Η Μαρικάρμεν, η Γενική Απεργία και η απειλή μιας εκλογικής νίκης του αντιδραστικού μπλοκ - Jaime Pastor
ΠΗΓΗ: vientosur.info
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
10/10/2026
Σήμερα, το σύστημα των εκμεταλλευτών ακινήτων
ολοκλήρωσε τη δολοφονία της συντρόφισσάς μας Μαρικάρμεν
Αλίσια ντελ Ρίο
Αυτή η καταγγελία μιας από τις συντονίστριες του Συνδικάτου Ενοικιαστριών, της οργάνωσης που στήριξε τη Μαρικάρμεν στον αγώνα της ενάντια στην έξωση μέχρι την τελευταία μέρα, εκφράζει με πολύ κατηγορηματικό τρόπο τη συγκίνηση που προκάλεσε ο θάνατός της, στις 7 Οκτωβρίου, σε μια ευρεία και πολύπλευρη κοινωνική πλειοψηφία ακόμη και πέρα από τα σύνορα της Ισπανίας. Η σκληρότητα και η αδίστακτη συμπεριφορά, γεμάτη συκοφαντίες, που επέδειξαν απέναντί της, τόσο τα αρπακτικά επενδυτικά κεφάλαια όσο και το αντιδραστικό πολιτικό, δικαστικό και δημοσιογραφικό μπλοκ, έχουν πλέον αποκαλυφθεί πλήρως, χωρίς καμία δικαιολογία. Η οργή και η αγανάκτηση που εκδηλώνονταν στις διαμαρτυρίες ενάντια στην έξωσή της από τις 23 Σεπτεμβρίου φτάνουν πλέον σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναδεί και δίνουν ακόμη περισσότερους λόγους, αν αυτό είναι δυνατό, για τη συνέχιση ενός κινήματος που γίνεται κάθε μέρα πιο ισχυρό, όπως ήδη αποδεικνύεται στις κατασκηνώσεις και στις νέες δράσεις αλληλεγγύης σε ολόκληρο το κράτος προς εκείνη που έχει γίνει σύμβολο του κινήματος.
Σε όλες αυτές, όπως γράφτηκε από τον καταυλισμό της Πλατείας Σολ, «η Μαρικάρμεν υπήρξε και θα παραμείνει σύμβολο και παράδειγμα για όλους μας, για τον αγώνα για αξιοπρεπή στέγαση και για να συνεχίσουμε να οργανωνόμαστε για τα δικαιώματά μας. Ήταν το φυτίλι που άναψε αυτή τη φωτιά του ασταμάτητου αγώνα».
Αυτή η σκληρή και θλιβερή είδηση ήρθε μετά την απόφαση του Πέδρο Σάντσεθ να προκηρύξει γενικές εκλογές στις 29 Νοεμβρίου, πεπεισμένος ότι η κοινωνική αναταραχή λόγω του στεγαστικού προβλήματος μπορεί να του προσφέρει την καλύτερη δυνατή ευκαιρία για να κινητοποιήσει εκ νέου το αριστερό εκλογικό σώμα και να αντισταθμίσει την πρόβλεψη – που προκύπτει από σχεδόν όλες τις δημοσκοπήσεις – για νίκη με απόλυτη πλειοψηφία του συνασπισμού PP-Vox [1].
Συμπίπτει επίσης με την υποστήριξη σχεδόν όλων των συνδικάτων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο προς την πρωτοβουλία του Συνδικάτου Ενοικιαστών να καλέσει σε Γενική Απεργία, η οποία έχει ήδη οριστεί για τις 11 Νοεμβρίου.
Η τελική απόφαση του Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές ήταν πλέον πρακτικά αναπόφευκτη μετά την απόρριψη του πρώτου διατάγματος για τη στέγαση από το Junts (Together for Catalonia) [2] και χωρίς καμία ελπίδα ότι η κατάθεση του γενικού προϋπολογισμού θα εξασφάλιζε κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ο Σάντσεθ πρέπει επίσης να έλαβε υπόψη ότι δύσκολα θα βρισκόταν σε καλύτερη συγκυρία τους επόμενους μήνες, δεδομένου ότι ο πληθωρισμός συνεχίζει να αυξάνεται (επί του παρόντος, 4,9 %) και ότι η δικαστική παρενόχληση (υποθέσεις Ζαπατέρο, Λεϊρέ Ντιέζ, συγγενείς) δεν πρόκειται να σταματήσει. Γι’ αυτό επέλεξε να ανακοινώσει την προκήρυξη των εκλογών με μια ομιλία στην οποία χρησιμοποίησε και πάλι μια ρητορική κατά των ελίτ και καυχήθηκε για ορισμένα από τα μετριοπαθή μέτρα του στον κοινωνικό τομέα, ή για τα ευνοϊκά στοιχεία σχετικά με την οικονομική ανάπτυξη, παρόλο που αυτά εξακολουθούν να έρχονται σε αντίθεση με την επιδείνωση των υλικών συνθηκών διαβίωσης –και, κυρίως, των μισθών, της στέγασης και των τιμών, για να μην αναφέρουμε την υγεία και την εκπαίδευση– της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης.
Επιπλέον, ο Σάντσεθ επέλεξε να εγκρίνει εκ νέου στο Υπουργικό Συμβούλιο, με ορισμένες τροποποιήσεις, τα δύο διατάγματα [3] που απορρίφθηκαν στο Κοινοβούλιο, με στόχο να επιτευχθεί η έγκριση τουλάχιστον του πρώτου από αυτά στη Μόνιμη Επιτροπή εντός ενός μήνα. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να δείξει ότι εξακολουθεί να αναγνωρίζει την πίεση που ασκεί το κίνημα για τη στέγαση, προσπαθώντας να εμφανιστεί ως σύμμαχός του έναντι του PP, του Vox, του Junts και της UPN (Ένωση του Λαού της Ναβάρρας) [4].
Ωστόσο, δεν θα είναι τόσο εύκολο να επιτύχει μια ανατροπή, όπως τον Ιούλιο του 2023, η οποία τώρα θα πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερη, καθώς η πρόοδος της δεξιάς, κυρίως του Vox, φαίνεται δύσκολο να ανατραπεί. Σε αυτό προστίθεται το γεγονός ότι η απογοήτευση απέναντι στην κυβέρνηση συνασπισμού PSOE-Sumar [5] έχει αυξηθεί σημαντικά μεταξύ πολλών εργαζομένων, ως συνέπεια πολλών από τις πολιτικές που εφάρμοσε ή δεν κατάφερε να υλοποιήσει – σε σχέση με τη στέγαση, αλλά και με την κατάργηση του «Νόμου Φίμωσης» (Νόμος για την Ασφάλεια των Πολιτών/ Ley Orgánica de Protección de la Seguridad Ciudadana) [6] – κατά τη διάρκεια της οκταετούς θητείας της. Η αντίδραση του PP και του Vox στην πρόωρη προκήρυξη εκλογών δεν άργησε να έρθει, παρά την αρχική τους αμηχανία, καθώς μέχρι την έξωση της Μαρικάρμεν ήταν η κρίση της Θέουτα που τους πρόσφερε το καλύτερο σκηνικό για τη ρατσιστική τους εκστρατεία και τις εκλογικές τους προσδοκίες [7]. Ο Φεϊχό [8] εξέφρασε ωστόσο την ικανοποίησή του, καθώς βλέπει τον εαυτό του, «επιτέλους», ως μελλοντικό πρωθυπουργό. Παρόλα αυτά, δεν φαίνεται να είναι απόλυτα πεπεισμένος, καθώς επανήλθε στην απειλή της εκλογικής νοθείας, ακολουθώντας τα βήματα της Αγιούσο και του Vox ως πιστοί υπηρέτες του τραμπισμού. Βέβαια, ο ηγέτης του PP σχεδόν δεν μιλάει για προγραμματικές προτάσεις, πέρα από την επιθυμία του να καταργήσει ό,τι προοδευτικό μπορεί να έχει κάνει το «σαντσισμό», την εμμονή του κατά των αναρρωτικών αδειών και την αναγγελία συνθημάτων όπως «PSOE ή δημοκρατία» ή «Ισπανία κατά του PSOE».
Όμως, για άλλη μια φορά, αυτός που μίλησε πιο ξεκάθαρα ήταν ο πρώην πρόεδρος Αθνάρ, αποδίδοντας μια υπερβατική σημασία στις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να υποστηρίζει ότι αυτές είναι οι πιο σημαντικές από την εποχή της Μετάβασης, επειδή διακυβεύεται το μέλλον του καθεστώτος του ’78, με την μοναρχία στην κορυφή…
Όσον αφορά το Vox, οι διακηρυγμένοι άξονές του – «εθνική προτεραιότητα, απελευθέρωση της αγοράς και απέλαση μεταναστών» – δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για το ποιοι είναι οι στόχοι του αν αναλάβει την εξουσία: να επιβάλει μια ρατσιστική, αποροφοβική [9], σεξιστική, αρνητική ως προς την κλιματική αλλαγή και υπερφιλελεύθερη πολιτική, η οποία επιβεβαιώνεται πλέον σε ένα κρίσιμο θέμα: την αντεπανάσταση στις συντάξεις, την οποία έχει ήδη ανακοινώσει εκείνος ο απειλητικός χαρακτήρας, ο βουλευτής Φιγκαρέδο, αυτός που κάλεσε σε «κυνήγι» των μεταναστών στη Θέουτα. Έτσι, αυτό που μας περιμένει αν αυτά τα κόμματα αναλάβουν την εξουσία, σε ένα πλαίσιο ανόδου της αντιδραστικής Διεθνούς, όπως βλέπουμε τώρα στη Γερμανία και τη Βραζιλία, είναι μια πραγματική αντεπανάσταση σε πολιτικό, κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο. Από την άλλη πλευρά, η προκήρυξη των εκλογών έπεσε εν μέσω μιας διαμάχης μεταξύ των δυνάμεων αριστερά του PSOE σε εθνικό επίπεδο, οι οποίες έχουν κυβερνήσει μαζί με αυτό το κόμμα. Η διαμάχη αφορά το ποιος θα ηγηθεί του συνασπισμού «Sumar» – ο οποίος πλέον ονομάζεται «Frente Amplio» – καθώς και το ενδεχόμενο ή μη σύναψης συμφωνίας με το «Podemos». Όπως προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις, το δυνητικό εκλογικό σώμα αυτού του χώρου έχει συρρικνωθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια αυτών των οκτώ ετών και πιθανότατα θα είναι ακόμη μεγαλύτερο αν κατέβουν ξεχωριστά, προς όφελος του PSOE ή της αποχής. Σε άλλους χώρους βρίσκονται οι αριστερές δυνάμεις που υποστηρίζουν την αυτονομία σε περιφερειακό επίπεδο (όπως το EHBildu [10], το BNG [11], το ERC [12], το Compromís [13], η Chunta Aragonesista [14] ή το Adelante Andalucía [15]), με πραγματική τοπική βάση, οι οποίες θα συμμετάσχουν με τα δικά τους ονόματα. Μένει να δούμε με ποιο πρόγραμμα και ποιο λόγο θα το πράξουν, προκειμένου να εκτιμηθεί αν αντανακλούν τη βούληση για πολιτικό αναπροσανατολισμό μετά τη μεγαλύτερη ή μικρότερη υποταγή που έχουν διατηρήσει μέχρι τώρα έναντι του PSOE. Ξεχωριστές περιπτώσεις αποτελούν η Adelante Andalucía, η οποία υπερασπίζεται έναν αντικαπιταλιστικό ανδαλουσιανισμό, και η CUP [16], της οποίας η εθνική ηγεσία αποφάσισε να μην συμμετάσχει, αν και η απόφαση αυτή πρέπει να επικυρωθεί με εσωτερικό δημοψήφισμα.
Από την άλλη πλευρά, αυτό που γίνεται επίσης ορατό σε αυτές τις κινητοποιήσεις είναι η ανάδυση μιας νέας γενιάς κοινωνικών και πολιτικών ακτιβιστών οι οποίοι, μαζί με σημαντικά τμήματα προηγούμενων γενεών, εκφράζουν μια νέα διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης που απαιτεί επειγόντως μια ριζοσπαστική Αριστερά, ανεξάρτητη από τον κοινωνικοφιλελευθερισμό που εξακολουθεί να κυριαρχεί [17].
Προετοιμασία και οργάνωση της Γενικής Απεργίας
Σε κάθε περίπτωση, η προετοιμασία της Γενικής Απεργίας στις 11 Νοεμβρίου απαιτεί τη μέγιστη δυνατή ενότητα δράσης των οργανώσεων που την προκηρύσσουν, για τη δημιουργία επιτροπών σε γειτονιές, χώρους εργασίας και εκπαιδευτικά ιδρύματα σε ολόκληρο το κράτος, όπως έχουν ήδη προτείνει η Ένωση Ενοικιαστριών και άλλες συνδικαλιστικές, φεμινιστικές, οικολογικές και κοινωνικές οργανώσεις γενικότερα. Πρέπει να είναι, όπως ήδη προτάθηκε με επιτυχία στη φεμινιστική Γενική Απεργία της 8ης Μαρτίου 2018, «μια απεργία των εργαζομένων, των εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας, των καταναλωτών και των φοιτητών», αν και τότε η εμβέλειά της στα εργοστάσια ήταν περιορισμένη, καθώς τα κυρίαρχα συνδικάτα κάλεσαν μόνο σε μερικές στάσεις εργασίας διάρκειας 2 ωρών.
Επομένως, υπάρχουν επαρκείς λόγοι να πιστεύουμε ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε σχετικά με αυτή την πρόσκληση θα επιτρέψει να προχωρήσουμε προς τη δημιουργία ενός σκηνικού σχεδόν συνολικής απεργίας, κάτι που θα ήταν άνευ προηγουμένου εν όψει της έναρξης μιας προεκλογικής εκστρατείας. Μια διαδικασία που, επιπλέον, λαμβάνει χώρα σε ένα πλαίσιο πιθανής «καυτής φθινοπωρινής περιόδου» στην Ευρώπη, κάτι που δεν είχε συμβεί εδώ και καιρό, όπως ήδη παρατηρούμε στη Γαλλία και το Βέλγιο.
Προφανώς, υπάρχουν διαφορετικές τάσεις και στρατηγικές εντός αυτού του μπλοκ και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αποφευχθεί οποιαδήποτε εκμετάλλευση για εκλογικούς σκοπούς, προσδίδοντας σε αυτή την κινητοποίηση κοινούς στόχους οι οποίοι, με αφετηρία τις απαιτήσεις για αξιοπρεπή στέγαση, αξιοπρεπείς μισθούς και δίκαιες τιμές, θα προχωρούν πέρα από αυτά και θα στοχεύουν έναν καπιταλισμό που βασίζεται στην εκμετάλλευση, την κερδοσκοπία και την αρπακτικότητα.
Μια κινητοποίηση που δεν πρέπει να παραμείνει αδιάφορη απέναντι στην απειλή που συνιστά μια εκλογική νίκη της δεξιάς, την οποία θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε με όλη τη συλλογική μας δύναμη. Θα πρέπει όμως να το κάνουμε διεκδικώντας την αυτονομία του κινήματος, καθώς και τη διάθεσή του να συνεχίσει τον αγώνα ανεξάρτητα από το ποιος κυβερνά, σε οποιαδήποτε κλίμακα, πριν και μετά τις 29 Νοεμβρίου. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο όταν οι κύριες αρμοδιότητες για τη στέγαση βρίσκονται στα χέρια των αυτόνομων κοινοτήτων και των δήμων, οι οποίοι κυβερνώνται κατά πλειοψηφία από το PP, σε πολλές περιπτώσεις σε συνασπισμό με το Vox.
Μπαίνουμε σε αποφασιστικές εβδομάδες, κατά τις οποίες η αυξανόμενη επιθετικότητα εκ μέρους του αντιδραστικού μπλοκ, των εργοδοτών και των λόμπι των κερδοσκόπων (με ακόμη μεγαλύτερο λόγο μετά την αποδεδειγμένη ικανότητά τους για εκβιασμό απέναντι στο Junts) δεν θα σταματήσει να χρησιμοποιεί όλα τα δυνατά μέσα βρώμικου πολέμου για να εμποδίσει τη Γενική Απεργία να μετατραπεί σε μια επιτυχία ικανή να αλλάξει την τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων.
Ο Jaime Pastor είναι πολιτικός επιστήμονας και μέλος της συντακτικής ομάδας του «Viento Sur»
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Vox_(political_party)
https://en.wikipedia.org/wiki/People%27s_Party_(Spain)
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Together_for_Catalonia_(2020)
[3] Σχετικά με ορισμένους από τους περιορισμούς και τις αντιφάσεις αυτών των διαταγμάτων, καθώς και την ανάγκη «να απαγορευτεί η αγορά κατοικίας που δεν προορίζεται για κατοίκηση», βλ.: «Στέγαση: μια μη βιώσιμη κατάσταση», Gloria Marín και María Gómez, viento sur, 3/10/2026. Για μια ιστορική αναδρομή στο ισπανικό μοντέλο της αγοράς ακινήτων, τη φούσκα του 1997-2007 και τις συνέπειές της μέχρι σήμερα: «Πολεοδομία με φούσκες, άνθηση των συναλλαγών και παρακμή του πολεοδομικού σχεδιασμού». José Manuel Naredo, «Viento Sur», 7/10/26. Επίσης, «Ανατριχίλα: Η φυγή των κερδοσκοπικών κεφαλαίων, η απορρύθμιση και η στέγαση», Fátima Martín, «Viento Sur», 10/10/26.
[4] https://en.wikipedia.org/wiki/Navarrese_People%27s_Union
[5] https://en.wikipedia.org/wiki/Sumar_(electoral_platform)
[6] https://es.wikipedia.org/wiki/Ley_Org%C3%A1nica_de_protecci%C3%B3n_de_la_seguridad_ciudadana_(2015)
[7] Μια προεκλογική δημοσκόπηση, που διεξήχθη μεταξύ 7 και 8 Οκτωβρίου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «El País» στις 9 Οκτωβρίου, δηλαδή μετά την έξωση της Μαρικάρμεν και την πρόωρη προκήρυξη εκλογών, δίνει 50,8 % των ψήφων στο μπλοκ του PP (31,9 %) και της Vox (18,9 %), ενώ το PSOE συγκεντρώνει το 28,1 %, το Sumar το 5,3 % και το Podemos το 2,3 %. Αυτό θα έδινε σχεδόν 200 έδρες στο PP και το Vox, ενώ ο προοδευτικός συνασπισμός δεν θα έφτανε τις 130. Σε αυτές τις τελευταίες θα πρέπει να προστεθούν οι έδρες που ενδέχεται να κερδίσουν αριστερές πολιτικές δυνάμεις εκτός κρατικού πλαισίου, αλλά ακόμη και έτσι η διαφορά παραμένει πολύ μεγαλύτερη από ό,τι πριν από την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας του 2023.
[8] https://en.wikipedia.org/wiki/Alberto_N%C3%BA%C3%B1ez_Feij%C3%B3o
[9] https://en.wikipedia.org/wiki/Aporophobia
[10] https://tr.wikipedia.org/wiki/Euskal_Herria_Bildu
[11] https://en.wikipedia.org/wiki/Galician_Nationalist_Bloc
[12] https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_Left_of_Catalonia
[13] https://en.wikipedia.org/wiki/Coalici%C3%B3_Comprom%C3%ADs
[14] https://en.wikipedia.org/wiki/Chunta_Aragonesista
[15] https://en.wikipedia.org/wiki/Adelante_Andaluc%C3%ADa_(2021)
[16] https://en.wikipedia.org/wiki/Popular_Unity_Candidacy
[17] Ακόμη και πριν από το «φαινόμενο Μαρικάρμεν», υπήρχαν ήδη δημοσκοπήσεις που προανήγγειλαν αυτή την τάση: «Οι ψηφοφόροι της αριστεράς τοποθετούνται πιο αριστερά σε μια Ισπανία που στρέφεται προς τα δεξιά», Público, 19/09/26.
