Το κινέζο-αμερικανικό δυοπώλιο σε πίεση
ΠΗΓΗ: lanticapitaliste.org
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Τάσος Αναστασιάδης
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αναβάλει την επίσκεψή του στο Πεκίνο (προς μεγάλη δυσαρέσκεια του Σι Τζινπίνγκ) με την ελπίδα, όπως πίστευε, να λύσει το ζήτημα του Ιράν και να φτάσει εκεί από θέση ισχύος. Συνέβη όμως το αντίθετο. Ήρθε να ικετεύσει τους Κινέζους, συμμάχους των Ιρανών, να τον βοηθήσουν να βγει από ένα αδιέξοδο για το οποίο είναι ο μόνος υπεύθυνος.
Ο Σι επιθυμεί βεβαίως την επαναλειτουργία του στενού του Ορμούζ και δεν θέλει να δει μια καινούργια χώρα να εισέρχεται στον πολύ κλειστό κύκλο των πυρηνικών δυνάμεων. Γνωρίζει όμως ότι ο Τραμπ βρίσκεται υπό πίεση για λόγους εσωτερικής πολιτικής και του δίνει το πάνω χέρι: πρέπει να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις όσον αφορά τη στήριξη προς την Ταϊβάν.
Επικίνδυνη αβεβαιότητα για την Ταϊβάν
Η Ταϊβάν (Δημοκρατία της Κίνας) έχει μια πολύ ιδιαίτερη ιστορία. Το Πεκίνο εκμεταλλεύεται τις εσωτερικές της αντιφάσεις. Το Κουομιντάνγκ, το κόμμα της αντεπανάστασης, είχε εισβάλει στο νησί μετά την ήττα του στην ηπειρωτική χώρα το 1949, επιβάλλοντας ένα δικτατορικό καθεστώς μέχρι το Κίνημα των Ηλίανθων το 2014, το οποίο οδήγησε σταδιακά στην εγκαθίδρυση της δημοκρατίας. Ωστόσο, διατηρεί μια κοινωνική βάση και πολιτικό βάρος, με τη βοήθεια του πελατειακού συστήματος και της διαφθοράς. Οι ηγέτες του είναι διχασμένοι ως προς τις σχέσεις με την (ηπειρωτική) Κίνα.
Το ΚΚΚ θα προτιμούσε σήμερα να επιβάλει έναν αυστηρό οικονομικό αποκλεισμό του νησιού, παρά να επιχειρήσει μια μάλλον αβέβαιη στρατιωτική εισβολή.
Υπόσχεται τα πάντα στους επιχειρηματίες, τους μαφιόζους και τους πολιτικούς που θα του χρησίμευαν ως πέμπτη φάλαγγα, για να εξασφαλίσει τον έλεγχο του Πεκίνου. Δεδομένου του τρόπου με τον οποίο ο Σι Τζινπίνγκ εκκαθαρίζει τους παλιούς του συμμάχους, θα έπρεπε να είναι επιφυλακτικοί. Όσο για τον πληθυσμό της Ταϊβάν, ο οποίος απολαμβάνει μια (αστική και ατελή) δημοκρατία, είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί θα επέλεγε ελεύθερα να απορροφηθεί από ένα αδιαφανές και υπερ-αυταρχικό καθεστώς. Έχει δικαίωμα στην αυτοδιάθεση χωρίς εξωτερικές απειλές.
Η Ταϊβάν είναι de facto ανεξάρτητη, αλλά δεν το διακηρύσσει επίσημα. Σε απάντηση στις έμμεσες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, μετά την επίσκεψή του στον Σι, ότι θα μειώσει τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, ο πρόεδρος της Ταϊβάν Λάι Τσινγκ-τε επαναβεβαίωσε την «κυριαρχία» αυτού του κράτους, την ανεπίσημη ανεξαρτησία του. Έχουμε εισέλθει σε μια ζώνη επικίνδυνης αβεβαιότητας.
Η αλλαγή του status quo θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ανατολική Ασία, από τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία έως το Βιετνάμ. Δεδομένης της γεωπολιτικής κεντρικότητας της Ευρασίας, οι «μετασεισμοί» αυτού του σεισμού θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Κεντρική Ασία, την Αρκτική, τη Ρωσία και την Ευρώπη…
Προς ένα κινεζο-αμερικανικό δυοπώλιο
Αυτό που επιβεβαιώνεται, ωστόσο, είναι ότι τείνουμε προς ένα παγκόσμιο κινεζο-αμερικανικό δυοπώλιο (αναπόφευκτα πολύ συγκρουσιακό) και όχι προς μια στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων. Αυτή ήταν η υπόθεση που μου φαινόταν από καιρό ως η πιο πιθανή.
Σήμερα, η Κίνα ενισχύει τη θέση της στο πλαίσιο αυτού του δυοπωλίου, αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε την αδυναμία της όταν ο Τραμπ «συνεργάστηκε» με μια πτέρυγα του καθεστώτος της Βενεζουέλας και ενώ απειλεί την Κούβα. Το Πεκίνο ενισχύει τη διεθνή στρατιωτική του παρουσία χάρη στην πολιτική αγοράς λιμανιών διπλής λειτουργίας, οικονομικής και στρατιωτικής. Τίποτα όμως που να συγκρίνεται με την αμερικανική δύναμη.
Ο Ινδο-Ειρηνικός έχει καταστεί μια περιοχή μείζονος στρατηγικής σημασίας, όπου διακυβεύονται (επίσης) οι παγκόσμιες ισορροπίες. Ο Τζο Μπάιντεν το είχε καταλάβει και μία από τις κύριες επιτυχίες του ήταν ότι προετοίμασε, την εποχή της καταστροφής στο Αφγανιστάν που κληρονόμησε από τον Ντόναλντ Τραμπ, την ανάπτυξη πολιτικοστρατιωτικών, οικονομικών και διπλωματικών μέσων στην περιοχή αυτή. Επιστρέφοντας στην εξουσία, ο Τραμπ έσπευσε να ανατρέψει αυτόν τον ασιατικό «άξονα». Δεν του βγήκε σε καλό.
Η λειτουργικότητα του κινεζο-αμερικανικού δυοπωλίου θα δοκιμαστεί τους επόμενους μήνες, καθώς ο Τραμπ και ο Σι πρόκειται να συναντηθούν σε πολλές περιπτώσεις, είτε κατ' ιδίαν (ο Σι έχει προσκληθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες), είτε σε διεθνείς συναντήσεις. Προς το παρόν, όσον αφορά τα θέματα του εμπορίου, των σπάνιων γαιών και των τεχνολογιών, τίποτα δεν φαίνεται να έχει αποφασιστεί, παρά τις κραυγές νίκης του Τραμπ. Σημαντικός παράγοντας αβεβαιότητας: οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και η Κίνα κατά πάσα πιθανότητα, βρίσκονται αντιμέτωπες με βαθιές κρίσεις του καθεστώτος.
https://lanticapitaliste.org/actualite/international/un-duopole-sino-etatsunien-en-tension
