Βομβαρδισμός του Καράκας 3-1-2026. Φωτογραφία: Al Jazeera
Οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαμβάνουν την επικράτεια και την κυβέρνηση της Βενεζουέλας
του Luis Bonilla Molina
Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026
ΠΗΓΗ: www.europe-solidaire.org
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
Ολόκληρο το διεθνές νομικό σύστημα κατέρρευσε στις 3 Ιανουαρίου 2026. Η στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας, η απαγωγή του προέδρου Νικολάς Μαδούρο[1] και της συζύγου του, καθώς και οι ανακοινώσεις για την τοποθέτηση μιας κυβέρνησης υπό την καθοδήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών, μας μεταφέρουν πίσω στην εποχή της αποικιοκρατίας και της κυριαρχίας του ισχυρότερου. Η Λατινική Αμερική υπέστη ένα πλήγμα στην αξιοπρέπεια και την κυριαρχία της, το οποίο δεν θα επουλωθεί εύκολα.
Η αναβίωση της Δόγματος Μονρόε[2] συμπληρωμένο από τον Τραμπ επιβεβαιώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπήκαν σε μια νέα φάση επιθέσεων εναντίον εδαφών που διαθέτουν πλούτο, με σκοπό την κατάκτησή τους, οπότε κανένας λαός της περιοχής δεν θα εξαιρεθεί από αυτή την προοπτική.[3]
Ο ηγέτης της πιο ισχυρής χώρας στον κόσμο μόλις ομολόγησε ότι τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα χρησιμοποίησε 20 βάσεις, εξαπολύοντας επίθεση με 150 αεροσκάφη, οπλισμένα ελικόπτερα και υπερσύγχρονα drones για να υποτάξει την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, να σφαγιάσει στρατιώτες και πολίτες και να καθιερώσει ένα νέο μοντέλο πραξικοπήματος που κατευθύνεται ανοιχτά από τον Λευκό Οίκο με τη χρήση ναυτικού, αεροπορίας και πυροβολικού. Για όσους πίστευαν ότι ήταν απλώς αλαζονεία, η εποχή της εδαφικής κυριαρχίας των Ηνωμένων Πολιτειών στην ήπειρο έχει αρχίσει. Τα λόγια του Τραμπ ήταν σαφή: «Η Βενεζουέλα πρέπει να καταλάβει ότι αυτό που συνέβη στον Μαδούρο μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε κάνει το ίδιο».
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διευθύνουν τη μετάβαση έως ότου η χώρα βρεθεί σε τροχιά ανάπτυξης και αρχίσει να αποφέρει κέρδη για τον λαό» είναι η απαράδεκτη νεοαποικιακή φράση που διατύπωσε ο Τραμπ. Ούτε ο Μαδούρο, ούτε η Ντέλσι Ροντρίγκες[4], ούτε καν η Μαρία Κορίνα Ματσάδο[5] ή ο Εντμούντο Γκονζάλες Ουρρούτια[6] δεν του φαίνονται ως πρόσωπα με εθνική εμβέλεια και ικανότητες επαρκείς για να αναλάβουν τη νεοαποικιακή μετάβαση. Αντίθετα, αυτό που πρότεινε ο Τραμπ είναι να αναλάβει τη μετάβαση μια ομάδα καλών ανθρώπων, τους οποίους θα επιλέξει ο ίδιος. Δηλαδή, τα ονόματα που θα προωθηθούν θα είναι σίγουρα ονόματα «Made in USA», υποτακτικά και χωρίς ενδοιασμούς.
Αλλά το πράγμα δεν σταματάει εδώ. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε επίσης ότι η Κούβα θα βρεθεί στο μάτι του κυκλώνα, στο οποίο ο Μάρκο Ρούμπιο[7] πρόσθεσε: «Αν ζούσα στην Αβάνα, θα ανησυχούσα». Με άλλα λόγια, η συσπείρωση για την υπεράσπιση της κυριαρχίας της Βενεζουέλας είναι ο δρόμος για την εγγύηση της κυριαρχίας ολόκληρης της περιοχής. Μόνο μια ενωμένη Λατινική Αμερική μπορεί να αντιμετωπίσει την νεοαποικιακή επίθεση των γκρίνγκο.[8]
Σίγουρα η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, μια ακροδεξιά υπερασπίστρια της γενοκτονίας στη Γάζα που έχει ταχθεί στο πλευρό όλων των αντιφιλελεύθερων του κόσμου, υπήρξε μέχρι τώρα ο Δούρειος Ίππος των τελευταίων κυβερνήσεων των ΗΠΑ. Ενώ η Μαρία Κορίνα Ματσάδο, όπως είπε ο Τραμπ, δεν χαίρει του σεβασμού όλου του λαού της Βενεζουέλας και ο λόγος της στοχεύει στην εμβάθυνση της πόλωσης και της διαίρεσης του λαού της Βενεζουέλας, δεν είναι αυτό που απασχολεί τις ΗΠΑ, αλλά κυρίως η πιθανότητα να έρθει κάποια στιγμή η ηγεσία της σε αντίθεση με την νεοαποικιακή ατζέντα που αυτές θέλουν να επιβάλουν. Η απόφασή του Τραμπ να την εμποδίσει εκφράζει το γεγονός ότι οι ΗΠΑ έχουν αποφασίσει να αποτρέψουν οποιαδήποτε ηγεσία με μαζική βάση από το να ηγηθεί της κυβέρνησης και του κράτους της Βενεζουέλας. Χρειάζονται αδύναμες κυβερνήσεις, χωρίς οργανικούς δεσμούς με τις μάζες, που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αντιταχθούν στις νεοαποικιακές πολιτικές των γκρίνγκο.
Ο Τραμπ απείλησε ότι η στρατιωτική επίθεση κατά της Βενεζουέλας που ξεκίνησε στις 2 π.μ. της 3ης Ιανουαρίου μπορεί να επαναληφθεί ανά πάσα στιγμή, εάν τα απομεινάρια του Μαδουρισμού δεν διαπραγματευτούν γρήγορα τη νεοαποικιακή μετάβαση. Η απάντηση της αντιπροέδρου Ντέλσι Ροντρίγκες ήταν να δηλώσει ότι ο μόνος πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο απαχθείς Νικολά Μαδούρο, γεγονός που δημιουργεί ένα επικίνδυνο κενό εξουσίας, καθώς η Βενεζουέλα έχει περάσει τις τελευταίες ώρες χωρίς να έχει Πρόεδρο εν ενεργεία και στην επικράτειά της. Οι επόμενες ώρες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη των γεγονότων.
Η απαγωγή του Μαδούρο και η προεδρική διαδοχή
Σύμφωνα με πληροφορίες του Ντόναλντ Τραμπ και του Υπουργικού Συμβουλίου του Πολέμου κατά της Βενεζουέλας, η σύλληψη και η απαγωγή του Μαδούρο – δεν υπάρχει νομοθεσία που να υποστηρίζει μια τέτοια κράτηση – ήταν μια επιχείρηση που σχεδιάστηκε επί μήνες, συνδυάζοντας το έργο των μυστικών υπηρεσιών όπως η CIA με το επιτόπιο έργο του αμερικανικού στρατού. Αφού εντόπισαν την κατοικία του Μαδούρο, προχώρησαν στην εξουδετέρωση των φρουρών του και στη σύλληψή του μαζί με τη σύζυγό του, για να τους μεταφέρουν εκτός χώρας. Η αμερικανική δικαιοσύνη θα αναλάβει να τον δικάσει.
Η απαγωγή του Μαδούρο δημιουργεί ένα κενό εξουσίας που πρέπει να καλυφθεί ενεργοποιώντας την εκτελεστική ιεραρχία. Το Σύνταγμα του 1999[9] προβλέπει ότι η προσωρινή ή μόνιμη απουσία του πρώτου άρχοντα πρέπει να καλυφθεί από τον αντιπρόεδρο, στην περίπτωση αυτή την Ντέλσι Ροντρίγκες. Εάν πρόκειται για μόνιμη απουσία, θα πρέπει να ορκιστεί ως πρόεδρος για να προκηρύξει εκλογές εντός 30 ημερών. Αν, αντίθετα, αναλάβει ως αποτέλεσμα προσωρινής απουσίας του προέδρου, μπορεί να καλύψει τη θέση για 90 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης για άλλες 90, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσε να ηγηθεί της κυβέρνησης για έξι μήνες. Δεκαέξι ώρες μετά τη στιγμή που η Βενεζουέλα έμεινε χωρίς πρόεδρο που να μπορεί να ασκήσει τα καθήκοντά του, η μόνιμη προεδρική διαδοχή δεν είχε ακόμη ενεργοποιηθεί, αλλά ούτε και γινόταν λόγος για προσωρινή απουσία, δημιουργώντας μια επικίνδυνη κατάσταση ακυβερνησίας και κενού εξουσίας.
Τα γεγονότα
Οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν στις 2 π.μ. τοπική ώρα και ολοκληρώθηκαν στις 3:29 π.μ. στις 3 Ιανουαρίου 2026. Κατά τη διάρκεια του χρονικού αυτού διαστήματος, υπερσύγχρονα αεροσκάφη, drones με πυραύλους, οπλισμένα ελικόπτερα και στρατεύματα ειδικευμένα σε επιχειρήσεις ακριβείας πέταξαν πάνω από τον εναέριο χώρο του Καράκας με απόλυτη ατιμωρησία. Η τοπική στρατιωτική αντίδραση ήταν ελάχιστη. Ενώ ολόκληρος ο πληθυσμός αναρωτιόταν για την κατάσταση στο κυβερνητικό μέγαρο, γνωστό ως Miraflores[10], ο Μαδούρο συνελήφθη και απήχθη από μια ανακαινισμένη κατοικία με καταφύγιο, η οποία χρησίμευε ως κατοικία του σε μια περιοχή του Φορτ Τιούνα[11]. Η δράση των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί κατάφωρη παραβίαση των άρθρων 1 και 2 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία προβλέπουν την απαραβίαστη κυριαρχία και τη νομική ισότητα των κρατών, απαγορεύοντας τη χρήση βίας για την κυριαρχία ή την προσάρτηση εδαφών.
Ένα στοιχείο που τραβά την προσοχή όταν αναλύουμε τη επίθεση των ΗΠΑ είναι η αδύναμη ή ανύπαρκτη αντίσταση των ενόπλων δυνάμεων της Βενεζουέλας. Για μιάμιση ώρα, τα αεροσκάφη των γκρίνγκο κινούνταν με μεγάλη ατιμωρησία, επιτιθέμενα σε προκαθορισμένους στόχους, και ήταν η ομάδα του Τραμπ που ανακοίνωσε, ώρες αργότερα, ότι μόνο ένα αεροσκάφος χτυπήθηκε, αλλά κατάφερε να επιστρέψει στη βάση επιχειρήσεων.
Οι φήμες που κυκλοφορούσαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως αντιπληροφόρηση, έλεγαν ότι επρόκειτο για εσωτερικό πραξικόπημα και ότι ο Υπουργός Άμυνας είχε σκοτωθεί. Ωστόσο, νωρίς το πρωί, ο Βλαντιμίρ Πάντρινιο[12], Υπουργός Άμυνας, εμφανίστηκε ζωντανός και επιβεβαίωσε την αμερικανική επίθεση με πυραύλους και ρουκέτες τελευταίας τεχνολογίας που εκτοξεύθηκαν από ελικόπτερα, drones και αεροσκάφη των ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι η επίθεση είχε επεκταθεί στις πολιτείες Μιράντα, Αράγκουα και Λα Γκουάιρα, χωρίς να παρουσιάσει στατιστικά στοιχεία για τους νεκρούς και τους τραυματίες. Λίγο αργότερα, εμφανίστηκε ο υπουργός Εσωτερικών και Δικαιοσύνης Ντιόσνταδο Καμπέλο[13], ο οποίος ανέφερε ότι δεν υπήρχαν προβλήματα δημόσιας τάξης μετά τις επιθέσεις και ότι οι βασικές υπηρεσίες λειτουργούσαν χωρίς προβλήματα, παρά το γεγονός ότι σε ορισμένες περιοχές του Καράκας είχαν σημειωθεί διακοπές στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.
Στις 3:54 π.μ. εκδόθηκε το επίσημο ανακοινωθέν της μπολιβαριανής κυβέρνησης, το οποίο καταδίκαζε τη στρατιωτική επιθετικότητα της κυβέρνησης Τραμπ εναντίον του εδάφους της Βενεζουέλας, χωρίς να παρέχει πληροφορίες για την τύχη του Νικολάς Μαδούρο Μόρος. Αξίζει να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με τα γραφειοκρατικά χρονοδιαγράμματα στα οποία μας έχει συνηθίσει η κυβέρνηση της Βενεζουέλας, το ανακοινωθέν εκδόθηκε σε χρόνο ρεκόρ.
Στις 5:20 π.μ. ο Υπουργός Άμυνας Βλαντιμίρ Πάντρινιο Λόπεζ εξέδωσε δήλωση στην οποία επιβεβαίωνε την υποστήριξή του στο διάταγμα για την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης σε ολόκληρο το έδαφος της Βενεζουέλας. Όχι μόνο δεν ανέφερε τι είχε συμβεί με τον Πρόεδρο, αλλά επιβεβαίωσε την οφειλόμενη υπακοή του στον ίδιο τον Μαδούρο, ο οποίος είχε ήδη απαχθεί και μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ήταν 5:40 όταν εκδόθηκε ένα ανακοινωθέν από τη Βολιβαριανή Συμμαχία για τους Λαούς της δικής μας Αμερικής – Συνθήκη Εμπορίου των Λαών (ALBA-TCP)[14], το οποίο καταδίκαζε τη στρατιωτική επιθετικότητα των ΗΠΑ εναντίον της Βενεζουέλας.
Ήταν περίπου 6 το πρωί όταν έγινε γνωστή η καταγγελία του Κουβανού Προέδρου Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ[15], ο οποίος καταδίκασε τη στρατιωτική επίθεση κατά της πατρίδας του Μπολιβάρ. Στη συνέχεια, ο Κολομβιανός Πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο[16] εξέφρασε την καταδίκη του για την επίθεση που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά της Βενεζουέλας.
Όταν το ρολόι έδειχνε 6:23 το πρωί, η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες ζήτησε αποδείξεις ότι ο πρόεδρος Μαδούρο ήταν ζωντανός, αναγνωρίζοντας ότι είχε απαχθεί μέσω μιας στρατιωτικής επιχείρησης των Αμερικανών. Λίγα λεπτά αργότερα, η κυβέρνηση της Τουρκίας, σύμμαχος του Μαδουρισμού, εξέφρασε την υποστήριξή της προς τη Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας.
Στις 6:46 το πρωί έγινε γνωστό ότι το υπουργείο Εξωτερικών της Βενεζουέλας ζήτησε επείγουσα σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Λίγα λεπτά αργότερα, το Κρεμλίνο καταδίκασε την επιθετικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας.
Στις 8:12 π.μ., ο γενικός εισαγγελέας Ταρέκ Γουίλιαμ Σαάμπ ζήτησε από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αποδείξεις ότι ο πρόεδρος Μαδούρο είναι ζωντανός. Οκτώ λεπτά αργότερα, ο υπουργός Εξωτερικών της Βραζιλίας, εκ μέρους της βραζιλιάνικης κυβέρνησης, καταδίκασε έντονα τη στρατιωτική επιθετικότητα των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας. Στις 8:39 π.μ., ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κίρ Σταρμερ[17] διευκρίνισε ότι το Λονδίνο «δεν συμμετείχε με κανέναν τρόπο» στην επιχείρηση.
Δεν είχαν περάσει παρά 47 λεπτά μετά τις 8, όταν η Ουρουγουάη καταδίκασε την στρατιωτική επέμβαση των γκρίνγκο, η οποία ήταν σαφώς αντίθετη με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Πέντε λεπτά αργότερα έγινε γνωστό ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας πραγματοποιούσε έκτακτες συναντήσεις με τον ύπατο εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την υπόθεση της Βενεζουέλας[18].
Στις 8:57 π.μ. η μεξικανική κυβέρνηση εξέδωσε την καταδίκη και την αποδοκιμασία της για τις στρατιωτικές ενέργειες που εκτελέστηκαν μονομερώς τις τελευταίες ώρες από τις ένοπλες δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής εναντίον στόχων στο έδαφος της Μπολιβαριανής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας. Λίγα λεπτά αργότερα, ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα[19] κατέκρινε τη στρατιωτική επιχείρηση του Τραμπ, υποδεικνύοντας στις ΗΠΑ ότι ξεπερνούσαν τα όρια. Στις 9:30 π.μ. η Γενική Εισαγγελέας των ΗΠΑ Πάμελα Μπόντι ανακοίνωσε ότι ο Πρόεδρος Μαδούρο θα δικαστεί στις ΗΠΑ, από Αμερικανούς δικαστές και δικαστήρια. Τις επόμενες ώρες, θα ασκούνταν διπλωματικές πιέσεις από κυβερνήσεις όπως της Ρωσίας, της Κίνας, της Νότιας Αφρικής, της Κολομβίας και της CARICOM[20], οι οποίες καταδίκασαν την επίθεση και απαίτησαν την επιστροφή στους κανόνες του διεθνούς δικαίου[21].
Το απόγευμα, η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες εξέδωσε δήλωση συνοδευόμενη από την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία και εκπροσώπους των δημόσιων αρχών, στην οποία επέμεινε ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας είναι ο Νικολά Μαδούρο, συνεχίζοντας την επικίνδυνη πορεία του κενού εξουσίας. Ωστόσο, το βράδυ, η Ντέλσι Ροντρίγκες ορκίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ως αναπληρωματική πρόεδρος ενόψει της προσωρινά κενής θέσης, γεγονός που της δίνει το δικαίωμα να ηγείται της εκτελεστικής εξουσίας για 180 ημέρες, περισσότερο από τον μήνα που απαιτείται για τη σύγκληση και τη διεξαγωγή νέων εκλογών.
Συνέντευξη Τύπου του Τραμπ: η επιθετικότητα θα συνεχιστεί
Η συνέντευξη τύπου του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών πραγματοποιήθηκε στις 12:45 μ.μ. ώρα Βενεζουέλας. Τα βασικά θέματα που απασχόλησαν τον Τραμπ ήταν: α) Η αναγνώριση της σύλληψης του Μαδούρο, με τον οποίο διεξάγονταν διαπραγματεύσεις για μια μετάβαση, αλλά σύμφωνα με τον πρόεδρο οι συνομιλίες είχαν σταματήσει. β) Ενημέρωσε ότι εάν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία μετάβασης με τις αρχές της Βενεζουέλας, οι ΗΠΑ θα πραγματοποιήσουν μια πολύ πιο θανατηφόρα επίθεση εναντίον της χώρας, πράγμα που σημαίνει ότι οι ενέργειες της 3ης Ιανουαρίου είναι η αρχή και όχι το τέλος της σύγκρουσης με στρατιωτικά μέσα. γ) Ανακοίνωσε την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να διατηρήσουν τον έλεγχο της κατάστασης στη Βενεζουέλα, διατηρώντας τον ναυτικό αποκλεισμό και προωθώντας μια κυβέρνηση «καλών ανθρώπων» που ανταποκρίνονται στην ομάδα που ηγείται, συνοδευόμενος από τους υπουργούς Πολέμου, Εσωτερικής Ασφάλειας και τους αρχηγούς του γενικού επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων των ΗΠΑ. δ) Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο δεν θα είναι η μεταβατική ηγέτιδα, διότι, σύμφωνα με τον Τραμπ, «θα ήταν δύσκολο για αυτήν να είναι ηγέτιδα. Είναι μια σπουδαία γυναίκα, αλλά δεν έχει το σεβασμό του λαού της (...)». ε) Αναγνωρίζει τη Ντέλσι ως διάδοχο, προκειμένου να έχει κάποιον με τον οποίο να διαπραγματευτεί τη μετάβαση, όχι για να την αφήσει στην εξουσία. Σχετικά με αυτό, δήλωσε: «Έχουν μια αντιπρόεδρο που επέλεξε ο Μαδούρο (Ντέλσι Ροντρίγκες), η οποία είναι σίγουρα τώρα πρόεδρος. Αυτή μίλησε με τον Μάρκο Ρούμπιο και είπε ότι θα κάνουν ό,τι τους πούμε. Δεν θέλει να κάνει τα ίδια πράγματα με τον Μαδούρο». στ) Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να ελέγχουν τη μετάβαση μέχρι να ανακτηθεί το πλήρες δυναμικό της πετρελαϊκής βιομηχανίας και να τεθεί σε κίνηση η «ανάκαμψη της χώρας».
Η συνέντευξη Τύπου του Τραμπ είναι η διακήρυξη του νεοαποικιακού καθεστώτος της Βενεζουέλας, της απώλειας της εδαφικής και πολιτικής κυριαρχίας και της κατάληψης των πλούτων της Βενεζουέλας (ιδίως της ενέργειας) με την ασυνάρτητη απαίτηση για την επιστροφή των κλεμμένων εδαφών, τα οποία ποτέ δεν ανήκαν στις ΗΠΑ.
Η συνέντευξη Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ το Σάββατο 3 Ιανουαρίου αποτελεί την πρακτική και απτή έναρξη της στρατηγικής του για την εθνική ασφάλεια, η οποία θεωρεί ολόκληρη την ήπειρο (Δυτικό Ημισφαίριο) ως επέκταση των αυτοκρατορικών συνόρων του.
Ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις
Ορισμένες αμφιβολίες αιωρούνται στην ατμόσφαιρα με τη μορφή ερωτημάτων, των οποίων οι απαντήσεις θα επιτρέψουν τις επόμενες ημέρες μια βαθύτερη ανάλυση. Γιατί η στρατιωτική ηγεσία και η ασφάλεια του Προέδρου Μαδούρο απέτυχαν τόσο καταστροφικά; Γιατί η στρατιωτική αντίδραση στις αμερικανικές επιχειρήσεις ήταν τόσο αδύναμη ή σχεδόν ανύπαρκτη; Ποιον ωφελεί μια μετάβαση χωρίς τον Μαδούρο ή τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο; Γιατί η σιωπή τόσων ωρών από την πλευρά της κυβέρνησης σχετικά με την απαγωγή του Μαδούρο; Αντιμετωπίζουμε μια μεταβίβαση της εξουσίας σε μια πολιτικοστρατιωτική χούντα που θα διαπραγματευτεί μεταξύ των υφιστάμενων κυβερνητικών αρχών και της κυβέρνησης Τραμπ; Αν αυτή η διαπραγμάτευση αποτύχει, θα εισέλθουμε σε μια παρατεταμένη στρατιωτική δράση με στόχο την συντριβή του Μαδουρισμού; Η αμερικανική παρέμβαση μέχρι να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στη χώρα συνεπάγεται την εγκατάσταση στρατιωτικών βάσεων σε έδαφος της Βενεζουέλας; Σε μελλοντικά άρθρα ελπίζουμε να απαντήσουμε σε μερικές από αυτές τις ερωτήσεις.
Η αντίδραση του λαού
Η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες – η οποία ασκεί τα προεδρικά καθήκοντα σύμφωνα με τη λογική της προεδρικής διαδοχής που προβλέπεται στο Σύνταγμα – κάλεσε τον λαό να κινητοποιηθεί για την υπεράσπιση του προέδρου Μαδούρο και της μπολιβαριανής κυβέρνησης. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη με το πραξικόπημα κατά του Τσάβες το 2002[22], αυτή τη φορά, σχεδόν 24 ώρες μετά την έναρξη των εχθροπραξιών από την κυβέρνηση Τραμπ, η έκκληση για διαδηλώσεις στους δρόμους υπέρ του Μαδουρισμού δεν βρήκε απήχηση στον πληθυσμό. Μόνο μικρές συγκεντρώσεις περίπου 100 ατόμων η καθεμία έχουν εμφανιστεί, οι οποίες μεταδόθηκαν από το κρατικό τηλεοπτικό κανάλι. Το αντιιμπεριαλιστικό συναίσθημα δεν είναι γενικευμένο και, αντίθετα, υπάρχουν πλατιά στρώματα του πληθυσμού για τα οποία ο αντι-Μαδουρισμός είναι το πάθος που τους κινητοποιεί περισσότερο.
Αν και αυτή τη στιγμή πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στον αντιιμπεριαλισμό και στην καταγγελία της αμερικανικής παρέμβασης στις υποθέσεις της Βενεζουέλας, είναι απαραίτητο να τονιστεί ότι αυτό το αίσθημα απογοητευμένου εθνικισμού σε ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού οφείλεται στα τρομερά λάθη της κυβέρνησης Μαδούρο, η οποία αποφάσισε να γυρίσει την πλάτη στο λαϊκό κοινωνικό πρόγραμμα που είχε ενσαρκώσει ο Τσάβες, εφαρμόζοντας νεοφιλελεύθερες συνταγές με αριστερό λόγο[23]. Ο Μαδούρο είναι ο αρχιτέκτονας της εξάντλησης του αντιιμπεριαλιστικού αισθήματος στη Βενεζουέλα, ένα φαινόμενο που κατέληξε να καταβροχθίσει τον ίδιο τον δημιουργό του.
Τι να κάνουμε;
Οι δημοκρατικοί, προοδευτικοί, αριστεροί και επαναστατικοί τομείς πρέπει να δημιουργήσουν μια παγκόσμια, ευρεία και πολυποίκιλη συμμαχία που θα θέτει τον αντιιμπεριαλισμό και τον αγώνα για την κυριαρχία και την αυτοδιάθεση των λαών ως παγκόσμια προτεραιότητα, στην εποχή του Τραμπισμού και του δόγματος του για την εθνική ασφάλεια.
Είναι η στιγμή να δώσουμε προτεραιότητα στις συγκλίσεις. Με αυτή την έννοια, υποστηρίζουμε την έκκληση που κάνουν ευρύτατοι τομείς σε διεθνές επίπεδο προκειμένου να συναντηθούν στις 10 Ιανουαρίου, για να δημιουργήσουν μια παγκόσμια αντιιμπεριαλιστική πλατφόρμα.
Ενώπιον της νεοαποικιακής επίθεσης των ΗΠΑ, υπερασπιζόμαστε την κυριαρχία μας με την προώθηση πολύχρωμων συμμαχιών που υπερασπίζονται το δικαίωμα των λαών να αποφασίζουν για το μέλλον τους.
Λουίς Μπονίγια-Μολίνα, Βενεζουελάνος, μέλος της Διευθύνουσας Επιτροπής του Λατινοαμερικανικού Συμβουλίου Κοινωνικών Επιστημών CLACSO[24] (2022-2025), μέλος της Λατινοαμερικανικής Εκστρατείας για το Δικαίωμα στην Εκπαίδευση (CLADE), της Λατινοαμερικανικής Κοινωνιολογικής Ένωσης (ALAS), του Ιδρύματος Kairos και της Ιβηροαμερικανικής Εταιρείας Συγκριτικής Εκπαίδευσης (SIBEC)[25].
https://www.europe-solidaire.org
[1] Ο Νικολάς Μαδούρο Μόρος (γεννημένος το 1962) είναι Πρόεδρος της Βενεζουέλας από το 2013, ως διάδοχος του Ούγκο Τσάβες. Η κυβέρνησή του έχει αντιμετωπίσει σοβαρή οικονομική κρίση, διεθνείς κυρώσεις και αμφισβητούμενες εκλογές, διατηρώντας παράλληλα τον έλεγχο μέσω της υποστήριξης του στρατού.
[2] Το Δόγμα Μονρόε διατυπώθηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζέιμς Μονρόε το 1823, ο οποίος υποστήριξε ότι το Δυτικό Ημισφαίριο δεν ήταν πλέον ανοιχτό στην ευρωπαϊκή αποικιοκρατία και ότι οι ΗΠΑ θα θεωρούσαν οποιαδήποτε ευρωπαϊκή παρέμβαση στην Αμερική ως εχθρική πράξη. Έκτοτε έχει γίνει επίκληση του για να δικαιολογηθούν πολυάριθμες παρεμβάσεις των ΗΠΑ στις υποθέσεις της Λατινικής Αμερικής. Βλ. Alan McPherson, «Η πίεση του Τραμπ στη Βενεζουέλα υπερβαίνει τo ‘Δόγμα Μονρόε’ – από άποψη ιδεολογίας, πρόθεσης και κλίμακας, είναι άνευ προηγουμένου», Europe Solidaire Sans Frontières, Δεκέμβριος 2025. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article76871
[3] Σχετικά με την στρατιωτική κλιμάκωση που προηγήθηκε της εισβολής, βλ. Dan La Botz, «Οι Ηνωμένες Πολιτείες προετοιμάζονται για πόλεμο κατά της Βενεζουέλας», Europe Solidaire Sans Frontières, Δεκέμβριος 2025. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article76818
[4] Η Ντέλσι Ροντρίγκες Γκόμεζ (γεννημένη το 1969) είναι δικηγόρος και πολιτικός που υπηρετεί ως Αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας από το 2018. Προηγουμένως υπηρέτησε ως Υπουργός Εξωτερικών (2014-2017) και θεωρείται μία από τις βασικές προσωπικότητες της κυβέρνησης Μαδούρο.
[5] Η Μαρία Κορίνα Ματσάδο (γεννημένη το 1967) είναι ηγέτιδα της αντιπολίτευσης και μηχανικός από τη Βενεζουέλα. Ίδρυσε την οργάνωση πολιτών Súmate και από το 2002 είναι σημαντική αντι-Τσαβίστικη προσωπικότητα. Το 2025 της απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης, μια απόφαση που επικρίθηκε από τμήματα της αριστεράς λόγω της υποστήριξής της στην αμερικανική επέμβαση. Βλ. Luis Bonilla-Molina, «MC Machado (Βενεζουέλα) - Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης: Πέρα από την απογοήτευση...», Europe Solidaire Sans Frontières, Οκτώβριος 2025. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article76928
[6] Ο Εντμόντο Γκονζάλες Ουρρούτια (γεννημένος το 1949) είναι διπλωμάτης και υποψήφιος της αντιπολίτευσης που διεκδίκησε τη νίκη στις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές της Βενεζουέλας τον Ιούλιο του 2024. Στη συνέχεια, αυτοεξορίστηκε στην Ισπανία.
[7] Ο Μάρκο Ρούμπιο (γεννημένος το 1971) είναι γερουσιαστής της Φλόριντα με κουβανική καταγωγή, που διορίστηκε υπουργός Εξωτερικών από τον πρόεδρο Τραμπ το 2025. Έχει από παλιά υποστηρίξει σκληρή πολιτική έναντι της Κούβας και της Βενεζουέλας.
[8] Σχετικά με τη διεθνή αριστερή αλληλεγγύη προς τη Βενεζουέλα ενάντια στον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ, βλ. Y.B. και F.G., «Βενεζουέλα: Μεταξύ της ιμπεριαλιστικής επίθεσης του Τραμπ και της καταστολής του Μαδούρο», Europe Solidaire Sans Frontières, Δεκέμβριος 2025. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77109
[9] Το Σύνταγμα της Βενεζουέλας του 1999, που θεσπίστηκε υπό την προεδρία του Ούγκο Τσάβες, ίδρυσε τη Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας και επέκτεινε σημαντικά τα κοινωνικά δικαιώματα και τους μηχανισμούς δημοκρατικής συμμετοχής.
[10] Το Παλάτι Miraflores στο Καράκας είναι ο επίσημος τόπος εργασίας του Προέδρου της Βενεζουέλας και η έδρα της εκτελεστικής εξουσίας.
[11] Το Φρούριο Τιούνα είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική εγκατάσταση της Βενεζουέλας και βρίσκεται στο Καράκας. Στεγάζει το Υπουργείο Άμυνας, διάφορες στρατιωτικές διοικήσεις και άλλες στρατηγικές εγκαταστάσεις.
[12] Ο στρατηγός Βλαντιμίρ Πάντρινιο Λόπεζ (γεννημένος το 1963) υπηρετεί ως υπουργός Άμυνας της Βενεζουέλας από το 2014. Θεωρείται ο βασικός πυλώνας της στρατιωτικής υποστήριξης στην κυβέρνηση Μαδούρο.
[13] Ο Ντιοσντάδο Καμπέλο Ροντόν (γεννημένος το 1963) είναι μία από τις πιο ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες της Βενεζουέλας. Πρώην αξιωματικός του στρατού που συμμετείχε στην απόπειρα πραξικοπήματος του 1992 μαζί με τον Ούγκο Τσάβες, έχει διατελέσει σε διάφορες θέσεις, μεταξύ των οποίων και αυτή του Προέδρου της Εθνοσυνέλευσης.
[14] Η ALBA-TCP (Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América – Tratado de Comercio de los Pueblos) είναι ένας οργανισμός περιφερειακής ολοκλήρωσης που ιδρύθηκε το 2004 από τη Βενεζουέλα και την Κούβα ως εναλλακτική λύση στις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου που προωθούνται από τις ΗΠΑ. Τα τρέχοντα μέλη περιλαμβάνουν τη Βενεζουέλα, την Κούβα, τη Νικαράγουα, τη Βολιβία και διάφορα κράτη της Καραϊβικής.
[15] Ο Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ Μπερμούδεζ (γεννημένος το 1960) είναι Πρόεδρος της Κούβας από το 2019 και Πρώτος Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας από το 2021.
[16] Ο Γκουστάβο Πέτρο (γεννημένος το 1960) είναι πρώην μέλος της αντάρτικης οργάνωσης M-19, ο οποίος εξελέγη Πρόεδρος της Κολομβίας το 2022, ο πρώτος αριστερός πρόεδρος στην ιστορία της χώρας.
[17] Ο Κιρ Στάρμερ (γεννημένος το 1962) έγινε πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου τον Ιούλιο του 2024, ηγούμενος μιας κυβέρνησης των Εργατικών μετά από 14 χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών.
[18] Σχετικά με τις ευρωπαϊκές αντιδράσεις στην επίθεση των ΗΠΑ, βλ. «Οι ΗΠΑ επιτίθενται στη Βενεζουέλα: Ευρωπαϊκές αντιδράσεις», Europe Solidaire Sans Frontières, Ιανουάριος 2026. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77566
[19] Ο Λουίζ Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα (γεννημένος το 1945), γνωστός ως Λούλα, διανύει την τρίτη θητεία του ως Πρόεδρος της Βραζιλίας από τον Ιανουάριο του 2023. Πρώην συνδικαλιστής ηγέτης, διετέλεσε Πρόεδρος της χώρας από το 2003 έως το 2010.
[20] Η CARICOM (Κοινότητα της Καραϊβικής) είναι μια ομάδα είκοσι χωρών της περιοχής της Καραϊβικής, η οποία ιδρύθηκε το 1973 με σκοπό την προώθηση της οικονομικής ολοκλήρωσης και συνεργασίας μεταξύ των μελών της.
[21] Για τις αντιδράσεις της Λατινικής Αμερικής στην επίθεση των ΗΠΑ, βλ. «Οι ΗΠΑ επιτίθενται στη Βενεζουέλα: Αντιδράσεις της Λατινικής Αμερικής», Europe Solidaire Sans Frontières, Ιανουάριος 2026. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77560
[22] Τον Απρίλιο του 2002, ένα στρατιωτικό πραξικόπημα ανέτρεψε τον πρόεδρο Ούγκο Τσάβες από την εξουσία για 47 ώρες. Μια λαϊκή εξέγερση και πιστοί αξιωματικοί του στρατού τον επανέφεραν στην προεδρία. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε καθοριστικό σημείο στην πορεία της Μπολιβαριανής Επανάστασης.
[23] Σχετικά με τις αντιφάσεις των οικονομικών πολιτικών του Μαδούρο, βλ. Federico Fuentes, «Βενεζουέλα: Εν μέσω φόβων για νέες κυρώσεις και αμφισβητούμενες εκλογές, ο Μαδούρο προτείνει περισσότερες ιδιωτικοποιήσεις», Europe Solidaire Sans Frontières, Νοέμβριος 2024. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article72830
[24] Το CLACSO (Consejo Latinoamericano de Ciencias Sociales / Λατινοαμερικανικό Συμβούλιο Κοινωνικών Επιστημών) είναι ένας διεθνής μη κυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1967 και συγκεντρώνει πάνω από 800 ερευνητικά κέντρα και μεταπτυχιακά προγράμματα σε 55 χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής.
[25] Για περισσότερα άρθρα του ίδιου συγγραφέα σχετικά με τη Βενεζουέλα, βλ. Luis Bonilla-Molina, «MC Machado (Βενεζουέλα) - Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης: Πέρα από την απογοήτευση...», Europe Solidaire Sans Frontières, Οκτώβριος 2025. Διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article76928