Daniel Tanuro

Η αποτυχία του Τραμπ τον καθιστά πιο επικίνδυνο από ποτέ

Έχει αρχίσει η πτώση του Τραμπ; Ή μήπως, αντίθετα, βρισκόμαστε στην παραμονή της μετάβασής του σε μια απόλυτη δικτατορία; Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε την έκβαση. Αλλά ένα πράγμα φαίνεται βέβαιο: ξεκινώντας τον πόλεμο του εναντίον του Ιράν μαζί με τον Νετανιάχου, υποτιμώντας τον αντίπαλο, φτύνοντας με περιφρόνηση τόσο τους ιμπεριαλιστές όσο και τους άλλους συμμάχους του («δεν πίστευε ότι θα μου έγλειφε τον κώλο» ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας ), ο επίδοξος δικτάτορας έχει βάλει τον εαυτό του σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, από την οποία είναι δύσκολο να δούμε πώς θα βγει χωρίς να υποστεί μια περισσότερο ή λιγότερο ταπεινωτική ήττα... Εκτός αν «εξαπολύσει την κόλαση», όπως λέει... εναντίον του ιρανικού λαού που ισχυριζόταν ότι απελευθερώνει... και εναντίον των λαϊκών κινητοποιήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Πηγαίνετε να ανοίξετε μόνοι σας τα Στενά του Ορμούζ, δειλοί, οι ΗΠΑ δεν τα χρειάζονται και έχουν κάνει τη βαριά δουλειά»: αυτό είναι ουσιαστικά το μήνυμα που έστειλε ο Τραμπ στους «συμμάχους» του. Λοιπόν, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ είναι πράγματι αυτό που κάνουν η Ιαπωνία, η Γαλλία, οι Φιλιππίνες, η Μεγάλη Βρετανία... Όχι βομβαρδίζοντας το Ιράν, όχι απειλώντας να στείλουν τους Ιρανούς πίσω «στην εποχή των σπηλαίων όπου ανήκουν» (!!). Διαπραγματευόμενοι με τους μουλάδες, των οποίων το αιματηρό καθεστώς –και αυτό είναι το αποκορύφωμα της ειρωνείας– αναδύεται ενισχυμένο από τη δοκιμασία που υποτίθεται ότι θα το «εξαφάνιζε». Ενισχυμένο εξωτερικά (ο έλεγχος των Στενών αναγνωρίζεται de facto) και εσωτερικά (η άγρια επιθετικότητα Τραμπ-Νετανιάχου έχει συσπείρωσει την ακροδεξιά πτέρυγα). Η Βρετανία καλεί 35 χώρες σε συνάντηση για μια διπλωματική λύση. Οι μοναρχίες του Κόλπου κάνουν πίσω, αφού το Συμβούλιο Ασφαλείας απέρριψε το ψήφισμά τους, το οποίο άνοιγε τον δρόμο για μια στρατιωτική λύση. Από εδώ και στο εξής, ζητούν την εξομάλυνση των σχέσεών τους με την Τεχεράνη.

Το έδαφος φαίνεται να υποχωρεί κάτω από τα πόδια του Ντόναλντ Τραμπ. Δύο αμερικανικά μαχητικά καταρρίφθηκαν, καταστρέφοντας όλες τις αλαζονικές δηλώσεις του για τη «συντριπτική νίκη» του στρατού του – «του ισχυρότερου στον κόσμο, μακράν». Αν οι πιλότοι δεν είχαν διασωθεί, η ταπείνωση θα ήταν ολοκληρωτική. Οι φλυαρίες του υπουργού Άμυνας, Χέγκσεθ, ο οποίος επικαλέστηκε τον Ιησού Χριστό σε συνέντευξη Τύπου, δεν κατάφεραν να κρύψουν την αποτυχία της «Επικής Οργής». Σε αυτό το στρατιωτικό και διπλωματικό πλαίσιο, γίνεται πολιτικά όλο και πιο δύσκολο για τον Τραμπ να υλοποιήσει τις υποσχέσεις του για ολοκληρωτικό πόλεμο με στόχο να «αποκεφαλίσει, να εξοντώσει το Ιράν». Ωστόσο, θα μπορούσε κάλλιστα να κάνει το βήμα.

Κάθε μέρα που περνά, τα διαδοχικά τελεσίγραφα του Τραμπ αποτελούν έκφραση της αδυναμίας του. Οι απειλές του να καταστρέψει όλες τις γέφυρες και τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν –πράγμα που συνιστά έγκλημα πολέμου– καθώς και οι προσβολές του («μπάσταρδοι, ανοίξτε αυτό το στενό») εκφράζουν την οργή του για το γεγονός ότι έχει βρεθεί σε αδιέξοδο. Αν έβαζε σε εφαρμογή τις απειλές του, αυτό θα γινόταν με κόστος μιας καταστροφικής απώλειας αξιοπιστίας και επιρροής για τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Επιπλέον, σε αυτή την περίπτωση, ο Τραμπ θα έπρεπε να δράσει πολύ γρήγορα, προτού παρακαμφθεί και απομονωθεί ακόμη πιο σοβαρά από μια «εναλλακτική ιμπεριαλιστική» συμμαχία «μεσαίων χωρών» που αμφισβητούν την ηγεσία των ΗΠΑ, σύμφωνα με το μοντέλο που πρότεινε ο Κάρνι στο Νταβός και υποστήριξε πρόσφατα ο Μακρόν στην Κορέα.

Η εναλλακτική λύση –να υποχωρήσουν, να αναζητήσουν μια «συμφωνία», να βασιστούν στη βοήθεια της Κίνας, του Πακιστάν, της Αιγύπτου και της Τουρκίας για να βγουν από τη δύσκολη θέση χωρίς να χάσουν εντελώς την αξιοπρέπειά τους– θα ήταν πιθανώς «λιγότερο κακή» από την άποψη της κυρίαρχης τάξης των ΗΠΑ. Ωστόσο, το πολιτικό τίμημα που θα έπρεπε να πληρωθεί δεν θα ήταν μικρό. Ειδικότερα, το Ιράν δεν θα υποχωρήσει χωρίς εγγυήσεις για την ασφάλειά του, τις οποίες το Ισραήλ θα αρνηθεί να αποδεχτεί. Σε κάθε περίπτωση, μια τέτοια απότομη αναστροφή φαίνεται δύσκολο να επιτευχθεί όσο ο Τραμπ βρίσκεται στην εξουσία.

Από τότε που άρχισε να κάνει ζιγκ-ζαγκ στο θέμα των δασμών, ο Πρόεδρος είναι γνωστός για το ότι κάνει πίσω, ακολουθώντας το μοτίβο TACO («Ο Τραμπ πάντα κάνει την κότα» / Trump always chickens out). Ωστόσο, τα γεωστρατηγικά διακυβεύματα είναι τόσο σημαντικά που είναι δύσκολο να τον φανταστεί κανείς να ακολουθεί το μοτίβο TACO στον Κόλπο. Άρα, μια παλατιανή επανάσταση στο Λευκό Οίκο, στο όνομα της 25ης Τροποποίησης (ανικανότητα του Προέδρου); Αυτό δεν αποκλείεται εντελώς (η στρατιωτική ιεραρχία δεν εκτιμά τις εκκαθαρίσεις των οποίων είναι θύμα· το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα βρίσκεται σε πανικό μπροστά στις δημοσκοπήσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές, η δικαστική εξουσία δεν υποκύπτει στον δεσπότη), αλλά είναι απίθανο βραχυπρόθεσμα. Ο κίνδυνος επιτάχυνσης της εγκληματικής παράνοιας είναι επομένως πολύ υπαρκτός. Ήδη, εγκαταστάσεις υγείας έχουν βομβαρδιστεί μαζικά (το Ινστιτούτο Παστέρ στην Τεχεράνη, ειδικότερα, καταστράφηκε).

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ασταθής και απρόβλεπτη, καθώς και στο εσωτερικό συσσωρεύονται τα κακά νέα για τον Τραμπ. Σχεδόν 9 εκατομμύρια άνθρωποι διαδήλωσαν με το σύνθημα «Όχι βασιλιάδες, όχι ICE, όχι πόλεμος», σε ένα κλίμα σύγκλισης των αγώνων. Η βάση του MAGA έχει ραγίσει από το σκάνδαλο Έπσταϊν, αλλά και από την αντίθεση στην απόλυτη ελευθερία που ο Τραμπ θέλει να παραχωρήσει στους ολιγάρχες της τεχνητής νοημοσύνης. Η κατασκευή της φαραωνικής αίθουσας δεξιώσεων του δεσπότη έχει μπλοκαριστεί από έναν Ρεπουμπλικανό δικαστή.

Το ποσοστό αποδοχής του Τραμπ είναι μόλις 32% (πάνω από το 60% αποδοκιμάζει τις ενέργειές του). Οι δημοσκοπήσεις για τις ενδιάμεσες εκλογές, όπως έχουμε πει, είναι καταστροφικές. Και το Ανώτατο Δικαστήριο (με μια αντιδραστική πλειοψηφία!) ετοιμάζεται να κηρύξει αντισυνταγματική την κατάργηση του δικαιώματος της γέννησης (κάθε παιδί που γεννιέται στις ΗΠΑ έχει αμερικανική υπηκοότητα). Εν ολίγοις, τίποτα δεν πάει καλά!

Η επιτυχία του στη Βενεζουέλα οδήγησε τον Τραμπ να πιστέψει ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει, συμπεριλαμβανομένης της βίαιης κατάσχεσης του ιρανικού πετρελαίου, της αναδιαμόρφωσης της Μέσης Ανατολής σύμφωνα με τις προτιμήσεις του (και του Νετανιάχου) και, κατά συνέπεια, της ενίσχυσης της αμερικανικής ηγεμονίας που απειλείται από την οικονομική άνοδο της καπιταλιστικής Κίνας. Ο υπολογισμός του ήταν λάθος από την αρχή μέχρι το τέλος.

Αυτό το λάθος είναι πιθανό να του κοστίσει ακριβά, και να κοστίσει ακριβά στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό. Ο νεοφασίστας υποψήφιος για τον Λευκό Οίκο θεωρούσε ήδη τον εαυτό του Ρωμαίο αυτοκράτορα (κάτι σαν τον Καλιγούλα). Αν και δεν έχει ούτε ίχνος κλασικής παιδείας, ο Τραμπ διαισθάνεται ενστικτωδώς ότι «arx tarpeia Capitoli proxima» (Ο βράχος της Ταρπείας βρίσκεται κοντά στο Καπιτώλιο – η πτώση είναι κοντά στην επιτυχία). Το πληγωμένο, απειλούμενο ζώο μπορεί να γίνει ακόμα πιο επικίνδυνο. Ο Νετανιάχου –και ο Πούτιν!– δείχνουν τι φρικαλεότητες είναι ικανοί να κάνουν. Ας κινητοποιηθούμε για να τους σταματήσουμε.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Daniel Tanuro, « Trump en échec et plus dangereux que jamais », Gauche Anticapitaliste, 7 Απριλίου 2026, https://www.gaucheanticapitaliste.org/trump-en-echec-et-plus-dangereux-que-jamais/.

Daniel Tanuro, “Trump’s failure makes him more dangerous than ever”, International Viewpoint, 12 Απριλίου 2026, https://internationalviewpoint.org/Trump-s-failure-makes-him-more-dangerous-than-ever.