Τρίτη, 10 Μαϊος 2022 11:55

Ένα νέο κύμα κινητοποιήσεων στην Αλβανία ενάντια στις αυξήσεις τιμών και τους ολιγάρχες

 

 

Enriko Peçuli

 

Ένα νέο κύμα κινητοποιήσεων στην Αλβανία ενάντια στις αυξήσεις τιμών και τους ολιγάρχες

 

 

LeftEast: Οι πρόσφατες αυξήσεις των τιμών έπληξαν σκληρά μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Αλβανίας – ιδίως επειδή οι συνθήκες διαβίωσης των περισσότερων ανθρώπων ήταν ήδη δύσκολες. Από την άλλη πλευρά, λίγοι πλούσιοι άνθρωποι στη χώρα έχουν συσσωρεύσει τεράστιο πλούτο. Τον τελευταίο μήνα έχει αναπτυχθεί ένα κίνημα που καταγγέλλει την αύξηση των τιμών και αμφισβητεί την υπάρχουσα πολιτική τάξη. Ο Μίνωας Ανδριώτης [Minoas Andriotis] μίλησε με τον Ενρίκο Πετσούλι [Enriko Peçuli], αγωνιστή της αριστερής οργάνωσης Organizata Politike, για την κοινωνική κατάσταση στην Αλβανία και το σημερινό κίνημα διαμαρτυρίας.

 

 

Minoas Andriotis: Πώς έχουν προκύψει οι κινητοποιήσεις; Για ποιο λόγο γίνονται;

Enriko Peçuli: Λίγες ημέρες μετά τη ρωσική επίθεση στην Ουκρανία, η ιδέα μιας παγκόσμιας κρίσης που θα επηρέαζε δραστικά τη δυνατότητα δαπανών των πιο ευάλωτων κοινωνικών στρωμάτων άρχισε να διαδίδεται στην Αλβανία και όχι μόνο. Λίγο πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι κερδοσκόποι του τομέα των υδρογονανθράκων στην Αλβανία άρχισαν να παίζουν με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου με κάπως συγκρατημένο τρόπο – ενώ φυσικά κατηγορούσαν το αόρατο χέρι της ελεύθερης αγοράς. Εκ των υστέρων δήλωσαν ότι ήταν ανίσχυροι μπροστά στα ευαίσθητα χρηματιστήρια που κινήθηκαν μόλις άρχισαν να πνέουν οι πρώτοι άνεμοι της σύγκρουσης.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου, όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονταν κάθε πρωί κατά 30 έως 40 λεπτά το λίτρο. Στο τέλος της πρώτης εβδομάδας του Μαρτίου, η τιμή του πετρελαίου είχε αυξηθεί κατά 30% σε σχέση με την τιμή πριν από τον πόλεμο, φθάνοντας τα 270 ALL (αλβανικό λεκ) ανά λίτρο (περίπου 2,22 ευρώ). Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε σίγουρα αλυσιδωτές αντιδράσεις, επηρεάζοντας και τις τιμές των τροφίμων και τα βασικά έξοδα.

Την Τετάρτη 9 Μαρτίου, μετά από εκκλήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, ο κόσμος συγκεντρώθηκε μπροστά από το γραφείο του πρωθυπουργού στα Τίρανα για να αντιταχθεί στην παράλογη αύξηση των τιμών. Μέχρι τότε, δεν είχε υπάρξει καμία επίσημη θέση από την κυβέρνηση σχετικά με την αύξηση των τιμών, εκτός από τα λόγια του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, που την αιτιολόγησε με το γεγονός ότι όλοι είμαστε σε πόλεμο. Η διαμαρτυρία εντάθηκε την πρώτη νύχτα, όταν, αφού οι διαδηλωτές απέκλεισαν ένα τμήμα της λεωφόρου Dëshmorët e Kombit, αστυνομικοί –ντυμένοι με πολιτικά ρούχα και χωρίς ταυτότητες– άρχισαν να συλλαμβάνουν ορισμένους από τους διαδηλωτές που στέκονταν στο πεζοδρόμιο. Περίπου 30 άτομα συνελήφθησαν εκείνη τη νύχτα και ορισμένοι από αυτούς παρέμειναν υπό κράτηση στα Τίρανα για τρεις ημέρες. Την επόμενη μέρα υπήρξαν και πάλι διαδηλώσεις στα Τίρανα και σε άλλες πόλεις της Αλβανίας – περισσότερος κόσμος στις πλατείες και περισσότερες συλλήψεις. Μέσα σε μια εβδομάδα, συνολικά 300 νέοι είχαν συλληφθεί σε διάφορες πόλεις της Αλβανίας.

Η διαμαρτυρία κορυφώθηκε τις επόμενες ημέρες, με περισσότερους από 20.000 ανθρώπους στους δρόμους. Έχει γίνει πλέον παράδοση η διοργάνωση μιας μεγάλης πορείας σε τακτική βάση για να συνεχιστεί η απαίτηση για μέτρα πρόληψης της κρίσης.

Minoas Andriotis: Ποια είναι τα συνθήματα των διαδηλώσεων;

Enriko Peçuli: Ένα από τα πιο εντυπωσιακά συνθήματα είναι το «Φορολογείστε τους ολιγάρχες – όχι τον λαό!», το οποίο δείχνει ότι οι άνθρωποι έχουν κατανοήσει την κοινωνική αντίφαση μεταξύ πλουσίων και φτωχών.

Ένα άλλο σύνθημα είναι «Θα βγούμε στους δρόμους κατά εκατοντάδες, κατά χιλιάδες – αν δεν πέσουν οι τιμές, θα πέσει η κυβέρνηση». Αυτό το σύνθημα είναι η τελευταία απειλή προς την κυβέρνηση, η οποία πρέπει να αρχίσει να σκέφτεται τον ίδιο της το λαό, αλλιώς θα έχει τρομερό τέλος. Λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει η διαμαρτυρία, το πιο σοβαρό μέτρο που πρότεινε η κυβέρνηση ήταν η πρόταση να μην χρησιμοποιεί ο κόσμος αυτοκίνητο όταν πηγαίνει να αγοράσει τρόφιμα. Αυτό ειπώθηκε από την υπουργό Ενέργειας, Μπελίντα Μπαλλούκου, σε συνέντευξη Τύπου της κυβέρνησης, όπου μίλησε για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Minoas Andriotis: Ποια τμήματα της κοινωνίας συμμετέχουν στις διαμαρτυρίες; Συμμετέχουν πολιτικές οργανώσεις;

Enriko Peçuli: Υπάρχει μαζική συμμετοχή της εργατικής τάξης, η οποία πλήττεται περισσότερο από την αύξηση των τιμών. Υπάρχουν όμως και άτομα από διάφορες κοινωνικές ομάδες και τάξεις, όπου ξεχωρίζει η επαγγελματική τάξη (με πτυχία ανώτερης εκπαίδευσης), αλλά και η κατώτερη μεσαία τάξη. Αρχίζουν να διατυπώνουν τα αιτήματά τους.

Η μόνη οργανωμένη ομάδα που συμμετέχει στη διαμαρτυρία είναι η Organizata Politike («Πολιτική Οργάνωση»), μια αριστερή ομάδα που αποτελείται από φοιτητές, καθηγητές και εργαζόμενους. Άλλοι συμμετέχοντες είναι άτομα από την κοινωνία των πολιτών που έχουν ιστορικό κοινωνικής κινητοποίησης ενάντια σε τέτοιες αδικίες.

Minoas Andriotis: Ποια είναι η κοινωνική κατάσταση στην Αλβανία γενικά;

Enriko Peçuli: Λίγες ημέρες πριν διαδοθεί σε όλο τον κόσμο η είδηση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, μια έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Αλβανία ανέφερε ότι 900.000 Αλβανοί ζουν με λιγότερα από 5 δολάρια την ημέρα. Σε μια χώρα περίπου 2,8 εκατομμυρίων ανθρώπων, διαπιστώνουμε ότι πάνω από το 40% του πληθυσμού ζει κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας (6 δολάρια/ημέρα). Η Αλβανία είναι μία από τις μόνες χώρες –στην περιοχή και όχι μόνο– που δεν έχει ένα νομικά καθορισμένο ελάχιστο βασικό εισόδημα σε περίπτωση ανεργίας, παρόλο που είχε υπολογιστεί από τον Διαμεσολαβητή (κρατικό όργανο που ονομάζεται και Λαϊκός Δικηγόρος) στο ποσό των 18.000 ALL (περίπου 148 ευρώ) το μήνα για κάθε ενήλικα. Ο κατώτατος μισθός είναι 30.000 ALL (περίπου 247 ευρώ) και ο μέσος όρος είναι περίπου 50.000 ALL (περίπου 411 ευρώ), ενώ πρόσφατοι υπολογισμοί των βασικών δαπανών δείχνουν ότι κανένα από αυτά δεν είναι αρκετό για μια αξιοπρεπή ζωή. Φυσικά, ένας από τους κύριους λόγους για την κατάσταση αυτή είναι το γεγονός ότι το 3% των πλουσιότερων ανθρώπων της χώρας κατέχουν τραπεζικές καταθέσεις (4,1 δισ. ευρώ) μεγαλύτερες από το 97% του υπόλοιπου πληθυσμού (3,2 δισ. ευρώ).

Εν ολίγοις: Οι περισσότεροι Αλβανοί βρίσκονται ένα βήμα πριν από μια υγειονομική, οικονομική και κοινωνική καταστροφή.

Minoas Andriotis: Υπήρξαν παρόμοια κινήματα τα τελευταία χρόνια;

Enriko Peçuli: Όσον αφορά την κοινωνική σύνθεση της διαμαρτυρίας, παρόμοιες διαμαρτυρίες έλαβαν χώρα το 2013, όταν ο πρωθυπουργός Ράμα επεδίωξε να εισαγάγει και να καταστρέψει χημικά όπλα από τη Συρία, τα οποία θα μετέτρεπαν την Αλβανία σε ραδιενεργό σκουπιδοτενεκέ χάριν γρήγορων κερδών. Τότε, κυρίως η μεσαία τάξη, αλλά και άνθρωποι από την εργατική τάξη βγήκαν κατά δεκάδες χιλιάδες στους δρόμους για να αντιταχθούν στην κυβερνητική απόφαση, η οποία τελικά ανατράπηκε.

Η τελευταία μεγάλη διαμαρτυρία, από άποψη σύνθεσης και σημασίας, ήταν το φοιτητικό κίνημα το 20181. Φοιτητές από όλα τα κοινωνικά στρώματα κατέλαβαν πλατείες, δρόμους και σχολές για να αντιταχθούν στα υψηλά δίδακτρα και την εμπορευματοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτή η διαμαρτυρία ήταν απαραίτητη για τη μείωση του κόστους ζωής των φοιτητών και για τον εκδημοκρατισμό του πανεπιστημίου, αλλά και για την καθιέρωση μιας νέας κουλτούρας διαμαρτυρίας και αντίδρασης ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της κυβέρνησης Ράμα.

Σχεδόν ενάμιση χρόνο πριν, στις 8 Δεκεμβρίου 2020, η αστυνομία των Τιράνων εκτέλεσε τον 25χρονο Κλόντιαν Ράσα [Klodian Rasha] στο στενό μπροστά από το σπίτι του, μόνο και μόνο επειδή δεν είχε υπακούσει στην εντολή να σταματήσει για αστυνομικό έλεγχο κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας τα μεσάνυχτα. Την επόμενη μέρα η αστυνομία προσπάθησε να τοποθετήσει ένα όπλο στην κατοχή του νεαρού, αλλά οι κάμερες έδειξαν το αντίθετο και το άλλοθι της αστυνομίας ήταν πολύ αδύναμο. Στην Αλβανία, που ήταν απομονωμένη για δύο χρόνια λόγω της πανδημίας, η κοινωνική οργή χιλιάδων νέων χωρίς προοπτική εκτονώθηκε βίαια στους δρόμους2, με αποτέλεσμα να αλλάξει η επίσημη εκδοχή της ιστορίας που έλεγε η αστυνομία. Ο τότε υπουργός Εσωτερικών παραιτήθηκε και ο αστυνομικός, που σκότωσε τον Κλόντιαν Ράσα, καταδικάστηκε σε 12 χρόνια φυλάκιση για δολοφονία. Αυτές είναι ενδείξεις ότι η αλβανική κοινωνία δημιουργεί μια κουλτούρα αντίδρασης, η οποία έχει μάθει να μετατρέπει τον θυμό και τον αυθορμητισμό σε πολιτική έκφραση και μακροχρόνια αντίσταση.

Minoas Andriotis: Πόσο καλά είναι οργανωμένες οι προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις στην Αλβανία;

Enriko Peçuli: Όπως έχω ήδη αναφέρει, η Organizata Politike είναι η μόνη πολιτική ομάδα που συμμετέχει στις πρόσφατες διαδηλώσεις. Επιπλέον, η Organizata Politike είναι η μόνη αριστερή ομάδα στη χώρα. Η κύρια εστίασή της είναι η οργάνωση των φοιτητών και η οργάνωση των σημαντικότερων παραγωγικών τομέων της οικονομίας στην Αλβανία. Μια ένδειξη αυτού είναι η βοήθεια που έχουμε παράσχει για την ίδρυση αρκετών συνδικάτων στον ιδιωτικό τομέα, συγκεκριμένα στα τηλεφωνικά κέντρα, στην εξόρυξη και διύλιση πετρελαίου, στα ορυχεία3 και στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μια ισχυρή βάση στη συνείδηση της εργατικής τάξης στη χώρα, αυξάνοντας την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα οικονομικά δικαιώματα στο χώρο εργασίας και τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα στην κοινωνία.

Η πιο σημαντική περίπτωση στην οποία κορυφώθηκε ο συνδυασμός συνδικαλιστικής και πολιτικής συνείδησης ήταν η ανεξάρτητη υποψηφιότητα του ανθρακωρύχου Έλτον Ντεμπρέσι [Elton Debreshi] στις βουλευτικές εκλογές της 25ης Απριλίου 2021. Η καμπάνια του Έλτον Ντεμπρέσι4 προκάλεσε εθνική αίσθηση και ήταν η πρώτη περίπτωση στην Αλβανία όπου η εργατική τάξη προτείνει δικό της υποψήφιο για το αλβανικό κοινοβούλιο. Κατάφερε να καταταγεί ως η τρίτη δύναμη στην περιφέρεια όπου κατέβηκε, και ως ο ανεξάρτητος υποψήφιος με το υψηλότερο ποσοστό ψήφων σε εθνικό επίπεδο. Το αποτέλεσμα των εκλογών μας βοήθησε επίσης να κατανοήσουμε το πολιτικό πλαίσιο και τη σιδηρά οργάνωση του κυβερνώντος κόμματος, το οποίο είναι συμβιβασμένο μέχρι τον πυρήνα με τα χρήματα των ολιγαρχών, αλλά δομικά το πιο οργανωμένο κόμμα της χώρας.

Minoas Andriotis: Ποιες δυνατότητες βλέπετε στις σημερινές κινητοποιήσεις; Και ποια προοπτική για κοινωνική αλλαγή βλέπετε μακροπρόθεσμα;

Enriko Peçuli: Η τελευταία κινητοποίηση είναι ένα ακόμη λιθαράκι που ενισχύει το τείχος της κοινωνικής αντίστασης. Αναγκάσαμε την κυβέρνηση να σοβαρευτεί. Εμείς ως Organizata Politike προσπαθούμε να εκθέσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την ανικανότητα της κυβέρνησης να παρέμβει στην αγορά και συμβάλλουμε στην κοινωνική κινητοποίηση για την εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης για τον πληθυσμό. Πιστεύουμε ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει τη βούληση ή τη δυνατότητα να πάρει χρήματα από τους πλούσιους και να ξεκινήσει μια διαδικασία αναδιανομής του πλούτου, η οποία θα ανακούφιζε το οικονομικό βάρος που επωμίζεται σήμερα ο πληθυσμός της εργατικής τάξης στη χώρα. Πιστεύουμε ότι η σύμπραξη με τους ολιγάρχες, την οποία έχει καθιερώσει αυτή η κυβέρνηση, είναι μια ένδειξη ότι χρειαζόμαστε μια νέα κοινωνικοπολιτική εναλλακτική λύση – όχι μόνο για να αντιμετωπίσουμε την κρίση, αλλά και για να οικοδομήσουμε επιτέλους ένα πιο δημοκρατικό και κοινωνικό κράτος, το οποίο θα βασίζεται στα δικαιώματα και τις φωνές των εργαζομένων, των φοιτητών και των πιο καταπιεσμένων.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Enriko Peçuli, “Against Price Increases and Oligarchs – A New Protest Movement in Albania”, LeftEast, 4 Μαΐου 2022, https://lefteast.org/against-price-increases-new-protest-movement-albania/. Αναδημοσίευση: Europe Solidaire Sans Frontières, http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article62396.

 

 

Ο Enriko Peçuli είναι ακτιβιστής της Organizata Politike εδώ και σχεδόν έξι χρόνια, έχοντας ξεκινήσει την πολιτική του πορεία στην αρχή των σπουδών του. Σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων και ήταν εκεί μέλος του Lëvizja Për Universitetin, ενός κινήματος που δημιουργήθηκε από την Organizata Politike, η δραστηριότητα του οποίου κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια των μαζικών φοιτητικών διαδηλώσεων του 2018. Τώρα είναι ακτιβιστής στην Organizata Politike και συνδικαλιστής.

Ο Minoas Andriotis είναι ακτιβιστής του γερμανικού συνδικάτου παροχής υπηρεσιών Ver.di.

 

 

Σημειώσεις

1 Arlind Qori, “Utter Chaos Under the Heaven, the Situation Is Excellent – Aftermath of Students’ Protests in Albania”, LeftEast, 26 Ιουλίου 2019, https://lefteast.org/aftermath-student-protests-albania/.

2 “Police Brutality in Albania: ‘The Revolt Seems Like Something That Was Waiting to Happen’”, LeftEast, 22 Δεκεμβρίου 2020, https://lefteast.org/redi-muci-interview-police-brutality-in-albania/.

3 Redi Muci and Griselda Qosja, “There is power in a union: Reflections on the Albanian miners’ struggle”, LeftEast, 26 Φεβρουαρίου 2020, https://lefteast.org/there-is-power-in-the-union-reflections-on-the-the-albanian-miners-struggle/.

4 Redi Muci, “Elton Debreshi: the way to Parliament passes through trade union organizing”, LeftEast, 27 Απριλίου 2021, https://lefteast.org/elton-debreshi-the-way-to-parliament-passes-through-trade-union-organizing/.

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 10 Μαϊος 2022 14:03

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.