Οι εξεγέρσεις στο Ιράν: Κοινωνικές ρίζες, όχι φαντασιώσεις περί ασφάλειας
ΠΗΓΗ: firenexttime.net
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
Ας εξετάσουμε τον ισχυρισμό περί «ξένης παρέμβασης» της Μοσάντ και της CIA στις διαμαρτυρίες του Ιράν όχι με απλή άρνηση, αλλά με πολιτική και υλική ανάλυση. Το κείμενο αυτό απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται για το μέλλον του Ιράν, αντιτίθενται στον πόλεμο, την ξένη επέμβαση και την υποταγή στην αυτοκρατορική κυριαρχία, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλουν να θυσιάσουν την κοινωνική δράση για χάρη της «ασφάλειας» ή των γεωπολιτικών αφηγήσεων.
Το Ιράν είναι μια μεγάλη χώρα με πληθυσμό περίπου 86 έως 90 εκατομμύρια κατοίκους και σχεδόν 500 πόλεις. Από βορρά προς νότο και από ανατολή προς δύση, είναι μια τεράστια χώρα με μεγάλη γλωσσική, πολιτισμική και κοινωνική ποικιλομορφία. Οποιαδήποτε ανάλυση που προσπαθεί να μειώσει τις εκτεταμένες και επαναλαμβανόμενες διαμαρτυρίες σε δεκάδες ή εκατοντάδες πόλεις σε μια «ξένη επιχείρηση» πρέπει πρώτα να απαντήσει σε μια απλή ερώτηση: πώς ακριβώς οργανώθηκε αυτό το επίπεδο κοινωνικής εξάπλωσης και μακροχρόνιας συνέχειας, μέσω ποιων δικτύων και με ποιες δυνάμεις;
Αν υποθέσουμε ότι οι ξένες μυστικές υπηρεσίες ήταν σε θέση να ασκήσουν βία, να οργανώσουν ή να πυροδοτήσουν ταραχές σε μεγάλο αριθμό από αυτές τις πόλεις, τότε το πρώτο πράγμα που τίθεται υπό αμφισβήτηση είναι η αποτελεσματικότητα του συστήματος πληροφοριών και ασφάλειας του ίδιου του καθεστώτος. Πώς είναι δυνατόν ένας φοιτητής, ένας δάσκαλος, μια νοσοκόμα, ένας εργάτης, ένας συγγραφέας ή ένας ερευνητής να βρίσκεται υπό συνεχή παρακολούθηση, ανάκριση και συστηματική καταστολή, ενώ ταυτόχρονα οι ξένες μυστικές υπηρεσίες υποτίθεται ότι είναι σε θέση να εισέρχονται στη χώρα με όπλα, δίκτυα και ευρεία συντονισμένη δράση και να λειτουργούν ελεύθερα; Αυτή είναι η εσωτερική αντίφαση της αφήγησης για την ασφάλεια: μια ιστορία που ισχυρίζεται ότι εξηγεί τα πάντα, αλλά δεν περνάει το πιο βασικό τεστ της λογικής. Εδώ, η συνωμοσιολογική σκέψη αντικαθιστά την πολιτική ακριβώς τη στιγμή που η κυρίαρχη εξουσία θέλει να απαλλαγεί από την ευθύνη για την κρίση και να στερήσει από την κοινωνία το δικαίωμα της ανεξάρτητης δράσης. Το να κατηγορεί κανείς τα κοινωνικά κινήματα για «ξένες παρεμβάσεις» δεν είναι ούτε ανάλυση ούτε αποκάλυψη· είναι μια πολιτική τεχνική που χρησιμοποιείται για να αρνηθεί τη λαϊκή δράση και να δικαιολογήσει την καταστολή. Είναι η ίδια λογική που χαρακτηρίζει κάθε διαμαρτυρία των εργαζομένων, κάθε συγκέντρωση των εκπαιδευτικών και κάθε γυναικείο κίνημα ως «έργο του εχθρού».
Τα πολιτικά και κοινωνικά κινήματα στο Ιράν έχουν σαφείς, επαναλαμβανόμενες και ιστορικές απαιτήσεις:
την ελευθερία να οργανώνονται ανεξάρτητα από το κράτος,
την ελευθερία να σχηματίζουν πολιτικά κόμματα,
και την ελευθερία της έκφρασης.
Αυτές οι τρεις απαιτήσεις έχουν αποτελέσει τη ραχοκοκαλιά των διαμαρτυριών τις τελευταίες δεκαετίες και έχουν κατασταλεί συνεχώς. Οποιαδήποτε ανάλυση που αγνοεί αυτή τη συνέχεια ή την αναγάγει σε εξωτερική αιτία, συνειδητά ή όχι, αναπαράγει είτε την αφήγηση του ισλαμικού καθεστώτος είτε τη γεωπολιτική εκδοχή της Δύσης. Και οι δύο αφηγήσεις έχουν ένα κοινό στοιχείο: αφαιρούν τον λαό ως πολιτικό υποκείμενο.
Η κρίση του Ιράν δεν είναι αποτέλεσμα μόνο των κυρώσεων, ούτε αποτέλεσμα μιας ξένης συνωμοσίας. Είναι το προϊόν συσσωρευμένων διαρθρωτικών κρίσεων μέσα σε μια καπιταλιστική οικονομία που βασίζεται στην εκμετάλλευση και καθοδηγείται από την πολιτική της ασφάλειας. Οι κυρώσεις θα μπορούσαν να είχαν αντιμετωπιστεί, αλλά η συστημική διαφθορά, η αναζήτηση κέρδους, οι βαθιές σχέσεις μεταξύ των θεσμών ασφαλείας και στρατού και της οικονομίας, καθώς και η μετακύλιση του κόστους στους μισθωτούς έχουν μετατρέψει την κρίση σε μια εκρηκτική κατάσταση διαβίωσης. Η λογική της αγοράς και του κέρδους στο Ιράν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως και αλλού: εκμετάλλευση της εργασίας, άρνηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, κοινωνικοποιημένη φτώχεια και ιδιωτικοποιημένο κέρδος.
Οι διαμαρτυρίες στο Ιράν δεν προέκυψαν από το πουθενά, ούτε είναι το ξαφνικό αποτέλεσμα κυρώσεων ή «κρυφών δυνάμεων». Είναι μια κοινωνική αντίδραση σε μια οικονομική και πολιτική τάξη που έχει κλείσει τους δρόμους της μεταρρύθμισης, της οργάνωσης και της έκφρασης, ενώ έχει ωθήσει την πίεση της καθημερινής ζωής στα όρια. Η εξήγηση αυτής της κατάστασης μέσω της ξένης παρέμβασης όχι μόνο οδηγεί σε μια κενή ανάλυση, αλλά και – συνειδητά ή όχι – ωθεί την κοινωνία σε ένα από τα δύο εχθρικά στρατόπεδα: είτε στην υπεράσπιση της καταστολής στο όνομα της «αντίστασης», είτε στην αποδοχή της παρέμβασης στο όνομα της «διάσωσης». Μια πραγματική και απελευθερωτική ανάλυση υπερβαίνει αυτή την ψευδή επιλογή. Ο πυρήνας κάθε απελευθερωτικής πολιτικής στο Ιράν είναι η συνειδητή δράση του λαού, ο αγώνας για άνευ όρων πολιτικές ελευθερίες και η απόρριψη κάθε συστήματος που μετατρέπει την ανθρώπινη ζωή, την εργασία και την αξιοπρέπεια σε εργαλεία διατήρησης της εξουσίας ή του κέρδους.
Εν κατακλείδι, πρέπει να γίνει σαφές ένα βασικό σημείο: η ξένη παρέμβαση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, ούτε πρέπει να αγνοηθεί αφελώς. Οι ξένες κυβερνήσεις και οι υπηρεσίες πληροφοριών προσπαθούν πάντα να εκμεταλλευτούν τις υπάρχουσες ρωγμές, κρίσεις και κοινωνική δυσαρέσκεια. Αυτή είναι η πραγματικότητα της παγκόσμιας πολιτικής. Ωστόσο, η αναγνώριση αυτής της πραγματικότητας δεν πρέπει ποτέ να μετατραπεί σε μείωση των κοινωνικών διαμαρτυριών σε μια χώρα τόσο μεγάλη και περίπλοκη όσο το Ιράν σε ένα απλό «προϊόν ξένης παρέμβασης».
Η αγνόηση της ξένης παρέμβασης είναι λάθος, αλλά η υπερβολή της με κόστος την εξάλειψη της δράσης του λαού, μαζί με την ιστορία και την εμπειρία του, είναι ένα πολύ πιο επικίνδυνο πολιτικό και αναλυτικό λάθος. Μια τέτοια αφήγηση δεν κατανοεί την κοινωνία ούτε προσφέρει κανένα δρόμο προς την απελευθέρωση. Απλώς αφαιρεί την ευθύνη από όσους βρίσκονται στην εξουσία και στερεί τις κοινωνικές διαμαρτυρίες από το νόημά τους.
https://firenexttime.net/irans-uprisings-social-roots-not-security-fantasies/