απορρύπανσης του ευρύτερου χώρου των πρώην βιομηχανικών εγκαταστάσεων είχε ως προφανή στόχο την περαιτέρω απαξίωση της περιοχής των Λιπασμάτων στη συνείδηση της τοπικής κοινωνίας μετά το κλείσιμο και την εγκατάλειψη των βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Οι κάτοικοι, ακόμα και μετά την απορρύπανση, θα συνέχιζαν να τη θεωρούν μολυσμένη και άρα όχι άμεσα αξιοποιήσιμη ως ελεύθερο χώρο πρασίνου ή άλλης δημόσιας χρήσης προς όφελος των λαϊκών αναγκών, διευκολύνοντας την υφαρπαγή της και την παράδοσή της στο εφοπλιστικό κεφάλαιο και τις ιδιωτικές επενδύσεις.

 7

 

Η περιοχή μας,

μια από τις πιο επιβαρυμένες περιοχές της Αττικής.

Η κληρονομιά που έχει αφήσει στις εργατικές περιοχές του Πειραιά η άναρχη ανάπτυξη της βιομηχανίας του 20ου αιώνα και η αποβιομηχάνιση των τελευταίων δεκαετιών είναι η ανεργία, η ρύπανση, η έλλειψη δημόσιων χώρων και υποδομών καθώς και πολλά βιομηχανικά κουφάρια σε όλη τη ζώνη από το Νέο Φάληρο μέχρι τη Λεύκα και γύρω από το λιμάνι ως το Ικόνιο.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης των υποδομών της περιοχής είναι η έλλειψη δομών πρωτοβάθμιας υγείας (ακόμα και το κέντρο υγείας του δήμου Κερατσινίου που υπήρχε έτοιμη μελέτη έμεινε στον αέρα γιατί ο τέως υπουργός Μανιάτης αποφάσισε να «χαρίσει» τον χώρο στο Ικόνιο στον ΟΛΠ), αλλά και νοσοκομείων. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε όλο τον Πειραιά και την δυτική Αθήνα δεν υπάρχει δημόσιο παιδιατρικό νοσοκομείο. Το διαχρονικό αυτό αίτημα των κατοίκων της περιοχής πρέπει να υλοποιηθεί και το νοσοκομείο να χωροθετηθεί σε οποιοδήποτε χώρο κριθεί ότι καλύπτει καλύτερα τις ανάγκες του πληθυσμού τον οποίο θα εξυπηρετεί.

Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές οι γειτονιές του Πειραιά κατά τον 20ο αιώνα ήταν από τις πιο πυκνοκατοικημένες του Λεκανοπεδίου, σήμερα παρατηρείται μια μείωση του πληθυσμού, κυρίως σαν αποτέλεσμα της οικονομικής παρακμής, αλλά και της κατάστασης στην οποία έχουν περιπέσει πάρα πολλά από τα κτήρια που στέγασαν τους κατοίκους από τη μικρασιατική καταστροφή και μετά. Μάλιστα πολλά από τα σπίτια αυτά σήμερα στεγάζουν τους πρόσφυγες που έχουν δημιουργήσει οι πόλεμοι και η φτώχεια του σημερινού καπιταλισμού...

Παρόλα αυτά δεν έχει αλλάξει το γεγονός ότι στις γειτονιές του Πειραιά αντιστοιχεί μόλις 1,5 τ.μ πρασίνου ανά κάτοικο (συνολικά στην Αθήνα μόλις 2 τ.μ), όταν σε πόλεις όπως το Παρίσι και η Ρώμη αντιστοιχούν γύρω στα 8 τ.μ και στο Άμστερνταμ γύρω στα 20 τ.μ Για να μην θεωρηθεί ότι το πρόβλημα είναι απλά σημάδι της «ελληνικής κακοδαιμονίας» στον επίσης ελληνικό δήμο Ψυχικού - Φιλοθέης η αντίστοιχη αναλογία είναι γύρω στα 48 τ.μ ανά κάτοικο, όπως προκύπτει από την ιστοσελίδα του δήμου. Μετά τον μεγάλο σεισμό του 1999, φάνηκε άμεσα η ανάγκη για τη δημιουργία ενός ενιαίου ελεύθερου χώρου πρασίνου καθώς δεν υπήρχαν χώροι για να φιλοξενηθούν προσωρινά οι κάτοικοι.

Τα βιομηχανικά «κουφάρια» της περιοχής θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για να αλλάξει δραστικά το ποσοστό του πρασίνου στις περιοχές μας, όμως αυτό δεν συμβαίνει. Αφού το κεφάλαιο έβγαλε όσα κέρδη μπορούσε να βγάλει από τις εκτάσεις αυτές και από τη δουλειά μας, τις άφησε να ρημάξουν και να υποβαθμιστούν, με σκοπό να επανέλθει με νέα σχέδια κερδοφορίας. Έτσι οι ανάγκες των κατοίκων δεν υπολογίζονται. Το στάδιο Καραϊσκάκη και τμήματα από τις κλωστοϋφαντουργίες που υπήρχαν δίπλα του έγιναν ιδιωτικό γήπεδο της Θρύλος Α.Ε συμφερόντων αρχικά Κόκκαλη και μετά Μαρινάκη, τη ΧΡΩΠΕΙ εποφθαλμιά ο όμιλος Χαραγκιώνη για εμπορικό κέντρο και ο όμιλος Λιακουνάκου για ιδιωτικό νοσοκομείο, στη Θηβών έγινε το VillagePark και πολλά άλλα. Η καπιταλιστική κρίση που συνεχίζεται από το 2008 έχει βάλει φρένο σε δεκάδες άλλα σχέδια που είχαν γίνει, όπως εμπορικό κέντρο του ΟΛΠ στο Παλατάκι ή εμπορικού κέντρο του ΟΣΕ πάνω από τις ράγες στην Αγίου Διονυσίου.

8

Η Ανάπλαση της περιοχής των Λιπασμάτων είχε πάντα την κεντρική θέση σε όλα τα σχέδια «αξιοποίησης» και «αναβάθμισης» της περιοχής. Κατά καιρούς έχουν γίνει μελέτες και έχει προταθεί να μετατραπεί ο χώρος σε περιοχή κατοικίας υψηλούς επιπέδου (δηλαδή ένα περίκλειστο γκέτο πλουσίων), σε ναυτιλιακό κέντρο με ουρανοξύστες και ξενοδοχείο ακόμα και σε πίστα αγώνων ταχύτητας F1! Κοινό χαρακτηριστικό σε όλα τα σχέδια ήταν η κατασκευή μαρίνας. Τα χρόνια του μνημονίου το κλίμα άλλαξε, μπήκε μπροστά το σχέδιο της ιδιωτικοποίησης του λιμανιού και άνοιξαν οι ορέξεις του κεφαλαίου να μετατρέψει ξανά της περιοχή σε βιομηχανική ζώνη. Από τη μία η COSCO, που εποφθαλμιά τις εκτάσεις που έχουν παραχωρηθεί στον ΟΛΠ για να εγκαταστήσει μια «Ειδική Οικονομική Ζώνη» εργατικής εξαθλίωσης για να μεταποιεί Κινέζικα προϊόντα και να τα πουλάει με ταμπελάκι «made in E.U.», και από την άλλη η OILONE συμφερόντων Μελισσανίδη που άρχισε να χτίζει εγκαταστάσεις επεξεργασίας πετρελαιοειδών αποβλήτων, δηλαδή ένα μικρό διυλιστήριο μέσα στην πόλη, με ότι κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Το σχέδιο αυτό είχε και αντιπάλους από τη μεριά του εφοπλιστικού κεφαλαίου που ήθελε να διατηρήσει τον ουσιαστικό έλεγχο του λιμανιού. Με μπροστάρη τον εφοπλιστή και δημοτικό σύμβουλο Πειραιά Μαρινάκη, προωθείται ένα διαφορετικό σχέδιο εμπορευματοποίησης του χώρου που σχετίζεται με το σχέδιο της «Πολιτιστικής Ακτής» του Πειραιά και έχει ως στόχο τη μετατροπή της περιοχής από την Ακτή Βασιλειάδη μέχρι τα Λιπάσματα σε τουριστική περιοχή, όπου ο σχεδιασμός από τους αρχαιολογικούς χώρους μέχρι την παραλία θα υπακούει όχι στις ανάγκες των κατοίκων, αλλά στην εξυπηρέτηση των τουριστών της κρουαζιέρας και του πολύ στενού κυκλώματος που αποκομίζει κέρδη από αυτή. Φυσικά και από το σχέδιο αυτό δεν λείπει η κατασκευή μαρίνας...

Τι ζητάμε να γίνει στα Λιπάσματα...

Οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες της πρώην βιομηχανικής ζώνης της Δραπετσώνας και του Κερατσινίου δεν έχουν κανένα δικαίωμα στη γη, την οποία χρησιμοποίησαν ως βάση για να πλουτίσουν από τον ιδρώτα των εργατών που δούλεψαν στις φάμπρικες. Οι κάτοικοι των περιοχών μας έχουν πληρώσει πολλαπλά την αξία αυτής της γης, την οποία οι βιομήχανοι πήραν τσάμπα, δεχόμενοι τη ρύπανση των εργοστασίων, τα μεροκάματα πείνας και τον εργοδοτικό δεσποτισμό. Είναι επομένως αναφαίρετο δικαίωμά μας και απαιτούμε την άμεση και χωρίς κανενός είδους αποζημίωση των φερόμενων ιδιοκτητών, απαλλοτρίωση της πρώην βιομηχανικής ζώνης (Λιπάσματα, ΑΓΕΤ, Mobil, BP) υπέρ του δημοσίου, τον αποχαρακτηρισμό του αιγιαλού από λιμενική ζώνη και τον τερματισμό της παραχώρησής του στον ΟΛΠ. Δεν δεχόμαστε καμία μεταβατική περίοδο για το σταμάτημα κάθε δραστηριότητας πετρελαιοειδών και απαιτούμε την απορρύπανση του χώρου με καταλογισμό του κόστους σε αυτούς που δημιούργησαν τη ρύπανση.

9

Ζητάμε την δημιουργία ενός μεγάλου ενιαίου χώρου πρασίνου για την αναψυχή των κατοίκων και για την αύξηση του αστικού πρασίνου. Ο χώρος να φυτευτεί με δέντρα και θάμνους κατάλληλους για ένα παράκτιο δάσος στην Αττική, να διαμορφωθούν περιοχές υψηλής βλάστησης, αλλά και ανοιχτοί χώροι, λιβάδια με μυρωδικά φυτά και τμήματα με παραδοσιακές καλλιέργειες της περιοχής μας, όπως ελαιώνες, οπωρώνες, αμπελώνες κ.α.

Διεκδικούμε λοιπόν, ένα χώρο ελεύθερο για όλους, με επαρκές και μόνιμο προσωπικό για τη λειτουργία και την συντήρηση αυτού και των χρήσεων που θα περιλαμβάνει. Έναν χώρο πραγματικά δημόσιο που θα σχεδιαστεί με σκοπό να εξυπηρετεί τις συλλογικές ανάγκες των κατοίκων της Δραπετσώνας, του Κερατσινίου, του Πειραιά, της Κοκκινιάς, του Περάματος και όλου λεκανοπεδίου της Αττικής. Ένα χώρο που οι κάτοικοι θα μπορούν να νιώθουν άνετα κι ελεύθερα χωρίς να χρειάζεται να μπαίνουν με γεμάτο πορτοφόλι για να μην αισθάνονται «φτωχοί συγγενείς». Έναν χώρο που η χρήση όλων των εγκαταστάσεων θα είναι ελεύθερη και δωρεάν. Στο άλσος που διεκδικούμε, δεν χωράνε μαρίνες, εμπορικά καταστήματα και κερδοσκοπικές δραστηριότητες «πολιτισμού». «Περιορισμένη δόμηση» πολυτελούς κατοικίας, ναυτιλιακές επιχειρήσεις και τουριστικές εγκαταστάσεις, για να βγάζει κέρδη το κύκλωμα της κρουαζιέρας, δεν έχουν καμία θέση στα σχέδιά μας.

Θέλουμε λοιπόν να μπορούμε να πλησιάσουμε τη θάλασσα, με την οποία γειτνιάζουμε και δεν έχουμε επαφή. Σίγουρα δεν μπορούμε ακόμη να πάμε για μπάνιο σ’ αυτή, όμως μπορούμε να περπατήσουμε δίπλα της. Ακόμη να κάνουμε ποδήλατο, ή να παίξουμε μπάλα δίπλα της. Θέλουμε να δημιουργηθούν ήπιες εγκαταστάσεις για μαζικό λαϊκό αθλητισμό, ενάντια στη λογική της διαχείρισης τέτοιων εγκαταστάσεων από κλειστές ομάδες και τον πρωταθλητισμό.

Θέλουμε να αναστηλωθούν και να αξιοποιηθούν για χρήσεις πολιτισμού, παιδείας, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας τα διατηρητέα κτήρια των Λιπασμάτων και όσες από τις εγκαταστάσεις της ΑΓΕΤ και των δεξαμενών πετρελαιοειδών διατηρηθούν. Οι κάτοικοι να έχουν τον αποφασιστικό λόγο στην επιλογή των διατηρητέων κατασκευών, των χρήσεων κι συνολικά του σχεδιασμού του άλσους.

 10

... και στο υπόλοιπο παραλιακό μέτωπο

Τα περιβαλλοντικά και χωροταξικά προβλήματα της περιοχής μας δεν περιορίζονται στα 640 στρέμματα της περιοχής των Λιπασμάτων. Δεν ονειρευόμαστε την κατάργηση κάθε παραγωγικής χρήσης της γης, ούτε να κλείσει το λιμάνι του Πειραιά. Όμως αυτό που ζούμε σήμερα, είναι η καταλήστευση του χώρου και της εργασίας μας προς όφελος ιδιωτικών συμφερόντων. Όμως αυτό που ζούμε σήμερα, είναι η καταλήστευση του χώρου και της εργασίας μας προς όφελος ιδιωτικών συμφερόντων. Η τροποποίηση Μανιάτη δεν άνοιγε μόνο τον δρόμο στην OIL ONE για να εδραιώσει τις εγκαταστάσεις των slops. Την ίδια στιγμή επανέφερε στη χρήση του ΟΛΠ διάφορες εκτάσεις που με βάση το προηγούμενο ρυθμιστικό περνούσαν στο δημόσιο και διαιωνίζει την λειτουργία του ΑΗΣ Αγίου Γεωργίου. Οι αλλαγές αυτές δεν περιλαμβάνονται στην πρόσφατη τροπολογία που έχει συντάξει το ΥΠΑΠΕΝ για τα Λιπάσματα, ενώ η προ των πυλών πώληση του 51% του ΟΛΠ προμηνύει ότι θα πρέπει να δώσουμε σκληρή μάχη για να κερδίσουμε τις διεκδικήσεις μας.

Ο αιγιαλός της λιμενικής ζώνης Πειραιά, δηλαδή όλη η ακτογραμμή από τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων στην Πειραϊκή μέχρι και τον Ναύσταθμο του Π.Ν στο Πέραμα (με ειδικό καθεστώς για τις παράκτιες επιχειρήσεις που είχαν λιμενική δραστηριότητα, της ΕΥΔΑΠ, τους αλιείς του Αγ. Γεωργίου και την ιχθυόσκαλα) παραχωρήθηκε από το ελληνικό κράτος στον ΟΛΠ, έναν δημόσιο οργανισμό, για λιμενική χρήση. Όταν ο ΟΛΠ έγινε Α.Ε και μπήκε στο χρηματιστήριο, οι παραχωρημένες προς χρήση εκτάσεις που είχε βαφτίστηκαν «περιουσιακό του στοιχείο» και αντιστοιχίστηκαν σε έκδοση μετοχών. Σήμερα το πωλητήριο που έχει βγει για το λιμάνι του Πειραιά, περιλαμβάνει και τις εκτάσεις αυτές.

11

Απαιτούμε να αποδοθούν πίσω στους κατοίκους της περιοχής όλες οι εκτάσεις που είχαν δοθεί στον ΟΛΠ για λιμενική χρήση. Πιο συγκεκριμένα, όλες οι εκτάσεις που βρίσκονται μέσα από την περιφερειακή οδό του λιμανιού, σε επαφή με την πόλη, όπως και η έκταση στο Ικόνιο που χρησιμοποιούσε ο ΟΛΠ για την μεταφόρτωση των κοντέινερ που δεν περνούσαν τράνζιτ από το λιμάνι, αλλά σε φορτηγά. Η ανάγκη αυτή δεν υπάρχει πια, γιατί το λιμάνι έχει συνδεθεί με τρένο με τον Ασπρόπυργο και τα κοντέινερ φεύγουν με τον τρόπο αυτό. Πάραυτα, η έκταση δεν έχει επιστραφεί στους δήμους Κερατσινίου - Δραπετσώνας και Περάματος, αλλά παραμένει «περιουσία» της ΟΛΠ Α.Ε. ,με τον κίνδυνο χρήσης της από την COSCO για εγκατάσταση μεταποιητικής βιοτεχνίας να καραδοκεί.

Ανάλογη περίπτωση αποτελεί ο ΑΗΣ Αγίου Γεωργίου, η Ηλεκτρική που έσωσε ο εφεδρικός ΕΛΑΣ από την ανατίναξη κατά την απελευθέρωση από τους ναζί, η οποία επί δεκαετίες λειτουργούσε καίγοντας μαζούτ μέσα στην καρδία της πόλης. Το 2000 έκλεισε προσωρινά για να επαναλειτουργήσει ξανά μετασκευασμένος να καίει φυσικό αέριο, καθώς μέχρι να λειτουργήσουν οι σύγχρονοι ΑΗΣ φυσικού αερίου στο Λαύριο, θεωρούταν αναγκαίος για τη στήριξη του δικτύου στην Αττική. Σήμερα ο Άγιος Γεώργιος δεν είναι απαραίτητος τεχνικά, όμως η ΔΕΗ εξακολουθεί να τον θέτει σε λειτουργία, πολλές φορές και σε βάρος της λειτουργίας των σύγχρονων (και με χαμηλό κόστος ανά κιλοβατώρα) μονάδων του Λαυρίου. Σκοπός της είναι να φουσκώνει την τιμή που πληρώνει στους ιδιώτες ηλεκτροπαραγωγούς, αφού η τιμή αυτή εξαρτάται από το κόστος παραγωγής της ΔΕΗ. Απαιτούμε να κλείσει η μονάδα του ΑΗΣ Αγίου Γεωργίου και να αποδοθεί η έκτασή του εργοστασίου και του λιμανιού του για δημόσια χρήση. Φυσικά ένας οικονομικός κολοσσός όπως η ΔΕΗ μπορεί να κλείσει μια μικρή μονάδα, όπως αυτή του Αγίου Γεωργίου, χωρίς να χάσει τη δουλειά του κανένας εργαζόμενος.

Πιο περίπλοκη είναι η περίπτωση των εγκαταστάσεων της ΕΥΔΑΠ στον Ακροκέραμο του Κερατσινίου και την Ψυτάλλεια. Η εγκατάσταση της μονάδας επεξεργασίας των λυμάτων όλου του λεκανοπεδίου Αττικής στην Ψυτάλλεια είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πως το κεφάλαιο εκμεταλλεύεται την απαξίωση της γης που το ίδιο δημιουργεί για να την ανακαταλάβει ως νέο πεδίο κερδοφορίας. Ταυτόχρονα είναι χτυπητό παράδειγμα του πόσο ταξικός είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός των χρήσεων γης. Δεν είναι δυνατόν στο κείμενο αυτό να γίνει πιο διεξοδική αναφορά, αλλά η μονάδα της Ψυτάλλειας ήταν από την αρχή ένας λάθος και απαράδεκτος σχεδιασμός που υλοποιήθηκε, γιατί για τους κατοίκους της περιοχής οτιδήποτε ήταν καλύτερο από το να χύνονται τα λύματα στον ακροκέραμο και φυσικά γιατί εξασφάλιζε τα μέγιστα κέρδη στους εργολάβους. Τα κινήματα των κατοίκων όλου του λεκανοπεδίου, πρέπει να διεκδικήσουν έναν μακροχρόνιο σχεδιασμό που να στοχεύει στο να μειώνεται ο όγκος των λυμάτων που επεξεργάζεται η Ψυτάλλεια, με τη δημιουργία και άλλων σταθμών επεξεργασίας αποβλήτων, στους οποίους να έχει σχεδιαστεί και τριτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων, ώστε το νερό που προκύπτει να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις ανάγκες άρδευσης.

Τέλος δεν ξεχνάμε και την περίπτωση του Πάρκου της Αγάπης δίπλα στην Ηετιώνεια Πύλη, που πέρασε στα χέρια ιδιώτη πρώην μεγαλοϊδιοκτήτη της περιοχής, αφού ο Δήμος Δραπετσώνας δεν παρέστη στην εκδίκαση της υπόθεσης στον Άρειο Πάγο μετά την πρωτόδικη απόφαση που κατοχύρωνε την ιδιοκτησία στο δημόσιο.

 12

Δεν εφησυχάζουμε και δεν αναθέτουμε σε άλλους

να παλέψουν για τα δικά μας δίκαια...

Όσο κι αν έχουμε ή δεν έχουμε εμπιστοσύνη στις προθέσεις των ανθρώπων που στελεχώνουν τους κρατικούς μηχανισμούς (της κυβέρνησης, της περιφέρειας και των δήμων), δεν μπορούμε να ξεχνάμε ότι την πραγματική εξουσία σε μια αστική δημοκρατία δεν την έχουν οι «αιρετοί», αλλά οι οικονομικά ισχυροί. Πολλές φορές μάλιστα, όπως στην περίπτωση του δήμου Πειραιά, το όριο ανάμεσα στην «πολιτική εκπροσώπηση» και τα «επιχειρηματικά συμφέροντα» γίνεται εξαιρετικά ασαφές. Αν επιτρέψουμε στους κρατικούς θεσμούς να αποφασίσουν για το πως θα αναπλαστούν τα Λιπάσματα, είναι σίγουρο ότι δεν θα αποφασίσουν προς όφελος μας, καθώς τα κέντρα της οικονομικής εξουσίας θα πιέζουν για την εμπορευματοποίηση του χώρου και οι θεσμοί του αστικού κράτους από τη φύση τους δεν μπορούν να τα αγνοήσουν. Για να υλοποιηθεί το όραμά μας πρέπει να οργανωθούμε σε πρωτοβουλίες και επιτροπές κατοίκων σε κάθε γειτονιά, να απαιτήσουμε και να επιβάλουμε ότι η κάθε απόφαση για τον συνολικό σχεδιασμό, αλλά και για τις επιμέρους αποφάσεις θα λαμβάνεται από τις συνελεύσεις των κατοίκων.

Η πρόταση της Εργατικής Λέσχης Κερατσινίου - Δραπετσώνας για την ανάπλαση των Λιπασμάτων, όπως σκιαγραφείται παραπάνω, δεν έχει το χαρακτήρα μιας μελέτης Ανάπλασης, αλλά επιδιώκει να αποτυπώσει το όραμά μας για την επανοικειοποίηση από τους κατοίκους αυτού του υπέροχου ελεύθερου χώρου και την αξιοποίηση του για τις ανάγκες των πολλών κι όχι για την κερδοφορία των λίγων. Πέρα από αυτά, οι σοβαρές μελέτες και η δουλειά των ειδικών επιστημόνων είναι απαραίτητες για να πετύχει ένα τέτοιο εγχείρημα, όμως οι τελικές αποφάσεις πρέπει να παρθούν από τις συλλογικές διαδικασίες των ανθρώπων που τους αφορά το κάθε θέμα. Οι ειδικοί πρέπει να δουλεύουν στην κατεύθυνση που τους υποδεικνύουν οι πολλοί, να επεξεργάζονται και να διατυπώνουν προτάσεις. Όταν όμως φτάνει η στιγμή των αποφάσεων αυτών, η γνώμη κάθε ανθρώπου έχει το ίδιο βάρος στη διαμόρφωση του αποτελέσματος.

Εάν υπάρχει ένα σημείο στην πρότασή μας, στο οποίο είμαστε αμετακίνητοι, είναι ο αποφασιστικός χαρακτήρας των λαϊκών συνελεύσεων σε κάθε βήμα της ανάπλασης.

 13 401416 911211415592163 7651856395984269135 n

ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ

ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΥΠΟΘΕΣΗ

ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΝΑ ΞΑΝΑΓΙΝΕΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΖΩΝΗ

ΘΑ ΕΜΠΟΔΙΣΟΥΜΕ ΚΑΘΕ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ

ΘΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ ΕΝΑΝ ΜΕΓΑΛΟ ΕΝΙΑΙΟ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΩΡΟ ΠΡΑΣΙΝΟΥ,

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΨΥΧΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΘΛΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ, ΓΙΑ ΧΡΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

 14 Κερατσίνι One Oil 105

απαιτούμε άμεσα:

Να σταματήσει κάθε δραστηριότητα της OILONE στην περιοχή. Να μη δοθεί καμία μεταβατική περίοδος λειτουργίας για τις εγκαταστάσεις της.

Να ξεκινήσουν άμεσα οι διαδικασίες απαλλοτρίωσης της περιοχής ανάπλασης, χωρίς κανενός είδους αποζημίωσης στους φερόμενους ως ιδιοκτήτες.

Να μην προχωρήσει καμία άλλη βιομηχανική δραστηριότητα (όπως η εγκατάσταση εργοστασίου έτοιμου σκυροδέματος).

Να απομακρυνθούν τα ραδιενεργά και χημικά απόβλητα από την περιοχή του Σχιστού και να διατεθούν σύμφωνα τους διεθνώς ισχύοντες κανονισμούς, με καταλογισμό του κόστους σε αυτούς που προκάλεσαν τη ρύπανση.

Να υπάρχει συνεχής παρουσία και έλεγχος των εργασιών Ανάπλασης από την Εθνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας και από τα αντίστοιχα εργαστήρια των Πανεπιστημίων της Αθήνας, ώστε να εξασφαλίζεται ότι κατά τη διάρκεια των εργασιών και κατά την χρήση ο χώρος θα είναι καθαρός και ασφαλής, τόσο από ραδιολογική όσο και από χημική σκοπιά (βαρέα μέταλλα, πετρελαιοειδή).

Να καταργηθούν όλες οι αντιδραστικές αλλαγές του ρυθμιστικού σχεδίου Μανιάτη για Λιπάσματα, ΟΛΠ, ΔΕΗ, νεκροταφείο κτλ. Να αποκλείεται κάθε εμπορευματική χρήση στην περιοχή Ανάπλασης.

Να αρθεί η παραχώρηση χρήσης γης στον ΟΛΠ για όλες στις εκτάσεις στην περιοχή Ανάπλασης, αλλά και πέρα από αυτή σε όλα τα τμήματα γης που βρίσκονται σε επαφή με την πόλη και τα χωρίζει η περιφερειακή οδός από το λιμάνι, στην πρώην περιοχή των κοντέινερ στο Ικόνιο και σε κάθε άλλη έκταση που παύει να έχει λιμενική χρήση.

Να καθαριστεί το Πάρκο της Εργατιάς και να αναστηλωθεί η εργατική κατοικία, με τροποποίηση του προϋπολογισμού του δήμου Κερατσινίου - Δραπετσώνας.

Να ανοιχθεί και να πεζοδρομηθεί η οδός Σφαγείων για να έχουμε εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα, με τροποποίηση του προϋπολογισμού του δήμου Κερατσινίου - Δραπετσώνας.

Να προχωρήσει άμεσα ο δήμος στην τοπική τροποποίηση του σχεδίου πόλης για να κατοχυρώσει τον κοινόχρηστο χαρακτήρα τον περιοχών «ιδιοκτησίας» πρώην BP και ΑΓΕΤ, που έχει ήδη διαμορφώσει με δικά του έξοδα, και που τους αποκόπτει από την περιοχή Ανάπλασης η περιφερειακή οδός του Λιμανιού.

Να σταματήσει κάθε κουβέντα για ιδιωτικοποίηση του Λιμανιού του Πειραιά, με οποιοδήποτε άμεσο ή έμμεσο τρόπο (κοινοπραξίες, συμπράξεις δημοσίου - ιδιωτικού τομέα, συμβάσεις παραχώρησης παραχωρήσεις κτλ). Να λυθεί η αποικιοκρατική σύμβαση με την COSCO. Λιμάνι αποκλειστικά δημόσιο για να εξυπηρετεί τις ανάγκες μετακίνησης των ανθρώπων και μεταφοράς των.

Μόνιμη και σταθερή δουλειά, με αξιοπρεπείς αμοιβές και πλήρη δικαιώματα για όλους τους εργαζόμενους. Την κρίση να πληρώσουν οι καπιταλιστές.

 15 Keratsini Doutsios Αντίγραφο

 

logo

 

Εργατική Λέσχη Κερατσινίου Δραπετσώνας

Βρείτε μας και στο Facebook

ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΙΑΟΥΛΗ 1 & ΛΕΩΦΟΡΟ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ στην Πλ. ΛΑΟΥ στο ΚΕΡΑΤΣΙΝΙ

Πηγή: Ελεύθεροι Χώροι, Παραλιακό Μέτωπο, Ιδιωτικοποιήσεις. Η Δική Μας Πρόταση για την Ανάπλαση των Λιπασμάτων

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 17 Φεβρουαρίου 2016 11:15
Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο