Claudia Hernández Aliaga
Όταν ξέσπασε η κοινωνική εξέγερση στη Χιλή τον Οκτώβριο του 2019, δεν είχαμε ιδέα ότι έξι χρόνια αργότερα θα βρισκόμασταν στη θέση που βρισκόμαστε σήμερα. Στις προεδρικές εκλογές της 14ης Δεκεμβρίου, 7,2 εκατομμύρια άνθρωποι (58% των ψηφοφόρων) ψήφισαν τον Χοσέ Αντόνιο Καστ, τον προτιμώμενο υποψήφιο της ακροδεξιάς, ο οποίος είναι πλέον ο εκλεγμένος πρόεδρος. Οι μέρες της εξέγερσης του 2019 είναι ακόμα νωπές στη μνήμη μου. Θυμάμαι το τεράστιο αστέρι των Μαπούτσε που είχε τοποθετηθεί στην Πλατεία της Αξιοπρέπειας –όπως ονομάζαμε τότε την Πλατεία Ιταλίας– το κέντρο της πρωτεύουσας Σαντιάγο. Εκατοντάδες χιλιάδες από εμάς φώναζαν συνθήματα διαμαρτυρίας ενώ οι σημαίες των Μαπούτσε ανέμιζαν στον αέρα.
Partido de Trabajadores Revolucionarios
Την Κυριακή 14 Δεκεμβρίου, η Χιλή εξέλεξε έναν ακροδεξιό πρόεδρο. Ο Χοσέ Αντόνιο Καστ, θαυμαστής της στρατιωτικής δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ, αντιμετώπισε στον δεύτερο γύρο των εκλογών τη Ζανέτ Χάρα, μέλος του Κομουνιστικού Κόμματος, και κέρδισε το 58% των ψήφων. Αυτές οι εκλογές αντιπροσωπεύουν μια σημαντική πολιτική ήττα για τη ρεφορμιστική αριστερή κυβέρνηση του Γκαμπριέλ Μπόριτς, η οποία προκάλεσε βαθιά απογοήτευση στην κοινωνική της βάση λόγω της συμβιβαστικής της στάσης απέναντι στη Δεξιά και της αποτυχίας της να υλοποιήσει βασικές πολιτικές. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι καπιταλιστές και οι μεγάλοι εργοδότες χαιρέτησαν αμέσως το αποτέλεσμα των εκλογών, εκφράζοντας την υποστήριξή τους στον εκλεγμένο πρόεδρο και δηλώνοντας την προθυμία τους να συνεργαστούν με τη νέα κυβέρνηση.
Η μεταρρυθμιστική δυναμική της Αριστερής Συμμαχίας, που ήταν μειοψηφία στο κοινοβούλιο και δεν είχε ισχυρή βάση στο κοινωνικό κίνημα, σταμάτησε με την οδυνηρή αποτυχία του συνταγματικού δημοψηφίσματος του 2022, διευκολύνοντας τον σταδιακό επαναπροσανατολισμό προς το «ακραίο κέντρο» με τη συγκυβέρνηση με τους σοσιαλφιλελεύθερους. Στην πραγματικότητα, οι πιο εμβληματικές μεταρρυθμίσεις (μετάβαση στην 40ωρη εβδομάδα εργασίας, αύξηση του κατώτατου μισθού, νόμοι για τα δικαιώματα των γυναικών) ή οι προσπάθειες αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος και της φορολογίας, υλοποιήθηκαν με σημαντικές παραχωρήσεις προς τους εργοδότες και μια αναζωογονημένη αντιπολίτευση, ενώ η ατζέντα της κυβέρνησης για την ασφάλεια, η υπογραφή συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου (TPP) και η επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης στη χώρα των Μαπούτσε σηματοδότησαν ρήξεις με τις προεκλογικές δεσμεύσεις.
Karina Nohales
Pablo Abufom
Όλα δείχνουν ότι η Χιλή θα κυβερνηθεί τα επόμενα τέσσερα χρόνια από μια συμμαχία ακροδεξιών κομμάτων, με επικεφαλής μια από τις πιο ακραίες φράξιες της, με τον Χοσέ Αντόνιο Καστ στο τιμόνι. Αυτή η ακροδεξιά –ο πινοτσετισμός– υπάρχει στη χώρα εδώ και δεκαετίες, αλλά για πρώτη φορά θα έρθει στην εξουσία μέσω εκλογών, με την υποστήριξη λαϊκών στρωμάτων και σε ένα διεθνές πλαίσιο που χαρακτηρίζεται από την παγκόσμια άνοδο των ακροδεξιών δυνάμεων.
Οι Χιλιανοί εκπαιδευτικοί διεκδικούν καλύτερες εργασιακές συνθήκες, την βελτίωση των υποδομών των δημόσιων σχολικών κτιρίων, την έγκαιρη καταβολή των μισθών τους και την καταβολή του ονομαζόμενου «ιστορικού χρέους», ποσόν που θα έπρεπε να καταβάλεται στους συνταξιοδοτούμενους εκπαιδευτικούς, από τις αρχές του 1980 και το οποίο δεν έλαβαν ποτέ,...χρηματοδότηση για την Παιδεία, ενώ είναι κάθετα αντίθετοι στις αλλαγές του προγράμματος σπουδών που καθιστά τα μαθήματα της Ιστορίας, της Φυσικής Αγωγής και τα Καλλιτεχνικά προαιρετικά.
