Οι εκπαιδευτικοί στο Ιντλίμπ ζήτησαν να επαναπροσληφθούν μετά από πολυετή απόλυση – 25 Φεβρουαρίου 2025 (Enab Baladi)
Γιατί η Συρία χρειάζεται καλύτερη διακυβέρνηση... και ένα νέο είδος αντιπολίτευσης
του Joseph Daher
9 Δεκεμβρίου 2025
Τον περασμένο μήνα διοργανώθηκαν μεγάλες συγκεντρώσεις υποστήριξης των κυβερνητικών αρχών της Συρίας[1] σε διάφορες πόλεις που ελέγχονται από την κυβέρνηση του Αχμέντ αλ-Σαράα. Αν και παρουσιάστηκαν ως διαδηλώσεις «ενάντια στη διαίρεση» και υπέρ της ενότητας της χώρας, μεταξύ των διαδηλωτών ακούστηκαν συνθήματα σεχταριστικού θρησκευτικού χαρακτήρα[2].
Παρόμοια ήταν η περίπτωση των μαζικών διαδηλώσεων για τον εορτασμό της πρώτης επετείου από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ. Αυτά τα γεγονότα υπογραμμίζουν τις προφανείς πολιτικές και κοινωνικοοικονομικές διαιρέσεις που επικρατούν σήμερα στη χώρα.
Από την ανατροπή του προηγούμενου συριακού καθεστώτος, η πολιτική μετάβαση έχει αποτελέσει ευκαιρία για τις σημερινές κυβερνητικές αρχές, με επικεφαλής την Χαγιάτ Ταχρίρ Σαμ (HTS), να εδραιώσουν την εξουσία τους πάνω στους πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς. Τους τελευταίους μήνες, κάτω από την εποπτεία τους, έχουν διαπραχθεί σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με πιο χαρακτηριστικές τις σφαγές στην ακτή και στη Σουέιντα. Επιπλέον, η επιδίωξη της ηγεσίας να εφαρμόσει νεοφιλελεύθερα μέτρα και μέτρα λιτότητας έχει οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα φτώχειας σε ολόκληρη τη χώρα.
Δεν είναι έκπληξη το γεγονός ότι σε ένα τέτοιο πλαίσιο οι διαμαρτυρίες για δημοκρατικά και κοινωνικοοικονομικά δικαιώματα έχουν αυξηθεί τους τελευταίους μήνες.
Ασφάλεια, δημοκρατία και ένταξη
Πρόσφατα, τμήματα των αλαουιτικών κοινοτήτων διαμαρτυρήθηκαν[3] για τις διαρκείς παραβιάσεις που υφίστανται από την πτώση του Άσαντ. Ζήτησαν ασφάλεια, ιδίως έναντι των συνεχών δολοφονιών και απαγωγών (κυρίως γυναικών[4]), ομοσπονδιακό σύστημα διακυβέρνησης, και καταγγέλλουν τις δυσανάλογα αυθαίρετες απολύσεις που έχουν υποστεί από τις κρατικές διοικήσεις, καθώς και το υψηλό κόστος διαβίωσης.
Στην πραγματικότητα, ο Γκαζάλ Γκαζάλ, επικεφαλής του Αλαουιτικού Ισλαμικού Συμβουλίου στη Συρία και τη Διασπορά[5], κάλεσε σε μποϊκοτάζ των εορτασμών για την πτώση του προηγούμενου καθεστώτος και προέτρεψε τους Αλαουίτες να μείνουν στα σπίτια τους κατά τη διάρκεια μιας «γενικής απεργίας» από τις 8 έως τις 12 Δεκεμβρίου, ως ένδειξη διαμαρτυρίας ενάντια στο «νέο καταπιεστικό καθεστώς».
Ομοίως, στη Σουέιντα, συνεχίζονται οι διαδηλώσεις κατά των σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από την κυβερνώσα εξουσία και τις συνδεδεμένες με αυτήν ένοπλες ομάδες εναντίον αμάχων από το καλοκαίρι. Εκτός από τις δολοφονίες, ο πληθυσμός έχει πέσει θύμα απαγωγών (ιδίως γυναικών)[6] και αναγκαστικών εκτοπισμών, συχνά για θρησκευτικούς λόγους.
Εν τω μεταξύ, τα εθνικά δικαιώματα των Κούρδων εξακολουθούν να αγνοούνται – και σε ορισμένες περιπτώσεις να απορρίπτονται – από τις κυβερνητικές αρχές. Επιπλέον, οι διαπραγματεύσεις με την Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (AANES) κατά τη διάρκεια της υποτιθέμενης διαδικασίας ενσωμάτωσης με τη Δαμασκό έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο[7] λόγω διαφωνιών σχετικά με στρατιωτικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα.
Γενικότερα, οι κυβερνώντες έχουν λάβει μέτρα για να ενισχύσουν τον έλεγχό τους επί της κοινωνίας, μεταξύ άλλων προσπαθώντας να περιορίσουν τα δημοκρατικά δικαιώματα.
Τους τελευταίους μήνες, οι τοπικές αρχές δεν δίστασαν να επιβάλουν περιορισμούς στη διοργάνωση πολιτικών συνεδρίων. Αν και αρχικά τα μέτρα αυτά ήταν ως επί το πλείστον άτυπα, σταδιακά καθίστανται μόνιμα. Για παράδειγμα, τον Νοέμβριο, το συριακό Υπουργείο Τουρισμού εξέδωσε εγκύκλιο[8] με την οποία ζητούσε από τις τουριστικές εγκαταστάσεις να απέχουν από τη διοργάνωση εκδηλώσεων ή συνεδρίων πολιτικού χαρακτήρα χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Γενικής Γραμματείας Πολιτικών Υποθέσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η Γενική Γραμματεία Πολιτικών Υποθέσεων – η οποία ιδρύθηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών μόνο μετά την πτώση του Άσαντ – έχει πλέον διευρυμένες εξουσίες, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης των πολιτικών δραστηριοτήτων.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπήρξε πλήρης ακύρωση εκδηλώσεων, όπως το σεμινάριο «Πολιτική σκέψη: αναγκαιότητα ή όχι;»[9] το οποίο είχε προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο από τον πρώην πολιτικό κρατούμενο Ασλάν Αμπντέλ Καρίμ. Οι τοπικές αρχές ισχυρίστηκαν ότι αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι ο σύλλογος που διοργάνωνε το συνέδριο δεν είχε άδεια, αλλά ο νόμος επιτρέπει στους συλλόγους που έχουν υποβάλει αίτηση για άδεια (όπως συνέβη στην περίπτωση αυτή) να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους έως ότου ληφθεί τελική απόφαση.
Ομοίως, στα μέσα Οκτωβρίου, πολυάριθμες συριακές οργανώσεις και σύλλογοι επέκριναν την οδηγία του Υπουργού Κοινωνικών Υποθέσεων και Εργασίας σχετικά με την αντιμετώπισή όσον αφορά τις ΜΚΟ. Την κατηγόρησαν[10] ότι χρησιμοποιεί πρακτικές «βασισμένες σε έναν κατασταλτικό νόμο περί συλλόγων, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα από το προηγούμενο καθεστώς για να περιορίσει τις δραστηριότητες των ΜΚΟ, να διώξει τα μέλη τους και να τα φυλακίσει».
Αυτό έχει προστεθεί στα γενικότερα ερωτήματα σχετικά με τους περιορισμούς της ελευθερίας της έκφρασης που έχουν παρατηρηθεί. Ενώ, βεβαίως, ο τοπικός και ο διεθνής Τύπος έχουν πολύ μεγαλύτερη ελευθερία να λειτουργούν στη Συρία μετά την πτώση του Άσαντ, έχουν ωστόσο αναφερθεί επιθέσεις εναντίον ερευνητών και δημοσιογράφων.
Μόλις τον περασμένο μήνα, ο Σύριος ακτιβιστής και πολιτικός ερευνητής Λαΐθ αλ-Ζούμπι φυλακίστηκε και βασανίστηκε από τις αρχές[11], χωρίς να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης ή να παραπεμφθεί στη δικαιοσύνη.
Διαμαρτυρίες
Οι αυξανόμενες κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις της χώρας αντιμετωπίζονται όλο και περισσότερο με κριτική από τους Σύριους προς τις κυβερνητικές πολιτικές. Εκτός από την επιθυμία τους να συσσωρεύσουν κεφάλαια σε μεγάλα πολυτελή ακίνητα, οι σημερινές κυβερνητικές αρχές δεν έχουν προτείνει καμία πολιτική ή σχέδιο ανασυγκρότησης. Και ο λαός είναι σαφώς δυσαρεστημένος.
Κάποιοι έχουν φτάσει ακόμη και στο σημείο να διαδηλώνουν ενάντια σε έργα στον τομέα των ακινήτων, όπως αυτό της Al-Omran Real Estate Development Co. με έδρα το Κουβέιτ (ιδιοκτησία ενός Σύριου επιχειρηματία). Η πρωτοβουλία αστικής ανάπτυξης «Boulevard of Victory» στη Χομς ήταν στόχος τοπικών διαδηλώσεων, κατά τις οποίες οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με το σύνθημα: «Όχι λεωφόρος, όχι εκτοπισμός». Έγινε ακόμη και σύγκριση με το «Home Dream»[12], ένα σχέδιο αστικής ανασυγκρότησης που εκπονήθηκε υπό την ηγεσία του Μπασάρ αλ-Άσαντ.
Η οργανωμένη δράση οδήγησε την εταιρεία να ανακοινώσει ότι θα ακυρώσει[13] το τμήμα του σχεδίου της που αφορούσε την εν λόγω γειτονιά.
Στον τομέα της εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί πραγματοποίησαν απεργία για αρκετές εβδομάδες και διαδήλωσαν μπροστά από κυβερνητικά κτίρια στο Χαλέπι και στο Ιντλίμπ, με το σύνθημα «Το κίνημα συνεχίζεται μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά μας»[14]. Ζητούν μόνιμη απασχόληση, την άμεση επαναπρόσληψη όσων απολύθηκαν και αυξήσεις μισθών που να ανταποκρίνονται στο ραγδαία αυξανόμενο κόστος ζωής.
Απεργίες οργανώθηκαν επίσης από οδηγούς μίνι λεωφορείων στη Δαμασκό[15], καθώς και από εργαζομένους της ιδιωτικής εταιρείας Madar Aluminum[16], οι οποίοι ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης.
Αυτό το μήνα, οι εργαζόμενοι στο λιμάνι της Ταρτούς[17] πραγματοποίησαν καθιστική διαμαρτυρία μπροστά από το κτίριο της περιφέρειας για να διαμαρτυρηθούν για τη μετακίνησή τους – για την οποία ενημερώθηκαν μέσω WhatsApp και χωρίς καμία προηγούμενη πληροφόρηση – σε απομακρυσμένες τοποθεσίες στα συνοριακά περάσματα Τζαράμπους και αλ-Μπουκαμάλ στις ανατολικές περιφέρειες.
Επιπλέον, με την τεράστια αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος, μεγάλος αριθμός πολιτών σε ολόκληρη τη χώρα εξέφρασε την οργή του, ενώ σε πόλεις όπως η Σαλαμιέ και η Χομς οργανώθηκαν διαδηλώσεις. Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος ενδέχεται να αυξηθούν[18] από το ήδη εξωφρενικό 3000% έως και 6000% σε κάθε νοικοκυριό, υποθέτοντας ότι η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος θα παραμείνει αδιάλειπτη.
Τελικά, ανεξάρτητα από το επίπεδο της αύξησης, πολλοί θα αναγκαστούν να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, και γενικότερα αυτό θα οδηγήσει σε νέα αύξηση των ποσοστών πληθωρισμού.
Παρά την αύξηση του κατώτατου μισθού από τα τέλη Ιουλίου (σε 68 δολάρια το μήνα[19]), η πλειονότητα του πληθυσμού, είτε απασχολείται στο δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της με τους μισθούς της. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Qasioun[20], στα τέλη Σεπτεμβρίου το ελάχιστο κόστος διαβίωσης για μια συριακή οικογένεια πέντε μελών που ζει στη Δαμασκό έφτασε τα 645 δολάρια περίπου. Επιπλέον, μεγάλα τμήματα της κοινωνίας εξαρτώνται από τα εμβάσματα που στέλνουν οι συγγενείς τους από το εξωτερικό.
Η απάντηση του Υπουργού Οικονομικών ήταν να ανακοινώσει αύξηση των μισθών (κατά 200%) των εργαζομένων στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. Ωστόσο, αυτή η πιθανή μελλοντική αύξηση εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής για να ανακουφίσει τον πληθυσμό που αντιμετωπίζει δυσκολίες και να αντισταθμίσει τη συνεχή αύξηση του κόστους ζωής.
Σε αυτό το πλαίσιο, και καθώς συμπληρώνεται ένας χρόνος από την πτώση του Άσαντ, είναι ζωτικής σημασίας να αντιταχθούμε σε οποιαδήποτε αυταρχική πρακτική των νέων κυβερνητικών αρχών. Ταυτόχρονα, πρέπει να οικοδομηθεί ένα οικονομικό σχέδιο που θα επιδιώκει την κοινωνική δικαιοσύνη, θα αναδιανέμει τον πλούτο και θα εφαρμόζει μια διαδικασία ανασυγκρότησης που θα ωφελεί το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Ενώ τα διεθνή μέσα ενημέρωσης και οι ηγέτες διεξάγουν συζητήσεις για το μέλλον της Συρίας, η χώρα χρειάζεται επειγόντως ένα εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο που θα συνδυάζει τα δημοκρατικά, κοινωνικά και οικονομικά δικαιώματα και θα προάγει τη συνεργασία και τη σύμπραξη μεταξύ των διαφόρων κινημάτων διαμαρτυρίας και, γενικότερα, του ευρύτερου συριακού πληθυσμού σε όλη του την ποικιλομορφία.
https://internationalviewpoint.org
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] https://english.aawsat.com/arab-world/5213904-syrians-mark-one-year-offensive-toppled-assad
[2] https://www.newarab.com/news/syrians-condemn-hate-inciting-slogans-pro-government-rallies
[3] https://www.reuters.com/world/middle-east/syrian-security-forces-use-gunfire-disperse-rival-protests-alawite-heartland-2025-11-25/
[4] https://www.amnesty.org/en/latest/news/2025/07/syria-authorities-must-investigate-abductions-of-alawite-women-and-girls/
[5] https://www.thenationalnews.com/news/mena/2025/12/07/syrian-alawite-religious-leader-calls-for-boycott-of-assad-downfall-celebrations/
[6] https://www.ohchr.org/en/press-releases/2025/08/syria-un-experts-alarmed-attacks-druze-communities-including-sexual-violence
[7] https://syria-report.com/in-focus-aanes-damascus-merger-process-stalled/
[8] https://www.facebook.com/story.php?story_fbid=122153309534669523&id=61570085710081&mibextid=wwXIfr&rdid=fbodgAddBSIBgprN
[10] https://syriaaccountability.org/joint-position-paper-on-the-directive-from-the-minister-of-social-affairs-and-labor/
[11] https://www.facebook.com/watch/?v=1371010461235244
[12] https://www.enabbaladi.net
[13] https://www.alaraby.co.uk
[14] https://www.facebook.com/focusaleppo/posts/pfbid09b7ssd91M1vVzydkG98PZJneqCEMtxFpSrU71WzucF95RKfRmyGRiiTpUkGKqYC4l
[15] https://www.facebook.com/reel/693260193557488
[16] https://www.facebook.com/61584291894574/posts/122094340737143063/?mibextid=wwXIfr&rdid=qjovivQcBB6r6aaA
[17] https://www.facebook.com/shamfmtv/posts/pfbid0K48NocGGjHEamWHPuCZ8HNufinoXBdNtUKyApM4RQszJs2oMTCzKNZSR8ZRDKHHpl
[18] https://syria-report.com/electricity-price-hike-marks-syrias-largest-tariff-increase-in-decades/
[19] https://archive.sana.sy/en/?p=360663
[20] https://kassioun.org/economic/item/84478-7-1-2025
