Καπνός υψώνεται πάνω από την πόλη Σουουέιντα, καθώς οι συριακές δυνάμεις ασφαλείας εισέρχονται στην περιοχή – 15 Ιουλίου 2025 (Reuters/Karam al-Masri – από enab baladi)

Michael Karadjis

Η καταστροφή της κυβέρνησης Σαράα στη Σουουέιντα: Οι Δρούζοι αποξενώνονται εντελώς από τη μετεπαναστατική Συρία, η συνεχιζόμενη επιθετικότητα του Ισραήλ εξαπλώνεται

Βομβαρδίζοντας το κτίριο του Υπουργείου Άμυνας της Συρίας στη Δαμασκό^[1], αλλά και έξω από το προεδρικό μέγαρο, μαζί με τον θάνατο 15 Σύριων στρατιωτών και αρκετών αμάχων, το Ισραήλ απλώς κλιμάκωσε αυτό που κάνει από τις 8 Δεκεμβρίου, την ημέρα που ο συριακός λαός ανέτρεψε τον προτιμώμενο από το Ισραήλ ηγέτη.

Το Ισραήλ έχει εξαπολύσει εκατοντάδες αεροπορικές επιδρομές, πιθανώς πάνω από 1.000, από τις 8 Δεκεμβρίου. Τις πρώτες εβδομάδες, το Ισραήλ κατέστρεψε περίπου το 90% του στρατηγικού οπλισμού της Συρίας, ενώ κατέλαβε ένα σημαντικό τμήμα της νότιας Συρίας πέρα από τα ήδη κατεχόμενα υψίπεδα του Γκολάν, στο «συριακό Γκολάν» (επαρχία Κουνέιτρα). Ενώ οι αεροπορικές επιδρομές έχουν ξαναρχίσει με κάποια ένταση περίπου κάθε μήνα, στο μεταξύ η επιθετικότητα εξελίσσεται στο έδαφος, μακριά από τα πρωτοσέλιδα: κατάληψη περισσότερης γης, καταστροφή καλλιεργήσιμων εκτάσεων, απαγωγές «υπόπτων τρομοκρατών», επιθέσεις στις επαρχίες Νταράα και Δαμασκού, κατάληψη των πηγών νερού της νότιας Συρίας και άλλα παρόμοια. Δεν έχει σταματήσει. Από τον Φεβρουάριο, το Ισραήλ απαγόρευσε επίσης στον συριακό στρατό να εισέλθει νότια της Δαμασκού, δηλαδή στις επαρχίες Κουνέιτρα, Νταράα και Σουουέιντα, με την απειλή βομβαρδισμών.

Έτσι, ενώ η τελευταία επίθεση ονομάστηκε «προστασία των Δρούζων», το ιστορικό αυτό μας βοηθά να καταλάβουμε ότι πρόκειται απλώς για μια από τις δικαιολογίες του Ισραήλ. Από την αρχή, ισραηλινοί ηγέτες όπως ο Νετανιάχου, ο υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ, ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ και άλλοι αποκαλούσαν τη νέα συριακή ηγεσία «τζιχαντιστές», «τρομοκράτες», «εξτρεμιστές», «Αλ Κάιντα» και άλλα παρόμοια. Τόσο ο αρχιφασίστας Μπεν-Γκβιρ όσο και ο υπουργός Διασποράς του Ισραήλ, Αμαχάι Τσίκλι, έχουν πλέον καλέσει σε δολοφονία του Σαράα^[2]∙ ο Τσίκλι αποκάλεσε τη συριακή κυβέρνηση «ισλαμοναζιστικό καθεστώς» και «Χαμάς». Ο αρχιφασίστας Σμότριτς έχει δηλώσει ότι η σύγκρουση με τη Συρία θα τερματιστεί μόνο όταν η Συρία «διαμελιστεί»^[3]. Το Ισραήλ έχει δηλώσει ότι θέλει τη Συρία διαιρεμένη σε «καντόνια» και ζητά από τις ΗΠΑ να διατηρήσουν τις δυνάμεις τους στην ανατολική Συρία και από τη Ρωσία να διατηρήσει τις αεροπορικές και ναυτικές βάσεις της στη δυτική Συρία, ως μέρος της διαίρεσης της χώρας.

Τώρα, λαμβάνοντας υπόψη όλα αυτά, υπήρξε φυσικά μια τεράστια κρίση στη νότια επαρχία Σουουέιντα, στην οποία κυριαρχούν οι Δρούζοι, και ενώ για το Ισραήλ είναι μια δικαιολογία, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι πραγματικές κρίσεις και ο τρόπος με τον οποίο τις χειρίζεται μια κυβέρνηση μπορεί να είναι κρίσιμος όσον αφορά την πολιτική διευκόλυνση ενός επιτιθέμενου. Και ενώ πολλά μπορούν να ειπωθούν για τις γελοιότητες κάποιων πιο ακραίων Δρούζων ηγετών, ή για τις επιθέσεις εκδίκησης των Δρούζων εναντίον των Βεδουίνων της Σουουέιντα, η βασική ιστορία εδώ είναι η αποτρόπαια σφαγή των Δρούζων – ακόμη και τα αίσχη του Ισραήλ πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των γεγονότων που διευκόλυναν πολιτικά τις ενέργειές του.

Ενώ υπάρχει πολύ σκόνη που πρέπει να κατακαθίσει, και η «ομίχλη του πολέμου» καθιστά αμέτρητα επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα ακόμη ασαφή, αυτή είναι η γενική μου αντίληψη για το τι συνέβη.

Ιστορικό της κρίσης στη Σουουέιντα

Οι Δρούζοι στη Σουουέιντα έχουν τους δικούς τους στρατιωτικούς σχηματισμούς με βάση το δόγμα τους, οι οποίοι προέκυψαν κατά τη διάρκεια της συριακής επανάστασης∙ ενώ ως επί το πλείστον ήταν κατά του Άσαντ, ήταν επίσης πολύ ανεξάρτητοι από τους Σύριους αντάρτες∙ επικεντρώθηκαν στην υπεράσπιση της Σουουέιντα και στην αντίσταση στη στρατολόγηση από τον Άσαντ για τον πόλεμό του. Ορισμένα τμήματα της ηγεσίας και της πολιτοφυλακής των Δρούζων ήταν περισσότερο υπέρ των ανταρτών από άλλα, άλλα περισσότερο υπέρ του Άσαντ, αλλά πάντα ανεξάρτητα. Κατά μία έννοια, κάτι ανάλογο με τις SDF υπό κουρδική ηγεσία στα βορειοανατολικά, με τη διαφορά όμως ότι οι SDF περιλάμβαναν μεγάλο αριθμό Αράβων και αντανακλούσαν κάπως την πολυεθνική φύση της περιοχής, ενώ η πολιτοφυλακή των Δρούζων ήταν καθαρά Δρούζοι. Αυτό δεν αποτελεί κριτική, αλλά είναι σημαντικό για το μέλλον, διότι ενώ οι Δρούζοι αποτελούν το 90% του πληθυσμού, η πολιτοφυλακή τους δεν αντιπροσωπεύει τους μη Δρούζους της επαρχίας.

Μετά την ανατροπή του Άσαντ, οι Δρούζοι πολιτοφύλακες περιφρούρησαν την αυτονομία τους, απορρίπτοντας την απλή διάλυση της πολιτοφυλακής τους στον νέο συριακό στρατό, ενώ συμφώνησαν κατ’ αρχήν σε μια μελλοντική ένταξη∙ όπως και με τις SDF, το ερώτημα είναι με ποιους όρους. Όπως και με τις SDF, η κυβέρνηση απορρίπτει την ενσωμάτωση των δρούζικων πολιτοφυλακών ως «μπλοκ» στο στρατό^[4], αλλά μάλλον θέλει να διαλυθούν και τα μέλη τους να ενταχθούν στο στρατό ως άτομα, κάτι που θεωρητικά συνέβη με όλους τους κύριους αντάρτικους σχηματισμούς τον Ιανουάριο, συμπεριλαμβανομένης της HTS. Ωστόσο, το πρόβλημα για τις μειονοτικές ομάδες είναι ότι ο στρατός και η ίδια η κυβέρνηση εξακολουθούν να κυριαρχούνται σε συντριπτικό βαθμό από τη σουνιτική αραβική πλειοψηφία και, δεδομένων των μορφών παραβιάσεων που έχουν σημειωθεί (όπως η μεγάλης κλίμακας σφαγή των Αλαουιτών τον Μάρτιο μετά από πραξικόπημα και σφαγή από τους ασαντιστές), οι μειονότητες πρέπει να αισθάνονται ότι το νέο συριακό πολίτευμα είναι πιο συμπεριληπτικό από ό,τι είναι σήμερα και, ως εκ τούτου, οι όροι ένταξης είναι σημαντικοί.

Κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων στα τέλη Απριλίου και στις αρχές Μαΐου μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας των Δρούζων και ένοπλων τζιχαντιστικών συμμοριών σε δύο απομακρυσμένα προάστια της Δαμασκού, η πολιτοφυλακή των Δρούζων στη Σουουέιντα ζήτησε να μπει στη μάχη για να προστατεύσει τους Δρούζους, αλλά δέχθηκε επίθεση κατά μήκος του δρόμου προς τα βόρεια από ένοπλους Βεδουίνους μαχητές. Μετά από αυτά τα γεγονότα, η κυβέρνηση κατέληξε σε συμφωνία με την πλειοψηφία των θρησκευτικών και στρατιωτικών ηγεσιών των Δρούζων, σύμφωνα με την οποία η κρατική δημόσια ασφάλεια και η αστυνομία θα δραστηριοποιούνταν στη Σουουέιντα για τη φροντίδα της εσωτερικής ασφάλειας, αλλά θα αποτελούνταν μόνο από ντόπιους. Προτάθηκε επίσης να δημιουργηθεί κάποια στιγμή μια νέα ταξιαρχία του συριακού στρατού, στην οποία θα μπορούσαν να ενταχθούν οι τοπικές πολιτοφυλακές των Δρούζων, αλλά δεν έγινε τίποτα λόγω των διαφορών που προαναφέρθηκαν. Εν τω μεταξύ, η ηγεσία των Δρούζων παρέμεινε αντίθετη με την ανάπτυξη του συριακού στρατού ή της κρατικής ασφάλειας από έξω στην επαρχία, εκτός από τη διατήρηση της ασφάλειας στον αυτοκινητόδρομο Σουουέιντα-Δαμασκού.

Στο παρασκήνιο υπήρχε μια μακροχρόνια σύγκρουση χαμηλού επιπέδου μεταξύ των Δρούζων και των σουνιτών Βεδουίνων στην επαρχία, για εμπορικές διαδρομές, χρήση γης και πολλά παρόμοια επίκαιρα ζητήματα. Υπάρχουν δύο πολύ χρήσιμα άρθρα του Cian Ward για το ιστορικό υπόβαθρο^[5].

Με τη μειονότητα των Βεδουίνων να είναι κοινωνικά και οικονομικά περιθωριοποιημένη, η απουσία οποιωνδήποτε κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας –που απαγορεύτηκαν τόσο από τις ηγεσίες των Δρούζων όσο και από το Ισραήλ για διαφορετικούς λόγους– σήμαινε ότι δεν εκπροσωπούνταν επίσης στις δυνάμεις ασφαλείας της περιοχής, καθώς η πολιτοφυλακή των Δρούζων ήταν για τους Δρούζους. Αυτό άφησε την περιοχή τους ένα είδος νεκρής ζώνης ανομίας. Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση εγκατέλειψε στην πράξη την υποχρέωσή της να διατηρήσει την ασφάλεια στον αυτοκινητόδρομο.

Η έναρξη των ένοπλων συγκρούσεων

Ως εκ τούτου, το παρασκήνιο της τωρινής καταστροφής ξεκίνησε με ένα φαινομενικά τυχαίο έγκλημα, όταν μια συμμορία Βεδουίνων κατέλαβε ένα φορτηγό Δρούζων στον αυτοκινητόδρομο. Σε απάντηση, η πολιτοφυλακή των Δρούζων απήγαγε οκτώ Βεδουίνους ως ομήρους, από τη συνοικία αλ-Μακχούς της πόλης Σουουέιντα (αν και ο όρος «Βεδουίνοι» συχνά υποδηλώνει «νομάδες», η πλειονότητα στη Συρία είναι μόνιμα εγκατεστημένοι), μια κίνηση κλιμάκωσης, δεδομένου ότι το ζήτημα δεν αφορούσε τους Βεδουίνους της πόλης εκείνη τη στιγμή. Οι Βεδουίνοι απάντησαν τότε με τον ίδιο τρόπο. Αυτό οδήγησε σύντομα σε σοβαρές συγκρούσεις και δολοφονίες.

Μετά από δύο ημέρες συγκρούσεων, εν μέσω εκκλήσεων προς την κυβέρνηση να κάνει κάτι, έστειλε τη Δευτέρα 14 Ιουλίου τη Γενική Ασφάλεια και το στρατό, αψηφώντας την απαγόρευση που επέβαλαν οι Δρούζοι και το Ισραήλ. Το τι συνέβη στη συνέχεια είναι αμφιλεγόμενο. Σύμφωνα με πηγές των Δρούζων, οι κυβερνητικές δυνάμεις πήραν το μέρος των Βεδουίνων στις συγκρούσεις. Οι αναφορές του SOHR υποστηρίζουν αυτή την άποψη^[6]. Σύμφωνα με πολλούς Σύριους, καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας εισήλθαν για να χωρίσουν τις δύο πλευρές, έπεσαν σε ενέδρα από μία από τις πολιτοφυλακές των Δρούζων, το Στρατιωτικό Συμβούλιο της Σουουέιντα (SMC), που συνδέεται με τον Σεΐχ Χικμέτ αλ-Χίτζιρι, έναν από τους τρεις κορυφαίους θρησκευτικούς ηγέτες των Δρούζων, οι δυνάμεις του οποίου συνδέονται περισσότερο με πρώην στοιχεία του Άσαντ και ο οποίος έχει καλέσει επανειλημμένα σε ισραηλινή επέμβαση και έχει αντιταχθεί στη συνεργασία με τη συριακή κυβέρνηση. Περίπου 18 κυβερνητικοί στρατιώτες σκοτώθηκαν το πρωί της Δευτέρας^[7]. Μια τρίτη εκδοχή αναφέρει ότι ναι μεν οι Δρούζοι επιτέθηκαν, αλλά δεν ήταν μόνο οι δυνάμεις του Χίτζρι∙ αντίθετα, όλες οι πολιτοφυλακές των Δρούζων εξακολουθούσαν να απορρίπτουν την παρουσία των κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας και προσπαθούσαν να αντισταθούν στην είσοδό τους^[8].

Δεν έχω σταθερή άποψη σχετικά με αυτό, και μπορεί να υπήρξε ένα μείγμα όλων αυτών των παραγόντων. Αλλά δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις έπεσαν σε ενέδρα κατά την άφιξή τους, πριν εμπλακούν σε οποιαδήποτε βία, επειδή οι Δρούζοι μαχητές δημοσίευσαν εικόνες με τους ίδιους να στέκονται πάνω από τα πτώματα των στρατιωτών και να απομακρύνουν άλλους με τα εσώρουχα. Οι εικόνες αυτές εξόργισαν τους Σύριους, οδηγώντας σε διαδηλώσεις σε όλη τη Συρία που ζητούσαν εκδίκηση, οι οποίες περιλάμβαναν θρησκευτική υποκίνηση κατά των Δρούζων.

Η σύγκρουση επεκτάθηκε στην πόλη Σουουέιντα, μεταξύ Δρούζων μαχητών και Βεδουίνων στο αλ-Μακχούς. Και πάλι, το ποιος πυροβόλησε πρώτος αμφισβητείται∙ ορισμένοι αναφέρουν ότι η πολιτοφυλακή του Χίτζρι εξαπέλυσε επίθεση στη γειτονιά για να την υποτάξει^[9], ενώ άλλοι αναφέρουν απλώς συγκρούσεις κατά τη διάρκεια της αμοιβαίας αρπαγής ομήρων. Όπως και να έχει, αυτό οδήγησε σε επίθεση μαχητών Βεδουίνων από την ύπαιθρο στην πόλη για την υποστήριξη του αλ-Μακχούς, αλλά και σε επιθέσεις σε μικρότερες πόλεις των Δρούζων. Ταυτόχρονα, ως απάντηση σε αυτό που θεωρούσαν ενέδρα των στρατευμάτων τους από τις δυνάμεις του Χίτζιρι, οι κυβερνητικές δυνάμεις άρχισαν την πολιορκία της πόλης, επιτιθέμενες με οβίδες και όλμους. Αναμφισβήτητα, αυτή ήταν μια μοιραία, καταστροφική και περιττή απόφαση, την οποία θα σχολιάσω παρακάτω. Το Ισραήλ άρχισε να βομβαρδίζει συριακά άρματα μάχης τη Δευτέρα, και στη συνέχεια κλιμάκωσε την Τρίτη, σκοτώνοντας τουλάχιστον 15 κυβερνητικούς στρατιώτες, τροφοδοτώντας περαιτέρω τη θρησκευτική οργή σε όλη τη χώρα.

Μετά από περίπου 24 ώρες συγκρούσεων, οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας και οι κύριοι θρησκευτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες των Δρούζων, μεταξύ των οποίων ο Χίτζιρι, αλλά και οι άλλοι δύο κύριοι θρησκευτικοί ηγέτες, ο Γιουσέφ Τζάρμπου και ο Χαμούντ αλ-Χανάουι, μαζί με τον Λαΐθ αλ-Μπαλούζ, που συνδέεται με την ισχυρή πολιτοφυλακή «Άνδρες της Αξιοπρέπειας», η οποία πολέμησε το καθεστώς Άσαντ, υπέγραψαν την Τρίτη ειρηνευτική συμφωνία. Οι μάχες θα σταματούσαν, «η είσοδος των δυνάμεων των υπουργείων Εσωτερικών και Άμυνας προκειμένου να επιβληθεί ο έλεγχος των κέντρων ασφαλείας και των στρατιωτικών κέντρων και να προστατευθεί η επαρχία» ήταν «ευπρόσδεκτη», οι πολιτοφύλακες των Δρούζων καλούνταν να «οργανώσουν τα όπλα τους υπό την εποπτεία των κρατικών θεσμών»^[10] και το κράτος καλούνταν να ενεργοποιήσει τους θεσμούς του «σε συνεργασία με τον λαό της επαρχίας».

Το τι συνέβη στη συνέχεια αμφισβητείται και πάλι. Πολλές αναφορές υποστηρίζουν ότι, 30 λεπτά μετά τη λήξη της συνάντησης, ο Χίτζιρι αναίρεσε τη δική του υπογραφή^[11], ισχυριζόμενος ότι έγινε υπό πίεση, και κάλεσε τους Δρούζους να ξεσηκωθούν και να επιτεθούν στις κυβερνητικές δυνάμεις και τους «Δρούζους του εξωτερικού» (δηλαδή του Ισραήλ) να έρθουν σε βοήθεια. Σύμφωνα με μια πηγή, οι δυνάμεις του Χίτζιρι «εξαπέλυσαν ταυτόχρονες ενέδρες εναντίον των κυβερνητικών δυνάμεων σε δώδεκα σημεία της πόλης, χρονικά απόλυτα συγχρονισμένες με τις ανανεωμένες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές»^[12]. Ο ολοφάνερος συγχρονισμός μεταξύ των ενεργειών του Χίτζρι και του Ισραήλ καταδεικνύει τι ήταν αυτό που έδωσε σε έναν τοπικό ηγέτη των Δρούζων την αυτοπεποίθηση να τα βάλει με τον κυβερνητικό στρατό και τις δυνάμεις ασφαλείας. Ωστόσο, πηγές των Δρούζων επί τόπου^[13], όπως μια συγκλονιστική περιγραφή της σφαγής που ακολούθησε, υποστηρίζουν ότι αφού η πολιτοφυλακή τους επέτρεψε την είσοδο των κυβερνητικών δυνάμεων, στην αρχή ήταν ειρηνική, αλλά στη συνέχεια εξαπέλυσαν την ολοκληρωτική φρικτή επίθεσή τους κατά των Δρούζων πολιτών, και αυτό ήταν που έκανε την πολιτοφυλακή των Δρούζων να ξαναρχίσει τη μάχη, αν και άλλες πηγές των Δρούζων υποστηρίζουν ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις δεν σταμάτησαν ποτέ να επιτίθενται.

Φαίνεται ότι οι μάχες σταμάτησαν για κάποιο χρονικό διάστημα. Το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (SOHR), το οποίο τείνει να έχει αντικυβερνητική προκατάληψη στις αναφορές του, ανέφερε ότι «οι συγκρούσεις έφτασαν στο τέλος τους, μετά από συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ... Ακτιβιστές του SOHR ανέφεραν ότι είδαν τανκς και τεθωρακισμένα οχήματα, τα οποία αναπτύχθηκαν πρόσφατα στην πόλη Αλ-Σουουέιντα, να αποσύρονται από την πόλη ... Εν τω μεταξύ, δυνάμεις ασφαλείας έχουν αναπτυχθεί στους κύριους δρόμους της πόλης, εν μέσω τεταμένης ηρεμίας, η οποία έρχεται μετά από δύο ημέρες σφοδρών συγκρούσεων που άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς»^[14].

Επομένως, το ερώτημα είναι πραγματικά αν η απόρριψη της εκεχειρίας από τον Χίτζρι και η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών έλαβε χώρα πριν οι κυβερνητικές δυνάμεις ανανεώσουν την επίθεσή τους ή μόνο ως αποτέλεσμα της επανέναρξης των εχθροπραξιών από την κυβέρνηση. Αν και είναι αδύνατο από αυτή την απόσταση να προσδιοριστεί ποιος πυροβόλησε πρώτος στη συνέχεια, μερικά πράγματα είναι σαφή. Πρώτον, αρχικά ήταν μόνο ο Χίτζρι που απέρριψε γρήγορα τη συμφωνία. Οι υπόλοιποι ηγέτες, συμπεριλαμβανομένων των Τζάρμπου, Χανάουι και Μπαχλούς, καθώς και άλλες ομάδες πολιτοφυλακής, δεν το έκαναν μέχρι να ξαναρχίσουν οι μάχες. Συνολικά, υπήρχε σαφής διαχωρισμός εντός των ηγετών των Δρούζων^[15] από την αρχή: Ο Χίτζρι και το SMC απορρίπτουν τη συνεργασία με την κυβέρνηση, απορρίπτουν την ενσωμάτωση και ζητούν ισραηλινή επέμβαση∙ οι άλλοι βασικοί ηγέτες προτιμούν να προσπαθήσουν να αποκλιμακώσουν την κατάσταση, να καταλήξουν σε συμφωνίες με την κυβέρνηση, να διαπραγματευτούν προς μια μελλοντική ενσωμάτωση και απορρίπτουν την ισραηλινή επέμβαση.

Ενώ είναι πιθανό οι εξωτερικοί παρατηρητές να υπερβάλλουν στις διαφορές μεταξύ των ηγετών των Δρούζων, είναι χρήσιμο να ακούσουμε τον ίδιο τον Μπαχλούς, να βάζει στο στόχαστρο [σε συνέντευξη στο Al Jazera] ορισμένα μέλη της «θρησκευτικής και πολιτικής ηγεσίας» των Δρούζων επειδή ενεργούν «μονομερώς», υποστηρίζοντας την ισραηλινή επέμβαση και τις «προσπάθειες διαίρεσης», και φτάνει στο σημείο να ισχυρίζεται ότι φέρουν ευθύνη για την αιματοχυσία^[16].

Η σφαγή

Όμως, ανεξάρτητα από το ποιος πυροβόλησε πρώτος, το δεύτερο αναμφισβήτητο γεγονός είναι ότι μόλις οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, στοιχεία υπό την ηγεσία των κυβερνητικών ενόπλων δυνάμεων πραγματοποίησαν στη συνέχεια τρομακτικές φρικαλεότητες μεγάλης κλίμακας στην πόλη. Σε μια σφαγή, δολοφονήθηκαν 12-15 άμαχοι σε έναν ξενώνα. Οι άνθρωποι έβλεπαν τους γείτονές τους να δολοφονούνται στο δρόμο ή τους έβρισκαν νεκρούς στα σπίτια τους. Δεκάδες, τουλάχιστον, φέρονται να έχουν δολοφονηθεί σε συνοπτικές εκτελέσεις. Ολόκληρες οικογένειες δολοφονήθηκαν. Αναφέρθηκαν και άλλα πραγματικά φρικτά εγκλήματα. Άλλοι δολοφονήθηκαν από ελεύθερους σκοπευτές ή από όλμους που εκτοξεύτηκαν στη μέση της πόλης. Πραγματοποιήθηκαν επίσης λεηλασίες, καταστροφές σπιτιών και πράξεις θρησκευτικού εξευτελισμού – όπως το βιντεοσκοπημένο αναγκαστικό ξύρισμα των μουστάκων των Δρούζων.

Το νερό, το ηλεκτρικό ρεύμα και τα καύσιμα διακόπηκαν, ενώ βίαιες συγκρούσεις σημειώθηκαν στην είσοδο του νοσοκομείου, το οποίο γέμισε με πτώματα. Οι ιστορίες για σφαγή στο νοσοκομείο φαίνεται ότι δεν ήταν αληθινές, αλλά η κατάσταση εκεί ήταν τραγική με πλήρη διακοπή της ηλεκτροδότησης, με αποτέλεσμα τα πτώματα να αποσυντίθενται. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εκτοπίστηκαν. Οι Δρούζοι περιγράφουν μια πλήρη κατάσταση ανικανότητας και ατιμωρησίας κατά τη φάση αυτή. Δρούζοι ακτιβιστές απηύθυναν ανθρωπιστικές εκκλήσεις στον κόσμο με το σύνθημα «Η Σουουέιντα πεθαίνει»^[17].

Θεωρώντας και πάλι την πολιτοφυλακή «Άνδρες της Αξιοπρέπειας» («Ριτζάλ αλ-Καράμα») ως ένα είδος οδηγού, παρά τη σφοδρή κριτική του Μπαχλούς για τις ενέργειες του Χιτζρί, είναι πρώτα απ’ όλα μια πολιτοφυλακή των Δρούζων που έχει ως αποστολή την υπεράσπιση του λαού τους, και καθώς οι κυβερνητικές δυνάμεις οργίαζαν, οι δυνάμεις τους κινητοποιήθηκαν δυναμικά για να τις πολεμήσουν. Μέχρι το τέλος της Τρίτης, οι «Άνδρες της Αξιοπρέπειας» εξέδωσαν ανακοίνωση με την οποία καταδίκασαν την «τερατώδη επίθεση», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια από τις χειρότερες επιθέσεις στη Σουουέιντα εδώ και «πάνω από έναν αιώνα», από «τις δυνάμεις της συριακής κυβέρνησης, η οποία παραβίασε όλες τις συμφωνημένες δεσμεύσεις και εγγυήσεις που δόθηκαν σήμερα το πρωί»^[18]. Ισχυρίστηκαν ότι έχασαν 50 μάρτυρες μεταξύ τους. Άλλες πολιτοφυλακές των Δρούζων που δεν συνδέονται με την ομάδα του Χίτζρι εξέδωσαν παρόμοιες ανακοινώσεις και προχώρησαν κι αυτές στην υπεράσπιση των συμπατριωτών τους.

Σύμφωνα με το SOHR, μέχρι τη λήξη των μαχών με την τελική κατάπαυση του πυρός αργά την Τετάρτη, περίπου 590 άνθρωποι είχαν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ημερών∙ αλλά δεδομένου ότι ο αριθμός τους ήταν μόνο 116 άνθρωποι κατά τη στιγμή της πρώτης κατάπαυσης του πυρός την Τρίτη^[19], αυτό σημαίνει ότι σχεδόν 500 θάνατοι σημειώθηκαν τις τελευταίες 24 ώρες μετά τη λήξη της κατάπαυσης του πυρός. Η ανάλυση του SOHR δείχνει ότι σκοτώθηκαν περίπου 154 Δρούζοι πολίτες, μαζί με 146 μαχητές της Δρούζικης πολιτοφυλακής, 257 μέλη των κυβερνητικών ενόπλων δυνάμεων (συν άλλους 15 κυβερνητικούς μαχητές που σκοτώθηκαν σε ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές και αρκετούς ακόμη στο αρχηγείο στη Δαμασκό), 18 μαχητές Βεδουίνων και 3 Βεδουίνοι άμαχοι που σκοτώθηκαν από τη Δρούζικη πολιτοφυλακή. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο ισχυρισμός του SOHR για 18 μαχητές Βεδουίνους και μόνο 3 αμάχους που σκοτώθηκαν παρέμεινε αμετάβλητος όλη την εβδομάδα, ακόμη και μετά τις μεγάλης κλίμακας επιθέσεις των Δρούζων στα τέλη της εβδομάδας (βλ. παρακάτω), υπογραμμίζει την αναξιοπιστία του SOHR κατά την άποψή μου, και ως εκ τούτου δεν χρησιμοποιώ τις μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις τους, οι οποίες τώρα αναφέρουν πάνω από 1000 νεκρούς συνολικά, μέχρι να επιβεβαιωθούν από άλλους πιο προσεκτικούς φορείς∙ αυτό σημαίνει ότι δεν έχω καμία αμφιβολία ότι οι αριθμοί είναι τώρα πολύ υψηλότεροι. Το πολύ πιο προσεκτικό Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (SNHR) έχει καταγράψει 558 θανάτους μέχρι τις 21 Ιουλίου^[20], αλλά τονίζει ότι οι αριθμοί αυτοί είναι αρχικοί, και δεν έχει ακόμη κάνει ανάλυση των θυμάτων.

Πολλοί υποστηρικτές της συριακής κυβέρνησης αρνούνται την έκταση της σφαγής, αλλά οι περιγραφές από το εσωτερικό της Σουουέιντα επιβεβαιώνουν πλήρως την πραγματικότητα. Το γεγονός είναι ότι ουσιαστικά καθιστά όλη την προηγούμενη συζήτηση για το ποιος έκανε τι πρώτος, για τις γελοιότητες του Χίτζρι κ.ο.κ. καθαρά δευτερεύουσας σημασίας∙ αν και εξακολουθεί να είναι σημαντική για τη συγκρότηση μιας ανάλυσης των γεγονότων, τίποτα από αυτά δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να παράσχει οποιαδήποτε δικαιολογία για τη γιγαντιαία σφαγή που ακολούθησε.

Πρώτη «τελική» συμφωνία, επιχειρήσεις εκδίκησης και επίθεση των φυλών

Μια νέα συμφωνία επιτεύχθηκε αργά την Τετάρτη, και μετά από αυτή όλες οι κυβερνητικές ένοπλες δυνάμεις –η Γενική Ασφάλεια και ο στρατός– αποσύρθηκαν από τη Σουουέιντα. Για άλλη μια φορά, η συμφωνία υπογράφηκε από όλους τους σημαντικούς ηγέτες των Δρούζων, εκτός από τον Χίτζρι, ο οποίος κάλεσε σε συνεχή αντίσταση κατά των «ένοπλων συμμοριών που ψευδώς αυτοαποκαλούνται κυβέρνηση»^[21] και προειδοποίησε ότι οποιοσδήποτε συμπράττει με την κυβέρνηση «θα βρεθεί αντιμέτωπος με τη νομική και κοινωνική ευθύνη, χωρίς εξαίρεση ή επιείκεια». Ο Σεΐχ αλ Τζάρμπου κατηγόρησε τον Χίτζρι ότι επιδιώκει παράνομα να μονοπωλήσει την ηγεσία των Δρούζων^[22].

Μετά την αποχώρησή τους, η πολιτοφυλακή των Δρούζων εξαπέλυσε επιθέσεις σε τουλάχιστον 10 χωριά Βεδουίνων σε ολόκληρη την περιοχή^[23]. Σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (SNHR), η πολιτοφυλακή του Χίτζρι σκότωσε δεκάδες Βεδουίνους σε αυτές τις επιθέσεις^[24], προκαλώντας αναγκαστικό εκτοπισμό και εκτεταμένη μετανάστευση, εντός και εκτός της επαρχίας, ενώ υπάρχουν αναφορές και για άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σφαγές και ρητορική μίσους^[25] (π.χ. απειλές ότι «θα σκοτώσει και θα κάψει όλα τα μέλη των φυλών των Βεδουίνων στο χωριό Θαάλα»). Την 1η Ιουλίου, η «Συγκέντρωση των Φυλών [Βεδουίνων] του Νότου» εξέδωσε επείγουσα ανθρωπιστική έκκληση, υποστηρίζοντας ότι «μας εξοντώνουν σιωπηλά»^[26]. Με τη σειρά του, αυτό οδήγησε χιλιάδες μαχητές «φυλών» με δεσμούς με τους Βεδουίνους της Σουουέιντα στη Νταράα και το Ντέιρ εζ-Ζόρ να επιτεθούν στην επαρχία για να υποστηρίξουν τους ομοεθνείς τους, για άλλη μια φορά φέρονται να προβαίνουν σε σφαγές, να καίνε χωριά, να ρίχνουν όλμους, να κάνουν λεηλασίες και άλλες παραβιάσεις, και πάλι με ρητορική μίσους^[27] (π.χ. «θα κάψουμε εντελώς τη Σουουέιντα»^[28]), ενώ επίσης συνόδευαν πολιορκημένους ντόπιους Βεδουίνους πέρα από τα σύνορα της επαρχίας^[29]. Το Ισραήλ εξαπέλυσε και πάλι επιθέσεις εναντίον των μαχητών Βεδουίνων.

Αυτή η νέα σύγκρουση οδήγησε στη συνέχεια σε νέες διαπραγματεύσεις και νέες συμφωνίες. Έχοντας μόλις αποσυρθεί, η κυβέρνηση είχε πλέον τη δυνατότητα να στείλει τη Γενική Ασφάλεια –αλλά όχι το στρατό– πίσω για 48 ώρες για να επιβάλει την κατάπαυση του πυρός. Το Σάββατο η συμμαχία των μαχητών των φυλών συμφώνησε στην κατάπαυση του πυρός^[30] και είχε αποσυρθεί μέχρι αργά το βράδυ∙ αφού εξασφάλισαν την έξοδό τους από την επαρχία, οι δυνάμεις ασφαλείας πήραν θέσεις στα σύνορα της επαρχίας για να τους εμποδίσουν να εισέλθουν ξανά∙ την Κυριακή η κατάσταση αναφέρθηκε ότι ήταν «ήρεμη». Μετά την ανταλλαγή ομήρων, 1.500 πολίτες Βεδουΐνοι της Σουουέιντα, οι οποίοι κρατούνταν όμηροι από πολιτοφυλακές Δρούζων, απελάθηκαν από την επαρχία στο πλαίσιο της συμφωνίας.

Ανάλυση της τελικής συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός – πλήρης κατάρρευση της κυβερνητικής επιχείρησης

Αυτή η δεύτερη ή τρίτη «τελική» συμφωνία δεν άλλαξε ουσιαστικά τους όρους της πρώτης «τελικής» συμφωνίας της Τετάρτης. Σύμφωνα με αυτή τη συμφωνία, η οποία οδήγησε στην απόσυρση τόσο του στρατού όσο και των κυβερνητικών δυνάμεων ασφαλείας, η ασφάλεια θα διατηρηθεί από τις εσωτερικές δυνάμεις ασφαλείας και την αστυνομία «με προσωπικό από την περιοχή της Σουουέιντα»^[31], ενώ «αστυνομικοί και προσωπικό από τους κατοίκους της Σουέιντα θα αναλάβουν ηγετικά και εκτελεστικά καθήκοντα στην επίβλεψη της ασφάλειας στην επαρχία». Ένας ακόμη όρος είναι η «πλήρης ενσωμάτωση της Σουουέιντα στο συριακό κράτος, συμπεριλαμβανομένης της αποκατάστασης της παροχής υπηρεσιών και των πολιτικών κρατικών θεσμών». Και πάλι, η εθνική οδός Σουουέιντα-Δαμασκού θα προστατεύεται από την κυβέρνηση. Στην ομιλία του με την οποία ανακοίνωσε τους όρους της εκεχειρίας, ο Σαράα επιβεβαίωσε επίσης ότι «αποφασίσαμε να αναθέσουμε σε ορισμένες τοπικές παρατάξεις και στους Σεΐχηδες της Λογικής την ευθύνη της διατήρησης της ασφάλειας στη Σουουέιντα»^[32].

Αυτή είναι μια περίεργη διατύπωση, διότι παρά τις συζητήσεις για την «πλήρη ενσωμάτωση» της επαρχίας, το καθεστώς ασφάλειας που περιγράφεται είναι πανομοιότυπο με αυτό που ίσχυε πριν από την κρίση, πανομοιότυπο με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στις αρχές Μαΐου, η οποία ενεργοποίησε την κυβερνητική ασφάλεια και την αστυνομία, αλλά με προσωπικό μόνο από την περιοχή, με το κράτος να είναι υπεύθυνο μόνο για την ασφάλεια του αυτοκινητόδρομου και να παραμένει αμέτοχο σε όλα τα άλλα. Χύθηκε πολύ αίμα χωρίς να υπάρξει καμία αλλαγή. Και στην τελική, τελική συμφωνία, οι όροι είναι ακόμη πιο σαφείς, για την πλήρη αποχώρηση της κρατικής ασφάλειας και του Υπουργείου Άμυνας από τα διοικητικά όρια της Σουουέιντα και την αποτροπή της επανεισόδου τους στην επαρχία. Ουσιαστικά, μια πλήρης ήττα για την κυβέρνηση.

Επιπλέον, παρόλο που αυτό συνάδει με την προηγούμενη συμφωνία που είχε συνάψει η κυβέρνησή του, ο Σαράα φαίνεται να υποστηρίζει ότι η Συρία αναγκάστηκε να το κάνει αυτό λόγω των ισραηλινών βομβαρδισμών. Ισχυρίστηκε ότι η απόφαση ελήφθη για να «προστατευθούν τα συμφέροντα των Συρίων από το χάος και την καταστροφή», καθώς η εναλλακτική λύση ήταν «ανοιχτός πόλεμος με το ισραηλινό κράτος»^[33], το οποίο επιδιώκει «να σύρει τον λαό μας σε έναν πόλεμο που θέλει να ξεσπάσει στη γη μας, έναν πόλεμο που δεν έχει άλλο σκοπό παρά να διαλύσει τη χώρα μας».

Ο Σαράα αναλύει πολύ καλά τους στόχους του Ισραήλ σε αυτή την ομιλία, σημειώνοντας ότι «η ισραηλινή οντότητα πάντα στοχεύει στη σταθερότητά μας και σπέρνει τη διχόνοια μεταξύ μας μετά την πτώση του προηγούμενου καθεστώτος, και για άλλη μια φορά προσπαθεί να μετατρέψει την ιερή γη μας σε ένα ατέλειωτο χάος... για να σπάσει την ενότητά μας και να αποδυναμώσει την ικανότητά μας να προχωρήσουμε στην ανοικοδόμηση και την πρόοδο».

Όπως το έθεσε ο οξυδερκής ερευνητής για τη Συρία Αϊμέν αλ-Ταμίμι, «οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις έχασαν μια ευκαιρία να αποδείξουν ότι οι ανησυχίες των κατοίκων για την είσοδο εξωτερικών στρατιωτικών και δυνάμεων ασφαλείας στην επαρχία ήταν αβάσιμες»^[34].

Λογοδοσία και δυσαρέσκεια

Στην ομιλία του, ο Σαράα τόνισε ότι «δεσμευόμαστε να λογοδοτήσουν όλοι όσοι υπερέβησαν τα όρια και έκαναν κακό στη δρούζικη κοινότητά μας»^[35] και σε άλλες ομιλίες δήλωσε ότι «καταδικάζουμε έντονα αυτές τις αποτρόπαιες πράξεις και επιβεβαιώνουμε την πλήρη δέσμευσή μας να διερευνήσουμε όλα τα σχετικά περιστατικά και να τιμωρήσουμε όλους όσους αποδειχθεί ότι εμπλέκονται»^[36] κ.λπ. Αυτά είναι πολύ ωραία λόγια. Ομοίως, οι όροι της εκεχειρίας περιλαμβάνουν «τη σύσταση μιας κοινής επιτροπής διακρίβωσης των γεγονότων για τη διερεύνηση των εγκλημάτων, των παραβιάσεων και των καταχρήσεων που αναφέρθηκαν κατά τη διάρκεια των πρόσφατων βιαιοτήτων στη Σουουέιντα, καθώς και τον εντοπισμό των δραστών και την αποζημίωση των θυμάτων»^[37].

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι λόγοι για τους οποίους είναι απίθανο τέτοιες ωραίες δηλώσεις να ξανακερδίσουν την υποστήριξη των Δρούζων προς τις σημερινές συριακές αρχές στο άμεσο μέλλον, και όχι μόνο λόγω της φρικαλεότητας της σφαγής. Πρώτον, όλα αυτά τα υποσχέθηκαν και μετά τη σφαγή των Αλαουιτών στην συριακή ακτή τον Μάρτιο – βέβαια, αυτό δεν είναι απολύτως σωστό, καθώς η ερευνητική επιτροπή που συνέστησε η κυβέρνηση μόλις δημοσίευσε την έκθεσή της, οπότε δεν είναι απίθανο να δούμε να αποδίδονται ευθύνες, ίσως είναι απλώς θέμα χρόνου. Εν πάση περιπτώσει, η έλλειψη λογοδοσίας μέχρι στιγμής συμβάλλει προφανώς στην αμφιβολία ότι θα υπάρξει λογοδοσία για τη Σουουέιντα. Και ένα μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι κανένας από τους γενοκτόνους εγκληματίες πολέμου του Άσαντ δεν έχει παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη, ενώ μερικοί από τους πιο γνωστούς κυκλοφορούν ελεύθεροι υπό την προστασία της κυβέρνησης, πράγμα που σημαίνει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια τιμωρίας των δολοφόνων των Δρούζων ή των Αλαουιτών θα αντιμετωπίσει την αντίσταση των Σουνιτών. Επιπλέον, ακόμη και αν είναι απαραίτητο να περιμένουμε αυτή τη διαδικασία, η κυβέρνηση θα μπορούσε να προχωρήσει με άλλες διαδικασίες, όπως αποζημίωση, εθνικό πένθος και ένταξη των Αλαουιτών στις τοπικές δυνάμεις ασφαλείας, αλλά έχει δείξει ειλικρινά ελάχιστο ενδιαφέρον.

Αλλά πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί ξανά μετά την εμπειρία της ακτής. Στην ακτή, οι τοπικές δυνάμεις ασφαλείας συκλονίστηκαν μετά τη σφαγή εκατοντάδων μελών τους κατά τη διάρκεια της απόπειρας πραξικοπήματος των υποστηρικτών του Άσαντ, και άπειρες στρατιωτικές ταξιαρχίες, ομάδες τζιχαντιστών χωρίς ρίζες στη χώρα και ένοπλοι πολίτες αποφασισμένοι να εκδικηθούν εξαπέλυσαν πογκρόμ. Αναμφισβήτητα, οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας έκαναν καλά που καθάρισαν την περιοχή σε δύο με τρεις ημέρες και έθεσαν τέλος στη σφαγή. Αλλά με αυτή την εμπειρία, η κυβέρνηση έχει λίγες δικαιολογίες για μια δεύτερη φορά.

Δεν είναι σαφές ποιες δυνάμεις διέπραξαν τις περισσότερες παραβιάσεις στη Σουουέιντα και θα πρέπει να περιμένουμε τα αποτελέσματα μιας εμπεριστατωμένης έρευνας. Ήταν οι κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας, στρατιωτικές ταξιαρχίες, ταξιαρχίες Βεδουίνων, εγκληματίες που εκμεταλλεύτηκαν την κατάσταση; Το SOHR έλαβε πληροφορίες από ντόπιους ότι σε αρκετούς από τους επιτιθέμενους βρέθηκαν κάρτες που είχαν εκδοθεί από το συριακό Υπουργείο Άμυνας^[38]. Πολυάριθμες αναφορές κάνουν λόγο για επιτιθέμενους που φορούσαν κυβερνητικές στολές, ενώ άλλες αναφέρουν γενικότερα άτομα που φορούσαν «στολές μάχης». Βεδουίνοι μαχητές, που είχαν τοπικές διαμάχες με τους Δρούζους, φέρεται να εισέβαλαν στην πόλη μαζί με κυβερνητικές δυνάμεις. Ένα βίντεο του AFP τους δείχνει να περιφέρονται στους δρόμους πάνω σε ένα κυβερνητικό άρμα, κραδαίνοντας τα όπλα τους^[39]. Βίντεο δείχνουν μαχητές να πλησιάζουν την πόλη φωνάζοντας με μίσους και απειλώντας να σκοτώσουν όλους τους Δρούζους.

Είναι απίθανο η κυβέρνηση του Σαράα να σχεδίασε μια σφαγή, η οποία είχε ως αποτέλεσμα μια τεράστια οπισθοδρόμηση στις προσπάθειές της να αποκαταστήσει κάποια σταθερότητα στη συντετριμμένη χώρα, αλλά αν είναι αλήθεια ότι έχασε τον έλεγχο και ότι οι δυνάμεις υπό τις διαταγές της έκαναν ό,τι ήθελαν, στην πράξη δεν έχει καμία διαφορά. Αυτό απλώς δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν διαθέτει επαγγελματικές, πόσο μάλλον συμπεριληπτικές, ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες να θεωρούνται νόμιμες από όλα τα διαφορετικά μέρη της Συρίας. Ως εκ τούτου, το τελευταίο πράγμα που πρέπει να κάνει μια κυβέρνηση είναι να επιβάλει μια στρατιωτική λύση σε μια μειονοτική περιοχή. Και αυτό ήταν το μεγαλύτερο λάθος.

Επιβολή στρατιωτικών λύσεων και αποξένωση τμημάτων της Συρίας

Ανεξάρτητα από τις προκλητικές ενέργειες του πιο ακραίου τμήματος της ηγεσίας των Δρούζων, όπως η αρχική ενέδρα κατά των κυβερνητικών δυνάμεων όταν εισέβαλαν για πρώτη φορά, φαίνεται σαφές ότι η κυβέρνηση χρησιμοποίησε την κρίση, ή τέτοιες προκλητικές ενέργειες, για να υπερβεί κατά πολύ την αρχική εντολή να χωρίσει τις δυνάμεις και αντίθετα αποφάσισε να «λύσει» στρατιωτικά το επτάμηνο ζήτημα της ενσωμάτωσης της Σουουέιντα. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να εξηγηθεί η απόφαση να πολιορκηθεί η ίδια η πόλη της Σουουέιντα. Η κατάληψη της πόλης ήταν εντελώς περιττή. Η λογική κίνηση θα ήταν η προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Δεν υπήρχε καμία πιθανότητα, υπό τις εύθραυστες συνθήκες θρησκευτικού σεκταρισμού που κληρονόμησε η Συρία από το σφαγείο του Άσαντ, το απόλυτο εργαστήριο θρησκευτικού σεκταρισμού, η επιβολή μιας στρατιωτικής λύσης να μην οδηγήσει σε καταστροφική σφαγή.

Ο Φαντέλ Αμπντουλγάνι, διευθυντής του Συριακού Δικτύου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, δήλωσε ότι οι αναταραχές οφείλονται στην αποτυχία της Συρίας να υιοθετήσει μια διακυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς μετά από χρόνια συγκρούσεων. «Δεν πρόκειται μόνο για θέμα ασφάλειας», είπε. «Ο αποκλεισμός από την πολιτική συμμετοχή τροφοδοτεί την αστάθεια»^[40]. Το γεγονός είναι ότι, ούτε στον πολιτικό τομέα ούτε στον τομέα της στρατιωτικής ασφάλειας, το σημερινό καθεστώς δεν περιλαμβάνει με κανέναν τρόπο σοβαρά τις μειονοτικές ομάδες και περιοχές.

Ο μόνος τρόπος για να ξεπεραστεί αυτό το πρόβλημα είναι να πραγματοποιηθεί η ενσωμάτωση – ιδίως των περιφερειακών μειονοτικών κοινοτήτων, όπως οι Δρούζοι στο νότο, οι Αλαουίτες στην ακτή και οι Κούρδοι στο βορειοανατολικό τμήμα – με τρόπο πλήρως δημοκρατικό, χωρίς αποκλεισμούς και με σεβασμό στις ανάγκες αυτών των κοινοτήτων, οι οποίες φέρουν την κύρια ευθύνη για την ασφάλειά τους. Ενώ η κυβέρνηση μπορεί να κατηγορηθεί ότι δεν έχει κάνει τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση με τους Αλαουίτες, έχουν πραγματοποιηθεί θετικές διαπραγματεύσεις τόσο με τους Δρούζους όσο και με τους Κούρδους.

Η καταστροφική απόφαση της κυβέρνησης να επιβάλει μια στρατιωτική λύση στο ζήτημα των Δρούζων όχι μόνο οδήγησε σε πλήρη ήττα, με τη Σουουέιντα να είναι πιθανώς πιο ανεξάρτητη από ό,τι στο παρελθόν, αλλά άφησε και ένα νέο τεράστιο κενό στην υποστήριξη του συριακού πολιτεύματος μετά τον Άσαντ, το δεύτερο μετά το τεράστιο κενό των Αλαουιτών – μέχρι τότε, όμως, οι Δρούζοι ήταν σε μεγάλο βαθμό υποστηρικτές, με τους δικούς τους όρους. Για την πλειοψηφία των Συρίων, η επανάσταση σημαίνει ελευθερία – το τέλος ενός τυραννικού καθεστώτος, το άνοιγμα της Σεντάγια και άλλων γκουλάγκ βασανιστηρίων, την ελευθερία να διαμαρτύρονται και να οργανώνονται, να ανοικοδομήσουν τη χώρα τους που βομβαρδίστηκε από το προηγούμενο καθεστώς, να ξεκινήσουν τη διαδικασία επιστροφής του μισού πληθυσμού. Και αυτή η μετα-Άσαντ πραγματικότητα, η «επανάσταση» ας πούμε, διατηρεί συντριπτική νομιμότητα μεταξύ της πλειοψηφίας των Σύριων, όπως και η υπάρχουσα κυβέρνηση.

Ωστόσο, για τη συντριπτική πλειοψηφία των Αλαουιτών, και τώρα των Δρούζων, η τρέχουσα πραγματικότητα είναι μάλλον αυτή του αποκλεισμού, της αποξένωσης, της ανασφάλειας και τώρα της σφαγής. Θα ένιωθαν όπως ένιωθε η συντριπτική πλειοψηφία των Σύριων υπό τον Άσαντ. Αυτό δεν είναι πολιτική θέση, αλλά απλώς μια διαπίστωση της πραγματικότητας. Μπορεί να υπάρχει δυνατότητα διάσωσης, αλλά θα χρειαστεί ένα θαύμα για να γίνει αυτό στο άμεσο μέλλον ή υπό την παρούσα κυβέρνηση.

Και αν η υποστήριξη προς το Ισραήλ και τις ενέργειές του μεταξύ των Δρούζων, καθώς και προς την πιο φιλοϊσραηλινή και αντικυβερνητική πτέρυγα των Δρούζων υπό την ηγεσία του Χίτζρι, είναι αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, η ευθύνη για αυτό βαρύνει αποκλειστικά τη συριακή κυβέρνηση. Δεν είναι καλό, αλλά οι άνθρωποι αντιδρούν στη σφαγή τους αποδεχόμενοι τη βοήθεια οποιουδήποτε τους την προσφέρει, ανεξάρτητα από τα κίνητρά του. Τα κίνητρα του Ισραήλ είναι να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας» στη νότια Συρία, και η χρησιμοποίηση του χαρτιού των Δρούζων είναι βασικό μέρος αυτής της στρατηγικής. Το Ισραήλ στοχεύει να διασφαλίσει ότι η Συρία δεν θα μπορέσει να ανασυγκροτηθεί ως ένα σταθερό, ενοποιημένο κράτος. Αυτό σημαίνει ότι αν η συριακή κυβέρνηση ενεργεί ως θρησκευτικός παράγοντας εναντίον τμημάτων του πληθυσμού της, αυτό εξυπηρετεί άμεσα τα συμφέροντα του Ισραήλ – αν το καθεστώς καταστρέψει την ενότητα της Συρίας, το Ισραήλ θα χαρεί να «βοηθήσει».

Ωστόσο, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ συνέβαλαν περισσότερο στην όξυνση της θρησκευτικής σύγκρουσης παρά στην επίλυση του προβλήματος. Αν εξετάσουμε τον αριθμό των θυμάτων, ο τεράστιος αριθμός των νεκρών στρατιωτών της συριακής κυβέρνησης καθιστά σαφές ότι η αντίσταση της δρούζικης πολιτοφυλακής επί του εδάφους ήταν ο πιο αποφασιστικός παράγοντας. Πολλά συνέβησαν – οι εξωφρενικοί βομβαρδισμοί του Ισραήλ, η αδιαλλαξία και οι προκλητικές ενέργειες της πτέρυγας Χίτζρι της ηγεσίας των Δρούζων, οι βίαιες επιχειρήσεις εκδίκησης εναντίον των Βεδουίνων – αλλά το κύριο θέμα εδώ είναι η αποτρόπαια σφαγή των Δρούζων.

Μετάφραση: elaliberta.gr/

Michael Karadjis, “Sharaa government’s Suweida catastrophe: Druze fully alienated from post-revolution Syria, Israel’s ongoing aggression unleashed”, Their Anti-imperialism and Ours, 22 Ιουλίου 2025, https://theirantiimperialismandours.com/2025/07/22/sharaa-governments-catastrophic-debacle-in-suweida-full-druze-alienation-from-post-revolution-syria-israel-unleashed-to-step-up-ongoing-aggression/.

Σημειώσεις 

^[1] “Israel bombs Syria and Gaza as UN warns of worsening hunger in enclave”, The New Arab, 16 Ιουλίου 2025, https://www.newarab.com/news/israel-bombs-syria-and-gaza-un-warns-worsening-hunger.

^[2] Clash Report, “Israeli National Security Minister Itamar Ben-Gvir: The only thing that needs to be done with Jolani (Syrian President Ahmad al-Sharaa) is to eliminate him”, X, 16 Ιουλίου 2025, https://x.com/clashreport/status/1945505341342454056. “Israeli minister calls for assassination of Syria's Sharaa as strikes hit Damascus”, The New Arab, 16 Ιουλίου 2025, https://www.newarab.com/news/israeli-minister-calls-assassination-syrias-sharaa.

^[3] Sam Sokol, “Smotrich: Fighting won’t end until hundreds of thousands of Gazans leave, Syria partitioned”, The Times of Israel, 29 Απριλίου 2025, https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/smotrich-fighting-wont-end-until-hundreds-of-thousands-of-gazans-leave-syria-partitioned/.

^[4] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “The Druze in Southern Syria: A ‘Mainstream’ Perspective”, Aymenn’s Monstrous Publications, 11 Ιουλίου 2025, https://www.aymennaltamimi.com/p/the-druze-in-southern-syria-a-mainstream?utm_source=post-email-title&publication_id=465186&post_id=168072487&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=false&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[5] Cian Ward, “In Southern Syria, Tensions Simmer Between Druze and Bedouin Neighbors”, New Lines Magazine, 6 Ιουνίου 2025, https://newlinesmag.com/spotlight/in-southern-syria-tensions-simmer-between-druze-and-bedouin-neighbors/. Cian Ward, “How Bedouin-Druze tensions are rattling Syria’s Suweida”, The New Arab, 5 Ιουνίου 2025, https://www.newarab.com/analysis/how-looming-overhaul-un-could-impact-middle-east.

^[6] “Dramatic escalation in Al-Suwaidaa / 40 people killed in 24 hours, mutual detentions by local gunmen and tribesmen and new attacks target western villages”,المرصد السوري لحقوق الإنسان / Syrian Observatory For Human Rights (SOHR), 14 Ιουλίου 2025, https://www.syriahr.com/en/365885/.

^[7] “Calls for Calm in Suwayda as Army Moves to Restore Order”, Levant24, 14 Ιουλίου 2025, https://levant24.com/news/2025/07/calls-for-calm-in-suwayda-as-army-moves-to-restore-order/.

^[8] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “The Recent Violence in al-Suwayda’ Province and the Joint Statement of Compromise”, Aymenn’s Monstrous Publications, 15 Ιουλίου 2025, https://www.aymennaltamimi.com/p/the-recent-violence-in-al-suwayda?utm_source=post-email-title&publication_id=465186&post_id=168366250&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=false&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[9] Yahya Alaridi, “... تتعرض محافظة السويداء الآن لهجوم عنيف ”, facebook, 14 Ιουλίου 2025, https://www.facebook.com/Dr.YahyaAlaridi/posts/pfbid0DHY8uY2zw2H8vMvjMFsr1jtVSS9HBGYRaazA4PPzfZ66igkga7Thp63YSaFBxeitl.

^[10] Charles Lister, “~Midday on July 15, a ceasefire was announced…”, X, 16 Ιουλίου 2025, https://x.com/Charles_Lister/status/1945572574903021989.

^[11] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “The Recent Violence in al-Suwayda’ Province and the Joint Statement of Compromise”, ‘ο.π.

^[12] Ahmed Askary, “Israel Blasts Open Pandora’s Box in Syria”, Vizier, 21 Ιουλίου 2025, https://vizier.report/p/israel-pandoras-box-syria?utm_source=post-email-title&publication_id=3526615&post_id=168801069&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=true&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[13] Rami Emad, “The Suwayda Massacres by Al-Shara Regime Explained”, YouTube, https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=6gx5XT4_4LE&fbclid=IwY2xjawLsI9RleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETE4WFc0YklqRTFVTzhnMjVrAR6iDraRD978PvzWnj5KfVil9x2a1stZVHJDhVmZSgx_iJexE5ekKdyzKzNHXw_aem_KxIXqkmfuewN97vCtZeKZg.

^[14] “Amid withdrawal of military forces and deployment of security forces / Civilians displace from Al-Suwaidaa city to countryside”,المرصد السوري لحقوق الإنسان / Syrian Observatory For Human Rights (SOHR), 15 Ιουλίου 2025, https://www.syriahr.com/en/365963/.

^[15] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “The Druze in Southern Syria: A ‘Mainstream’ Perspective”, ό.π.

^[16] Abd alhade alani, “Druze leader Laith al-Balous clarifies to Aljazera”, X, 16 Ιουλίου 2025, https://x.com/abdalhadealani/status/1945566848616940019.

^[17] “Suwayda is Dying – An Urgent Humanitarian Appeal”, facebook, https://www.facebook.com/magd.alshowfe.9/videos/641289872311262/.

^[18] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “Statements of Druze Factions on the Fighting with Government Forces in al-Suwayda”, Aymenn’s Monstrous Publications, 16 Ιουλίου 2025, https://www.aymennaltamimi.com/p/statements-of-druze-factions-on-the?utm_source=post-email-title&publication_id=465186&post_id=168407512&utm_campaign=email-post-title&isFreemail=false&r=8ep9k&triedRedirect=true&utm_medium=email.

^[19] “Amid withdrawal of military forces and deployment of security forces / Civilians displace from Al-Suwaidaa city to countryside”, ό.π.

^[20] SNHR, “Update of Latest Toll: At least 558 Syrians Have Been Killed and More than 783 Others Injured in Suwayda Governorate since July 13”, Syrian Network for Human Rights (SNHR), 21 Ιουλίου 2025, https://snhr.org/blog/2025/07/21/update-of-latest-toll-at-least-558-syrians-have-been-killed-and-more-than-783-others-injured-in-suwayda-governorate-since-july-13/.

^[21] “Syria: Over 370 killed in Suwayda as fragile truce holds, Sharaa promises Druze local control”, Al-Monitor, 17 Ιουλίου 2015, https://www.al-monitor.com/originals/2025/07/syria-over-370-killed-suwayda-fragile-truce-holds-sharaa-promises-druze-local.

^[22] Charles Lister, “Hijri's rejection of the ceasefire…”, X, 16 Ιουλίου 2025, https://x.com/Charles_Lister/status/1945579217531408758.

^[23] “Growing tension / Families of Bedouin tribes displace from Al-Suwaidaa city and local gunmen besiege neighbourhoods inhabited by Bedouin tribes”,المرصد السوري لحقوق الإنسان / Syrian Observatory For Human Rights (SOHR), 17 Ιουλίου 2025, https://www.syriahr.com/en/366118/.

^[24] “Bedouin tribes launch counterattacks after killings in Syria’s Suweida”, The New Arab, 18 Ιουλίου 2025, https://www.newarab.com/news/bedouin-tribes-launch-counterattacks-syrias-suweida.

^[25] “Factions in Suwayda Hold Civilians as ‘Human Shields’”,عنب بلدي / Enab Baladi, 19 Ιουλίου 2025, https://english.enabbaladi.net/archives/2025/07/factions-in-suwayda-hold-civilians-as-human-shields/. “Local Witnesses: Violations Target Civilians from Suwayda’s Bedouin Community”,عنب بلدي / Enab Baladi, 17 Ιουλίου 2025, https://english.enabbaladi.net/archives/2025/07/local-witnesses-violations-target-civilians-from-suwaydas-bedouin-community/?so=related. Qusay Noor, “Massacre Threats in #Suwayda, Armed #Druze militias have issued explicit threats to kill and burn all members of the #Bedouin tribes in #Thaala villag…”, facebook, https://www.facebook.com/reel/708701978647227.

^[26] Radio Free Syria, “Bedouin tribes in Suwayda issue urgent humanitarian appeal: ‘We are being silently exterminated’”, facebook, https://www.facebook.com/RadioFreeSyria/posts/pfbid0Nabq3KFAQPXPJofTsD8FnHUKXJnjKWCncrqRRRH4fgAReL9w1BYhb7Zf2feWnDdJl.

^[27] Donna Ferguson, “Clashes continue in Sweida after Syrian presidency’s ceasefire declaration”, The Guardian, 20 Ιουλίου 2025, https://www.theguardian.com/world/2025/jul/19/syrian-government-declares-comprehensive-ceasefire-in-sweida.

^[28] Qusay Noor, “We will burn #Suwayda completely، #Bedouin #Arab tribes warned they will resume fighting if Al-Hijri militias violate the ceasefire agreement”, facebook, https://www.facebook.com/qusay.sy.noor/videos/2811754149021020/.

^[29] Qusay Noor, “#Arab tribes break the siege on several Bedouin families and safely escort them out of #Suwayda”, facebook, https://www.facebook.com/reel/777245191834903.

^[30] “‘Calm’ reported in south Syria’s Sweida after week of sectarian violence”, The New Arab, 20 Ιουλίου 2025, https://www.newarab.com/news/calm-south-syrias-suweida-after-week-sectarian-violence.

^[31] “Syria: Over 370 killed in Suwayda as fragile truce holds, Sharaa promises Druze local control”, ό.π.

^[32] “Speech by President Ahmad Al-Shara on the Developments in #Suwayda and the #Israeli Aggressions…”, facebook, https://www.facebook.com/qusay.sy.noor/videos/1098234099036529/.

^[33] Ό.π.

^[34] Aymenn Jawad Al-Tamimi, “Statements of Druze Factions on the Fighting with Government Forces in al-Suwayda”, ό.π.

^[35] “Speech by President Ahmad Al-Shara on the Developments in #Suwayda and the #Israeli Aggressions…”, ό.π.

^[36] “Israel bombs Syria and Gaza as UN warns of worsening hunger in enclave”, The New Arab, ό.π.

^[37] “Syria: Over 370 killed in Suwayda as fragile truce holds, Sharaa promises Druze local control”, ό.π.

^[38] “Having killed civilian and assaulted others / Attackers carrying cards issued by the Ministry of Defence detained after clashes in Al-Suwaidaa”,المرصد السوري لحقوق الإنسان / Syrian Observatory For Human Rights (SOHR), 19 Ιουλίου 2025, https://www.syriahr.com/en/366193/?fbclid=IwY2xjawLpjaVleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFMZTI2eXJBS1VNNndEMWJJAR4ozZITBXcdbNCWdU_UKR99%E2%80%932hv9j01PqNC03hUXxdBsKPuqnys693jo3kGg_aem_-FpQMti2ULa-lDmo7GfzeQ.

^[39] “Syrian Druze say govt mission of peace devolved into rampage”, Al-Monitor, 15 Ιουλίου 2025, https://www.al-monitor.com/originals/2025/07/syrian-druze-say-govt-mission-peace-devolved-rampage?utm_medium=email&utm_campaign=Daily%20Briefing%207-16-2025&utm_content=Daily%20Briefing%207-16-2025+CID_c6ac6bd7e3ff45112cb9d7d1c307e66f&utm_source=campmgr&utm_term=Agence%20France-Presse.

^[40] “Government Push to Restore Order Meets Resistance from Armed Factions”, Levant24, 16 Ιουλίου 2025, https://levant24.com/news/2025/07/government-push-to-restore-order-meets-resistance-from-armed-factions/.