Αφίσα του Sotsialnyi Rukh σχετικά με την εργασιακή μεταρρύθμιση. Κεντρικό κείμενο: «Εργασιακή εκμετάλλευση προς όφελος των εταιρειών».
Ο νέος Εργατικός Κώδικας της Ουκρανίας: αξιοπρεπής εργασία στα χαρτιά, απορρύθμιση στην πράξη
ΠΗΓΗ: https://vientosur.info
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
[Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Αξιοπρεπή Εργασία της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2029 δεν είναι αυτό που φαίνεται: η εμβληματική εργασιακή μεταρρύθμιση της κυβέρνησης, το σχέδιο Εργατικού Κώδικα αριθ. 14386, έρχεται σε άμεση αντίθεση με καθεμία από τις τρεις προτεραιότητες που ορίζονται στο σχέδιο. Το νομοσχέδιο θα επιτρέπει τις απολύσεις και τις υπερωρίες χωρίς τη συγκατάθεση των συνδικάτων, θα εξουσιοδοτεί τους εργοδότες να αποκρύπτουν πληροφορίες από τα συνδικάτα, θα επιτρέπει τη συνεχή βιντεοεπιτήρηση στον χώρο εργασίας και θα στερεί την προστασία από τους εργαζόμενους γονείς με παιδιά άνω των δεκαοκτώ μηνών. Η κυβέρνηση καθορίζει τους όρους ενός κώδικα που θα τεθεί σε ισχύ μετά τον πόλεμο, υπό συνθήκες —στρατιωτικό νόμο, αποδυναμωμένα συνδικάτα, γενικευμένες διακοπές ρεύματος— που εμποδίζουν τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες να συμμετάσχουν στη συζήτηση].
Ο νέος Εργατικός Κώδικας – εμπόδιο στην υλοποίηση του Προγράμματος για την αξιοπρεπή εργασία
Τον Ιούνιο του 2026, το Υπουργείο Οικονομίας ανακοίνωσε την υπογραφή του Προγράμματος για την Αξιοπρεπή Εργασία για την περίοδο 2026-2029 [1]. Εκπρόσωποι της ΔΟΕ (Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας), των εργοδοτών και των συνδικάτων συμμετείχαν τόσο στην υπογραφή όσο και στις συζητήσεις που αφορούσαν το πρόγραμμα. Το Υπουργείο ερμηνεύει το γεγονός αυτό ως θετική αξιολόγηση της πολιτικής του.
Τι κρύβεται πίσω από τα ωραία λόγια των κυβερνητικών αξιωματούχων για την αξιοπρεπή εργασία; Σχέδια για την υπονόμευση του ρόλου των συνδικάτων, την ενίσχυση του ελέγχου στους χώρους εργασίας και τον περιορισμό των δικαιωμάτων των εργαζόμενων γονέων. Διότι, με το πρόσχημα της συνεργασίας με τη ΔΟΕ, η κυβέρνηση προωθεί τον αντικοινωνικό Εργατικό Κώδικα της Ουκρανίας. [2]
Το τελικό κείμενο του Προγράμματος δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί, αλλά ένα προσχέδιο που λάβαμε αποκαλύπτει ότι το Υπουργείο δεν έχει και πολλά να καυχηθεί. Σε αυτό καταγράφεται μια σοβαρή κατάσταση στον εργασιακό τομέα: η έλλειψη εργατικού δυναμικού συνυπάρχει με έλλειψη ποιοτικών θέσεων εργασίας, ειδικά για τις ευάλωτες ομάδες.
Το Πρόγραμμα δεν περιέχει καμία κριτική σχετικά με τον απαρχαιωμένο χαρακτήρα του ισχύοντος Εργατικού Κώδικα. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η νομοθεσία που ψηφίστηκε υπό στρατιωτικό νόμο αποτέλεσε πλήγμα για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις επιθεωρήσεις εργασίας [3].
Το Υπουργείο Οικονομίας είναι υπεύθυνο για την κρίση στην απασχόληση. Μπορούμε να εμπιστευτούμε άτομα όπως ο υπουργός Αλεξέι Σομπόλεφ για να πραγματοποιήσουν μια μεταρρύθμιση που θα καθορίσει την εργασιακή ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων;
Το κατατεθέν πρόγραμμα θέτει προοδευτικούς στόχους, αλλά το ερώτημα είναι αν οι πολιτικοί μας είναι πραγματικά διατεθειμένοι να προχωρήσουν προς την κατεύθυνση που χαράσσεται σε αυτό. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να κινηθούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Προτεραιότητα 1. Ενίσχυση της διάρθρωσης της αγοράς εργασίας και του κοινωνικού διαλόγου χωρίς αποκλεισμούς σε όλα τα επίπεδα.
Πραγματικότητα: Το σχέδιο Εργατικού Κώδικα ανοίγει το δρόμο για την απόλυτη εξουσία των εργοδοτών. Το σχέδιο νόμου θα επιτρέπει τις απολύσεις και τις υποχρεωτικές υπερωρίες χωρίς τη συγκατάθεση των συνδικάτων (άρθρα 104 και 120)· θα επιτρέπει στις επιχειρήσεις να χαρακτηρίζουν πληροφορίες ως εμπιστευτικές και να τις αποκρύπτουν από τα συνδικάτα (άρθρο 33)· και θα επιτρέπει μόνο στις επιχειρήσεις να καθορίζουν τους κανόνες συμπεριφοράς στον χώρο εργασίας (άρθρο 22).
Προτεραιότητα 2. Ενίσχυση των εργασιακών δικαιωμάτων και της κοινωνικής προστασίας για όλους και όλες.
Πραγματικότητα: Το σχέδιο Εργατικού Κώδικα οδηγεί στη διάβρωση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Το νομοσχέδιο διευρύνει τους λόγους απόλυσης (άρθρα 96 έως 102), καταργεί την προστασία των εργαζόμενων γονέων με παιδιά άνω των δεκαοκτώ μηνών (άρθρο 103) και δεν παρέχει εγγυήσεις για το δικαίωμα σε ασφαλείς συνθήκες εργασίας.
Προτεραιότητα 3. Προώθηση της αξιοπρεπούς απασχόλησης, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και των παραγωγικών επιχειρήσεων.
Πραγματικότητα: Το σχέδιο Εργατικού Κώδικα δεν παρέχει προστασία της αξιοπρέπειας ούτε συνθήκες για την ελεύθερη ανάπτυξη. Το νομοσχέδιο θα επιτρέπει τη μόνιμη βιντεοεπιτήρηση στον χώρο εργασίας (άρθρο 35), χορηγεί άδεια άνευ αποδοχών μόνο σε εργαζόμενους και εργαζόμενες που παρακολουθούν πρόγραμμα για την απόκτηση δεύτερου πτυχίου (άρθρο 190) και δεν περιλαμβάνει μηχανισμούς για την πρόληψη της παρενόχλησης στην εργασία.
Όχι στην ψήφιση ενός Εργατικού Κώδικα που υποδουλώνει τους εργαζόμενους!
4/07/2026
Το Sotsialnyi Rukh (Κοινωνικό Κίνημα, Соціальний рух) είναι μια δημοκρατική σοσιαλιστική οργάνωση της Ουκρανίας που ιδρύθηκε το 2015. Δραστηριοποιείται στις μεγάλες πόλεις της Ουκρανίας και συνδυάζει την ενεργή υποστήριξη της ουκρανικής αντίστασης ενάντια στη ρωσική εισβολή με εκστρατείες κατά της νεοφιλελεύθερης νομοθεσίας σε καιρό πολέμου και για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των συνδικάτων.
Βλ.: https://rev.org.ua/new-tk/
[Σελίδα του Sotsialnyi Rukh σχετικά με τον Εργατικό Κώδικα, rev.org.ua]
Σημειώσεις
[1] Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Αξιοπρεπή Εργασία (DWCP) για την Ουκρανία 2026-2029 καταρτίστηκε στο πλαίσιο τριμερών διαβουλεύσεων που συγκάλεσε το Γραφείο της ΔΟΕ στην Ουκρανία στις 21 Οκτωβρίου 2025, στις οποίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, των επιχειρήσεων και των συνδικάτων. Βλ.: «Διαμορφώνοντας το εργατικό δυναμικό της Ουκρανίας: οι τριμερείς εταίροι σχεδιάζουν το επόμενο Πρόγραμμα για την Αξιοπρεπή Εργασία», ΔΟΕ / fundsforNGOs, 24/10/2025.
[2] Το σχέδιο Εργατικού Κώδικα της Ουκρανίας αριθ. 14386 κατατέθηκε στη Βερχόβνα Ράντα στις 15 Ιανουαρίου 2026 και εγκρίθηκε από την Κυβέρνηση στις 7 Ιανουαρίου 2026. Στις 4 Φεβρουαρίου 2026, η αρμόδια επιτροπή συνέστησε την έγκρισή του σε πρώτη ανάγνωση. Στόχος του είναι να αντικαταστήσει τον ισχύοντα Κώδικα Εργατικών Νόμων (Кодекс законів про працю), ο οποίος εγκρίθηκε το 1971. Βλ.: Συμβούλιο Υπουργών της Ουκρανίας, «Η Ουκρανία θα διαθέτει έναν επικαιροποιημένο Εργατικό Κώδικα: η Κυβέρνηση εγκρίνει την απόφαση», 7/01/2026. Βλ. επίσης Sotsialnyi Rukh, «Πώς θα σας βοηθήσει ο νέος Εργατικός Κώδικας να απολυθείτε;», Φεβρουάριος 2026.
[3] Η απορρύθμιση της ουκρανικής εργατικής νομοθεσίας κατά τη διάρκεια του πολέμου έχει τεκμηριωθεί λεπτομερώς. Το βασικό μέτρο ήταν ο Νόμος αριθ. 2136-IX, της 15/03/2022, ο οποίος παραχώρησε στις επιχειρήσεις με λιγότερους από 250 εργαζόμενους το δικαίωμα να καταργήσουν τις συλλογικές συμβάσεις όσον αφορά το ωράριο εργασίας και την προστασία από την απόλυση. Βλ.: Vitaliy Dudin, «Ουκρανία: υπό το πρόσχημα του πολέμου του Πούτιν, ο Ζελένσκι καταπατά τα δικαιώματα των εργαζομένων», Αύγουστος 2022.
