Κυριακή, 16 Αυγούστου 2026 17:14
Μια επανεκτίμηση των Εθνολογικών Σημειωματαρίων του Μαρξ
Marcello Musto Το 1881 και το 1882, ο Μαρξ σημείωσε αξιοσημείωτη πρόοδο σε σχέση με την ανθρωπολογία, τους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής, τις μη δυτικές κοινωνίες, τη σοσιαλιστική επανάσταση και την υλιστική αντίληψη της ιστορίας. Παρακολούθησε επίσης στενά τα κύρια γεγονότα της διεθνούς πολιτικής, όπως μπορούμε να δούμε από τις επιστολές του, στις οποίες εκφράζει την αποφασιστική του υποστήριξη στον αγώνα για την απελευθέρωση της Ιρλανδίας και στο λαϊκιστικό κίνημα στη Ρωσία, καθώς και την σθεναρή του αντίθεση στην βρετανική αποικιακή καταπίεση στην Ινδία και την Αίγυπτο και στη γαλλική αποικιοκρατία στην Αλγερία. Δεν ήταν καθόλου ευρωκεντρικός, οικονομιστής ή προσκολλημένος μόνο…
Κατηγορία Θεωρία
Κυριακή, 16 Αυγούστου 2026 16:58
Ο Καρλ Μαρξ και οι Ιροκέζοι
Franklin Rosemont Ιδιαίτερα εκτενείς είναι οι σημειώσεις του Μαρξ για τους Ιροκουά, την ομοσπονδία φυλών με την οποία ο Μόργκαν ήταν προσωπικά πολύ εξοικειωμένος (το 1846 «υιοθετήθηκε» από μία από τις φυλές που αποτελούσαν την ομοσπονδία, τους Σενέκα, ως πολεμιστής της φατρίας των Γερακιών), και για την οποία είχε γράψει μια κλασική μονογραφία. Είναι σαφές ότι ο Μαρξ μοιραζόταν την παθιασμένη έλξη του Μόργκαν για την «Ένωση των Χο-ντε-νο-σαουνί», μεταξύ των οποίων «δεν υπήρχε κράτος» και «η Ελευθερία, η Ισότητα και η Αδελφότητα, αν και ποτέ δεν διατυπώθηκαν, ήταν θεμελιώδεις αρχές», και των οποίων οι σαχέμ, επιπλέον, «δεν είχαν κανένα…
Κατηγορία Θεωρία
Κυριακή, 16 Αυγούστου 2026 16:51
«Κομμουνισμός στη ζωή» – Τι μπορεί να μας διδάξει η πρώιμη ανθρώπινη κοινωνία για το μέλλον;
Camilla Power Ο ίδιος ο Μαρξ άφησε κατά μέρος το έργο του Το Κεφάλαιο για να ασχοληθεί με την ανθρωπολογία, όπως αποδεικνύεται από τα σημειωματάριά του, από τα οποία ο Ένγκελς άντλησε το υλικό από το οποίο προέκυψε Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους. Εκτός από τον Μαρξ και τον Ένγκελς, υπάρχει και η Ρόζα Λούξεμπουργκ: ως φυλακισμένη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έγραψε την Εισαγωγή στην πολιτική οικονομία, όπου ανέπτυξε τις πιο πρωτοποριακές ιδέες της ανθρωπολογίας της εποχής της. Όλοι τους υποστήριζαν ότι δεν θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε το κομμουνιστικό μέλλον αν δεν κατανοήσουμε τον…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 15 Αυγούστου 2026 17:59
Για τις κοινωνικές σχέσεις στη Ρωσία
Φρίντριχ Ένγκελς Είναι σαφές ότι η κοινοτική ιδιοκτησία στη Ρωσία έχει ξεπεράσει προ πολλού την περίοδο της ακμής της και, όπως φαίνεται, οδεύει προς τη διάλυσή της. Ωστόσο, υπάρχει αναμφισβήτητα η δυνατότητα να αναβαθμιστεί αυτή η κοινωνική μορφή σε μια ανώτερη, αν διαρκέσει μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες για κάτι τέτοιο και αν αποδειχθεί ικανή να εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο ώστε οι αγρότες να μην καλλιεργούν πλέον τη γη ξεχωριστά, αλλά συλλογικά· να ανυψωθεί σε αυτή την ανώτερη μορφή χωρίς να είναι απαραίτητο οι Ρώσοι αγρότες να περάσουν από το ενδιάμεσο στάδιο των αστικών μικρών εκμεταλλεύσεων. Αυτό όμως μπορεί να…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 15 Αυγούστου 2026 17:55
Επιστολή στον Γιόζεφ Μπλοχ
Φρίντριχ Ένγκελς Σύμφωνα με την υλιστική αντίληψη της ιστορίας, το καθοριστικό στοιχείο στην ιστορία είναι σε τελική ανάλυση η παραγωγή και η αναπαραγωγή της πραγματικής ζωής. Ούτε ο Μαρξ ούτε εγώ έχουμε υποστηρίξει ποτέ κάτι διαφορετικό. Επομένως, αν κάποιος διαστρεβλώνει αυτό το επιχείρημα λέγοντας ότι το οικονομικό στοιχείο είναι το μόνο καθοριστικό, μετατρέπει αυτή την πρόταση σε μια άσκοπη, αφηρημένη και χωρίς νόημα φράση. Η οικονομική κατάσταση είναι η βάση, αλλά τα διάφορα στοιχεία της υπερδομής –οι πολιτικές μορφές της ταξικής πάλης και τα αποτελέσματά της, δηλαδή: τα συντάγματα που θεσπίζονται από την νικήτρια τάξη μετά από μια επιτυχημένη μάχη,…
Κατηγορία Θεωρία
Σάββατο, 15 Αυγούστου 2026 17:49
Επιστολή στον Μπόργκιους [ή Επιστολή στον Στάρκενμπουρκ]
![Επιστολή στον Μπόργκιους [ή Επιστολή στον Στάρκενμπουρκ]](/media/k2/items/cache/a3ae009cd71c16d49830e5b1ff6916da_M.jpg)
Φρίντριχ Ένγκελς Οι άνθρωποι δημιουργούν οι ίδιοι την ιστορία τους, μόνο σε συγκεκριμένα περιβάλλοντα που την καθορίζουν και με βάση τις ήδη υπάρχουσες πραγματικές σχέσεις, μεταξύ των οποίων οι οικονομικές σχέσεις, όσο και αν επηρεάζονται από τις άλλες πολιτικές και ιδεολογικές, εξακολουθούν να είναι σε τελική ανάλυση οι καθοριστικές, διαμορφώνοντας το κόκκινο νήμα που τις διατρέχει και μόνο αυτό οδηγεί στην κατανόηση. Οι άνθρωποι δημιουργούν οι ίδιοι την ιστορία τους, αλλά όχι με συλλογική βούληση ή σύμφωνα με συλλογικό σχέδιο, ούτε καν σε μια σαφώς καθορισμένη, δεδομένη κοινωνία. Οι προσπάθειές τους συγκρούονται, και για αυτόν ακριβώς τον λόγο όλες αυτές…
Κατηγορία Θεωρία
