Elis Gjevori

Πλημμύρες στη Λιβύη: Ντέρνα, μια επαναστατική πόλη που καταστράφηκε για άλλη μια φορά

Τρομοκρατημένη και παραμελημένη από τις διαδοχικές κυβερνήσεις, η πολιτιστική πόλη-λιμάνι έχει υποστεί βομβαρδισμούς, πολιορκία και τώρα καταστροφικές πλημμύρες.

Μετά την καταιγίδα Daniel που έπληξε την ανατολική Λιβύη, η ανθρωπιστική τραγωδία των πλημμυρών που προκάλεσε γίνεται ολοένα και πιο εμφανής: οι αρχές πιστεύουν ότι 5.200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και περισσότεροι από 10.000 αγνοούνται^[1].

Ανάμεσα στα μέρη που επλήγησαν περισσότερο είναι η Ντέρνα, μια ανατολική πόλη-λιμάνι με πληθυσμό 10.000 κατοίκων που έχει τη φήμη του καλού και του κακού πολύ πριν από αυτή την τελευταία καταστροφή.

Βίντεο που έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο δείχνουν πτώματα να κείτονται στους δρόμους της πόλης^[2]. Οι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι πολλά πτώματα παρασύρθηκαν στη θάλασσα.

Οι έντονες βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες κατέκλυσαν δύο κοντινά φράγματα, με αποτέλεσμα τα νερά να σαρώσουν την πόλη και να γκρεμίσουν πολλά κτίρια.

Οι αρχές της Ανατολικής Λιβύης υποστηρίζουν ότι το 25% της πόλης έχει εξαφανιστεί. Ο Λίβυος δημοσιογράφος Mohammed Elgrj δήλωσε ότι η μισή Ντέρνα μπορεί να έχει καταποντιστεί^[3].

«Επέστρεψα από τη Ντέρνα. Πρόκειται για μια πολύ μεγάλη καταστροφή. Πτώματα βρίσκονται παντού – στη θάλασσα, στις κοιλάδες, κάτω από τα κτίρια», δήλωσε τηλεφωνικά στο Reuters ο Hichem Abu Chkiouat, υπουργός πολιτικής αεροπορίας και μέλος της επιτροπής έκτακτης ανάγκης της διοίκησης που ελέγχει τα ανατολικά^[4].

Η καταστροφή που έχει πλήξει ιδιαίτερα τη Ντέρνα είναι πιθανό να αποτελέσει μια μακροπρόθεσμη τραγωδία για τη λιβυκή κοινωνία, δήλωσε ο Jalel Harchaoui, ειδικός στη Λιβύη στο επιστημονικό επιτελείο Royal United Services Institute (RUSI).

«Για κάθε είδους ιστορικούς λόγους, η Ντέρνα έχει αναδειχθεί σε κέντρο εξέγερσης. Όχι με τη βίαιη έννοια, ήταν πολύ περισσότερο από άποψη διανόησης», δήλωσε ο Harchaoui στο Middle East Eye.

«Ήταν πάντα ένα κέντρο για καλλιτέχνες, πολιτιστικές προσωπικότητες, καθηγητές και συγγραφείς. Έχει μια παράδοση που προσανατολίζεται προς την πνευματική εξέγερση, την ανεξαρτησία και κυρίως μια μακρά παράδοση αμφισβήτησης. Και φυσικά, αυτό ίσχυε και στην εποχή του Καντάφι».

«Τα πτώματα βρίσκονται παντού»

Το 2011, η Ντέρνα και η κοντινή πόλη της Βεγγάζης ήταν από τα πρώτα μέρη που εξεγέρθηκαν κατά της εξουσίας του Μουαμάρ Καντάφι.

Η Ντέρνα, ειδικότερα, αντιμετωπιζόταν με φόβο από τον αυταρχικό ηγέτη, ο οποίος, σύμφωνα με τον Harchaoui, ενθάρρυνε ενεργά τη νεολαία της να φύγει αρχικά για το Αφγανιστάν για να πολεμήσει κατά των Σοβιετικών και αργότερα για το Ιράκ για να πολεμήσει κατά των Αμερικανών.

Μετά τον Καντάφι, ωστόσο, η πόλη παραμελήθηκε και τιμωρήθηκε από τις μεταγενέστερες εναλλασσόμενες αρχές που την έλεγχαν.

Ο Λίβυος δημοσιογράφος Mohammed Elgrj δημοσίευσε έρευνα που έδειξε ότι υπήρξαν προειδοποιήσεις ότι τα φράγματα, που κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 1980, κινδύνευαν να καταρρεύσουν^[5].

Η Λιβύη κυβερνάται επί του παρόντος από δύο ανταγωνιστικές διοικήσεις, μια αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση στην Τρίπολη και μια άλλη διοίκηση στα ανατολικά, στην οποία κυριαρχεί ο Χαλίφα Χαφτάρ, ένας διοικητής των ανατολικών περιοχών.

Από το 2015 έως το 2018, ο Χάφταρ πολιορκούσε την Ντέρνα, προσπαθώντας να απαλλαγεί από μια ένοπλη ομάδα και να εδραιώσει την εξουσία του στα ανατολικά.

«Τον Μάιο του 2018 ο Χάφταρ ξεκίνησε μια βίαιη προέλαση στο εσωτερικό της πόλης. Και αυτός ο πόλεμος δεν έκανε διακρίσεις μεταξύ πολιτικών αντιπάλων, εξτρεμιστών ή αμάχων», δήλωσε ο Harchaoui.

«Ήταν ένας πολύ καταστροφικός, πολύ βίαιος πόλεμος που εκτυλίχθηκε μεταξύ Μαΐου 2018 και Ιανουαρίου 2019», πρόσθεσε.

«Ήταν ένας πόλεμος που δεν υποστηριζόταν μόνο από την Αίγυπτο και τη Γαλλία, αλλά και από την Βάγκνερ, τουλάχιστον αυτό αναφέρουν οι πηγές μου», είπε ο Harchaoui, αναφερόμενος στη διαβόητη ρωσική ομάδα μισθοφόρων.

«Και μόλις η Ντέρνα “απελευθερώθηκε”, ο Χαφτάρ συνέχισε να είναι πολύ καχύποπτος».

Μια φοβισμένη πόλη

Ο Harchaoui πρόσθεσε ότι η καταστροφή που προκάλεσε η δεκαετής εμφύλια διαμάχη στη Ντέρνα αναγνωρίστηκε «έμμεσα» μόνο το 2022, όταν οι πολιτικοί είπαν ότι πρέπει να επενδυθούν εκατομμύρια δολάρια στην πόλη.

Οι κάτοικοι της Ντέρνα, ωστόσο, έμειναν μακριά από τη λήψη αποφάσεων.

«Ένας Ντερνάουι δεν προβλεπόταν να φροντίσει για την ανοικοδόμηση της πόλης του, αυτό θα γινόταν από άλλους», δήλωσε ο Harchaoui, προσθέτοντας: «Υπήρχε η τάση να συμπεριφέρονται στον πληθυσμό της Ντέρνα σαν παιδιά».

«Ο Χάφταρ πραγματικά δεν εμπιστεύεται τον πληθυσμό της Ντέρνα. Έτσι, γι’ αυτόν, ο πληθυσμός, ακόμη και αν είναι ήσυχος, περιέχει τα μικρόβια μιας νέας αναζωπύρωσης, μιας εξέγερσης που είδαμε στο παρελθόν», πρόσθεσε.

Υπάρχουν ισχυρισμοί στα λιβυκά μέσα ενημέρωσης ότι ο δήμαρχος της Ντέρνα, Άκραμ Αμπντούλ Αζίζ, ζήτησε άδεια για την εκκένωση της πόλης καθώς πλησίαζε η καταιγίδα Daniel, κάτι που φέρεται να απορρίφθηκε από τον Χάφταρ και τις αρχές της ανατολικής χώρας. Το Middle East Eye δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς.

Ο Harchaoui ανέφερε: «Η ηγεσία ουσιαστικά είπε όχι, όχι εκκένωση, και μπορείτε να το καταλάβετε υπό το πρίσμα της πρόσφατης ιστορίας που μόλις περιέγραψα, δεν εμπιστεύεστε τον πληθυσμό».

Και πρόσθεσε: «Θέλει πληθυσμός να παραμείνει περίπου στην ίδια λογική της πολιορκίας που είδαμε στο πρόσφατο παρελθόν. Αυτός [ο Χάφταρ] ουσιαστικά διέταξε όλους τους κατοίκους της Ντέρνα να παραμείνουν στα σπίτια τους, κάτι που εκ των υστέρων ήταν η χειρότερη απόφαση που θα μπορούσε να πάρει».

Μετάφραση: elaliberta.gr

Elis Gjevori, “Libya floods: Derna, a revolutionary city ruined once more”, Middle East Eye, 12 Σεπτεμβρίου 2023, https://www.middleeasteye.net/news/libya-floods-derna-revolutionary-city-ruined-once-more.

Σημειώσεις

^[1] Εκφράζονται φόβοι ότι ο αριθμός των νεκρών μπορεί να φτάσει τις 20.000: “Most deaths from Libya floods were avoidable, says UN as 20,000 feared killed”, Middle East Eye, 14 Σεπτεμβρίου 2023, https://www.middleeasteye.net/news/libya-floods-most-deaths-avoidable-says-un.

^[2] " #درنه ", Facebook, https://www.facebook.com/rajababrayik/videos/1040819467362304/?extid=CL-UNK-UNK-UNK-IOS_GK0T-GK1C&mibextid=2Rb1fB.

^[3] Mohammed Elgrj, “Half of the Eastern Libyan City…”, Twitter, 12 Σεπτεμβρίου 2023, https://twitter.com/moelgrj/status/1701554148116693003?s=20.

^[4] Ayman Werfali and Ahmed Elumami, “Libya floods wipe out quarter of city, thousands dead”, Reuters, 13 Σεπτεμβρίου 2023, https://www.reuters.com/world/africa/more-than-1000-bodies-recovered-libyan-city-after-floods-minister-2023-09-12/#:~:text=NEAR%20DERNA%2C%20Libya%2C%20Sept%2012,across%20the%20country%20in%20floods.

^[5] Mohammed Elgrj, “There was a research paper that warned…”, Twitter, 12 Σεπτεμβρίου 2023, https://twitter.com/moelgrj/status/1701562842577592822?s=20.