Δευτέρα, 13 Δεκεμβρίου 2021 13:39

Ποιο είναι το μέλλον του Χονγκ Κονγκ;

 

 

Ben Hillier

 

Ποιο είναι το μέλλον του Χονγκ Κονγκ;

 

Συνέντευξη με τον Άου Loong Yu

 

 

Η ραδιοτηλεόραση του Χονγκ Κονγκ ανέφερε στις αρχές Νοεμβρίου τη σύλληψη τεσσάρων ατόμων για «προθέσεις εξέγερσης» σε δρόμο της συνοικίας Μονγκ Κοκ στη χερσόνησο Κοουλούν. Φέρονται να είχαν στην κατοχή τους ένα κίτρινο πανό που έγραφε «Θέλουμε γνήσια καθολική ψηφοφορία» και μια οθόνη με το σύνθημα «Λευτεριά στο Χονγκ Κονγκ, η επανάσταση της εποχής μας». Όλοι ήταν ηλικίας μεταξύ 61 και 85 ετών και ήταν μέλη μιας ομάδας που διαμαρτύρονταν τακτικά –καθημερινά, σύμφωνα με έναν απολογισμό– από το τέλος του κινήματος της Ομπρέλας το 2014.

Είναι ενδεικτικό του επιπέδου της πολιτικής καταστολής που έχει κατακλύσει την πόλη από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή ο νόμος περί εθνικής ασφάλειας που επέβαλε το Κομμουνιστικό Κόμμα πέρυσι. Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει την πόλη, ακτιβιστές συνεχίζουν να φυλακίζονται, ορισμένοι ανεξάρτητοι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης έχουν αναδιπλωθεί και οι κύριες φιλελεύθερες ομάδες της αντιπολίτευσης, μαζί με πολλά ελεύθερα συνδικάτα, έχουν διαλυθεί καθώς η καταστολή των πολιτικών και δημοκρατικών δικαιωμάτων έχει ενταθεί.

Η αντίθεση με την κατάσταση του 2019 δεν θα μπορούσε να είναι πιο έντονη. Εκείνη την εποχή, οι δρόμοι έμοιαζαν με αστικό καμβά πάνω στον οποίο τα συνθήματα του δημοκρατικού κινήματος αναγράφονταν με σπρέι για χιλιόμετρα κατά μήκος των κεντρικών δρόμων, στους παράδρομους και στις προσόψεις των κτιρίων. Οι χώροι που στερούνταν αιτημάτων συχνά μετέδιδαν με άλλους τρόπους το βάθος της ριζοσπαστικοποίησης: καμένα κιβώτια σηματοδοτών και κατεστραμμένα φανάρια, μεταλλικές μπάρες πεζών απογυμνωμένες για να χρησιμοποιηθούν ως όπλα, σπασμένα ΑΤΜ, πρώην πλακόστρωτα μονοπάτια που τώρα θύμιζαν αμμόλοφους, καθώς τα τούβλα είχαν αποκτήσει νέα ζωή ως βλήματα κατά της αστυνομίας.

Οι οδομαχίες ήταν μια απλή συμπλοκή σε σύγκριση με τη μάχη για τα πανεπιστήμια. Και από όλα αυτά που καταλαμβάνονταν, το Πολυτεχνείο, στην καρδιά της πόλης, ξεχώριζε. Θα μπορούσαν να έχουν παραχθεί και αποθηκευτεί περισσότερες βόμβες μολότοφ σε ένα σημείο από οποιοδήποτε φοιτητικό κίνημα στην ιστορία; Έχει γίνει γνωστό ότι μέλη της λέσχης τοξοβολίας του πανεπιστημίου συμμετείχαν σε μια πολιτική εξέγερση και εκτόξευαν βέλη σε σειρές αστυνομικών για να τους κρατήσουν σε απόσταση; Θα μπορούσαν ποτέ να έχουν χρησιμοποιηθεί περισσότερα δακρυγόνα από την αστυνομία μιας πόλης μέσα σε 48 ώρες;

Η πολιορκία του Πολυτεχνείου, πριν από δύο χρόνια αυτό το μήνα, ήταν τόσο έντονη όσο και εξαντλητική και αποδείχθηκε κατά κάποιο τρόπο η τελευταία αντίσταση του κινήματος. Εκείνη την εποχή, ο Άου Λουνγκ Γιου [Άου Loong Yu], συγγραφέας του καθοριστικού βιβλίου Hong Kong in Revolt και ένας από τους λίγους βετεράνους ακτιβιστές της πόλης –και ένας από τους μοναδικούς μαρξιστές της– το έλεγε αυτό. Ήταν ένας γενναίος αγώνας, αλλά ο συσχετισμός των δυνάμεων είχε γίνει πάρα πολύ σαφής. Εκ των υστέρων, δυστυχώς, είχε δίκιο.

«Για να έχουμε μια αίσθηση του μέτρου, η κλίμακα της καταστολής απέχει ακόμα πολύ, πάρα πολύ από την πλατεία Τιενανμέν το 1989. Και αν συγκρίνετε με τη Βιρμανία/Μιανμάρ, απέχουμε ακόμα πολύ και από αυτό», λέει μέσω Zoom από ένα διαμέρισμα στο Λονδίνο· όπως και άλλοι, ο ίδιος έχει εγκαταλείψει την πόλη καθώς οι αρχές συνεχίζουν την καταστολή εναντίον του κινήματος αντίστασης απέναντι στην δικτατορία του Πεκίνου που συνεχώς επελαύνει.

«Οι άνθρωποι του Χονγκ Κονγκ δεν φαντάζονταν ποτέ ότι θα μπορούσε να είναι τόσο άσχημα όσο είναι τώρα. Ποτέ. Αλλά πρέπει να είμαστε νηφάλιοι. Για το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα, εξακολουθεί να είναι πολύ μετριοπαθής η καταστολή. Έχουν στοχοποιήσει τους δυνητικά πιο επικίνδυνους παράγοντες. Δεν υπάρχουν ακόμα δολοφονίες. Υπάρχουν βέβαια πολύ βρώμικα κόλπα. Απειλούν τις οικογένειες των ανθρώπων, απειλούν τη ζωή τους μέσω μεσαζόντων. Προς το παρόν, οι άνθρωποι που στοχοποιούνται είναι οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης, τα συνδικάτα με σημαντικά μέλη και ούτω καθεξής. Και υπάρχουν επίσης οριζόντιες εκκαθαρίσεις με στόχο τους εκπαιδευτικούς, τους δημόσιους υπαλλήλους, τους ακαδημαϊκούς, ορισμένα μέσα ενημέρωσης. Αλλά συνολικά, το σύνολο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών δεν έχει ακόμη στοχοποιηθεί. Ίσως δεν χρειάζεται να το κάνουν γιατί ο φόβος έχει ήδη κυριεύσει πολλούς ανθρώπους στο Χονγκ Κονγκ».

Κάτι που συχνά διαφεύγει από την παρουσίαση της σύγκρουσης είναι ότι δεν πρόκειται μόνο για εδαφική διαμάχη ή για ζήτημα δημοκρατίας και αυτονομίας της πόλης. Το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει το βλέμμα του στην αντίσταση ή την πιθανή αντίσταση απέναντι στην κυριαρχία του και στην ηπειρωτική χώρα. Περισσότερες από μισή δωδεκάδα ομάδες με έδρα το Χονγκ Κονγκ έχουν αφιερωθεί στην εργατική αλληλεγγύη και στο έργο της διαπαιδαγώγησης στην Κίνα – συχνά στην κρίσιμη βιομηχανική ζώνη του Δέλτα του ποταμού του Μαργαριταριού, που περιλαμβάνει τις πόλεις Γκουανγκζού, Σενζέν, Ζουχάι, Φοσάν, Ντονγκουάν, Ζονγκσάν και Τζιανγκμέν.

Η περιοχή αποτελούσε εστία βιομηχανικής δραστηριότητας και εργατικής αλληλεγγύης πριν από την άνοδο του υπεραυταρχικού Σι Τζινπίνγκ στη θέση του γενικού γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος. Οι περισσότερες εργατικές οργανώσεις ιστορικά διατηρούσαν χαμηλό προφίλ, αλλά τώρα είτε έχουν σταματήσει τις δραστηριότητές τους είτε έχουν μειώσει σημαντικά το έργο τους λόγω της αυξημένης καταστολής, λέει ο Άου.

Με την εκμηδένιση των πολιτικών ελευθεριών και της πολιτικής αντιπολίτευσης στο Χονγκ Κονγκ, το Πεκίνο καταστρέφει επίσης την εν δυνάμει απειλή της εργατικής αλληλεγγύης μεταξύ του Χονγκ Κονγκ και της Κίνας. Και πέρα από τις εργατικές οργανώσεις, υπάρχουν εκατοντάδες άλλες ομάδες που έχουν αφιερωθεί σε καμπάνιες και στη δημιουργία πολιτικών δεσμών στην ηπειρωτική χώρα: ομάδες για την ισότητα των φύλων, ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, περιβαλλοντικές ομάδες, κοινοτικές ομάδες και ούτω καθεξής. «Όλες αυτές θα εξαλειφθούν ίσως σε λίγα χρόνια», λέει ο Άου. «Επομένως, αυτή είναι μια τρομερή απώλεια και για τη μακρά πορεία της Κίνας προς την ελευθερία».

Μετά την επανάκτηση της περιοχής από τη βρετανική αποικιοκρατία το 1997 (θα πρέπει να θυμόμαστε ότι ούτε τότε ήταν προπύργιο της δημοκρατίας), όλο και περισσότεροι κάτοικοι της ηπειρωτικής χώρας ήρθαν στο Χονγκ Κονγκ ως τουρίστες ή για εργασία και διαπίστωσαν τη λιγότερο περιοριστική πολιτική ατμόσφαιρα: τα βιβλιοπωλεία που πωλούσαν λογοτεχνία που απαγορεύεται στις πόλεις τους, τις δημόσιες εκδηλώσεις για πολιτικά θέματα, τα ελεύθερα συνδικάτα και τις διαδηλώσεις στους δρόμους.

Ειδικότερα, κάθε χρόνο στις 4 Ιουνίου –την επέτειο της πλατείας Τιενανμέν– διοργανώνονταν μαζικές διαδηλώσεις στην περιοχή για να τιμηθούν τα θύματα της καταστολής του δημοκρατικού κινήματος από το Κομμουνιστικό Κόμμα. «Δεν γνωρίζαμε ποτέ τους αριθμούς, αλλά υπήρχαν πάντα κάτοικοι της ηπειρωτικής χώρας που έρχονταν στο Χονγκ Κονγκ για να παρακολουθήσουν το μνημόσυνο. Φυσικά, αυτό έχει χαθεί τώρα», λέει ο Άου· από φέτος, οι εκδηλώσεις μνήμης έχουν απαγορευτεί.

Πρέπει να είναι αρκετά δύσκολο για κάποιον στην τρίτη ηλικία να φτιάξει μια νέα ζωή σε μια ξένη χώρα, αλλά το να παραμείνει θα ήταν ακόμη πιο δύσκολο. Για το λόγο αυτό, όταν ο Άου μιλάει για τις αδυναμίες και τα λάθη του κινήματος την τελευταία περίοδο, δεν ασκεί αδικαιολόγητη κριτική, ιδιαίτερα σε όσους επέλεξαν να μείνουν στην πόλη. Υπάρχουν όμως σημαντικές εκτιμήσεις και διδάγματα που αφορούν όχι μόνο όσους βρίσκονται στο Χονγκ Κονγκ, αλλά και όσους συμμετέχουν σε σοσιαλιστικά, δημοκρατικά ή εργατικά κινήματα αλλού.

«Δεν θα ήθελα να γίνω αυστηρός», λέει ο Άου, κάνοντας μια παύση για να βρει τις κατάλληλες λέξεις. «Εδώ και καιρό υποστηρίζω ότι δεν κάναμε ό,τι καλύτερο μπορούσαμε το 2019. Αλλά ακόμη και αν δεν είχαμε κάνει λάθη, δεν νομίζω ότι θα μπορούσαμε να κερδίσουμε αυτή τη μάχη. Τώρα, βρισκόμαστε σίγουρα σε υποχώρηση. Κάποιες οργανώσεις τα κατάφεραν καλύτερα. Αλλά για κάποιους, ήταν το χειρότερο είδος υποχώρησης. Θα μπορούσατε να πείτε μια συνθηκολόγηση -και πολύ αντιδημοκρατική».

Ξεχωρίζει το συνδικάτο των εκπαιδευτικών, το οποίο διαλύθηκε αφού η κρατική εφημερίδα People’s Daily της Κίνας το χαρακτήρισε «δηλητηριώδη όγκο» και το Γραφείο Παιδείας της πόλης δήλωσε ότι δεν θα το αναγνωρίζει πλέον. Με μέλη σχεδόν 100.000, είναι ένα από τα τουλάχιστον 29 συνδικάτα που έχουν διαλυθεί από την αρχή του έτους, σύμφωνα με τον απολογισμό του Reuters. Ακόμη και η Συνομοσπονδία Συνδικάτων του Χονγκ Κονγκ, η οργάνωση-ομπρέλα δεκάδων φιλοδημοκρατικών συνδικάτων, διαλύθηκε αφού απειλήθηκαν τα μέλη και οι ηγέτες της.

«Δεν πρόκειται να καταδικάσω το συνδικάτο των δασκάλων που αυτοδιαλύθηκε ως τέτοιο, αλλά τον τρόπο που το έκαναν. Η ηγεσία, πριν απευθυνθεί στα μέλη για συναίνεση, είχε ήδη αποφασίσει ότι το συνδικάτο πρέπει να διαλυθεί. Το ίδιο τους το καταστατικό λέει ότι πρέπει να απευθυνθούν στα μέλη και να τα αφήσουν να ψηφίσουν για μια τέτοια πρόταση. Αλλά δεν το θέλουν αυτό. Δεν θέλουν να αποφασίσουν τα μέλη. Έτσι, έκαναν ελιγμούς για να συγκαλέσουν ένα συνέδριο με “αντιπροσώπους” των μελών, νομίζω λιγότερους από 150, και αναθεώρησαν το καταστατικό έτσι ώστε μια πολύ μικρή συνέλευση αντιπροσώπων να μπορεί να αποφασίσει αν θα διαλυθεί ή όχι.

Γνωρίζουμε ότι όταν υποχωρούμε, χρειαζόμαστε έλεγχο των ζημιών. Ναι, όταν υποχωρείς πρέπει να εγκαταλείψεις μέρος της λειτουργίας σου. Αυτό μπορώ να το καταλάβω. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο το έκαναν ήταν να διασφαλίσουν ότι τα μέλη δεν θα είχαν λόγο επί του θέματος. Αυτό δεν έδωσε καμία ευκαιρία σε όσους αντιδρούσαν. Αυτό είναι πολύ ντροπιαστικό».

Ένα διαφορετικό παράδειγμα, σημειώνει ο Άου, ήταν αυτό της Συμμαχίας του Χονγκ Κονγκ για την Υποστήριξη των Πατριωτικών Δημοκρατικών Κινημάτων στην Κίνα, η οποία οργάνωνε τα Μνημόσυνα της 4ης Ιουνίου και αποτέλεσε κρίσιμο πυλώνα του δημοκρατικού κινήματος του Χονγκ Κονγκ για μια γενιά. Σύμφωνα με τον Ελεύθερο Τύπο του Χονγκ Κονγκ, η Συμμαχία είχε 100 συνδεδεμένες οργανώσεις και σχεδόν 150.000 μέλη. Διαλύθηκε επίσης αφού δέχθηκε απειλές και χαρακτηρίστηκε «πράκτορας ξένης επιρροής» από την κυβέρνηση. Αλλά υπήρχαν από την αρχή διαφορές απόψεων στην ηγεσία της, και τουλάχιστον υπήρχε μια ανοιχτή διαμάχη.

«Οι περισσότεροι από τους ηγέτες έχουν ήδη φυλακιστεί. Στην επιτροπή είχαν απομείνει μόνο περίπου επτά άτομα και η διάλυση έγινε με ψήφους 4 προς 3. Χρειάστηκε ακόμα να γίνει ψηφοφορία και στα μέλη, και η αντιπολίτευση έχασε», λέει ο Άου.

Μία από τις πιο σφοδρές αντιπολιτευόμενες είναι η πρώην αντιπρόεδρος, Τσόου Χανγκ-τουνγκ [Chow Hang-tung]. Αυτή και κάποιοι άλλοι αρνήθηκαν να συνεργαστούν με τις αρχές, οι οποίες ζήτησαν πληροφορίες σχετικά με τα μέλη και τις δραστηριότητες της ομάδας. Τον Σεπτέμβριο, προέτρεψε δημοσίως τον κόσμο να συνεχίσει την αντίσταση. “Μην παραδίνεστε στην παράλογη εξουσία γρήγορα και εύκολα”, είπε σε μια συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης.

Η Τσόου, μαζί με άλλους ηγέτες της Συμμαχίας, τον Λι Τσέουκ-γιαν [Lee Cheuk-yan] και τον Άλμπερτ Χο [Albert Ho], έχει κατηγορηθεί για υποκίνηση σε ανατρεπτική δράση βάσει του νόμου περί εθνικής ασφάλειας. «Εκτιμώ πολύ το θάρρος της», λέει ο Άου. «Θα έλεγα ότι μόνο αυτή έσωσε την τιμή της αντίστασης του 2019. Σχεδόν μόνη της στάθηκε απέναντι σε αυτό το κύμα συνθηκολόγησης».

Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες ορισμένων, δεν έχει απομείνει σοβαρή οργανωμένη αντίσταση στην πόλη. Ωστόσο, κατά την εκτίμηση του Άου, αυτό δεν οφείλεται μόνο στην καταστολή. «Υπήρχε ήδη μια μοιραία αδυναμία. Εξαιτίας των ιδεών κάτω η οργάνωση [μεταξύ των ριζοσπαστικοποιημένων νέων του 2019], θα καταλήγαμε πάντα στην ατομικοποίηση. Αυτό ακριβώς είναι που αντιμετωπίζουμε. Ειδικά όταν οι πανδημοκράτες, αυτές οι μαζικές οργανώσεις, εξαφανίστηκαν. Όταν αυτοί έχουν εξαφανιστεί, δεν μένει πραγματικά τίποτα».

Αυτό ήταν σίγουρα εμφανές την τελευταία φορά που επισκέφθηκα την πόλη, τον Φεβρουάριο του 2020. Αν και η πανδημία ήταν τότε ένας σημαντικός παράγοντας που δημιουργούσε επιφυλακτικότητα στο δημοκρατικό κίνημα, ήταν επίσης σαφές ότι το κίνημα της νεολαίας είχε υποχωρήσει και ότι εξαιτίας της γενικής αδυναμίας της ηγεσίας του, τώρα που μπορούσε να συγκεντρώσει μόνο μικρούς αριθμούς, ήταν ανίκανο να αντιμετωπίσει τις νέες αποδιοργανωτικές τακτικές της αστυνομίας. Όπως μαρτυρούν οι συνεχιζόμενες συλλήψεις, εξακολουθεί να υπάρχει αντιπολιτευτική δραστηριότητα. Αλλά φαίνεται να είναι μεμονωμένη και να σταματάει γρήγορα.

«Αν το δούμε από ιστορική σκοπιά, το Χονγκ Κονγκ ήταν τυχερό για αρκετές δεκαετίες, αλλά η τύχη του έχει φτάσει στο τέλος της. Συναντάμε απλώς την ίδια μοίρα με διάφορα κύματα δημοκρατικών κινημάτων της Κίνας τα τελευταία 70 χρόνια. Κάθε φορά που υπάρχει ένα δημοκρατικό κύμα, δεν διαρκεί- καταστέλλεται και δεν μένει καμία ανάμνηση.

Κάθε γενιά πρέπει να ξαναρχίσει τα πάντα από το μηδέν· δεν υπάρχει συνέχεια, δεν υπάρχει συσσώρευση στελεχών, δεν υπάρχει συσσώρευση εμπειριών. Έτσι, κάθε φορά είναι “νέα πρόσωπα”, νέες γενιές εμπλέκονται. Αν δεν κάνουμε κάτι, σε πέντε χρόνια ίσως όλη η μνήμη να έχει χαθεί ξανά.

Ελπίζω να μην είναι τόσο άσχημα. Αλλά οι κινήσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος είναι πολύ σαφείς. Πρώτον, αλλάζουν το εκλογικό σύστημα. Ύστερα, τελειώνουν με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Στη συνέχεια, αργά ή γρήγορα, ακόμη και μικρότερες οργανώσεις δεν θα γλιτώσουν αν συνεχιστεί έτσι. Υπάρχουν ακόμα χώροι που μπορούμε τουλάχιστον να αναπτύξουμε κάποια δίκτυα, κάποια νέα οργάνωση· είναι ακόμα εφικτό. Αλλά αν δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό σε λίγα χρόνια, τότε το μέλλον θα είναι πολύ ζοφερό».

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Ben Hillier, “What future for Hong Kong? An interview with Άου Loong Yu”, Red Flag, 7 Νοεμβρίου 2021, https://redflag.org.au/article/what-future-hong-kong-interview-au-loong-yu. Αναδημοσίυση: International Viewpoint, 12 Νοεμβρίου 2021, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article7393

Τελευταία τροποποίηση στις Δευτέρα, 13 Δεκεμβρίου 2021 13:47

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.