Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2022 10:48

Η ανάπτυξη των φασιστικών ιδεών στην Ιταλία

 

 

 

Dave Kellaway

 

Η ανάπτυξη των φασιστικών ιδεών στην Ιταλία

 

 

Δύο πρόσφατα γεγονότα στην Ιταλία δείχνουν ότι οι φασιστικές ομάδες βρίσκονται σε άνοδο. Στην παραπάνω φωτογραφία βλέπετε την κηδεία μιας φασίστριας με το όνομα Αλεσσία Αουτζέλο στις 10 Ιανουαρίου 2022. Το φέρετρό της είναι ντυμένο με μια ναζιστική σημαία και οι συγκεντρωμένοι φασίστες βροντοφώναξαν το καθιερωμένο «presente» όταν ακούστηκε το όνομά της, ενώ έκαναν και τον χαιρετισμό με υψωμένο χέρι. Τέτοιες ανοιχτές εκδηλώσεις φασισμού είναι παράνομες στην Ιταλία. Το ιταλικό Σύνταγμα του 1948 απαγορεύει οποιαδήποτε ανασύσταση φασιστικών κομμάτων, μετά την πτώση της φασιστικής δικτατορίας του Μπενίτο Μουσολίνι. Φυσικά, οι φασιστικές ομάδες αυτοαποκαλούνται με άλλα ονόματα για να αποφύγουν τη δίωξη.

Στις 11 Οκτωβρίου 2021, η φασιστική ομάδα Forza Nuova οδήγησε εκατοντάδες άτομα από μια διαδήλωση κατά των εμβολίων να επιτεθούν στην έδρα της μεγαλύτερης συνδικαλιστικής συνομοσπονδίας της Ιταλίας στη Ρώμη. Για τους παλαιότερους Ιταλούς ή όσους γνωρίζουν την ιστορία τους, αυτό θύμισε τον τρόπο με τον οποίο οι συμμορίες (squadristi) του Μουσολίνι έκαναν επιθέσεις σε αριστερούς ακτιβιστές και σε αίθουσες συνδικάτων τη δεκαετία του ’20 ή του ’30. Θύμισε επίσης στους ανθρώπους τη φασιστική βία, συμπεριλαμβανομένων βομβιστικών επιθέσεων και δολοφονιών, εναντίον των επιτυχημένων αγώνων της Αριστεράς που ακολούθησαν το «Καυτό Φθινόπωρο» του 1969. Μετά την επίθεση τον Οκτώβριο, υπήρξε εθνική αντίδραση με διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις. Η κυβέρνηση έκτοτε έκλεισε την ιστοσελίδα τους και οι ηγέτες τους ανακρίθηκαν από την αστυνομία.

Οι ιστορικοί ηγέτες αυτού του κόμματος είναι ο Ρομπέρτο Φιόρε και ο Μάσιμο Μορσέλο. Είχαν διασυνδέσεις με τη βίαιη δεξιά τρομοκρατική ομάδα NAR (Ένοπλοι Επαναστατικοί Πυρήνες) και μετά τη σφαγή στο σταθμό της Μπολόνια το 1980, και οι δύο κατέφυγαν στο Λονδίνο. Έμειναν εκεί για 20 χρόνια, αποκτώντας καθεστώς πολιτικών προσφύγων από την κυβέρνηση Θάτσερ. Υπάρχουν έντονες φήμες ότι οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες διατηρούσαν επαφή μαζί τους. Κατά την επιστροφή τους στην Ιταλία, τους υποδέχθηκαν στο αεροδρόμιο βουλευτές της Forza Italia του Μπερλουσκόνι και της Εθνικής Συμμαχίας (AN – το κύριο νεοφασιστικό κόμμα «συνέχειας») που συμμετείχαν σε κυβερνητικό συνασπισμό. Και οι δύο καταδικάστηκαν σε φυλάκιση, αλλά το κόμμα ιδρύθηκε και μέχρι το 2001 είχε σαράντα παραρτήματα και 2.500 μέλη. Στις εκλογές πήρε περίπου το 0,25% των ψήφων, αλλά ο Φιόρε κατέλαβε τη θέση της Αλεξάντρα Μουτσσολίνι όταν αυτή παραιτήθηκε από ευρωβουλευτής.

 

CasaPound - πανκ νεοφασίστες

Η CasaPound είναι μια φασιστική ομάδα που άρχισε να εδραιώνεται το 2003 καταλαμβάνοντας άδεια κτίρια και χρησιμοποιώντας τα ως «κοινοτικές» πολιτιστικές και πολιτικές βάσεις. Κατά τη διάρκεια των επόμενων 15 ετών, άνοιξε άλλα 106 κέντρα και καθιερώθηκε σε εθνική κλίμακα με τακτική κάλυψη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Ο βασικός ηγέτης της είναι ο Τζιανλούκα Ιαννόνε και αποκάλεσε τα κέντρα αυτά «εδαφικές ανακατακτήσεις που θα εξυπηρετούν τον λαό». Πρόκειται για ένα νέο φασιστικό ρεύμα που γνώριζε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και το οποίο διαφοροποιήθηκε από τα πιο παραδοσιακά φασιστικά κόμματα όπως η Forza Nuova. Τα νέα κέντρα άνοιξαν γυμναστήρια, παμπ, ποδοσφαιρικές λέσχες, βιβλιοπωλεία – ακόμη και κουρεία και τατουάζ. Προσπάθησε να παρουσιαστεί ως το φασιστικό ισοδύναμο των αριστερών και προοδευτικών centri sociali (κοινωνικών κέντρων) που δημιουργούνταν συχνά σε κατειλημμένα κτίρια.

Το πανκ ροκ συγκρότημα ZetaZetaAlfa (μια εκδοχή του ZeeZeeTop) ήταν ένας παράγοντας στην αυξανόμενη δημοτικότητά του. Η CasaPound ασχολήθηκε με τη στέγαση, τα φοιτητικά ζητήματα, την ανεργία και τις πολιτικές πρόνοιας. Όταν το λαϊκιστικό κεντρώο Κίνημα Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο εξαπλώθηκε σε εθνικό επίπεδο, η CasaPound κατάφερε να παρασύρει ορισμένους από τους ηγέτες και τους ακτιβιστές του να ασχοληθούν μαζί της. Η CasaPound συνεργάστηκε επίσης με τη Lega Nord του Σαλβίνι για τη δημιουργία ομάδων Κυριαρχίας σε τοποθεσίες όπου έχουν δημιουργηθεί κέντρα ασύλου. Η λειτουργία τους ήταν να υποδαυλίζουν την τοπική εχθρότητα προς τους μετανάστες που έρχονται να ζήσουν εκεί. Παρά την ανάρτηση αφισών του Τσε Γκεβάρα ο φασιστικός πυρήνας της παρέμεινε ανέπαφος και οι μαχητές της είναι το ίδιο βίαιοι με άλλες φασιστικές ομάδες. Για πιο λεπτομερές ιστορικό για την CasaPound υπάρχει ένα μακροσκελές άρθρο του Tobias Jones (βλ.: Tobias Jones, “The fascist movement that has brought Mussolini back to the mainstream”, The Guardian, 22 Φεβρουαρίου 2018, https://www.theguardian.com/news/2018/feb/22/casapound-italy-mussolini-fascism-mainstream ).

Η αντιφασιστική ομάδα ECN δημοσιεύει έναν διαδραστικό χάρτη που δείχνει όλες τις εκατοντάδες βίαιες φασιστικές επιθέσεις κατά της αριστεράς, των ομοφυλόφιλων και των μεταναστών από το 2014 (βλ.: “La mappa geografica delle aggressioni fasciste”, ECN, http://www.ecn.org/antifa/). Ενημερώνεται τακτικά για να δείχνει τη βία που λαμβάνει χώρα σε εβδομαδιαία βάση. Σίγουρα, αυτά τα φασιστικά ρεύματα είναι διαφορετικής κλίμακας από αυτά που υπάρχουν στη Βρετανία.

 

Ο φασισμός εισχωρεί στο mainstream

Ο ιταλικός φασισμός κατέρρευσε κάτω από την επίθεση των συμμαχικών δυνάμεων και των παρτιζάνων το 1943. Τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα που εκπροσωπούνταν από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία ανησυχούσαν πολύ να μην υπάρξει ένα επικίνδυνο κενό που θα μπορούσε να διευκολύνει την περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση ενός λαού που ήταν εν μέρει οπλισμένος και καθοδηγούμενος από την Αριστερά. Ο Τολιάτι και η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος εφάρμοσαν τη γραμμή του Στάλιν για εθνική ενότητα και ανασυγκρότηση του αστικού κράτους. Παρ’ όλα αυτά, οι Σύμμαχοι ήθελαν να ελαχιστοποιήσουν τη διασάλευση του κράτους και των θεσμών του, οπότε η εκκαθάριση των φασιστών ήταν εξαιρετικά περιορισμένη. Έτσι, οι περισσότεροι συμπαθούντες τους φασίστες διατήρησαν θέσεις κλειδιά, μεταξύ άλλων και στους κατασταλτικούς μηχανισμούς, κάτι που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η υποστήριξη των φασιστών είναι ιδιαίτερα ισχυρή στην περιοχή του Λάτσιο και στην πρωτεύουσα που αποτελεί το διοικητικό κέντρο του ιταλικού κράτους.

Ο Μπερλουσκόνι έπαιξε κεντρικό ρόλο στην κανονικοποίηση του φασιστικού παρελθόντος. Δήλωσε ότι ο Μουσολίνι δεν σκότωσε ανθρώπους και ότι οι Ιταλοί πρέπει να ξεπεράσουν το ξεπερασμένο δίπολο φασίστες/αντιφασίστες. Σε αντίθεση με άλλους πρωθυπουργούς, δεν συμμετείχε στην πραγματικότητα στους παραδοσιακούς εορτασμούς του Απριλίου για την απελευθέρωση από τον φασισμό. Πολλά από τα κυρίαρχα μέσα μαζικής ενημέρωσης απηχούν αυτή την αναθεώρηση του παρελθόντος, για παράδειγμα, δόθηκε υπερβολική έμφαση στη βία που διέπραξαν οι αντάρτες εναντίον των φασιστών στο τέλος του πολέμου. Η πρώτη του κυβέρνηση το 1994 περιλάμβανε το νεοφασιστικό MSI (Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα), που αργότερα μετονομάστηκε σε AN (Εθνική Συμμαχία). Το MSI και το AN κέρδισαν περίπου το 9% των ψήφων.

Το Fratelli D’Italia (Αδελφότητα της Ιταλίας) της Τζιόρτζια Μελόνι προέρχεται από το ρεύμα MSI/AN. Όπως η Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία, έχει εργαστεί σκληρά για να εμβαθύνει αυτή την κανονικοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του νεοφασισμού. Σήμερα το κόμμα της προηγείται στις δημοσκοπήσεις κατά μία μονάδα από τη Lega (Λίγκα) του Σαλβίνι στο 20% και η προσωπική της θέση είναι υψηλότερη από αυτή του Σαλβίνι. Θα μπορούσε ακόμη και να διεκδικήσει την πρωθυπουργία, αν το κόμμα της κερδίσει τις περισσότερες ψήφους στον δεξιό συνασπισμό. Το ποσοστό αυτό είναι διπλάσιο από αυτό που πετύχαινε το MSI πριν από 25 χρόνια. Σε αντίθεση με τον Σαλβίνι, η Μελόνι αρνήθηκε να συμμετάσχει στον εθνικό συνασπισμό υπό την ηγεσία του μη εκλεγμένου τραπεζίτη Ντράγκι. Αυτό της επιτρέπει να μαζέψει οποιαδήποτε δυσαρέσκεια ή αντιπολίτευση προς την κυβέρνηση. Το έχει ήδη κάνει αυτό με το υποχρεωτικό πάσο για τα εμβόλια.

Σήμερα στον δεξιό συνασπισμό κυριαρχούν οι νεοφασίστες και το ακροδεξιό «πρώτα οι Ιταλοί» κόμμα του Σαλβίνι. Ο κυρίαρχος συντηρητισμός με τη μορφή των Χριστιανοδημοκρατών κατέρρευσε στο πηγάδι της διαφθοράς της δεκαετίας του ’80, την Tangentopoli (Πόλη της μίζας). Αρχικά, η Τραμπική πολιτική του Μπερλουσκόνι κάλυψε τον χώρο στα δεξιά. Σήμερα έχει επισκιαστεί από τους πιο ακραίους συμμάχους του. Η Forza Italia έχει γύρω στο 8% μόνο στις δημοσκοπήσεις έναντι 40% των εταίρων του. Ο Σαλβίνι και η Μελόνι τρέφονται από τα αντι-μεταναστευτικά, φιλο-παραδοσιακά οικογενειακά και φοβικά συναισθήματα για το έγκλημα. Ο ηγέτης της Lega δικάζεται για παραβίαση των νόμων περί ναυτιλίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων όταν έκλεισε τα ιταλικά λιμάνια σε ένα πλοίο γεμάτο απελπισμένους, άρρωστους μετανάστες. Έχει επίσης αμφισβητήσει τη σημασία του αντιφασισμού ως παραδοσιακής «συγκολλητικής ουσίας» των ιταλικών θεσμών.

Οι φασιστικές ομάδες και η Lega / νεοφασιστική Fratelli συμβάλλουν στην «κανονικοποίηση» του φασισμού και βρίσκονται σε συμβιωτική σχέση. Για παράδειγμα, οι ομάδες ασφαλείας της Forza Nuova βοηθούν στην αστυνόμευση των συγκεντρώσεων των δύο μεγάλων κομμάτων. Τα ενεργά μέλη πηγαινοέρχονται και έτσι διαπιστώνουμε ότι ένας πρώην φασίστας εντάσσεται στη Lega, γίνεται δημοτικός σύμβουλος και στη συνέχεια εμπλέκεται σε κάποια βίαιη επίθεση εναντίον ενός μετανάστη. Φασίστες μπαινοβγαίνουν στα ψηφοδέλτια των πιο συστημικών κομμάτων. Με τη σειρά τους, οι ανοιχτοί φασίστες βρίσκονται στην ηγεσία των μεγάλων συμμοριών οπαδών του ποδοσφαίρου (οι tifosi), οι οποίες βοηθούν στην άντληση κεφαλαίων και τη χρήση βίας. Ακόμα και εδώ τα όρια είναι θολά, αφού ο Σαλβίνι έχει μια διαβόητη σχέση με μια από τις ομάδες tifosi του Μιλάνου.

Τα χρόνια της ήττας και της υποχώρησης του εργατικού κινήματος και η παρακμή της αντικαπιταλιστικής αριστεράς έχουν αφήσει ένα κενό για τις φασιστικές ιδέες μεταξύ των θυμωμένων και αποθαρρυμένων ανθρώπων, ιδιαίτερα των νέων. Με την κατάρρευση και τη θεσμοποίηση του κινήματος των Πέντε Αστέρων, το έδαφος είναι ακόμη πιο ευνοϊκό για την επικράτηση αντιδραστικών ιδεών. Η μεγάλη αύξηση της φτώχειας και η πανδημία του Covid έχουν αυξήσει το ακροατήριο για τον δεξιό και ρατσιστικό λαϊκισμό. Το συναίσθημα κατά των εμβολίων ήταν ισχυρότερο στην Ιταλία από ό,τι αλλού και οι φασίστες και η σκληρή δεξιά καβαλάνε επίσης αυτή την τίγρη (στμ ακολουθούν τυχοδιωκτική πολιτική). Μια νίκη του δεξιού συνασπισμού στις επόμενες γενικές εκλογές θα μπορούσε να τους ενθαρρύνει περαιτέρω.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Dave Kellaway, “Fascist ideas on the rise in Italy”, Anti*capitalist Resistance, 25 Ιανουαρίου 2022, https://anticapitalistresistance.org/fascist-ideas-on-the-rise-in-italy/. Αναδημοσίευση: Europe Solidaire Sans Frontières, http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article60837

 

Ο Dave Kellaway είναι μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Anti*Capitalist Resistance, μέλος του Socialist Resistance και του Hackney and Stoke Newington Labour Party, συνεργάτης του International Viewpoint και του Europe Solidaire Sans Frontieres.

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2022 10:52

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.