Πέμπτη, 14 Απριλίου 2022 23:12

Περιφρονητική άρνηση της εκπροσώπησης στο όνομα της γεωπολιτικής και/ή της ειρήνης

Περιφρονητική άρνηση της εκπροσώπησης στο όνομα της γεωπολιτικής και/ή της ειρήνης

Του Gilbert Achcar  

Πηγή: newpol.org

Η αντιπολεμική αντιιμπεριαλιστική αριστερά παγκοσμίως έχει διχαστεί βαθιά σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία ακολουθώντας αρκετά ασυνήθιστες γραμμές, λόγω της καινοτομίας της κατάστασης που αντιπροσωπεύει η εισβολή της Ρωσίας σε μια ασθενέστερη γειτονική χώρα έχοντας ανοιχτά διακηρυγμένες εθνικιστικές επεκτατικές φιλοδοξίες, μαζί με την ενεργή και ουσιαστική υποστήριξη του ΝΑΤΟ στην αντίσταση της χώρας που δέχτηκε την εισβολή. Η ίδια αριστερά είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με τον διχασμό σχετικά με τη δολοφονική επέμβαση της Ρωσίας στη Συρία μετά την επέμβαση του Ιράν, αλλά οι συνθήκες ήταν πολύ διαφορετικές.

Η Μόσχα επενέβη για λογαριασμό της υπάρχουσας συριακής κυβέρνησης, γεγονός που κάποιοι εξέλαβαν ως πρόσχημα για να τη δικαιολογήσουν ή να τη συγχωρήσουν. Οι ίδιοι θα καταδίκαζαν με σφοδρότητα την εξίσου δολοφονική επέμβαση υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη, παρόλο που η τελευταία έλαβε επίσης χώρα για λογαριασμό μιας υφιστάμενης κυβέρνησης - μιας αναμφίβολα πιο νόμιμης κυβέρνησης από την πάνω από 50 ετών πλέον συριακή δικτατορία. (Η κυβέρνηση της Υεμένης προέκυψε από εκλογές που διεξήχθησαν μετά την εξέγερση του 2011, η οποία ανέτρεψε τον μακροχρόνιο δικτάτορα της χώρας).

Η υποστήριξη της στρατιωτικής επέμβασης της Ρωσίας στη Συρία ή, στην καλύτερη περίπτωση, η άρνηση καταδίκης της στηρίχθηκαν στις περισσότερες περιπτώσεις σε έναν γεωπολιτικά μονόπλευρο «αντιιμπεριαλισμό»[i] που θεωρούσε την τύχη του συριακού λαού υποδεέστερη του υπέρτατου στόχου της εναντίωσης στον υπό την ηγεσία των ΗΠΑ δυτικό ιμπεριαλισμό που θεωρήθηκε ότι υποστήριζε τη συριακή εξέγερση. Και εδώ υπήρχε και πάλι μια κραυγαλέα αντίφαση, αφού όσοι είχαν μια τέτοια θέση δεν διαδήλωναν κατά του υπό την ηγεσία των ΗΠΑ πολέμου εναντίον του λεγόμενου Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) και δεν απαιτούσαν να σταματήσει. Στην πραγματικότητα, κάποιοι από αυτούς που, στο όνομα της εναντίωσης στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό, δεν θα καταδίκαζαν την επέμβαση της Ρωσίας για τη στήριξη της συριακής δικτατορίας, υποστήριζαν την επέμβαση των ΗΠΑ στο πλευρό του κουρδικού YPD, των Σύριων ομοϊδεατών του Εργατικού Κόμματος Κουρδιστάν (PKK) της Τουρκίας, στον αγώνα κατά του ΙΚ. (Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ταυτόχρονα ακόμη και τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές του Ιράκ στον ίδιο αγώνα).

Ο πόλεμος στην Ουκρανία παρουσίασε μια υπόθεση που φαινόταν πιο απλή και ξεκάθαρη. Η Ρωσία διεξήγαγε έναν πόλεμο εισβολής στην Ουκρανία παρόμοιο με αυτούς που διεξήγαγε ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός σε διάφορες χώρες μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, από την Κορέα μέχρι το Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν. Αλλά καθώς δεν ήταν η Ουάσινγκτον αλλά η Μόσχα που εισέβαλε, και καθώς αυτοί που αγωνίζονταν ενάντια στην εισβολή δεν υποστηρίζονταν από τη Μόσχα και το Πεκίνο αλλά από την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ, το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολεμικής αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς αντέδρασε πολύ διαφορετικά. Ένα τμήμα αυτής της αριστεράς, φτάνοντας στα άκρα τη μονόπλευρη νεοκαμπική αντίθεσή της στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό και τους συμμάχους του, υποστήριξε τη Ρωσία, χαρακτηρίζοντάς την «αντιιμπεριαλιστική», μετατρέποντας την έννοια του ιμπεριαλισμού από μια έννοια που βασίζεται στην κριτική του καπιταλισμού σε μια έννοια που βασίζεται σε ένα οιονεί πολιτισμικό μίσος για τη Δύση. Ένα άλλο τμήμα αναγνώριζε την ιμπεριαλιστική φύση του σημερινού ρωσικού κράτους, αλλά το θεωρούσε ως μια μικρότερη ιμπεριαλιστική δύναμη στην οποία δεν θα έπρεπε να αντιταχθεί κανείς σύμφωνα με τη λογική του «μικρότερου κακού», την οποία επέκρινε σωστά ο Τζέφρι Σαιντ Κλερ[ii].

Ένα ακόμα τμήμα της αντιπολεμικής αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς, αναγνωρίζοντας ομοίως την ιμπεριαλιστική φύση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, την καταδίκασε και απαίτησε να σταματήσει. Ωστόσο, δεν υποστήριξε καθόλου την αντίσταση της Ουκρανίας στην εισβολή, παρά μόνο ευχόταν ευλαβικά την επιτυχία της, αρνούμενο να υποστηρίξει το δικαίωμά της να αποκτήσει τα όπλα που χρειάζεται για την άμυνά της. Ακόμα χειρότερα, οι περισσότεροι από τους ίδιους αντιτίθενται στην παράδοση τέτοιων όπλων από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ, σε μια κατάφωρη καθυπόταξη της τύχης των Ουκρανών στην υποτιθέμενη «υπέρτατη» σκοπιμότητα του αντιδυτικού αντιιμπεριαλισμού.

Η πιο υποκριτική επανάληψη αυτής της στάσης συνίσταται στην προσποιητή ανησυχία για τους Ουκρανούς, οι οποίοι παρουσιάζονται να χρησιμοποιούνται από το ΝΑΤΟ ως βορά για τα κανόνια σε έναν δι-ιμπεριαλιστικό πόλεμο δι' αντιπροσώπων. Από την άποψη αυτή, γίνεται πολύς λόγος για μια συνέντευξη με τον Τσας Φρίμαν[iii], έναν 79χρονο πρώην αξιωματούχο των ΗΠΑ, ο οποίος αποσύρθηκε από την κυβερνητική υπηρεσία το 1994, αφού κατείχε μια σειρά από θέσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής του πρεσβευτή των ΗΠΑ στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας την εποχή της καταστροφής του Ιράκ από τις ΗΠΑ το 1991. Η συνέντευξη διεξήχθη από τον ιστότοπο ρωσικής προπαγάνδας, αντιεμβολιαστών[iv] και συνωμοσιολόγων Grayzone[v]. Ερωτηθείς τι γνώμη έχει για το ότι ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι είπε, σύμφωνα με το Grayzone, ότι του είπαν τα μέλη του ΝΑΤΟ πως δεν πρόκειται να αφήσουν τη χώρα του να μπει στο ΝΑΤΟ, αλλά θα αφήσουν δημοσίως την πόρτα ανοιχτή, ο Freeman απάντησε:

Νομίζω ότι αυτό είναι εξαιρετικά κυνικό, ή ίσως ήταν αφελές και μη ρεαλιστικό εκ μέρους των ηγετών στη Δύση. Ο Ζελένσκι είναι προφανώς ένας πολύ έξυπνος άνθρωπος και είδε ποιες θα ήταν οι συνέπειες της τοποθέτησης σε αυτό που αποκάλεσε εκκρεμότητα: δηλαδή, η Ουκρανία θα κρεμόταν στα μανταλάκια. Και η Δύση ουσιαστικά έλεγε: «Θα πολεμήσουμε μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό για την ανεξαρτησία της Ουκρανίας», κάτι που ουσιαστικά παραμένει η θέση μας.

Αργότερα, στην ίδια συνέντευξη, ο Φρίμαν ρωτήθηκε για την άποψη ότι η Ουκρανία χρησιμοποιείται ως βορά για κανόνια εναντίον της Ρωσίας, μια άποψη που επικρατεί στην Ουάσιγκτον σύμφωνα με το Grayzone. Ο Φρίμαν απάντησε: «Αυτό είναι ουσιαστικά χωρίς κόστος από τις Ηνωμένες Πολιτείες, εφόσον δεν περάσουμε κάποια ρωσική κόκκινη γραμμή που θα οδηγήσει σε κλιμάκωση εναντίον μας». Στις απαντήσεις του, ο Φρίμαν ακούστηκε περισσότερο σαν να κατηγορεί το ΝΑΤΟ που δεν άφησε την Ουκρανία να μπει και τις Ηνωμένες Πολιτείες που δεν πολέμησαν για την Ουκρανία, σαν να επιθυμούσε να εμπλακεί άμεσα η Συμμαχία στην υπεράσπιση του εδάφους και της κυριαρχίας της Ουκρανίας αντί να την βάζει σε εκκρεμότητα.

Και όμως, η φράση για τη μάχη μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό ερμηνεύτηκε ως δήλωση του ίδιου του Φρίμαν ότι η Ουάσινγκτον χρησιμοποιεί τους Ουκρανούς ως στρατιώτες πληρεξούσιους και τους πιέζει να πολεμήσουν μέχρι τον τελευταίο και αντιμετωπίστηκε σαν να επρόκειτο για επίσημη δήλωση της πολιτικής των ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν επανέλαβε την ίδια φράση «μέχρι τον τελευταίο Ουκρανό» στις 12 Απριλίου[vi]. Ως εκ τούτου, μια ψεύτικη επίδειξη οίκτου για τους Ουκρανούς που απεικονίζονται ότι κυνικά τους στέλνουν όπλα οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ, ώστε να συνεχίσουν να πολεμούν μέχρι πλήρους εξάντλησης. Αυτό επιτρέπει σε όσους εκφράζουν τέτοιες απόψεις να αντιταχθούν στην παράδοση αμυντικών όπλων από τις κυβερνήσεις του ΝΑΤΟ στους Ουκρανούς με το πρόσχημα της ανθρωπιστικής ανησυχίας γι' αυτούς.

Αυτή η ψεύτικη συμπάθεια, ωστόσο, εξαφανίζει εντελώς την εκπροσώπηση[vii] των Ουκρανών, σε σημείο που να διαψεύδει το πιο προφανές: δεν έχει περάσει ούτε μια μέρα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής χωρίς ο Ουκρανός πρόεδρος να κατηγορήσει δημοσίως τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ ότι δεν έστειλαν αρκετά όπλα, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά! Αν οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ χρησιμοποιούσαν κυνικά τους Ουκρανούς για να αποστραγγίσουν το ρωσικό ιμπεριαλιστή αντίπαλό τους, όπως θα ήθελε ένας τέτοιος τύπος ασυνάρτητης ανάλυσης, σίγουρα δεν θα χρειαζόταν να τις παρακαλούν να στείλουν περισσότερα όπλα.

Η αλήθεια είναι ότι οι βασικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ -και ιδιαίτερα η Γαλλία και η Γερμανία, που είναι και οι δύο μεγάλοι προμηθευτές όπλων στην Ουκρανία- επιθυμούν διακαώς να σταματήσει ο πόλεμος. Αν και ο πόλεμος έχει σημαντικά οφέλη για τα στρατιωτικοβιομηχανικά τους συγκροτήματα[viii], τα κέρδη αυτών των συγκεκριμένων τομέων αντισταθμίζονται κατά πολύ από τις συνολικές επιπτώσεις της διαφαινόμενης ενεργειακής έλλειψης, της αύξησης του πληθωρισμού, της μαζικής προσφυγικής κρίσης και της διατάραξης του διεθνούς καπιταλιστικού συστήματος στο σύνολό του, σε μια εποχή παγκόσμιας πολιτικής αβεβαιότητας και ανόδου της ακροδεξιάς.

Τέλος, ένα άλλο τμήμα της παγκόσμιας αντιπολεμικής αντιιμπεριαλιστικής αριστεράς απορρίπτει την παροχή όπλων στους Ουκρανούς στο όνομα της ειρήνης, υποστηρίζοντας τις διαπραγματεύσεις ως εναλλακτική λύση στον πόλεμο. Θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι επιστρέψαμε στην εποχή του πολέμου του Βιετνάμ, όταν το αντιπολεμικό κίνημα ήταν διχασμένο ανάμεσα στα φιλο-Μοσχοβίτικα κομμουνιστικά κόμματα που υποστήριζαν την ειρήνη και τη ριζοσπαστική αριστερά που ευχόταν ανοιχτά τη νίκη του Βιετνάμ ενάντια στην αμερικανική εισβολή. Ωστόσο, η κατάσταση σήμερα είναι εντελώς διαφορετική. Την εποχή του Βιετνάμ, και οι δύο πτέρυγες του αντιπολεμικού κινήματος ήταν πλήρως αλληλέγγυες με τους Βιετναμέζους. Και οι δύο υποστήριζαν το δικαίωμα των Βιετναμέζων να αποκτήσουν όπλα για την άμυνά τους. Η διαφωνία τους ήταν τακτική, σχετικά με το ποιο σύνθημα θα έπρεπε να προβάλουν προκειμένου να οικοδομήσουν αποτελεσματικότερα ένα αντιπολεμικό κίνημα που θα μπορούσε να βοηθήσει το Βιετνάμ στον εθνικό του αγώνα.

Σήμερα, από την άλλη πλευρά, όσοι υποστηρίζουν την «ειρήνη» ενώ αντιτίθενται στο δικαίωμα των Ουκρανών να αποκτήσουν όπλα για την άμυνά τους, αντιπαραθέτουν την ειρήνη στον αγώνα. Με άλλα λόγια, επιθυμούν τη συνθηκολόγηση της Ουκρανίας -γιατί ποια «ειρήνη» θα μπορούσε να προκύψει αν οι Ουκρανοί δεν οπλιστούν και άρα δεν θα μπορούν να υπερασπιστούν τη χώρα τους; Θα μπορούσαμε να γράφουμε σήμερα «Η τάξη επικρατεί στο Κίεβο!», αλλά αυτή θα ήταν η Νέα Τάξη που επέβαλε η Μόσχα στο ουκρανικό έθνος με το πιο δόλιο πρόσχημα της «αποναζιστικοποίησης».

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, υπό την αιγίδα της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ. Δεν θα οδηγήσουν σε συνθήκη ειρήνης παρά μόνο με έναν από τους δύο τρόπους. Ο ένας είναι όταν η Ουκρανία δεν θα είναι πλέον σε θέση να συνεχίσει να πολεμάει και θα πρέπει να συνθηκολογήσει και να αποδεχτεί τις απαιτήσεις της Μόσχας, ακόμη και αν αυτές οι απαιτήσεις έχουν αμβλυνθεί σημαντικά από τους αρχικά διακηρυγμένους στόχους του Πούτιν λόγω της ηρωικής αντίστασης των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων και του πληθυσμού. Η δεύτερη πιθανότητα είναι όταν η Ρωσία δεν θα είναι πλέον σε θέση να συνεχίσει να πολεμάει, είτε στρατιωτικά λόγω της ηθικής εξάντλησης των στρατευμάτων της, είτε οικονομικά λόγω της εκτεταμένης δυσαρέσκειας του ρωσικού πληθυσμού - με τον ίδιο τρόπο που, στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν τα στρατεύματα της τσαρικής Ρωσίας και οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου στον ρωσικό πληθυσμό οδήγησαν τον τελευταίο να ξεσηκωθεί και να ρίξει τον Τσαρισμό το 1917 (παρόμοια αιτία οδήγησε στην αποτυχημένη επανάσταση του 1905, μετά την ήττα της Ρωσίας στον πόλεμο εναντίον της Ιαπωνίας).

Οι αληθινοί διεθνιστές, οι υπέρμαχοι του αντιπολεμικού κινήματος και οι αντιιμπεριαλιστές δεν μπορούν παρά να είναι ολόψυχα υπέρ του δεύτερου σεναρίου. Επομένως, πρέπει να υποστηρίξουν το δικαίωμα των Ουκρανών[ix] να αποκτήσουν τα όπλα που χρειάζονται για την άμυνά τους. Η αντίθετη θέση ισοδυναμεί με υποστήριξη της ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας της Ρωσίας, όποιος ισχυρισμός περί του αντιθέτου και αν την συνοδεύει.

[i] https://newpol.org/their-anti-imperialism-and-ours/ και https://www.elaliberta.gr/

[ii] https://www.counterpunch.org/wp-content/uploads/2022/04/The-Politics-of-Lesser-Imperialism-CounterPunch.org_.pdf

[iii] https://thegrayzone.com/2022/03/24/us-fighting-russia-to-the-last-ukrainian-veteran-us-diplomat/

[iv] https://thegrayzone.com/2021/08/13/cdc-fda-women-covid-19-vaccines-menstrual-disruption/

[v] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Grayzone

[vi] https://www.reuters.com/world/europe/putin-flies-into-russian-far-east-ukraine-talks-with-belarusian-leader-2022-04-12/

[vii] https://spectrejournal.com/fighting-for-ukrainian-self-determination/

[viii] https://www.jacobinmag.com/2022/04/arms-weapons-manufacturers-ukraine-war-military-spending

[ix] https://newpol.org/coherence-and-incoherence-about-the-war-in-ukraine/ και https://www.elaliberta.gr/,

 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 14 Απριλίου 2022 23:44

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.