Διαδήλωση στο Λβιβ 17-7-2026
Βιτάλι Ντούντιν (Sotsialnyi Rukh): «Η απομάκρυνση του Φεντόροφ δεν είναι το βασικό ζήτημα.
Το βασικό ζήτημα είναι το μέλλον της Ουκρανίας»
ΠΗΓΗ:https://europe-solidaire.org
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
Η απομάκρυνση του υπουργού Άμυνας Μιχαήλ Φεντόροφ πυροδότησε διαμαρτυρίες με χαρτόνια σε διάφορες πόλεις της Ουκρανίας στις 16 Ιουλίου 2026 — αναβιώνοντας τη συμβολική μορφή των κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς του Ιουλίου 2025. [1] Αυτές οι κινητοποιήσεις εντάσσονται σε ένα αυξανόμενο κύμα πολιτικής συμμετοχής σχετικά με τα εσωτερικά ζητήματα του πολέμου. Το «Μαϊντάν των Χαρτονιών» του Ιουλίου 2025, που πυροδοτήθηκε από την προσπάθεια της κυβέρνησης να θέσει τις υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς NABU (Εθνικό Γραφείο Καταπολέμησης της Διαφθοράς) και SAPO (Ειδική Εισαγγελία Καταπολέμησης της Διαφθοράς) υπό τον έλεγχο της εισαγγελίας, είχε οδηγήσει τους διαδηλωτές στους δρόμους πόλεων σε ολόκληρη την Ουκρανία και είχε αναγκάσει το κοινοβούλιο να ανατρέψει την απόφαση εντός εννέα ημερών. [2] Οι ίδιες αυτές διαμαρτυρίες οικοδομήθηκαν πάνω σε μια μακροχρόνια αντίσταση: από το 2022, το κοινοβούλιο ψήφισε μια σειρά εργασιακών μεταρρυθμίσεων που ανέστειλαν τις συλλογικές συμβάσεις, εισήγαγαν συμβάσεις «μηδενικών ωρών», αποδυνάμωσαν τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και επέτρεψαν στους εργοδότες να τροποποιούν μονομερώς τους όρους απασχόλησης — όλα αυτά υπό το πρόσχημα του στρατιωτικού νόμου, ο οποίος απαγορεύει τις απεργίες και περιορίζει τη συνδικαλιστική οργάνωση. Το «Sotsialnyi Rukh» και το συνδικαλιστικό κίνημα αντιτάχθηκαν σε αυτά τα μέτρα καθ’ όλη τη διάρκεια και πέτυχαν μερικές παραχωρήσεις. Οι οικογένειες των στρατιωτών που υπηρετούν χωρίς σαφή χρόνο αποστρατείας διαμαρτύρονται από τον Οκτώβριο του 2023, απαιτώντας εναλλαγή μετά από δεκαοκτώ μήνες υπηρεσίας. [3] Δύο ημέρες πριν από την απομάκρυνση του Φεντόροφ, ακτιβιστές του «Sotsialnyi Rukh», της φοιτητικής ένωσης «Pryama Diya» (Άμεση Δράση) και της ομάδας πολιτών «Pasyazhery Kyiva» είχαν ήδη συγκεντρωθεί έξω από το δημαρχείο του Κιέβου για να διαμαρτυρηθούν για την σχεδόν τετραπλάσια αύξηση των ναύλων των δημόσιων συγκοινωνιών. [4] Οι διαμαρτυρίες σε καιρό πολέμου στην Ουκρανία είναι σπάνιες, αλλά έχουν αναγκάσει επανειλημμένα τις αρχές να αναβάλουν ή να μετριάσουν τις πρωτοβουλίες τους. Σε αυτό το σύντομο άρθρο, ο Βιτάλι Ντούντιν του «Sotsialnyi Rukh» υποστηρίζει ότι η συζήτηση για το προσωπικό παραβλέπει το ευρύτερο ζήτημα: τι είδους κράτος γίνεται η Ουκρανία και ποια στρατιωτική στρατηγική επιλέγεται — και προς όφελος ποιου. [AN]
________________________________________
Ο ανασχηματισμός της ουκρανικής κυβέρνησης έχει πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις. Πολλοί ασχολούνται με τα πρόσωπα: αν ο Μιχαήλ Φεντόροφ ήταν αποτελεσματικός υπουργός, αν απέκτησε υπερβολική επιρροή ή αν ο Πρόεδρος Ζελένσκι επιδιώκει να εξαλείψει πιθανούς αντιπάλους.
Αυτά τα ερωτήματα μπορεί να έχουν πολιτική σημασία. Ωστόσο, παραβλέπουν το βαθύτερο ζήτημα.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι είδους κράτος γίνεται η Ουκρανία υπό την πίεση ενός μακροχρόνιου πολέμου.
Το «Sotsialnyi Rukh» (Κοινωνικό Κίνημα) [5] έχει επικρίνει συστηματικά το νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα του Φεντόροφ. Το όραμά του για το «ψηφιακό κράτος» έχει σημαίνει πολύ συχνά απορρύθμιση, εξωτερική υπεργολαβία και αποδυνάμωση των εργασιακών προστασιών, ενώ ταυτόχρονα εξυμνεί την επιχειρηματικότητα τύπου Σίλικον Βάλεϊ. Οι εργαζόμενοι έχουν κάθε λόγο να παραμένουν επικριτικοί απέναντι σε αυτό το μοντέλο.
Ωστόσο, η αντίθεση στον νεοφιλελευθερισμό δεν σημαίνει υποστήριξη της αυξανόμενης πολιτικής επιρροής της στρατιωτικής ηγεσίας. Οι αναφορές που υποδηλώνουν ότι ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον καθορισμό της σύνθεσης της πολιτικής κυβέρνησης θα πρέπει να απασχολούν όλους όσους είναι προσηλωμένοι στη δημοκρατία. [6] Οι στρατιωτικοί ηγέτες λογοδοτούν για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι πολιτικές κυβερνήσεις πρέπει να παραμένουν υπόλογες έναντι της κοινωνίας.
Η στρατηγική συζήτηση εκτείνεται πολύ πέρα από έναν υπουργό.
Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο ανταγωνιστικές προσεγγίσεις για έναν μακροχρόνιο πόλεμο. Η μία προσέγγιση επιδιώκει να αντισταθμίσει την αριθμητική υπεροχή της Ρωσίας μέσω ολοένα και μεγαλύτερης επιστράτευσης, αυστηρότερης συγκέντρωσης εξουσίας και συγκέντρωσης των προμηθειών σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων αμυντικών παραγωγών.
Η άλλη επιδιώκει να αντισταθμίσει το δημογραφικό μειονέκτημα της Ουκρανίας μέσω της τεχνολογικής καινοτομίας, της αποκεντρωμένης παραγωγής, του ανταγωνισμού μεταξύ των κατασκευαστών, της ταχείας προσαρμογής και της εκτεταμένης χρήσης drones, της ρομποτικής και των ψηφιακών συστημάτων. [7]
Για την Ουκρανία, αυτό δεν αποτελεί απλώς ζήτημα αμυντικής στρατηγικής.
Η Ρωσία μπορεί να αντέξει τεράστιες ανθρώπινες απώλειες. Η Ουκρανία δεν μπορεί. Κάθε έμπειρος στρατιώτης είναι επίσης εργαζόμενος, μηχανικός, δάσκαλος, γιατρός ή γονέας, των οποίων οι γνώσεις θα είναι απαραίτητες για την ανοικοδόμηση της χώρας μετά τον πόλεμο. Μια επιτυχημένη αμυντική στρατηγική πρέπει, επομένως, να αξιοποιεί στο έπακρο τα τεχνολογικά πλεονεκτήματα της Ουκρανίας, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις περιττές ανθρώπινες απώλειες.
Αυτό δεν αποτελεί μόνο στρατιωτική αναγκαιότητα. Είναι κοινωνική αναγκαιότητα.
Ταυτόχρονα, ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός δεν μπορεί να γίνει μια ακόμη δικαιολογία για νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση. Ο αμυντικός τομέας πρέπει να υπηρετεί την κοινωνία και όχι τα ιδιωτικά μονοπώλια. Η καινοτομία πρέπει να ενισχύει τις δημόσιες δυνατότητες, τις αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και τη δημοκρατική λογοδοσία — και όχι να ενισχύει μια νέα γενιά ολιγαρχών ή ξένων επενδυτών.
Η Ουκρανία χρειάζεται τόσο τη δημοκρατία όσο και την καινοτομία.
Χρειάζεται τον πολιτικό έλεγχο των ενόπλων δυνάμεων.
Χρειάζεται τεχνολογικό εκσυγχρονισμό χωρίς νεοφιλελεύθερο δόγμα.
Και χρειάζεται μια στρατηγική που να υπερασπίζεται όχι μόνο τα σύνορα του κράτους, αλλά και τους ανθρώπους που θα πρέπει να ανοικοδομήσουν τη χώρα μόλις τελειώσει ο πόλεμος.
Το μέλλον της Ουκρανίας δεν θα κριθεί από την επιλογή μεταξύ ανταγωνιστικών φατριών της πολιτικής ελίτ. Θα κριθεί από το αν η χώρα μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της, διατηρώντας παράλληλα τα δημοκρατικά και κοινωνικά θεμέλια που αξίζει να υπερασπιστούμε.
________________________________________
Ο Βιτάλι Ντούντιν είναι δικηγόρος εργατικού δικαίου και ηγετική προσωπικότητα του «Sotsialnyi Rukh» (Κοινωνικό Κίνημα), της βασικής δημοκρατικής σοσιαλιστικής οργάνωσης της Ουκρανίας.
Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από το Διεθνές Δίκτυο Αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, στις 18 Ιουλίου 2026: https://www.ukraine-solidarity.eu/
Σημειώσεις για το ESSF από τον Adam Novak
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Euromaidan Press, «Διαμαρτυρίες με “χαρτόνια” κατά της απόλυσης του Φεντόροφ από τον Ζελένσκι ξεσπούν σε όλη την Ουκρανία», 16 Ιουλίου 2026,
[2] Adam Novak, «The Rear Collapses: Οι διαδηλωτές κατά της διαφθοράς στην Ουκρανία αντιμετωπίζουν τον νεοφιλελευθερισμό σε καιρό πολέμου», ESSF, Νοέμβριος 2025,
https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77130
[3] Adam Novak, «Αγωνιζόμαστε, έχουμε δικαιώματα», ESSF, Νοέμβριος 2025,
https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article77000.
Σχετικά με τον νέο Κώδικα Εργασίας (Σχέδιο αριθ. 14386), βλ. Sotsialnyi Rukh (Κοινωνικό Κίνημα),
«Ο νέος Κώδικας Εργασίας της Ουκρανίας: Ένα εμπόδιο στο πρόγραμμα για την αξιοπρεπή εργασία», ESSF, 4 Ιουλίου 2026,
https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article79274
[4] Olena Tkalich, «“Οι μετακινήσεις δεν είναι προνόμιο!”: Οι κάτοικοι του Κιέβου διαμαρτύρονται για την αύξηση των ναύλων»,
ESSF, 14 Ιουλίου 2026, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article79393;
Olena Tkalich, «Το δημόσιο συμβουλευτικό συμβούλιο του Κιέβου απαιτεί την αναίρεση της αύξησης των ναύλων λόγω πολέμου»,
ESSF, 16 Ιουλίου 2026, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article79426
[5] Το «Sotsialnyi Rukh» (Κοινωνικό Κίνημα, Соціальний рух) είναι η κυριότερη δημοκρατική σοσιαλιστική οργάνωση της Ουκρανίας, η οποία ιδρύθηκε το 2015 και συνδέεται στενά με την Τέταρτη Διεθνή.
Αγωνίζεται για τα δικαιώματα των εργαζομένων και για προοδευτικές πολιτικές σε καιρό πολέμου, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ενεργά την αντίσταση της Ουκρανίας στην ρωσική εισβολή.
Ιστοσελίδα: rev.org.ua
[6] Τον Φεβρουάριο του 2024, ο στρατηγός Βαλέρι Ζαλούζνι απομακρύνθηκε από τη θέση του Αρχιστράτηγου και αντικαταστάθηκε από τον στρατηγό Ολεξάντρ Σίρσκι. Τον Απρίλιο του 2024, το όριο των 36 μηνών για την εναλλαγή υπηρεσίας καταργήθηκε από το νομοσχέδιο για την επιστράτευση πριν από την ψήφισή του, σύμφωνα με πληροφορίες υπό την πίεση του Σίρσκι και του υπουργού Άμυνας Ουμέροφ. Το ερώτημα αν η επιρροή της στρατιωτικής ηγεσίας εκτείνεται πλέον και στους διορισμούς πολιτικών στελεχών στο υπουργικό συμβούλιο είναι το συγκεκριμένο ζήτημα που θέτει εδώ ο Ντούντιν.
[7] Η οικονομία των drones στην Ουκρανία έχει υποστεί ραγδαία μεταμόρφωση από το 2022. Μέχρι το 2025, η Ουκρανία παρήγαγε ετησίως περισσότερα από 4 εκατομμύρια drones FPV, με σημαντικό μερίδιο να προέρχεται από ένα διάσπαρτο δίκτυο μικρών εργαστηρίων και παραγωγών της κοινωνίας των πολιτών που λειτουργούν παράλληλα με τις κρατικές επιχειρήσεις. Η αντιπαράθεση μεταξύ μαζικής κινητοποίησης και τεχνολογικής καινοτομίας έχει άμεσες επιπτώσεις σε αυτό το μοντέλο παραγωγής: οι κεντρικές προμήθειες ωφελούν τους μεγάλους αναδόχους, ενώ η κατανεμημένη παραγωγή εξαρτάται από την ευελιξία, την πρωτοβουλία των πολιτών και τις εργασιακές προστασίες που υπερασπίζεται το «Sotsialnyi Rukh».
