Σουανανόα, Βόρεια Καρολίνα (Mario Tama/Getty Images)

Clara da Costa-Reidel

Ο τυφώνας Helene αποκαλύπτει τις θανατηφόρες προτεραιότητες του αμερικανικού καπιταλισμού

Καθώς ο αριθμός των νεκρών από τον τυφώνα Helene αυξάνεται και οι άνθρωποι ψάχνουν στα ερείπια των κατεστραμμένων πόλεών τους για επιζώντες, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δίνουν προτεραιότητα στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και στα συμφέροντα των επιχειρήσεων στο εσωτερικό.

Με περισσότερους από 220 επιβεβαιωμένους νεκρούς και εκατοντάδες αγνοούμενους, ο τυφώνας Helene είναι ο φονικότερος τυφώνας στις ΗΠΑ από τότε που ο τυφώνας Katrina κατέστρεψε τη Νέα Ορλεάνη το 2005. Η περιοχή των Απαλαχίων της Βόρειας Καρολίνας επλήγη ιδιαίτερα από την καταιγίδα, παρά το γεγονός ότι ιστορικά πλήττεται λιγότερο από τυφώνες. Οι σφοδρές βροχοπτώσεις προκάλεσαν πλημμύρες ρεκόρ, καταπίνοντας ολόκληρες πόλεις, προκαλώντας διακοπή της ηλεκτροδότησης και της υδροδότησης και καταστρέφοντας δρόμους πρόσβασης.

Στη μικρή πόλη Μάρσαλ της Βόρειας Καρολίνας, ο δημοσιογράφος Νίκολας Μπόγκελ-Μπάροουζ περιέγραψε μια ιδιαίτερα οδυνηρή ιστορία για τους New York Times. Το σπίτι του Μπρους Τίπτον καταστράφηκε από την πλημμύρα, ενώ ο ίδιος βρισκόταν ακόμη μέσα. Ο 75χρονος κατάφερε να πιαστεί από ένα δέντρο και να καλέσει σε βοήθεια. Κρατήθηκε για έξι ώρες, περιμένοντας να φτάσει μια ομάδα διάσωσης, ενώ η οικογένεια και οι φίλοι του παρακολουθούσαν αβοήθητοι από την όχθη του ποταμού. Αλλά υπήρχε μόνο μία ομάδα εθελοντών διασωστών για ολόκληρη την κομητεία. Όταν τελικά έφτασε η ομάδα, είπαν στην οικογένειά του ότι η διάσωση ήταν αδύνατη επειδή ήταν πολύ επικίνδυνη χωρίς μηχανοκίνητο σκάφος – είχαν μόνο σχεδίες. Τελικά, υπέκυψε στα νερά της πλημμύρας. Ακόμα δεν έχουν βρει το πτώμα του.

Η μοίρα του Τίπτον είναι μόνο μία από τις εκατοντάδες παρόμοιες ιστορίες μετά τον τυφώνα Helene. Αλλά αυτές οι τραγωδίες δεν ήταν αποτέλεσμα μόνο ενός ακραίου καιρικού φαινομένου που δεν μπορούσε να ελέγξει κανείς. Επιδεινώθηκαν από τις προτεραιότητες ενός άρρωστου συστήματος.

Οι επιστήμονες του κλίματος έχουν προειδοποιήσει ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη σφοδρότητα των τυφώνων στις ΗΠΑ. Το Climate Central δημοσίευσε τον Μάιο μια έκθεση που ανέφερε ότι η περιοχή των Απαλαχίων φέρει ένα υπερβολικά μεγάλο βάρος για τις τρέχουσες και μελλοντικές πλημμύρες. Ωστόσο, το πολιτειακό νομοθετικό σώμα της Βόρειας Καρολίνας έχει περάσει την τελευταία δεκαετία αντιστρέφοντας τα μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και περικόπτοντας τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς προς το συμφέρον των εργολάβων και του τομέα των ορυκτών καυσίμων.

Το 2023, οι Ρεπουμπλικανοί νομοθέτες ανέτρεψαν τους οικοδομικούς κανονισμούς που απαιτούσαν επιθεωρήσεις για τα σπίτια στην ενδοχώρα, ώστε να πιστοποιείται ότι είναι κατασκευασμένα για να αντέχουν σε ανέμους έντασης τυφώνα. Η αλλαγή υποστηρίχθηκε από την Ένωση Κατασκευαστών Κατοικιών της Βόρειας Καρολίνας, μια ομάδα κατασκευαστών. Υποστήριξαν ότι ήταν περιττή εκτός των παράκτιων περιοχών, παρά τις προβλέψεις ότι οι κοινότητες της ενδοχώρας αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο καταστροφικών τυφώνων καθώς εντείνεται η κλιματική αλλαγή. Η ίδια ομάδα υποστήριξε επίσης τη νομοθεσία για το άνοιγμα των υγροτόπων της πολιτείας στην ανάπτυξη. Οι υγρότοποι είναι σαν σφουγγάρια για το νερό της βροχής και αποτελούν κρίσιμο μέρος του μετριασμού των πλημμυρών. Αντί γι’ αυτό, επιχωματώθηκαν για να μπορέσουν οι εργολάβοι να χτίσουν σαθρά σπίτια, καταστρέφοντας το ίδιο το περιουσιακό στοιχείο που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις καταστροφικές πλημμύρες που παρέσυραν το τροχόσπιτο του Τίπτον μέσα σε λίγα λεπτά.

Σε μια λογική κοινωνία, αυτές οι ενέργειες θα θεωρούνταν εξαιρετικά απερίσκεπτες. Ωστόσο, στο πλαίσιο του καπιταλισμού, η μείωση των δαπανηρών περιβαλλοντικών κανονισμών είναι καλύτερη για τις επιχειρήσεις από τη διασφάλιση ότι τα σπίτια είναι ασφαλή για να ζει κανείς.

Ο πολιτειακός νομοθέτης όχι μόνο εμπόδισε την προστασία των κοινοτήτων από τις καταιγίδες, αλλά οι νομοθέτες έκαναν επίσης τα πάντα για να προστατεύσουν την παραγωγή και τη χρήση ορυκτών καυσίμων. Μια έκθεση του Environmental Integrity Project διαπίστωσε ότι η πολιτεία μείωσε τη χρηματοδότηση του Τμήματος Ποιότητας Περιβάλλοντος κατά 35% κατά τη δεκαετία από το 2008, μια από τις μεγαλύτερες περικοπές σε κρατική υπηρεσία περιβάλλοντος στη χώρα εκείνη την εποχή. Σε εταιρείες ενέργειας όπως η Duke Energy δόθηκαν ευνοϊκές συμφωνίες, ώστε να μην χρειάζεται να αποκαταστήσουν κατάλληλα τις περιοχές που επηρεάστηκαν από τα τοξικά λύματα των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (παρεμπιπτόντως, ο τότε κυβερνήτης, Πατ ΜακΚρόρι, ήταν πρώην στέλεχος της Duke Energy).

Ο κωμικός Στίβεν Κόλμπερτ αστειεύτηκε λέγοντας ότι η Βόρεια Καρολίνα είναι η πολιτεία που «έθεσε εκτός νόμου την κλιματική αλλαγή». Αλλά πέρα από τα αστεία, οι νόμοι αυτοί στήριξαν τα κέρδη των εργολάβων και των εταιρειών ορυκτών καυσίμων, με πλήρη γνώση του κινδύνου που εγκυμονούσαν για τις κοινότητες. Και οι άνθρωποι έχουν πιθανότατα πεθάνει εξαιτίας αυτού.

Οι ομοιότητες με τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε ο τυφώνας Katrina το 2005 είναι εντυπωσιακές. Μετά τον τυφώνα Katrina, η κυβέρνηση του πρώην προέδρου Τζορτζ Μπους επέκτεινε τη χρηματοδότηση του πολέμου των ΗΠΑ στο Ιράκ αντί να στηρίξει επαρκώς τις κοινότητες που επλήγησαν από την καταιγίδα.

Αλλά για την άρνηση άμβλυνσης της κλιματικής κρίσης και προστασίας των κοινοτήτων από τα ολοένα και πιο ακραία καιρικά φαινόμενα δεν ευθύνονται μόνο οι Ρεπουμπλικανοί. Σήμερα, μια κυβέρνηση των Δημοκρατικών δίνει προτεραιότητα στα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή αντί για την προστασία των πολιτών της από την καταστροφική κλιματική αλλαγή. Την ίδια στιγμή που η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA) ανακοίνωνε έλλειμμα χρηματοδότησης ύψους 9 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ, το οποίο απαιτείται επειγόντως για την αντιμετώπιση των συνεπειών του τυφώνα Helene, η κυβέρνηση Μπάιντεν έδωσε επιπλέον 8,7 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε βοήθεια στο Ισραήλ για να συνεχίσει τη γενοκτονία του στη Γάζα και την εισβολή στο Λίβανο.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ μπορεί να στείλει στη Μέση Ανατολή αεροπλανοφόρα με χιλιάδες άτομα προσωπικό και προηγμένο εξοπλισμό. Αλλά ο Μπρους Τίπτον χρειάστηκε να κρατηθεί για τη ζωή του σε ένα δέντρο για έξι ώρες, επειδή υπήρχε μόνο μία ανεπαρκώς εξοπλισμένη εθελοντική ομάδα διάσωσης για ολόκληρη την κομητεία.

Κατά τραγική σύμπτωση, άλλος ένας τυφώνας έφθασε τώρα στη Φλόριντα. Θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι ακόμη πιο καταστροφικός από τον τυφώνα Helene. Αλλά η FEMA υποφέρει από ακραία έλλειψη προσωπικού, πράγμα που σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούσαν να μείνουν αποκλεισμένοι χωρίς διάσωση, όπως ο Τίπτον. Η υπηρεσία έχει δηλώσει ότι μόνο το 9% του προσωπικού της είναι διαθέσιμο για αποστολή στη Φλόριντα, καθώς δίνει μάχη με πολυάριθμες άλλες περιβαλλοντικές καταστροφές. Τα χρήματα για να αποτραπούν περαιτέρω απώλειες ζωών υπάρχουν, αλλά ξοδεύονται για να βομβαρδίζουν παιδιά στην Παλαιστίνη.

Αυτό πιστεύουν οι ηγέτες μας για εμάς. Από τη Γάζα μέχρι τη Βόρεια Καρολίνα, οι απλοί άνθρωποι που πεθαίνουν σε καταστροφές που μπορούν να προληφθούν είναι απλώς το τίμημα της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον καπιταλισμό.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Clara da Costa-Reidel, “Hurricane Helene exposes the deadly priorities of US capitalism”, Red Flag, 10 Οκτωβρίου 2024, https://redflag.org.au/article/hurricane-helene-exposes-the-deadly-priorities-of-us-capitalism.