Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου 2021 00:02

Στα πολωνικά σύνορα: «Μια πολιτική που απλά αφήνει τους ανθρώπους να πεθάνουν»

 

 

Marta Górczynska

 

Στα πολωνικά σύνορα: «Μια πολιτική που απλά αφήνει τους ανθρώπους να πεθάνουν»

 

 

Συνέντευξη της δικηγόρου και ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα Marta Górczynska από την Pro Asyl, τη μεγαλύτερη οργάνωση υπεράσπισης των μεταναστών στη Γερμανία.

 

Pro Asyl: Η κατάσταση στα σύνορα Πολωνίας-Λευκορωσίας χειροτερεύει μέρα με τη μέρα. Βλέπετε σημάδια αποκλιμάκωσης, υπάρχουν πολιτικοί στην Πολωνία που ζητούν μετριοπάθεια και μία πιο ανθρωπιστική στάση;

Marta Górczynska: Δυστυχώς όχι. Πρόκειται για μια ανθρωπιστική καταστροφή σε όλα τα επίπεδα, η οποία συμβαίνει εδώ στη μέση της Ευρώπης. Οι πολιτικοί ενδιαφέρονται μόνο για την υπεράσπιση των συνόρων, κανείς δεν αναφέρει καν την ανθρωπιστική βοήθεια, την οποία χρειάζονται απεγνωσμένα οι πρόσφυγες. Το κρύο γίνεται όλο και πιο δυνατό, οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από το μηδέν. Οι άνθρωποι δεν έχουν στέγη πάνω από το κεφάλι τους, δεν έχουν τίποτα να φάνε, δεν έχουν ζεστά ρούχα. Υπάρχουν γυναίκες που έχουν αποβάλει. Η Πολωνία αρνείται να παράσχει οποιαδήποτε ιατρική ή ανθρωπιστική βοήθεια στους ανθρώπους που ζητούν προστασία, παρά τις εκκλήσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Οι άνθρωποι πεθαίνουν. Όχι επειδή δεν έχουμε τα μέσα να τους σώσουμε. Αλλά επειδή εμείς, επειδή η Ευρώπη, τους έχουμε αφήσει να πεθάνουν. Είναι ένας εφιάλτης.

Pro Asyl: Η Πολωνία παρέτεινε πρόσφατα την κατάσταση έκτακτης ανάγκης κατά 60 ημέρες. Τι σημαίνει αυτό;

Marta Górczynska: Ο στρατός επιτρέπεται να εισέλθει στην «κόκκινη ζώνη», τη ζώνη ασφαλείας τριών χιλιομέτρων κατά μήκος των συνόρων. Κανείς άλλος δεν έχει δικαίωμα, ούτε γιατροί, ούτε δημοσιογράφοι, ούτε εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις. Η κατάσταση αυτή είναι δραματική από πολλές απόψεις. Πρώτα απ’ όλα, δεν έχουμε σχεδόν καμία δημοσιογραφική πληροφορία ή εικόνα για το τι συμβαίνει στο δάσος. Δεν είναι απλώς ένα δάσος όπου διαμένουν οι πρόσφυγες, αλλά μια πραγματική ζούγκλα: το αρχαιότερο αρχέγονο δάσος της Ευρώπης, μια περιοχή που διασχίζεται από βάλτους και ποτάμια. Εκεί ζουν βίσωνες και τη νύχτα ουρλιάζουν λύκοι. Αλλά η κατάσταση είναι πιο δραματική επειδή οι πρόσφυγες δεν έχουν φροντίδα. Οι μόνοι που έχουν πρόσβαση, εκτός από τις δυνάμεις ασφαλείας, είναι οι ντόπιοι. Κάνουν ό,τι μπορούν, αλλά οι άνθρωποι που ζουν εκεί είναι εξαιρετικά συγκλονισμένοι από το βάρος αυτής της ευθύνης.

Pro Asyl: Μιλήστε μας γι’ αυτό.

Marta Górczynska: Οι απλοί πολίτες γίνονται διασώστες, αλλά δεν έχουν την εμπειρία τέτοιων καταστάσεων ή τον κατάλληλο εξοπλισμό. Φέρνουν στους πρόσφυγες στο δάσος υπνόσακους, τσάι σε θερμός και ζεστή σούπα. Αλλά δεν είναι τόσο εύκολο να τους προσεγγίσουν, εξαιτίας των βάλτων, αλλά και επειδή πολλοί κρύβονται φοβούμενοι τις πολωνικές δυνάμεις ασφαλείας. Συχνά ούτε τα ασθενοφόρα δεν έρχονται όταν καλούνται. Και ποιος έχει φορείο στο σπίτι; Οι ντόπιοι μετέφεραν πρόσφατα κάποιον [μια ηλικιωμένη, άρρωστη γυναίκα] με μια αυτοσχέδια αιώρα. Έβγαλαν ένα δίχρονο παιδί από τον βάλτο που παραλίγο να πνιγεί. Είπαν ότι ένα 14χρονο αγόρι περιφερόταν μόνο του επειδή οι πολωνικές δυνάμεις ασφαλείας είχαν στείλει τον πατέρα του πίσω στη Λευκορωσία και το είχαν εγκαταλείψει. Στην αρχή, οι κάτοικοι ενημέρωναν τις πολωνικές αρχές όταν συναντούσαν πρόσφυγες, καθώς υπέθεταν ότι στη συνέχεια θα τους πήγαιναν σε κέντρα προσφύγων και θα τους φρόντιζαν. Ανακάλυψαν όμως ότι οι πολωνικές δυνάμεις ασφαλείας αντί γι’ αυτό έβαζαν τους ανθρώπους σε στρατιωτικά φορτηγά και τους πήγαιναν πίσω στη Λευκορωσία.

Pro Asyl: Τέτοιες επαναπροωθήσεις είναι παράνομες σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Αλλά τώρα η πολωνική κυβέρνηση νομιμοποίησε de facto αυτές τις απελάσεις.

Marta Górczynska: Πράγματι, στα μέσα Οκτωβρίου, το πολωνικό κοινοβούλιο ενέκρινε τροποποίηση του νόμου με την οποία επιτρέπεται στους συνοριοφύλακες να επαναπροωθούν αμέσως τους μετανάστες. Μπορούν επίσης να τους απαγορεύσουν την είσοδο στην Πολωνία και στη ζώνη Σένγκεν για διάστημα από έξι μήνες έως τρία χρόνια. Εάν ένα άτομο ζητήσει άσυλο, εξακολουθεί να του επιτρέπεται επισήμως να το κάνει. Το πρόβλημα είναι, ωστόσο, ότι στην πράξη η αίτηση ασύλου συχνά «καταγράφεται» από τους συνοριοφύλακες και οι άνθρωποι επαναπροωθούνται συνεχώς. Γνωρίζουμε μια περίπτωση όπου ένα άτομο υπέβαλε αίτηση ασύλου παρουσία δικηγόρου, δημοσιογράφου και συνοριοφύλακα, αλλά η αίτηση απλώς αγνοήθηκε και ο άνθρωπος επαναπροωθήθηκε με τη βία στη Λευκορωσία. Ακόμη και στα πολωνικά νοσοκομεία, στα οποία τελικά φτάνουν μόνο λίγοι άνθρωποι που ζητούν προστασία, απελαύνονται στη Λευκορωσία.

Pro Asyl: Καταγράφονται οι πρόσφυγες στην Πολωνία;

Marta Górczynska: Κάποιοι καταγράφονται, αλλά τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται εδώ δεν είναι καθόλου σαφή. Στην αρχή πιστεύαμε ότι η Πολωνία θα μπορούσε να δεχτεί οικογένειες ή άτομα που έχουν ιδιαίτερη ανάγκη προστασίας. Αποδείχθηκε όμως ότι και αυτό ήταν λάθος. Πρόκειται για καθαρή αυθαιρεσία. Ο νόμος δεν παίζει πλέον κανένα ρόλο. Είναι σαν ρώσικη ρουλέτα: μερικές φορές οι πολωνικές αρχές επιτρέπουν σε ανθρώπους να υποβάλουν αίτηση ασύλου και μερικές φορές όχι.

Pro Asyl: Ποια είναι η κατάσταση στα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων στην Πολωνία;

Marta Górczynska: Είναι εντελώς υπερπλήρη, επειδή η πολωνική κυβέρνηση δεν έχει διαθέσει περισσότερο προσωπικό ή περισσότερους χώρους. Όσοι καταλήγουν εκεί είναι ασφαλείς προς το παρόν, αλλά το φαγητό είναι ανεπαρκές και οι άνθρωποι έχουν λιγότερο χώρο από ό,τι σε ένα κελί φυλακής. Και οι περισσότεροι από αυτούς που ζητούν προστασία δεν φτάνουν καν εκεί, τους στέλνουν πίσω. Έχουν σημάδια, πληγές, μώλωπες από τον ξυλοδαρμό τους από τις δυνάμεις ασφαλείας της Λευκορωσίας και την απώθησή τους από τους Πολωνούς. Οι στρατιώτες της Λευκορωσίας τους αναγκάζουν να περάσουν μέσα από τα αιχμηρά συρματοπλέγματα στα πολωνικά σύνορα ή από μεμονωμένες τρύπες στους φράχτες, και οι Πολωνοί στρατιώτες τους αναγκάζουν να επιστρέψουν στη Λευκορωσία από τις ίδιες ακριβώς διαδρομές.

Pro Asyl: Και τι λέει η ΕΕ σχετικά με αυτό;

Marta Górczynska: Τίποτα! Είναι απίστευτο. Από τις Βρυξέλλες ακούγονται τόνοι καταδίκης του Λουκασένκο, αλλά καμία κριτική στην πολωνική κυβέρνηση, παρά την κατάφωρη παραβίαση του ισχύοντος νόμου. Τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχιστούν έτσι! Η ΕΕ πρέπει επιτέλους να διασφαλίσει ότι οι δημοσιογράφοι, το ιατρικό προσωπικό και οι ΜΚΟ θα έχουν πρόσβαση στη ζώνη ασφαλείας. Ο Ερυθρός Σταυρός και παρόμοιες οργανώσεις διαθέτουν εκπαιδευμένο προσωπικό και γνωρίζουν πώς να αντιμετωπίζουν τέτοιες καταστάσεις. Οι Πολωνοί στα σύνορα δεν το αντέχουν άλλο. Είναι συγκλονισμένοι, όπως και οι ακτιβιστές της οργάνωσής μας. Εγώ η ίδια είμαι εξαντλημένη, δεν έχω ξαναζήσει κάτι τέτοιο στη ζωή μου. Ακόμα και κάποιοι από τους Πολωνούς συνοριοφύλακες κλαίνε και μεθούν γιατί δεν αντέχουν άλλο την ψυχολογική πίεση. Ένας από αυτούς μου είπε ότι έσπρωξε ένα παιδί στα σύνορα –άλλωστε αυτή ήταν η διαταγή– και ότι τώρα βλέπει εφιάλτες.

Pro Asyl: Ο πρωθυπουργός της Σαξονίας Κρέτσμερ έχει αναφέρει: «Χρειαζόμαστε φράχτες και χρειαζόμαστε επίσης τείχη... Κανείς δεν ενδιαφέρεται για τείχη, αλλά τώρα πρόκειται για την Ευρωπαϊκή Ένωση που πρέπει να αποδείξει την αξιοπιστία της». Τι περιμένετε από τη Γερμανία;

Marta Górczynska: Περιμένω από τη Γερμανία να μην υποστηρίξει την πολωνική κυβέρνηση, η οποία παραβιάζει το νόμο, αλλά να υποστηρίξει τους μετανάστες. Αλλά ακούω συνεχώς Γερμανούς πολιτικούς να επαινούν και να υποστηρίζουν τις πολωνικές δυνάμεις ασφαλείας και να επιτίθενται στον Λουκασένκο. Φυσικά και φταίει αυτός, αλλά μιλάμε για μερικές χιλιάδες πρόσφυγες! Μερικοί από αυτούς έχουν συγγενείς στη Γερμανία.

Pro Asyl: Μπορείτε να δώσετε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα;

Marta Górczynska: Μεταξύ των προσφύγων στα σύνορα, για παράδειγμα, υπάρχει μια γυναίκα από τη Συρία της οποίας οι γονείς έχουν πάρει άσυλο στη Γερμανία. Είναι άρρωστη και είχε πάει στη Λευκορωσία χωρίς να το γνωρίζουν οι γονείς της, προκειμένου να συνεχίσει το ταξίδι της προς τη Γερμανία. Έχασε τα παπούτσια της στη λάσπη του δάσους και περπατούσε στο δάσος για μέρες σε θερμοκρασίες υπό το μηδέν. Στη συνέχεια έπαθε μια σοβαρή επιληπτική κρίση. Ήταν από τους λίγους ανθρώπους που κατάφεραν να φτάσουν σε ένα πολωνικό νοσοκομείο. Εισήχθη σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση. Οι γονείς της ήρθαν από τη Γερμανία στην Πολωνία, αλλά στην αρχή δεν τους επιτράπηκε καν να τη δουν λόγω των κανονισμών κατά της πανδημίας, και έπειτα μόνο για δεκαπέντε λεπτά. Αυτή είναι η πρώτη φορά μετά από χρόνια που βλέπουν την κόρη τους, η οποία βρίσκεται διασωληνωμένη σε νοσοκομειακό κρεβάτι. Και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να σταλεί πίσω στη Λευκορωσία. Παρακαλώ τη Γερμανία, να χαλαρώσει τα γραφειοκρατικά εμπόδια και να υποδεχτεί τέτοιους ανθρώπους!

Pro Asyl: Ποιες είναι οι δυνατότητες δράσης για το Ίδρυμα Ελσίνκι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, τι μπορείτε να κάνετε τώρα;

Marta Górczynska: Εμείς, μια ομάδα από δικηγόρους, στελέχη της προσφυγικής βοήθειας και ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρέχουμε υποστήριξη όπου μπορούμε. Παρέχουμε νομική εκπροσώπηση σε αιτούντες άσυλο και, προς το παρόν, είμαστε επίσης ο σύνδεσμος για Πολωνούς πολίτες που ζουν στα σύνορα και βοηθούν εκεί. Μαζί με άλλες οργανώσεις βοήθειας, συλλέγουμε δωρεές σε χρήματα και αγαθά και στη συνέχεια πηγαίνουμε στα σύνορα με υπνόσακους, ζεστά μπουφάν, παπούτσια κ.λπ. Εκεί τα παραδίδουμε στον τοπικό πληθυσμό, ο οποίος τα διανέμει στους ανθρώπους που χρειάζονται προστασία. Δεν υπάρχει έλλειψη βοήθειας, το πρόβλημα είναι ότι πρέπει να φτάσει στους μετανάστες. Δεδομένου ότι όλα πρέπει να είναι αυτοσχέδια και, όπως είπα, δεν υπάρχει επαγγελματική υποστήριξη από το κράτος, την ΕΕ ή έμπειρες οργανώσεις βοήθειας, είναι δύσκολο. Πώς γίνεται η κυβέρνηση να μας αφήνει μόνους μας να το κάνουμε αυτό

Pro Asyl: Μπορεί κανείς να δει την απογοήτευση και την εξάντληση στο πρόσωπό σας...

Marta Górczynska: Και δεν είμαι η μόνη που νιώθει αυτή την αδυναμία. Το δάσος στα σύνορα ήταν κάποτε ένας παράδεισος, πολλοί κάτοικοι της πόλης εγκαταστάθηκαν εκεί επειδή ήταν τόσο όμορφο. Τώρα είναι μια κόλαση. Αλλά μέσα σε αυτή την κόλαση, υπάρχει ανθρωπισμός και βοήθεια. Μόνο που έχουν ποινικοποιηθεί πολιτικά. Πολλοί άνθρωποι που ζουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα θυμούνται τις πιο σκοτεινές εποχές. Έκρυβαν Εβραίους στα σπίτια τους στην περιοχή. Σήμερα κρύβουν πρόσφυγες στα σπίτια τους, αλλά δεν τολμούν να το πουν στους γείτονές τους γιατί η νομική κατάσταση έχει γίνει τόσο συγκεχυμένη που έχουν τον φόβο ότι θα βρεθούν πίσω από τα σίδερα. Γιατί δεν υπάρχουν μόνο αυτοί που βοηθούν, αλλά και δεξιοί εθνικιστές που αποκαλούν προδότες όσους βοηθούν τους πρόσφυγες και τους καταγγέλλουν στις αρχές. Πρόσφατα, Πολωνοί ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα έβαλαν έναν Ιρακινό πρόσφυγα στο αυτοκίνητό τους. Τώρα κινδυνεύουν με οκτώ χρόνια φυλάκισης για υποτιθέμενη εμπορία ανθρώπων. Στην Πολωνία! Στη μέση της Ευρώπης! Στον 21ο αιώνα! Αυτές είναι συνθήκες που δεν πίστευα ότι θα ήταν δυνατές. Είμαστε σε πόλεμο. Είναι σαν ένας καταραμένος πόλεμος.

 

 

Μετάφραση: elaliberta.gr

Marta Górczynska, »An der polnischen Grenze: ,,Eine Politik, die Menschen einfach sterben lässt“«, Pro Asyl, 12 Νοεμβρίου 2021, https://www.proasyl.de/news/an-der-polnischen-grenze-eine-politik-die-menschen-einfach-sterben-laesst/

Marta Górczynska, «A la frontière polonaise: “Une politique qui laisse tout simplement les gens mourir”», A l’Encontre, 16 Νοεμβρίου 2021, https://alencontre.org/europe/a-la-frontiere-polonaise-une-politique-qui-laisse-tout-simplement-les-gens-mourir.html

Marta Górczynska, “On the Polish border: ‘A policy that simply lets people die’”, International Viewpoint, 19 Νοεμβρίου 2021, https://internationalviewpoint.org/spip.php?article7405 (μετάφραση από τα γαλλικά: International Viewpoint)

Τελευταία τροποποίηση στις Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου 2021 00:12

Προσθήκη σχολίου

Το e la libertà.gr σέβεται όλες τις απόψεις, αλλά διατηρεί το δικαίωμά του να μην αναρτά σχόλια με υβριστικό, ρατσιστικό, σεξιστικό φασιστικό περιεχόμενο ή σχόλια μη σχετικά με το κείμενο.