Somdeep Sen

Δεν υπάρχει τίποτα το απροσδόκητο στην επιχείρηση της Χαμάς

Οι ισραηλινές αρχές φαίνεται ότι αιφνιδιάστηκαν από την επιχείρηση Πλημμύρα του Αλ-Άκσα της Χαμάς το Σάββατο. Εκτός από την εκτόξευση πυραύλων, η παλαιστινιακή παράταξη έστειλε επίσης τους μαχητές της από τη Λωρίδα της Γάζας στο νότιο Ισραήλ, όπου επιτέθηκαν σε στρατιωτικούς στόχους, πήραν για λίγο τον έλεγχο ορισμένων ισραηλινών οικισμών και πήραν δεκάδες πολίτες και στρατιώτες ως ομήρους.

Ορισμένοι χαρακτήρισαν την επίθεση της Χαμάς «κολοσσιαία αποτυχία» του ισραηλινού στρατιωτικού μηχανισμού και των υπηρεσιών πληροφοριών. Άλλοι, κυρίως διπλωμάτες και πολιτικοί ηγέτες από τη Δύση και όχι μόνο, την έχουν χαρακτηρίσει «απρόκλητη» «τρομοκρατική» ενέργεια, ενώ επέμειναν ότι το Ισραήλ έχει το «δικαίωμα να αμυνθεί».

Όμως τίποτα σε αυτή την επιχείρηση δεν είναι εκπληκτικό ή απρόκλητο. Ούτε είναι απλώς το αποτέλεσμα κενών στα ισραηλινά μέτρα ασφαλείας. Είναι μια απάντηση που θα έπρεπε να αναμένεται από τον παλαιστινιακό λαό, ο οποίος αντιμετωπίζει την ισραηλινή αποικιοκρατία και κατοχή των εποίκων εδώ και δεκαετίες.

Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει στα κράτη «οποιαδήποτε στρατιωτική κατοχή, έστω και προσωρινή». Το ψήφισμα 37/43 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών επιβεβαιώνει επίσης ότι οι λαοί που αγωνίζονται για ανεξαρτησία και απελευθέρωση από την αποικιοκρατία έχουν το δικαίωμα να το κάνουν χρησιμοποιώντας «όλα τα διαθέσιμα μέσα, συμπεριλαμβανομένου του ένοπλου αγώνα». Με άλλα λόγια, η Επιχείρηση Πλημμύρα του Αλ-Άκσα είναι μέρος του ένοπλου παλαιστινιακού αγώνα που προκαλείται από την ισραηλινή κατοχή και την αποικιοκρατία.

Δεν αποτελεί επίσης έκπληξη το γεγονός ότι οι ένοπλες παλαιστινιακές παρατάξεις βασίζονται σε ασύμμετρες τακτικές και μυστικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή έχουν απέναντί τους μία από τις πιο εξελιγμένες και καλά χρηματοδοτημένες ένοπλες δυνάμεις στον κόσμο.

Το γεγονός ότι η επιχείρηση ξεκίνησε από τη Γάζα δεν αποτελεί επίσης έκπληξη. Ο αείμνηστος Παλαιστίνιος-Αμερικανός μελετητής Έντουαρντ Σαΐντ αποκάλεσε κάποτε τη Γάζα τον «βασικό πυρήνα» του παλαιστινιακού αγώνα. Πρόκειται για ένα φτωχό, πυκνοκατοικημένο μέρος που κατοικείται σε μεγάλο βαθμό από Παλαιστίνιους πρόσφυγες που εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους κατά τη διάρκεια της Νάκμπα του 1948. Στο παρελθόν γέννησε την πρώτη Ιντιφάντα και φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος της ένοπλης παλαιστινιακής αντίστασης τις τελευταίες δεκαετίες.

Η Γάζα βρίσκεται επίσης υπό εξοντωτική πολιορκία εδώ και 16 χρόνια, η οποία έχει επιφέρει βαριές συνέπειες για τους κατοίκους της, αλλά δεν κατάφερε να καταστρέψει τη θέλησή τους να αντισταθούν. Ο αποκλεισμός επιβλήθηκε αφού η Χαμάς κέρδισε τις εκλογές για το Παλαιστινιακό Νομοθετικό Συμβούλιο το 2006, αλλά η παλαιστινιακή αντίπαλός της, η Φατάχ, μαζί με το Ισραήλ και τους υποστηρικτές του συνωμότησαν για να την εμποδίσουν να αναλάβει την εξουσία.

Μετά από αρκετούς μήνες μαχών, η Χαμάς κατάφερε να πάρει τον πλήρη έλεγχο της Γάζας τον Ιούνιο του 2007, γι’ αυτό το Ισραήλ και οι συνεργάτες του αποφάσισαν να τιμωρήσουν συλλογικά τους Παλαιστίνιους που ζουν εκεί.

Για περισσότερα από 16 χρόνια, οι κάτοικοι της Γάζας δεν έχουν καμία ελευθερία μετακίνησης.^[1] Μπορούν να βγουν από τα ελεγχόμενα από το Ισραήλ σημεία ελέγχου εάν έχουν ισραηλινή άδεια εργασίας ή σε σπάνιες περιπτώσεις εάν έχουν λάβει ειδικές άδειες από το Ισραήλ για να λάβουν ιατρική περίθαλψη στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη για ασθένειες που απειλούν τη ζωή τους. Για να φύγουν για οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου, πρέπει να έχουν έγκυρη βίζα, την οποία είναι δύσκολο να αποκτήσουν οι απάτριδες, και στη συνέχεια να ξεπεράσουν τις αυθαίρετες αποφάσεις των αιγυπτιακών αρχών να κλείσουν το συνοριακό πέρασμα της Ράφα και να αρνηθούν την είσοδο στους Παλαιστίνιους.

Ο αποκλεισμός έχει οδηγήσει την οικονομία της Γάζας σχεδόν σε αδιέξοδο^[2]. Σήμερα σχεδόν ο μισός πληθυσμός είναι άνεργος. Μεταξύ των νέων, το ποσοστό ανεργίας ξεπερνά το 60%. Η προμήθεια τροφίμων είναι επίσης περιορισμένη λόγω της πολιορκίας. Από το 2007 έως το 2010, οι ισραηλινές αρχές κρατούσαν μια θερμιδική καταμέτρηση των διατροφικών αναγκών των Παλαιστινίων για να αποφύγουν οριακά τον υποσιτισμό, ενώ περιόριζαν την πρόσβαση σε τρόφιμα για τον λαό της Γάζας.

Σήμερα, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού είναι επισιτιστικά ανασφαλές. Το 2022, 1,84 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλη την Παλαιστίνη –το ένα τρίτο του πληθυσμού– δεν είχαν αρκετή τροφή για να φάνε. Μεταξύ αυτών των ανθρώπων, 1,1 εκατομμύρια θεωρούνταν «σοβαρά επισιτιστικά ανασφαλείς», το 90% των οποίων ζούσε στη Γάζα.

Η λωρίδα υποφέρει επίσης από ενεργειακή κρίση. Η ισραηλινή απαγόρευση της εισόδου καυσίμων στη Γάζα σημαίνει ότι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Το 2023, η Γάζα είχε μόνο 13 ώρες ηλεκτρικού ρεύματος την ημέρα. Το 2017 και το 2018, αυτό ήταν μειωμένο σε επτά ώρες την ημέρα.

Αυτό με τη σειρά του έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην παροχή νερού και στην αποχέτευση. Οι συνεχείς διακοπές ρεύματος έχουν εμποδίσει τη σωστή λειτουργία των μονάδων επεξεργασίας νερού. Ως αποτέλεσμα, τα ανεπεξέργαστα λύματα απλά ρέουν στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Οι υδροφόροι ορίζοντες της Γάζας, η κύρια πηγή του νερού της, είναι επίσης σχεδόν εξαντλημένοι και μολυσμένοι από τη θάλασσα και τα λύματα. Ένα σημαντικό μέρος όλων των αναφερόμενων ασθενειών στη Γάζα οφείλεται στην κακή πρόσβαση σε πόσιμο νερό^[3].

Ο αποκλεισμός έχει επίσης επιβαρύνει τις ιατρικές εγκαταστάσεις της λωρίδας. Τα νοσοκομεία στερούνται βασικών προμηθειών, εξοπλισμού και υποδομών και δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν σοβαρά περιστατικά ή να παράσχουν κατάλληλη φροντίδα για τους χρονίως πάσχοντες.

Στη συνέχεια, υπάρχουν οι συνήθεις ισραηλινές στρατιωτικές επιδρομές^[4]. Το Ισραήλ δικαιολογεί τις επιθέσεις του στον θύλακα ισχυριζόμενο ότι καταδιώκει Παλαιστίνιους μαχητές. Ωστόσο, στοχεύει συστηματικά αμάχους και μη στρατιωτικές πολιτικές υποδομές, όπως κατοικίες, νοσοκομεία, σχολεία, εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού κ.λπ. καθιστώντας τη ζωή στη Γάζα ακόμη πιο αφόρητη.

Ο ψυχολογικός αντίκτυπος όλων αυτών δεν μπορεί να υποτιμηθεί^[5], ιδίως μεταξύ των νέων, οι οποίοι αισθάνονται αυξημένη αίσθηση απελπισίας και ψυχικής δυσφορίας. Όπως μου είπε ένας Παλαιστίνιος νέος στη Γάζα κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης το 2013: «Κάθε μέρα εδώ είναι ένας αγώνας για να μην χάσεις το μυαλό σου. Θα παρατηρήσετε ότι οι νέοι στη Γάζα συχνά πηγαίνουν στο πανεπιστήμιο και μετά παραπλεύρως κάνουν πρακτική άσκηση, προσφέρουν εθελοντική εργασία ή ιδρύουν οργανώσεις. Όλα αυτά γίνονται για να παραμείνουν απασχολημένοι διανοητικά και να καθυστερήσουν το αναπόφευκτο σημείο που θα το χάσεις».

Αλλά όλα αυτά τα χρόνια της τραγωδίας και της δυστυχίας δεν έχουν σκοτώσει το παλαιστινιακό πνεύμα της αντίστασης.

Η επίσημη αιτιολόγηση της επιχείρησης που έδωσε η Χαμάς ήταν η βεβήλωση από τους Ισραηλινούς του τζαμιού Αλ-Άκσα, του τρίτου ιερότερου τόπου του Ισλάμ, και η αύξηση της βίας των εποίκων κατά των Παλαιστινίων. Αλλά αν αναλογιστεί κανείς πόσο καλά σχεδιασμένη φαίνεται, είναι πιθανό ότι η επιχείρηση Πλημμύρα του Αλ-Άκσα ήταν στα σκαριά από πριν από τα πρόσφατα γεγονότα στην Ιερουσαλήμ και τη Δυτική Όχθη.

Στην πραγματικότητα, αυτό που φαίνεται να είναι η μεγαλύτερη στρατιωτική αντίδραση των Παλαιστινίων εδώ και δεκαετίες ήταν μια αναπόφευκτη εξέλιξη, μια πράξη αντίστασης και μια αντίδραση στα δεινά του λαού της Γάζας που υφίσταται έναν κτηνώδη αποκλεισμό και κατοχή. Αποτελεί μέρος του παλαιστινιακού αγώνα για ελευθερία και εδραιώνει τη θέση της Γάζας στην καρδιά του.

Μετάφραση: elaliberta.gr

Somdeep Sen, “There is nothing surprising about Hamas’s operation”, Al Jazeera, 8 Οκτωβρίου 2023, https://www.aljazeera.com/opinions/2023/10/8/there-is-nothing-surprising-about-hamass-operation.

Σημειώσεις

^[1] Haidar Eid, “Fifteen years of Gaza blockade: Open the doors of our prison now”, Al Jazeera, 22 Ιουνίου 2022, https://www.aljazeera.com/opinions/2022/6/24/gaza-blockade-15-years.

^[2] Maram Humaid, “Impoverished Gaza economy struggles under Israeli blockade”, Al Jazeera, 24 Ιουνίου 2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/6/24/impoverished-gaza-economy-struggles-under-israeli-blockade.

^[3] Maram Humaid, “Gaza’s undrinkable water ‘slowly poisoning’ Palestinians”, Al Jazeera, 12 Οκτωβρίου 2021, https://www.aljazeera.com/news/2021/10/12/gaza-undrinkable-water-slowly-poisoning-people.

^[4] “The names and faces of the 16 children killed in Gaza”, Al Jazeera, 8 Αυγούστου 2022, https://www.aljazeera.com/news/2022/8/8/the-names-and-faces-of-the-15-children-killed-in-gaza.

^[5] “What is trauma doing to young people in Gaza?”, Al Jazeera, 23 Ιουνίου 2022, https://www.aljazeera.com/program/the-stream/2022/6/23/what-is-trauma-doing-to-young-people-in-gaza.