Τετάρτη, 01 Δεκεμβρίου 2021 18:14

Κίνα: Αντίδραση, όχι επανάσταση

 

 

Au Loong-Yu

 

Αντίδραση, όχι επανάσταση

 

 

Στα τέλη Αυγούστου ένας ντόπιος μπλόγκερ στην Κίνα, ο Λι Γκουανγκμάν, δημοσίευσε ένα άρθρο που θα του χάριζε εθνική φήμη μέσα σε μια νύχτα. Το άρθρο του «Όλοι μπορούν να αισθανθούν ότι ένας βαθύς μετασχηματισμός βρίσκεται σε εξέλιξη» αναδημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο από πολλά κομματικά μέσα ενημέρωσης, από τη People’s Daily μέχρι την PLA Daily.1

Υποστήριξε ότι η πρόσφατη επίθεση του Σι Τζινπίνγκ στις ιδιωτικές μεγάλες επιχειρήσεις από τους ψηφιακούς γίγαντες μέχρι τους κινηματογραφικούς αστέρες και οι εκκλήσεις του για μείωση του χάσματος μεταξύ πλουσίων και φτωχών προκειμένου να πραγματοποιηθεί «κοινή ευημερία» «σηματοδοτεί μια επιστροφή από τις “καπιταλιστικές κλίκες” στον Λαό, μια μετατόπιση από το “κεφαλαιοκεντρικό” στο “λαοκεντρικό”. ...Αυτός ο βαθύς μετασχηματισμός σηματοδοτεί επίσης μια επιστροφή ....στην ουσία του σοσιαλισμού», ανέφερε.

Είναι προφανές ότι ο Σι επιχείρησε να μιμηθεί τον πρόεδρο Μάο σε πολλά επίπεδα, και πρώτα-πρώτα μιμούμενος τη λατρεία της προσωπικότητας, σε τέτοιο βαθμό που ακόμα και οι φανατικοί των κινηματογραφικών σταρ και τα παιδιά που παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια θεωρούνται πως πλήττουν την κρατική θρησκεία και τη «Σκέψη του Σι». Αλλά η ομοιότητα ανάμεσα στους δύο αυτούς ηγέτες, που χαρακτηρίζονται ως αλάθητοι, δεν πάει πιο πέρα.

Η Κίνα του Μάο δεν προχώρησε ποτέ προς το “σοσιαλισμό” ή τον “κομμουνισμό” και η “Πολιτιστική Επανάστασή” του κατάστρεψε κάθε πολιτισμό. Ωστόσο, το καθεστώς του ήταν τότε ριζικά αντι-καπιταλιστικό, ενάντια και στην ίδια την αγορά, σε σημείο μάλιστα που απαγορεύονταν και οι μικροί επιχειρηματίες και οι ιδιοκτήτες. Τι έχει πει και τι έχει κάνει ο Σι για τον καπιταλισμό; Τι εννοεί με τον όρο «κοινή ευημερία»; Ο Σι εννοεί «τρεις κατανομές», μια έννοια σχετικά με την κατανομή του εθνικού εισοδήματος. Σύμφωνα με τον νεοφιλελεύθερο οικονομολόγο Λι Γινίνγκ, «η πρώτη κατανομή είναι η αγορά που βασίζεται στην αρχή της αποτελεσματικότητας· η δεύτερη είναι η έμφαση της κυβέρνησης στην αρχή της δικαιοσύνης, μέσω της φορολογίας και των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης... Η τρίτη είναι η διανομή μέσω εθελοντικών δωρεών υπό την επίδραση της ηθικής δύναμης». Η τρίτη ανακατανομή είναι αυτή που έχει πρωτίστως στο μυαλό του ο Σι, μόνο που είναι αρωματισμένη με ένα κινεζικό στοιχείο τον εξαναγκασμό των γιγαντιαίων εταιρειών να δωρίσουν χρήματα σε φιλανθρωπικά έργα. Το μήνυμα του Σι προκάλεσε ανατριχίλα στους μεγιστάνες. Παρά τη φαινομενικά ριζοσπαστική αυτή πράξη, δεν πρόκειται για σοσιαλισμό αλλά για καπιταλισμό.

Ο Σι πιστεύει στην τυπικά καπιταλιστική ιδέα της αγοραίας κατανομής του εισοδήματος σε κέρδη, ενοίκια και μισθούς. Αν και ο Σι διακηρύσσει επίσης μια επικαιροποιημένη και φιλάνθρωπη εκδοχή η φιλανθρωπία είναι το προνόμιο των πλουσίων. Είναι η πρώτη κατανομή του εισοδήματος μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων που κάνει τους ιδιοκτήτες πλούσιους κατά κύριο λόγο. Ο Σι είναι ένας οδοιπόρος προς τον καπιταλισμό2, που θα μπορούσε να κάνει τον πρόεδρο Μάο να στριφογυρίζει στον τάφο του.

Ας παραπέμψουμε σε ένα άρθρο του ειδικευμένου οικονομικού τύπου, του Bloomberg, σε σχέση με την υποτιθέμενη καταστολή του Σι κατά της καπιταλιστικής τάξης: “Τα στοιχεία [...] λένε ότι, στον οικονομικό τομέα, ο Σι δεν είναι Μάο, με την έννοια ότι θέλει να προσανατολίσει τις ενέργειες των επιχειρηματιών, όχι να τους καταργήσει ως τάξη. [...] Ο Σι δεν συμφωνεί πλήρως ούτε με τον εξισωτισμό του Μάο. Σε σχέση με τις κοινωνικές ενισχύσεις, οι κύριοι υπολοχαγοί του είναι πιο κοντά στους νεοφιλελεύθερους παρά στους σοσιαλιστές. Κατά τη γνώμη τους, οι βοήθειες στους φτωχούς απλώς ευνοούν την οκνηρία»3

Άνθρωποι όπως ο Λι Γκουανγκμάν μπορεί να υποστηρίξουν ότι το πλεονέκτημα του να έχεις έναν κορυφαίο ηγέτη που λαμβάνει την τελική απόφαση είναι ότι ένας σοφός ηγέτης δεν περιορίζεται από κανέναν, συμπεριλαμβανομένων των δικών του αξιών και προγραμμάτων που είχε διατυπώσει προηγουμένως. Κάνει τις αλλαγές όπως ο ίδιος κρίνει σκόπιμο. Ο πρόεδρος Μάο ήταν ένα καλό παράδειγμα. Ως εκ τούτου, δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο ο πρόεδρος Σι να βαδίσει προς πιο «σοσιαλιστικά» μέτρα στο μέλλον. Η ουσία του θέματος, ωστόσο, είναι ότι ενώ ο Μάο ήταν χαρισματικός, ο Σι είναι μόνο ένας νάνος.

Η ιδέα και η πρακτική του Μάο για την «επανάσταση» περιείχε ισχυρές δόσεις της κλασικής κινεζικής ιδέας του Γισίνγκ γκεμίνγκ, ή «μια επανάσταση που έχει ως μοναδικό σκοπό να αντικαταστήσει μια παλιά δυναστεία με μια νέα». Αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο είχε εμμονή με την κατάκτηση της απόλυτης προσωπικής εξουσίας. Παρόλα αυτά ήταν ένας επαναστάτης με μεγάλο όραμα και ταλέντο και απολάμβανε μεγάλη δημοτικότητα λόγω του επιτεύγματός του. Ο Σι, από την άλλη πλευρά, είναι απλώς ένας επικεφαλής της κρατικής γραφειοκρατίας και μάλιστα χωρίς φαντασία. Η ανάγνωση των έργων του είναι βασανιστικά βαρετή. Αυτή η τεράστια διαφορά στο ταλέντο και την ιδιοσυγκρασία αποκαλύπτει επίσης ένα μεγάλο χάσμα στις αντίστοιχες ενέργειές τους. Ενώ ο Μάο ήταν σίγουρος ότι όταν κάλεσε τους νέους να κάνουν «επανάσταση» στο δικό του Κόμμα στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1960, οι τελευταίοι δεν θα στρέφονταν εναντίον του. Ο Σι δεν θα τολμούσε ποτέ ούτε καν να δοκιμάσει έναν τέτοιο ελιγμό. Ο κρατικός μηχανισμός είναι η μόνη δύναμη με την οποία ο Σι αισθάνεται άνετα. Οι διαδηλώσεις στους δρόμους είναι το τελευταίο πράγμα που θέλει. Με αυτή την έντονη αντίθεση, οποιαδήποτε σύγκριση μεταξύ της πολιτικής του Σι και της Πολιτιστικής Επανάστασης του Μάο μοιάζει παράλογη.

Βασικά, οι δύο έχουν πολύ διαφορετικούς ιστορικούς ρόλους σε σχέση με το Κόμμα. Ενώ ο Σι ήταν εξίσου πρόθυμος να διατηρήσει το μονοπώλιο του Κόμματος στην εξουσία και τη δική του προσωπική εξουσία, υπάρχει μια διαφορετική ατζέντα. Η υποτιθέμενη οικονομική «ισονομία» της εποχής του Μάο είναι μια μισή αλήθεια, καθώς οι μεσαίοι και ανώτατοι αξιωματούχοι απολάμβαναν τεράστια προνόμια. Όσον αφορά τον πολιτικό εξισωτισμό, είναι εντελώς ψευδής. Παρόλα αυτά, η Κίνα του Μάο ήταν αντικαπιταλιστική. Ο Ντενγκ ήταν αυτός που ανέτρεψε το πρόγραμμα του Μάο. Ο Σι είναι αυτός που ευτυχώς διαδέχεται την πολιτική του Ντενγκ. Αυτοί οι οδοιπόροι προς τον καπιταλισμό έχουν πλουτίσει τα στελέχη του κόμματος. Όσο περισσότερο το κάνουν, τόσο περισσότερο ζουν με τον συνεχή φόβο ότι θα χάσουν τον έλεγχο, ιδιαίτερα μετά την καταστολή του δημοκρατικού κινήματος του 1989. Ως εκ τούτου, το Κόμμα υπό τον Σι βρίσκεται πάντα σε κατάσταση προληπτικού χτυπήματος για να σκοτώσει κάθε κίνημα για τη δημοκρατία και την ισότητα που βρίσκεται στα σπάργανα. Αυτό, είναι μια συντηρητική αντίδραση στον πιθανό κίνδυνο μιας πληβειακής εξέγερσης από τα κάτω και είναι αντιδραστική μέσα και έξω, μερικές φορές αρκετά κωμική.

Αυτό μου θυμίζει αυτό που είχε πει κάποτε ο Μαρξ, ότι «ο Χέγκελ παρατηρεί κάπου ότι όλα τα μεγάλα κοσμοϊστορικά γεγονότα και πρόσωπα εμφανίζονται, κατά κάποιο τρόπο, δύο φορές. Ξέχασε να προσθέσει: την πρώτη φορά ως τραγωδία, τη δεύτερη φορά ως φάρσα».

 

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Au Loong-Yu, “Reaction, not Revolution”, 無國界社運 Borderless movement, 22 Σεπτεμβρίου 2021, https://borderless-hk.com/2021/09/22/reaction-not-revolution/. Αναδημοσίευση: International Viewpoint, 27 Σεπτεμβρίου 2021, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article7326

 

 

Σημειώσεις

1 China Digital Times, 31 Αυγούστου 2021 “Μετάφραση: Κίνα: Όλοι μπορούν να αισθανθούν ότι μια βαθιά μεταμόρφωση βρίσκεται σε εξέλιξη!”. https://chinadigitaltimes.net/2021/08/translation-everyone-can-sense-that-a-profound-transformation-is-underway/

2 [Σ.τ.Μ.:] Όρος που επινόησε ο Μάο εναντίον των εσωκομματικών πολιτικών αντιπάλων του. Ο όρος “οδοιπόρος προς τον καπιταλισμό” (走资派”, στα αγγλικά αποδίδεται ως “capitalist roader”) ερμηνεύεται ως, “αυτός στην εξουσία που ακολουθεί τον καπιταλιστικό δρόμο” (“走资本主义道路的当权派”). “Είναι αυτός που έχει υποκύψει στις πιέσεις των αστικών δυνάμεων και προσπαθεί να τραβήξει την επανάσταση προς μια καπιταλιστική κατεύθυνση” (“Capitalist roader”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Capitalist_roader).

3 Bloomberg, 4 Σεπτεμβρίου 2021 “Could China’s Crackdown Be a Second Cultural Revolution?”. https://www.bloomberg.com/news/articles/2021-09-04/could-this-be-a-second-cultural-revolution-new-economy-saturday

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 01 Δεκεμβρίου 2021 18:19

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.