Πέμπτη, 06 Οκτωβρίου 2022 08:31

Ο εχθρός του εχθρού μου: η Χαμάς και το συριακό καθεστώς

Βανδαλισμένη γιγαντοαφίσα με το πορτρέτο του Σολεϊμανί Κασσέμ στη Γάζα.

 

 

Joseph Daher

 

Ο εχθρός του εχθρού μου: η Χαμάς και το συριακό καθεστώς

 

 

Ο Joseph Daher υποστηρίζει ότι τα στρατηγικά περιφερειακά συμφέροντα του Ιράν και της Χεζμπολάχ, τα οποία απαιτούν συμφιλίωση μεταξύ των συμμάχων τους, καθορίζουν την αναπτυσσόμενη σχέση μεταξύ του συριακού καθεστώτος και της Χαμάς.

 

Οι προοπτικές συμφιλίωσης μεταξύ του συριακού καθεστώτος και του κινήματος Χαμάς, που ενθαρρύνεται από την Τεχεράνη, αναφέρονται όλο και περισσότερο στα μέσα ενημέρωσης από τα τέλη του 2020. Τώρα, όπως φαίνεται, η σύσφιξη των σχέσεων μπορεί να επιταχυνθεί.

Ενώ ανώτεροι αξιωματούχοι και στελέχη της Χαμάς εξέφραζαν έντονα την υποστήριξή τους στη συριακή επανάσταση κατά τα πρώτα χρόνια της εξέγερσης, επισήμως, η Χαμάς διατήρησε ουδέτερη στάση. Όμως, η άνοδος των Αδελφών Μουσουλμάνων στην Αίγυπτο μετά την πτώση του Μουμπάρακ και η λαϊκή υποστήριξη της συριακής επανάστασης μεταξύ των Παλαιστινίων, έκαναν αδύνατο για την ηγεσία της Χαμάς να ακολουθήσει τα αιτήματα του συριακού καθεστώτος, να μιλήσει απλώς για μια «πολιτική λύση» στη σύγκρουση, όπως έκανε η Χεζμπολάχ.

Αυτό προκάλεσε πολλές συγκρούσεις με το συριακό καθεστώς και τελικά ανάγκασε την ηγεσία της Χαμάς στη Δαμασκό να εγκαταλείψει τη χώρα το 2012.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, οι αξιωματούχοι της Χαμάς έχουν επανειλημμένα καταδικάσει τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ κατά της Συρίας και έχουν προβεί σε διαλλακτικές δηλώσεις απέναντί της1. Η Δαμασκός, από την άλλη πλευρά, έχει διατηρήσει αρνητική στάση απέναντι στο ισλαμικό παλαιστινιακό κίνημα. Ο Μπασάρ αλ-Άσαντ και οι Σύριοι αξιωματούχοι έχουν επιτεθεί αρκετές φορές στη Χαμάς, την οποία θεωρούν προδότες.

Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες έχουν επανεμφανιστεί ειδήσεις σχετικά με μια πιθανή αποκατάσταση των σχέσεων. Ένας άγνωστος αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε στα τέλη του περασμένου μήνα, ότι οι δύο πλευρές έχουν πραγματοποιήσει αρκετές «συναντήσεις υψηλού επιπέδου για την επίτευξη αυτού του στόχου».2

Αυτό συνέπεσε με το ταξίδι του επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια, στον Λίβανο για επίσημη συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα. Και οι δύο ηγέτες μίλησαν για τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας προκειμένου να εδραιωθεί ένας «άξονας αντίστασης» στις «απειλές και προκλήσεις» του Ισραήλ.3

Πάνω από μια δεκαετία μετά την αποχώρηση της Χαμάς από τη Δαμασκό, όπου είχε την έδρα του πολιτικού της γραφείου και του αρχηγείου της, οι λόγοι πίσω από αυτή την πιθανή ανανέωση των σχέσεων συνδέονται αφενός με τις περιφερειακές πολιτικές εξελίξεις και συμμαχίες και αφετέρου με την εσωτερική πολιτική στο εσωτερικό του ισλαμικού παλαιστινιακού κινήματος.

Η Χαμάς παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία τη σύναψη των Συμφωνιών του Αβραάμ4 με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ το καλοκαίρι του 2020 και την περαιτέρω εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τα αραβικά κράτη.

Για να μην αναφέρουμε, τη συνεχή προσέγγιση μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ. Τον Μάρτιο, ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ, ήταν ο πρώτος Ισραηλινός αξιωματούχος υψηλού επιπέδου που επισκέφθηκε την Τουρκία μετά το 2008.

Επιπλέον, η θέση της Χαμάς στη Γάζα συνεχίζει να είναι αφόρητη. Από τις πολυάριθμες πολεμικές επιχειρήσεις που εξαπολύει το Ισραήλ εναντίον της Λωρίδας της Γάζας, μέχρι τον ισραηλινό αποκλεισμό με τη βοήθεια της Αιγύπτου και τις οικονομικές κυρώσεις που επιβάλλει η Παλαιστινιακή Αρχή.

Αυτό το πλαίσιο, επομένως, έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο την κρίσιμη συμμαχία της Χαμάς με το Ιράν – και συνεπώς με τη Χεζμπολάχ. Οι σχέσεις της με την Τεχεράνη συνέχισαν να παρέχουν στη Χαμάς στρατιωτική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένων των όπλων και της εκπαίδευσης, εκτός από σημαντική οικονομική χρηματοδότηση.

Οι αλλαγές στην ηγεσία του πολιτικού κινήματος της Χαμάς είχαν επίσης αντίκτυπο. Ενώ η σχέση διατηρήθηκε ασφαλώς σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο την τελευταία δεκαετία –παρά τις διαφωνίες σχετικά με τη συριακή εξέγερση– η αντικατάσταση του Χαλέντ Μεσάαλ από τον Ισμαήλ Χανίγια ως ηγέτη της Χαμάς το 20175, άνοιξε την πόρτα για στενότερες σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.

Επιπλέον, ο διορισμός του Σεΐχ Σάλεχ αλ-Αρούρι6 –ενός από τους ιδρυτές της ένοπλης πτέρυγας της Χαμάς, των Ταξιαρχιών αλ-Κάσσαμ– ως αναπληρωτή επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της ομάδας, διευκόλυνε επίσης αυτή την εξέλιξη. Όπως και η εκλογή του Γιαχία Σινουάρ, ενός άλλου ιδρυτικού μέλους των ταξιαρχιών Ιζζ Α-Ντιν αλ-Κάσσαμ, ως ηγέτη του κινήματος στη Γάζα.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η στρατιωτική πτέρυγα διατηρούσε πάντα στενούς δεσμούς με το Ιράν7, σε αντίθεση με το πολιτικό γραφείο του κινήματος υπό την ηγεσία του Μεσάαλ. Στην πραγματικότητα, η ηγεσία των Ταξιαρχιών Αλ-Κάσσαμ αντιτάχθηκε στις προσπάθειες του Μεσάαλ κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του να κατευθύνει τη Χαμάς μακριά από το Ιράν και τη Χεζμπολάχ, υπέρ της βελτίωσης των σχέσεων με την Τουρκία, το Κατάρ και κάποια στιγμή ακόμη και με τη Σαουδική Αραβία.

Αξιωματούχοι της Χαμάς έκτοτε πολλαπλασίασαν τις επισκέψεις τους στην Τεχεράνη για να συναντηθούν με τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Κασσέμ Σολεϊμανί, ενώ επανειλημμένα επαινούν στα μέσα ενημέρωσης τη βοήθεια του Ιράν. Σε αρκετές περιπτώσεις δήλωσαν ότι η ομάδα κατάφερε να αναπτύξει σημαντικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες επειδή το Ιράν τους παρείχε πολλά χρήματα, εξοπλισμό και τεχνογνωσία.

Ωστόσο, οι ανανεωμένες και βαθύτερες σχέσεις με το Ιράν δεν ήρθαν χωρίς επικρίσεις στη Λωρίδα της Γάζας και ακόμη και στις λαϊκές βάσεις της Χαμάς.

Μια φωτογραφία του εκλιπόντος διοικητή της ιρανικής δύναμης Κουντς, στρατηγού Κασσέμ Σολεϊμανί, που είχε αναρτηθεί σε διαφημιστική πινακίδα στην πόλη της Γάζας βανδαλίστηκε και ξηλώθηκε λίγες ημέρες πριν από την πρώτη επέτειο του θανάτου του. Η δολοφονία του Σολεϊμανί από αμερικανικό χτύπημα στη Βαγδάτη το 2020 καταδικάστηκε έντονα από τη Χαμάς και ο Χανίγια ταξίδεψε ακόμη και στην Τεχεράνη για να παραστεί στην κηδεία του.

Ο εμπνευστής αυτής της ενέργειας, ο Ματζντί αλ-Μαγκρίμπι8, κατηγόρησε τον Σολεϊμανί ότι ήταν εγκληματίας. Αρκετά άλλα πανό του Σολεϊμάνι κατέβηκαν επίσης και βανδαλίστηκαν, ενώ σε ένα βίντεο φαίνεται ένα άτομο να τον περιγράφει ως «δολοφόνο Σύριων και Ιρακινών».9

Τελικά, η αποκατάσταση των δεσμών μεταξύ του συριακού καθεστώτος και της Χαμάς θα πρέπει να θεωρηθεί ως προσπάθεια της Τεχεράνης να εδραιώσει την επιρροή της στην περιοχή και να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με δύο συμμάχους. Αυτή η πιθανή προσέγγιση θα μπορούσε επίσης να επιτρέψει την περαιτέρω ανάπτυξη της στρατιωτικής υποστήριξης του Ιράν προς τη Χαμάς.

Ωστόσο, οποιαδήποτε εξέλιξη στις σχέσεις μεταξύ της Συρίας και του παλαιστινιακού κινήματος δεν θα σημάνει την επιστροφή στο προ του 2011 σκηνικό, όταν οι ηγέτες της Χαμάς απολάμβαναν το προνόμιο της σημαντικής υποστήριξης από το συριακό καθεστώς. Οι αξιωματούχοι στη Συρία πιθανότατα θα περιορίσουν τη δημόσια κριτική τους στη Χαμάς στο πλαίσιο της συμμαχίας τους με το Ιράν, αλλά δεν θα αποκαταστήσουν οποιαδήποτε μορφή στρατηγικής στρατιωτικής και πολιτικής υποστήριξης, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Επομένως, οι μελλοντικές σχέσεις μεταξύ του συριακού καθεστώτος και της Χαμάς διέπονται σε μεγάλο βαθμό από συμφέροντα που είναι συγκροτημένα και συνδέονται με το Ιράν και τη Χεζμπολάχ. Επιπλέον, η «συμφιλίωση» αντανακλά ένα γενικότερο πρόβλημα στην πολιτική στρατηγική του αγώνα του παλαιστινιακού λαού για απελευθέρωση.

Τα κυρίαρχα παλαιστινιακά πολιτικά κόμματα, από τη Φατάχ μέχρι τη Χαμάς και περνώντας μέσα από την παλαιστινιακή αριστερά, δεν βλέπουν τις παλαιστινιακές μάζες, τις περιφερειακές εργατικές τάξεις και τους καταπιεσμένους λαούς ως τις δυνάμεις που θα κερδίσουν την απελευθέρωση. Αντίθετα, επιδιώκουν πολιτικές συμμαχίες με τις άρχουσες τάξεις της περιοχής και τα καθεστώτα τους για να υποστηρίξουν τις πολιτικές και στρατιωτικές τους μάχες ενάντια στο Ισραήλ.

Οι ηγέτες της Χαμάς ακολουθούν παρόμοια στρατηγική· έχουν καλλιεργήσει συμμαχίες με τις μοναρχίες των κρατών του Κόλπου, ιδίως το Κατάρ πρόσφατα, και την Τουρκία, καθώς και με το ιρανικό καθεστώς. Αντί να προωθήσουν τον αγώνα, τα καθεστώτα αυτά περιορίζουν την υποστήριξή τους στον αγώνα σε περιοχές όπου αυτός προωθεί τα περιφερειακά τους συμφέροντα και τον προδίδουν όταν δεν το κάνει.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Joseph Daher, “The enemy of my enemy: Hamas and the Syrian regime”, The New Arab, 11 Ιουλίου 2022, https://english.alaraby.co.uk/opinion/enemy-my-enemy-hamas-and-syrian-regime?amp&fbclid=IwAR3fCARRoB09rnJju-enG4TuAMJa-pGrSfJ6XqEOfp4IL1XN5H6n5QZ7E4M.

 

 

 

Σημειώσεις

1 الجزيرة - سوريا , Ιουνίου 13, https://www.facebook.com/AJA.Syria/posts/pfbid02scy1gEcvwdKeYC1s8zK7zhTRGBjLZ25Mv8XnSsvJEUNxXJVxw9wMqh7uYbu4r9Gnl.

2 “Hamas to restore Syria ties after 10 years of dispute, sources say”, Reuters, 21 Ιουνίου 2022, https://www.reuters.com/world/middle-east/hamas-restore-syria-ties-after-10-years-dispute-sources-say-2022-06-21/.

3 “Hezbollah Secretary General Welcomes Hamas Chief, Discussions Affirm Cooperation among Axis of Resistance Components”, Al-Manar, 23 Ιουνίου 2022, https://english.almanar.com.lb/1628497.

4 [Σ.τ.Μ.:] “Abraham Accords”, Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Abraham_Accords.

5 “Ismail Haniya elected new political chief of Hamas”, Al Jazeera, 6 Μαΐου 2017, https://www.aljazeera.com/news/2017/5/6/ismail-haniya-elected-new-political-chief-of-hamas.

6 “Saleh al-Arouri (Deputy Chairman)”, European Council on Foreign Relations, https://ecfr.eu/special/mapping_palestinian_politics/saleh_al_arouri/.

7 Maren Koss, “Flexible Resistance: How Hezbollah and Hamas Are Mending Ties”, Carnegie Middle East Center, 11 Ιουλίου 2018, https://carnegie-mec.org/2018/07/11/flexible-resistance-how-hezbollah-and-hamas-are-mending-ties-pub-76782.

8 Yaghoub Fazeli, “Hamas arrests Palestinian for taking down banner of Iran’s Soleimani in Gaza”, Al Arabiya, 31 Δεκεμβρίου 2020, https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2020/12/31/Hamas-arrests-Palestinian-for-taking-down-banner-of-Iran-s-Soleimani-in-Gaza.

9 Yaghoub Fazeli, ό.π.

 

 

 

 

 

Τελευταία τροποποίηση στις Πέμπτη, 06 Οκτωβρίου 2022 08:39

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.