Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2022 23:00

Οι μεταναστευτικές πολιτικές της Ευρώπης αποσκοπούν στον περιορισμό της ελευθερίας των Μαύρων- Iriann Freemantle

Μετανάστες που διασώθηκαν από βάρκα, στο λιμάνι του Corigliano Calabro, Ιταλία | Alfonso Di Vincenzo/Pacific Press/Alamy Live News

Iriann Freemantle

Οι μεταναστευτικές πολιτικές της Ευρώπης αποσκοπούν στον περιορισμό της ελευθερίας των Μαύρων

Οι συνοριακές πολιτικές και οι εξοντωτικές διαδρομές αποσκοπούν στον έλεγχο των αφρικανικών μετακινήσεων στο χώρο και στο χρόνο.

Η προσέγγιση της Ευρώπης στη μετανάστευση από τον Παγκόσμιο Νότο αναπαράγει τις παγκόσμιες ιεραρχίες που στερούν από τους Μαύρους και τους Μελαμψούς ανθρώπους την ισότιμη πρόσβαση στις ευκαιρίες και τη συμμετοχή. Οι μεταναστευτικές πολιτικές της δεν είναι απλώς «διαμορφωμένες από το ρατσισμό» – είναι ρατσισμός.

Κατηγοριοποιώντας σχεδόν όλους τους Αφρικανούς μετανάστες ως «παράτυπους», η Ευρώπη νομιμοποιεί, εγκρίνει και επιτρέπει την έκθεσή τους σε ακραίες μορφές βίας κατά τη διαδρομή. Πρόκειται για σύγχρονη ρατσιστική τρομοκρατία που αποσκοπεί στο να αποτρέψει τους μετανάστες όχι μόνο από τη φυσική μετακίνηση, αλλά και από το να έχουν φιλοδοξίες να βελτιώσουν τη ζωή τους.

Για να «διαχειριστούν» την κινητικότητα από την Αφρική, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και η ΕΕ συνεργάζονται με μια σειρά από φορείς σε διάφορους τομείς, όπως η ανθρωπιστική βοήθεια[1], η άμυνα και η παραγωγή γνώσης[2]. Θέλουν περισσότερους συνοριακούς ελέγχους για την αποτροπή «επικίνδυνων μετακινήσεων»[3] –περισσότερες ευκαιρίες στις χώρες προέλευσης[4] «ώστε οι άνθρωποι να μην αισθάνονται την ανάγκη να ρισκάρουν τη ζωή τους»[5]– και, φαινομενικά, περισσότερες νόμιμες εναλλακτικές λύσεις για να έρθουν στην Ευρώπη[6].

Οι ακτιβιστές και οι ερευνητές είναι σε απόγνωση επειδή αυτή η απάντηση είναι εμπειρικά κακοσχεδιασμένη[7], υπερβολικά μεγαλοποιημένη[8] και αδιαφορεί πλήρως για τα ανθρώπινα δικαιώματα[9]. Με τη «διαχείριση» της μετανάστευσης, η Ευρώπη υπόσχεται να προσφέρει προστασία, ενώ στην πραγματικότητα επιτυγχάνει το ακριβώς αντίθετο∙ περισσότερη επιτήρηση και έλεγχος επιδεινώνουν αποδεδειγμένα τους κινδύνους της μετανάστευσης[10], και όχι μόνο στην Ευρώπη[11]. Επιπλέον, οι νόμιμοι δίαυλοι μετανάστευσης εξακολουθούν να μην υπάρχουν, παρά τις δεσμεύσεις της Ευρώπης για αυτούς[12]. Αντί να «προστατεύονται», οι Αφρικανοί μετανάστες μετακινούνται και ζουν σε επικίνδυνες και άθλιες συνθήκες[13]. Κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής, συχνά στερούνται και τα τελευταία ίχνη αξιοπρέπειας και υφίστανται απερίγραπτη βία[14].

Μελετητές και ειδικοί επιστήμονες έχουν αξιολογήσει επανειλημμένα αυτή τη φαινομενικά αντιφατική προσέγγιση ως «παραπλανητική», «αυτοκαταστροφική» [15] και «τυφλή»[16]. Ορισμένοι θεωρούν ότι η διαχείριση της μετανάστευσης καθοδηγείται από τους επιχειρηματικούς φορείς που επωφελούνται από την κατασκευή τειχών[17], την προμήθεια drones ή τη διαχείριση κέντρων κράτησης. Δεν έχουν άδικο.

Τα «όρια της μαύρης ελευθερίας»

Η ακραία αποανθρωποποίηση που λαμβάνει χώρα στο όνομα της «διαχείρισης» της μετανάστευσης πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις. Πρόκειται σαφώς για κάτι περισσότερο από μια κακοπροαίρετη ή άπληστη προσπάθεια ελέγχου της κινητικότητας. Το γεγονός ότι τα ταξίδια των «παράτυπων μεταναστών» μοιάζουν με κόλαση δεν είναι τυχαίο[18], αλλά αποσκοπεί στον έλεγχο των αφρικανικών μετακινήσεων στο χώρο και στο χρόνο. Ο στόχος είναι να εμπεδωθεί στους Μαύρους η ιδέα ότι δεν πρέπει να κινούνται πέρα από τους τόπους και τις προοπτικές που έχουν χαράξει οι λευκοί γι’ αυτούς. Κάθε φορά που οι Ευρωπαίοι παράγοντες δεν ανταποκρίνονται στις κλήσεις κινδύνου[19], αγνοούν τα αιτήματα να επιτραπεί στους μετανάστες να αποβιβαστούν από τα πλοία[20] ή προσποιούνται ότι οι μετανάστες δεν βρίσκονται στην πραγματικότητα εντός της Ευρώπης[21], επιχειρούν να φιμώσουν τους Αφρικανούς ως υποκείμενα που μπορούν να φανταστούν, να ασκήσουν κριτική και να διεκδικήσουν ένα παγκόσμιο μέλλον.

Όπως το λιντσάρισμα των Μαύρων στις μετεμφυλιοπολεμικές ΗΠΑ[22], η παράτυπη μετανάστευση και οι ενέργειες που αυτή επιτρέπει έχουν ως στόχο να καταδείξουν «τα όρια της ελευθερίας των Μαύρων»[23]. Όπως και η φυλετική τρομοκρατία του παρελθόντος, η παράτυπη μετανάστευση αφαιρεί ζωές και, με τον τρόπο αυτό, εισάγει τη δική της μορφή πειθαρχίας που αντηχεί πολύ πέρα από τα άτομα που εμπλέκονται. Δίνει οδηγίες σε όσους σκέφτονται να τολμήσουν να βγουν έξω να μειώσουν τις προσδοκίες τους και να συμβιβαστούν με λιγότερα. Σε πολλές περιπτώσεις, αρκεί απλώς να είναι κανείς ζωντανός[24]. Το λιντσάρισμα στόχευε επίσης συχνά εκείνους που επεδίωκαν να κινηθούν, ή είχαν ήδη κινηθεί, οικονομικά και κοινωνικά «προς τα πάνω».

Δεν είναι μόνο αυτό. Η αποανθρωποποίηση δεν περιορίζεται στις πιο εμφανείς βίαιες εξάρσεις της. Βασιζόμενη στην κοινωνική και νομική κατασκευή του ρατσιστικού «παράτυπου μετανάστη» ως στερούμενου τόσο ηθικής όσο και λογικής[25], η διαχείριση της μετανάστευσης αναπαράγει χωρικές και χρονικές μορφές οριοθέτησης που είναι εγγενείς στον ρατσισμό. Τρεις αμοιβαία αναφερόμενες, παγκόσμιες και διαρκείς ρατσιστικές κύριες αφηγήσεις παρέχουν το σενάριό της: ότι οι Μαύροι είναι οπισθοδρομικοί, αρχαϊκοί «άνθρωποι χωρίς ανθρώπινη ιδιότητα»[26], ότι χρειάζονται τους λευκούς για να «προοδεύσουν» στο μέλλον και ότι οι Μαύροι και οι λευκοί δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν και να συνυπάρξουν με ασφάλεια στους ίδιους χώρους.

Σε όλο τον κόσμο, αυτές οι αφηγήσεις έχουν ενεργοποιήσει ρατσιστικές πολιτικές. Διαφέρουν, αλλά χρησιμοποιούνται σταθερά για να προσφέρουν το διαχωρισμό ως απάντηση στις υποτιθέμενες απειλές που αντιμετωπίζει η ηγεμονική φυλετική τάξη. Αυτό βασίζεται σε ένα διττό επιχείρημα. Πρώτον, ότι ο διαχωρισμός δεν απαιτείται (ή όχι μόνο) λόγω μιας φυσικής φυλετικής ιεραρχίας, αλλά ότι όλοι είναι καλύτερα χωριστά[27]. Δεύτερον, ότι η συνύπαρξη μαύρων και λευκών θέτει σε κίνδυνο και τις δύο ομάδες, αν και με διαφορετικούς τρόπους. Οι υπέρμαχοι της λευκής υπεροχής έχουν συχνά παράξει και μεταδώσει τον κίνδυνο στον οποίο «βρίσκονται» οι Αφρικανοί όταν «παραβιάζουν» τους «λευκούς» χώρους.

Η βασική προσέγγιση της Ευρώπης στο ζήτημα της μετανάστευσης[28] και η έμπρακτη «παρατυποποίηση» των μετακινήσεων προωθεί επίσης τον διαχωρισμό μεταξύ Αφρικανών και Ευρωπαίων. Η διαχείριση της μετανάστευσης εξωτερικεύει τον έλεγχο και την προστασία των προσφύγων[29]. Οχυρώνει τα σύνορα. Για τη συντριπτική πλειοψηφία των «παράτυπων» μεταναστών δεν υπάρχουν ευκαιρίες νόμιμης μετακίνησης. Η διαχείριση της μετανάστευσης απονομιμοποιεί την κινητικότητα ως στρατηγική για τη βελτίωση της ζωής του ατόμου και ισχυρίζεται ότι οι άνθρωποι θα ήταν ασφαλέστεροι και καλύτερα στην πατρίδα τους. Η διαχείριση της μετανάστευσης επιβάλλει συστηματικά το διαχωρισμό με τρομοκρατία[30].

Η ευρωπαϊκή προσέγγιση της μετανάστευσης από τον Παγκόσμιο Νότο αναπαράγει τις παγκόσμιες ιεραρχίες που στερούν από τους Μαύρους και τους Μελαψούς ανθρώπους την ισότιμη πρόσβαση στην πολιτική και οικονομική συμμετοχή και στην ίδια τη ζωή[31]. Βασικά, θεωρεί ότι οι Αφρικανοί που διεκδικούν την ισότητά τους είναι φυσικά και συμβολικά εκτός τόπου και χρόνου.

Το άρθρο αυτό βασίζεται σε συνεχιζόμενο συνεργατικό έργο σχετικά με τον ρατσισμό και τις χρονικές και χωρικές μορφές συνόρων/ταξινόμησης, συμπεριλαμβανομένου ενός κοινού έργου με τον Loren Landau[32], καθηγητή μετανάστευσης και ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ερευνητή καθηγητή στο Αφρικανικό Κέντρο Μετανάστευσης και Κοινωνίας του Πανεπιστημίου του Βιτβάτερσαντ.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Iriann Freemantle, “Europe’s migration policies are about limiting Black freedom”, openDemocracy, 18 Νοεμβρίου 2022, https://www.opendemocracy.net/en/5050/europe-borders-africa-migration-management-racism/.

Σημειώσεις

[1] “Migrant Protection and Assistance”, IOM, UN Migration, https://www.iom.int/migrant-protection-and-assistance.

 

[2] “EU using Israel drones to track migrant boats in the Med”, Middle East Monitor, 19 Αυγούστου 2019, https://www.middleeastmonitor.com/20190819-eu-using-israel-drones-to-track-migrant-boats-in-the-med/. “Migration and mobility”, Research and innovation - European Commission, https://research-and-innovation.ec.europa.eu/research-area/social-sciences-and-humanities/migration-and-mobility_en.

 

[3]  “‘Dangerous Journeys’: International Migration Increasingly Unsafe in 2016: IOM”, , 24 Αυγούστου 2016, https://germany.iom.int/news/dangerous-journeys-international-migration-increasingly-unsafe-2016-iom.

 

[4] TekkiFii- Economic Development Programme,  “EU Emergency Trust Fund for Africa”, TekkiFii, https://www.tekkifii.gm/.

 

[5] “Joint press release: European Commission and Morocco launch renewed partnership on migration and tackling human smuggling”, European Commission, 8 Ιουλίου 2022, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_22_4388.

 

[6] “Legal migration: Attracting skills and talent to the EU”, European Commission, 27 Απριλίου 2022, https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_22_2654.

 

[7] Stephen Castles, “Development and Migration or Migration and Development: What Comes First?”, Asian and Pacific Migration Journal, τόμος 18, τεύχος 4, Δεκέμβριος 2009, https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/011719680901800401?journalCode=amja.

 

[8] Marie-Laurence, Hein De Haas, “African migration: trends, patterns, drivers”, Comparative Migration Studies, τόμος 4 (2016), https://comparativemigrationstudies.springeropen.com/articles/10.1186/s40878-015-0015-6.

 

[9] Giorgos Christides, Steffen Lüdke, “Frontex Involved in Illegal Pushbacks of Hundreds of Refugees”, Spiegel International, 28 Απριλίου 2022, https://www.spiegel.de/international/europe/frontex-involved-in-illegal-pushbacks-of-hundreds-of-refugees-a-9fe90845-efb1-4d91-a231-48efcafa53a0.

 

[10] “Med: Tragedy Continues as Routes Change and Situation in Libya Deteriorates Even Further”, ECRE, 14 Ιανουαρίου 2022, https://ecre.org/med-tragedy-continues-as-routes-changes-and-situation-in-libya-deteriorates-even-further/.

 

[11] Joseph Nevins, “Crossing the US-Mexico border is deadlier than ever for migrants – here’s why”, The Conversation, 4 Αυγούστου 2022, https://theconversation.com/crossing-the-us-mexico-border-is-deadlier-than-ever-for-migrants-heres-why-186632.

 

[12] Ylva Johansson, “#TimeToDeliverMigrationEU No.4 More legal pathways to the EU”, European Commission, 30 Μαΐου 2021, https://ec.europa.eu/commission/commissioners/2019-2024/johansson/blog/timetodelivermigrationeu-no4-more-legal-pathways-eu_en.

 

[13] Alexandra Topping, “Calais refugee camp conditions diabolical, says report”, The Guardian, 2 Οκτωβρίου 2015, https://www.theguardian.com/world/2015/oct/02/calais-refugee-camp-conditions-diabolical-report-jungle-bacteria-hygiene.

 

[14] “Reports of physical and sexual violence as Libya arrests 5,000 migrants in a week”, The Guardian, 8 Οκτωβρίου 2021, https://www.theguardian.com/global-development/2021/oct/08/reports-of-violence-libya-arrests-5000-migrants.

 

[15] Hein de Haas, “Don’t blame the smugglers: the real migration industry”, Hein de Haas, 23 Σεπτεμβρίου 2015, http://heindehaas.blogspot.com/2015/09/dont-blame-smugglers-real-migration.html.

 

[16] “Plans to send Frontex guards to Senegal illegitimate attempt to stop migrants, asylum seekers”, Euro-Med Human Rights Monitor / المرصد الأورومتوسطي لحقوق الإنسان, 24 Φεβρουαρίου 2022, https://euromedmonitor.org/en/article/4922/Plans-to-send-Frontex-guards-to-Senegal-illegitimate-attempt-to-stop-migrants,-asylum-seekers.

 

[17] Mark Akkerman, “Expanding the Fortress: The policies, the profiteers and the people shaped by EU’s border externalisation programme”, TNI (Transnational Institute), Άμστερνταμ, Μάιος  2018, file:///C:/Users/pc/Downloads/Expanding-the-fortress-webMay14.pdf.

 

[18] «No Escape from Hell. EU Policies Contribute to Abuse of Migrants in Libya», Human Rights Watch, 21 Ιανουαρίου 2019, https://www.hrw.org/report/2019/01/21/no-escape-hell/eu-policies-contribute-abuse-migrants-libya.

 

[19] “Death By Rescue: The lethal effects of non-assistance at sea”, Forensic Architecture, https://forensic-architecture.org/investigation/death-by-rescue-the-lethal-effects-of-non-assistance-at-sea.

 

[20] Nikolaj Nielsen, “Italian stand-off with rescue boats, as conditions worsen”, EUobserver, 7 Νοεμβρίου 2022, https://euobserver.com/migration/156386.

 

[21] Nikolaj Nielsen, “French push for legal limbos on EU borders”, EUobserver, 11 φεβρουαρίου 2022, https://euobserver.com/migration/154340.

 

[22] “Lynching in America. Confronting the Legacy of Racial Terror”, Equal Justice Initiative, 2017, https://eji.org/reports/lynching-in-america/.

 

[23] Guy Lancaster, “‘… or Suffer the Consequences of Staying’: Terror and Racial Cleansing in Arkansas”, στο Travis D. Boyce, Winsome M. Chunnu  (επιμ.), Historicizing Fear: Ignorance, Vilification, and Othering, University Press of Colorado, 2019, σσ. 88-101.

 

[24] “The story of Fuseinis”, βίντεο στο YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=8fi_UpJjmpk.

 

[25] Iriann Freemantle, Loren B Landau, “Migration and the African Timespace Trap: More Europe for the World, Less World for Europe”, Geopolitics, τόμος 27, 2022, τεύχος 3, Δεκέμβριος 2020, σσ. 791-810, https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14650045.2020.1859479. “The biggest lies told by traffickers”, Rumours about Germany, https://rumoursaboutgermany.info/the-biggest-lies-told-by-traffickers/.

 

[26] David Theo Goldberg, “Racial Europeanization”, Ethnic and Racial Studies, τόμος 29, 2006, τεύχος 2, σσ. 331-364, https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01419870500465611.

 

[27] J.J. Venter, “H.F. Verwoerd: Foundational aspects of his thought”, Koers - Bulletin for Christian Scholarship, τόμος 64, τεύχος 4 (1999), https://www.koersjournal.org.za/index.php/koers/article/view/511.

 

[28] Saskia Gent, “The Root Causes of Migration: Criticising the Approach and Finding a Way Forward”, Sussex Migration Working Paper, αριθ. 11, Σεπτέμβριος 2002, https://www.researchgate.net/publication/237735548_The_Root_Causes_of_Migration_Criticising_the_Approach_and_Finding_a_Way_Forward.

 

[29] Stephan Dünnwald, “Remote Control? Europäisches Migrationsmanagement in Mauretanien und Mali”, Movements. Journal for Critical Migration and Border Regime Studies, τόμος: 1, τεύχος: 1, 2015, https://movements-journal.org/issues/01.grenzregime/08.duennwald--remote-control-mali-mauretanien.html. Jeff Crisp, “What is Externalization and Why is it a Threat to Refugees?”, Chatham House, 14 Οκτωβρίου 2020, https://www.chathamhouse.org/2020/10/what-externalization-and-why-it-threat-refugees.

 

[30] “Voices of Struggle - 8 Years Alarm Phone”, https://alarmphone.org/wp-content/uploads/2022/11/Content_AP_8Y_E_DP_DIGI_light.pdf.

 

[31] Howard Winant, “Is Racism Global?”, Journal of World-Systems Research, τόμος 23, τεύχος 2, 2017, https://jwsr.pitt.edu/ojs/jwsr/article/view/730/962.

 

[32] “Professor Loren Landau”, Oxford Department of International Development, https://www.qeh.ox.ac.uk/people/loren-landau.

Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 20 Δεκεμβρίου 2022 23:16

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.