Πλατφόρμα Πολιτών για την Υπεράσπιση του Συντάγματος: Για μια ειρηνική και δημοκρατική λύση στην σοβαρή κρίση της Βενεζουέλας
Δημοσιεύθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2025
Δημοσιεύθηκε στα ισπανικά στο Aporrea. Μετάφραση στα Αγγλικά από το LINKS International Journal of Socialist Renewal.
Η Βενεζουέλα βιώνει εδώ και αρκετά χρόνια μια σοβαρή πολιτική κρίση, η οποία έφτασε στο αποκορύφωμά της όταν το καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο αγνόησε τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών της 28ης Ιουλίου 2024, διέπραξε μνημειώδη νοθεία[1] και ανακήρυξε νικητή τον Μαδούρο, με τη συνενοχή του Ανώτατου Δικαστηρίου (TSJ)[2] και του Εθνικού Εκλογικού Συμβουλίου (CNE)[3]. Αυτή η νοθεία ολοκληρώθηκε τελικά στις 10 Ιανουαρίου, όταν «ορκίστηκε» για μια νέα θητεία στο αξίωμα.
Η αυθόρμητη αντίδραση του λαού της Βενεζουέλας σε αυτή τη νοθεία ήταν να ξεκινήσει διαδηλώσεις στους δρόμους στις 29 και 30 Ιουλίου 2024, απαιτώντας να δημοσιευθούν τα πλήρη αποτελέσματα και να γίνει σεβαστή η ψήφος της πλειοψηφίας υπέρ του υποψηφίου της αντιπολίτευσης Εντμούντο Γκονζάλες Ουρούτια, με βάση τα όσα είχαν παρατηρηθεί στα εκλογικά τμήματα και στα χιλιάδες βίντεο που έδειχναν την ανακοίνωση των τοπικών αποτελεσμάτων, μεταξύ άλλων και από στρατιωτικούς αξιωματικούς που συμμετείχαν στο Σχέδιο Δημοκρατία [η στρατιωτική επιχείρηση που περιφρουρoύσε την εκλογική διαδικασία]. Το καθεστώς Μαδούρο απάντησε εξαπολύοντας βίαιη καταστολή κατά των ειρηνικών διαδηλώσεων, με αποτέλεσμα περισσότερους από 20 θανάτους και περισσότερες από 2000 συλλήψεις.
Από τότε, η Βενεζουέλα βρίσκεται ουσιαστικά σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αν και αρκετές εκατοντάδες συλληφθέντες διαδηλωτές έχουν έκτοτε αφεθεί ελεύθεροι (αν και αντιμετωπίζουν εν εξελίξει δικαστικές διώξεις), εκατοντάδες άλλοι ακτιβιστές της αντιπολίτευσης έχουν επίσης συλληφθεί[4], συμπεριλαμβανομένων διακεκριμένων δημοκρατικών ηγετών όπως ο Ενρίκε Μάρκες.
Το αποτέλεσμα, με το οποίο ο Μαδούρο «εξελέγη» πρόεδρος, επιβλήθηκε μέσω της τρομοκρατίας, με τις απαγωγές και τις εξαφανίσεις να αποτελούν συνήθη πρακτική της αστυνομίας, μια κατασταλτική πολιτική που καταγγέλθηκε πρόσφατα από τη νορβηγική κυβέρνηση, μεταξύ άλλων. Η πλήρης καταστολή της δίκαιης δίκης για τους συλληφθέντες: η εξαφάνισή τους, η απομόνωσή τους και η άρνηση πρόσβασης σε προσωπικούς δικηγόρους και στη δικογραφία εναντίον τους - όλα αυτά καταγγέλλονται ευρέως από μέλη οικογενειών και άλλους που βρίσκονται κοντά στους συλληφθέντες - είναι συνήθης πρακτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση εναντίον των σχεδόν 1000 πολιτικών κρατουμένων που βρίσκονται σήμερα στις φυλακές της Βενεζουέλας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκίνησε τις πρόσφατες ενέργειές της[5], κηρύσσοντας το λεγόμενο «Καρτέλ των Ήλιων» ναρκο-τρομοκρατική οργάνωση και αναπτύσσοντας ναυτικό στόλο[6] στην Καραϊβική Θάλασσα, υποτίθεται με στόχο την «καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών» που διεξάγεται από το προαναφερθέν «Καρτέλ» (το οποίο, όπως ισχυρίζονται, διοικείται από την κυβέρνηση Μαδούρο). Άμεσο αποτέλεσμα της παρουσίας αυτών των αμερικανικών πολεμικών πλοίων ήταν η πρόσφατη ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης, με τον ίδιο τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να εκτελεί χρέη εκπροσώπου, για ένα πυραυλικό πλήγμα [στις 2 Σεπτεμβρίου] σε ένα σκάφος που υποτίθεται ότι μετέφερε ναρκωτικά. [Ένα δεύτερο σκάφος δέχθηκε επίθεση στις 15 Σεπτεμβρίου, μετά τη δημοσίευση αυτής της δήλωσης]. Η κυβέρνηση Μαδούρο, όμως, απάντησε λέγοντας ότι πρόκειται για ένα μοντάζ που βασίζεται σε ένα βίντεο που δημιουργήθηκε με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Τα γεγονότα αυτά συμπίπτουν με τις υποθέσεις που άνοιξε η Εισαγγελία των ΗΠΑ πριν από αρκετά χρόνια εναντίον του Μαδούρο, του [υπουργού Εσωτερικών Ντιοσντάντο] Καμπέλο και άλλων υψηλόβαθμων κυβερνητικών αξιωματούχων της Βενεζουέλας που κατηγορούνται για διακίνηση ναρκωτικών. Έχει προσφερθεί αμοιβή για τις πληροφορίες που θα οδηγήσουν στη σύλληψή τους, η οποία, στην περίπτωση του Μαδούρο, αυξήθηκε πρόσφατα σε 50 εκατομμύρια δολάρια[7].
Πιστεύουμε ότι αυτή η στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ, αντί να αντιπροσωπεύει μια μάχη κατά της διακίνησης ναρκωτικών, αντιθέτως αντιπροσωπεύει μια απαράδεκτη επεμβατική πίεση, η οποία επιδιώκει να προκαλέσει αλλαγή κυβέρνησης στη Βενεζουέλα. Τα χαρακτηριστικά των στρατιωτικών σκαφών που έχουν αναπτυχθεί στην Καραϊβική δεν αντιστοιχούν σε εκείνα που απαιτούνται για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών μέσω θαλάσσης, αλλά αντίθετα αντανακλούν την ικανότητα πραγματοποίησης στρατιωτικής επέμβασης μέσω επιθέσεων στο έδαφος της Βενεζουέλας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας της Λατινικής Αμερικής.
Μπροστά σε αυτή την πολύπλοκη πραγματικότητα, επαναδιατυπώνουμε αυτό που υπερασπιζόμαστε εδώ και χρόνια ως πολιτικό πρόγραμμα για την αντιμετώπιση και την υπέρβαση της κρίσης της Βενεζουέλας:
1) Απορρίπτουμε κάθε μορφή ξένης παρέμβασης ως υποτιθέμενο τρόπο επίλυσης της κρίσης της Βενεζουέλας. Ενώ υποστηρίζουμε τη διατήρηση εγκάρδιων πολιτικών και οικονομικών σχέσεων της Βενεζουέλας με όλα τα έθνη, απορρίπτουμε οποιαδήποτε παρέμβαση μεγάλων δυνάμεων ή οποιασδήποτε άλλης χώρας, είτε δημόσια είτε κρυφά, στις εσωτερικές υποθέσεις του έθνους μας.
2) Σύμφωνα με αυτό, απορρίπτουμε τις αμοιβές που προσφέρονται από την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τη σύλληψη αξιωματούχων της Βενεζουέλας και απορρίπτουμε επίσης κάθε πιθανή ένοπλη επέμβαση αυτής της υπερδύναμης, η οποία αποσκοπεί στην αλλαγή κυβέρνησης στη Βενεζουέλα. Η ναυτική ανάπτυξη της κυβέρνησης Τραμπ αποτελεί απαράδεκτη απειλή και πρέπει να απορριφθεί από όλους τους πολίτες της Βενεζουέλας, καθώς ο πραγματικός της στόχος είναι να αυξήσει την παρέμβαση των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική. Απορρίπτουμε αυτές τις απειλές, οι οποίες συνεπάγονται τη συνέχιση μιας αμερικανικής επικυρίαρχης εξωτερικής πολιτικής που βασίζεται στο δόγμα Μονρόε, το οποίο μας θεωρεί «πίσω αυλή» του και για το οποίο μας προειδοποίησε ο απελευθερωτής Σιμόν Μπολίβαρ πριν από διακόσια χρόνια.
3) Πιστεύουμε ότι η αποχώρηση του Μαδούρο από την εξουσία είναι ένα απαραίτητο και ουσιαστικό βήμα για την επίλυση της κρίσης στη Βενεζουέλα. Ο Μαδούρο έχασε με συντριπτική πλειοψηφία τις εκλογές της 28ης Ιουλίου 2024. Παραμένοντας στην εξουσία, η κυβέρνηση Μαδούρο έχει μετατραπεί σε μια de facto αυταρχική κυβέρνηση, παραβιάζοντας τη λαϊκή κυριαρχία και καταστρέφοντας το Σύνταγμα του 1999. Ωστόσο, η αποχώρηση του Μαδούρο από την εξουσία πρέπει να γίνει με ειρηνικό και κυρίαρχο τρόπο, μέσω της λαϊκής πίεσης και της ειρηνικής αντίστασης των πολιτών στους δρόμους, του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων και της αποκατάστασης των δημοκρατικών μηχανισμών που κατοχυρώνονται στο Σύνταγμα.
4) Η εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση που περιγράψαμε έχει ένα κοινό σημείο: την παραβίαση της κυριαρχίας μας από δύο διαφορετικές δυνάμεις. Από τη μία πλευρά, η απειλή της κυβέρνησης των ΗΠΑ να παραβιάσει την κυριαρχία μας ως έθνος, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του Συντάγματος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας (CRBV), η οποία αυτή τη στιγμή παύει να είναι απλώς μια απειλή και μετατρέπεται σε τετελεσμένο γεγονός, με την καταστροφή ενός σκάφους της Βενεζουέλας σε διεθνή ύδατα στην Καραϊβική, με αποτέλεσμα τον θάνατο των έντεκα μελών του πληρώματος, μαζί με απειλές κατά των αεροσκαφών της Πολεμικής μας Αεροπορίας που πετούσαν πάνω από σκάφη του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε διεθνή ύδατα. Από την άλλη πλευρά, η κατάφωρη παραβίαση της λαϊκής κυριαρχίας (άρθρο 5 του CRBV), όταν η κυβέρνηση Μαδούρο-PSUV [Ενιαίο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας] αγνόησε τα αποτελέσματα των εκλογών της 28ης Ιουλίου 2024, στις οποίες η συντριπτική πλειοψηφία των Βενεζουελάνων ψήφισε κατά της κυβέρνησης, και παρόλα αυτά ο Μαδούρο ανακηρύχθηκε νικητής από το CNE και το TSJ, με το εκλογικό όργανο να μην έχει ακόμη δημοσιεύσει τα αποτελέσματα, περισσότερο από ένα χρόνο μετά τις εκλογές, κατά παράβαση του νόμου και του Συντάγματος.
Εν μέσω αυτής της βαθιάς κρίσης, επαναλαμβάνουμε ορισμένα βασικά μέτρα για να προχωρήσουμε στην αποκατάσταση του εθνικού συντάγματος, τα οποία ο εργαζόμενος λαός θα πρέπει να απαιτήσει από την άρχουσα ελίτ για να επιτύχει την Εθνική Ενότητα σε ένα Ενιαίο Μέτωπο ώστε να αντιμετωπίσει την επιθετική αμερικανική αυτοκρατορία:
- Άμεση δημοσίευση των εκλογικών φύλλων των εκλογικών τμημάτων με τα αποτελέσματα της 28ης Ιουλίου 2024, καταμετρημένα και αναλυμένα ανά πολιτεία, δήμο, κοινότητα, ενορία, εκλογικό κέντρο και εκλογικό τμήμα.
- Άμεση απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών. Την ακύρωση των 9000 συνεχιζόμενων δικών εναντίον όσων έχουν αφεθεί ελεύθεροι.
- Αποκατάσταση όλων των θεμελιωδών και συνταγματικών δικαιωμάτων που η κυβέρνηση παραβιάζει κατάφωρα εδώ και χρόνια, όπως αυτά που έχουν να κάνουν με τους μισθούς (άρθρο 91 του CRBV). Μετατροπή των πολεμικών και επισιτιστικών επιδομάτων (160 δολάρια) σε κατώτατο μισθό και επαναφορά των μισθολογικών κλιμάκων της δημόσιας διοίκησης με βάση τον κατώτατο μισθό των 160 δολαρίων το μήνα. Ευθυγράμμιση των συντάξεων με αυτόν τον κατώτατο μισθό.
Για την εφαρμογή αυτών των προτάσεων, ζητάμε τη μεγαλύτερη δυνατή ενότητα των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων, προωθώντας παράλληλα την ειρηνική οργάνωση του λαού μέσω συνδικάτων, επαγγελματικών ενώσεων, φοιτητικών συλλόγων, αγροτικών οργανώσεων και κάθε άλλης μορφής συμμετοχής που προβλέπεται από το σύνταγμα. Είμαστε πεπεισμένοι ότι μόνο με την ευρύτερη δυνατή συμμετοχή των πολιτών της Βενεζουέλας μπορεί να αποκατασταθεί το σύνταγμα και να σωθεί η δημοκρατία.
Για την Πλατφόρμα Πολιτών για την Υπεράσπιση του Συντάγματος: Antonia Munoz, Oly Millan, Hector Navarro, Juan Garcia, Luis Mogollon, Gustavo Marquez, Edgardo Lander, Carlos Mendoza Potella, Roberto Lopez, Mariano Crespo, Santiago Arconada, Ana S. Viloria.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] https://links.org.au/what-happened-venezuelas-presidential-elections-interview-human-rights-activist-antonio-plessmann
[2] https://links.org.au/maria-alejandra-diaz-popular-democratic-front-institutional-avenues-resolving-venezuelas-political
[3] https://links.org.au/venezuelan-communist-neirlay-andrade-authoritarian-regime-never-better-option
[4] https://links.org.au/statements-venezuelan-left-end-detentions-forced-disappearances-and-repression
[5] https://www.greenleft.org.au/content/broad-united-response-needed-trumps-military-build-caribbean
[6] https://www.greenleft.org.au/content/trump-set-invade-venezuela
[7] https://www.greenleft.org.au/content/trump-allows-chevron-operate-venezuela-doubles-reward-maduros-arrest