Κώστας Κούσιαντας
Χτες ήταν η τελευταία ημέρα της εβδομάδας γκέι υπερηφάνειας στην Ιστανμπούλ. Η εβδομάδα ξεκίνησε με την διαδήλωση trans pride στις 21 Ιουνίου και θα κορυφωνόταν με διαδηλώσεις gay pride σε ολόκληρη την Τουρκία, με την μεγαλύτερη να γίνεται, “παραδοσιακά” στην Ιστανμπούλ.
Η διαδήλωση στις 21 Ιουνίου είχε δεκάδες χιλιάδες κόσμου και η χτεσινή αναμενόταν να είναι πολύ μεγαλύτερη. Είναι η 13η χρονιά που διοργανώνεται στην Τουρκία gay pride και τα τελευταία χρόνια είναι μια από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις που γίνονται στην Ιστανμπούλ: το 2010 μαζεύτηκε 5.000 κόσμος, το 2011 έφτασε τις 10.000, το 2012 έφτασε πιθανόν και τις 30.000, αλλά μετά την εξέγερση του Γκεζί (το gay pride συνέπεσε με την εξέγερση) οι αριθμοί είναι τεράστιοι. Το 2013 100.000 και το 2014 περισσότεροι από 100.000. Πρόκειται λοιπόν για ένα από τα μεγαλύτερα gay pride του κόσμου. Μάλιστα, δίνει τη δυνατότητα να εκφραστούν τα αιτήματα ακτιβιστών του LGBTQ κινήματος και από άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής, στις οποίες η ομοφυλοφιλία είναι ποινικοποιημένη (στην Τουρκία έχει αποποινικοποιηθεί εδώ και πολλά χρόνια) και φυσικά δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα διοργάνωσης gay pride σ' αυτές. Το 2014 για παράδειγμα, στο gay pride της Ιστανμπούλ συμμετείχαν ακτιβιστές από το Ιράν.
Στην Τουρκία το LGBTQ κίνημα έχει ευρεία αποδοχή από την αριστερά και τον κόσμο του κινήματος. Οι κινητοποιήσεις για τα ζητήματα του φεμινιστικού και του LGBTQ κινήματος, αποτελούν συχνά ευκαιρία για πολλές χιλιάδες νεολαίας να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην συντηρητικοποιήση της τουρκικής κοινωνίας που προωθεί η νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση του ΑΚΡ, ή απλώς, μια ευκαιρία για να διαδηλώσουν. Για παράδειγμα στην διαδήλωση trans pride στις 21 Ιουνίου τα συνθήματα που φωνάζονταν κάλυπταν όλη τη γκάμα των προβλημάτων της τουρκικής κοινωνίας, από τα ζητήματα φύλου, μέχρι την απελευθέρωση του Οτσαλάν. Επίσης, είναι αρκετά γνωστό, ότι τα αιτήματα του LGBTQ κινήματος κατείχαν κεντρική θέση στην προεκλογική εκστρατεία του αριστερού κόμματος HDP. Και φυσικά το LGBTQ ήταν μια από τις δυναμικές συνιστώσες της εξέγερσης του Γκεζί το 2013.
Έτσι, παρά το γεγονός ότι το gay pride είναι, τα 13 χρόνια που γίνεται, μια “ειρηνική” διαδήλωση, φέτος η αστυνομία του Ερντογάν αποφάσισε να την χτυπήσει.
Μεγάλος αριθμός αστυνομικών είχε περικυκλώσει από τις 5 το απόγευμα την πλατεία Τακσίμ, απ' όπου θα ξεκινούσε η πορεία και μόλις άρχισε να μαζεύεται ο κόσμος τους επιτέθηκε (μαζί με “αγανακτισμένους πολίτες”, πιθανόν μέλη ακροδεξιών ή/και αντιδραστικών ισλαμιστικών ομάδων), κάνοντας χρήση δακρυγόνων, οχημάτων εκτόξευσης νερού και πλαστικών σφαιρών. Για πολλές ώρες (μέχρι τα μεσάνυχτα σχεδόν) ο κόσμος αρνούνταν να διαλυθεί και προσπαθούσε να ξανασυγκεντρωθεί σε διάφορα σημεία της Ιστικλάλ ή στα γύρω στενά.
Από νωρίς το μεσημέρι είχε κυκλοφορήσει η φήμη (δεν διατυπώθηκε επίσημα) ότι η πορεία θα απαγορευόταν επειδή αυτές τις μέρες είναι το Ραμαζάνι (ιερός μήνας των μουσουλμάνων), αλλά ο κόσμος δεν μπορούσε να αποδεχτεί κάτι τέτοιο, επειδή και το περσινό gay pride έγινε τις ημέρες του Ραμαζανιού, όπως επίσης και η διαδήλωση trans pride πριν από μια εβδομάδα. Έτσι δεκάδες χιλιάδες κόσμου έμεινε για πολλές ώρες προσπαθώντας να σπάσει τον αποκλεισμό των δρόμων από την αστυνομία, συγκρούστηκε, κυνηγήθηκε και σε πολλές περιπτώσεις βρήκε καταφύγιο στα γύρω μαγαζιά, τα περισσότερα από τα οποία άνοιγαν για να του δώσουν καταφύγιο.
Η επίθεση της αστυνομίας στο gay pride της Ιστανμπούλ αποτελεί μια επίδειξη αυταρχισμού της κυβέρνησης του ΑΚΡ με πολλούς αποδέκτες. Ο πρώτος αποδέκτης είναι φυσικά ο κόσμος των κινημάτων, στον οποίο η κυβέρνηση έστειλε το μήνυμα ότι θα αντιμετωπίσει με σκληρή καταστολή κάθε κινητοποίηση (η καταστολή του gay pride έγινε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που χτυπήθηκε φέτος και η διαδήλωση της εργατικής πρωτομαγιάς στην Ιστανμπούλ). Ο δεύτερος αποδέκτης είναι το αριστερό κόμμα HDP, το οποίο έσπασε το φράγμα του 10% στις εκλογές πριν λίγες μέρες και μπήκε στη βουλή, στερώντας την αυτοδυναμία στο ΑΚΡ και οδηγώντας το αστικό πολιτικό σύστημα μπροστά στον κίνδυνο μιας πολιτικής κρίσης. Ο τρίτος αποδέκτης είναι το ακροδεξιό κόμμα MHP (στο οποίο εντάσσονται οι Γκρίζοι Λύκοι), με το οποίο το ΑΚΡ επιδιώκει να σχηματίσει κυβέρνηση. Η καταστολή είναι ένα επιχείρημα για να πειστεί το MHP να συνεργαστεί με το ΑΚΡ σε μια κυβέρνηση η οποία θα επιχειρήσει να αντιμετωπίσει κατασταλτικά την αριστερά και το κίνημα. Ο τέταρτος αποδέκτης είναι η πλειοψηφία της βάσης του ίδιου του ΑΚΡ: φτωχά λαϊκά στρώματα, στα όρια της εξαθλίωσης, τα οποία βλέπουν τις προσδοκίες τους από το ΑΚΡ να διαψεύδονται συνεχώς, ή ακόμα χειρότερα, βλέπουν την εξαθλίωσή τους να αυξάνεται εξαιτίας του άγριου νεοφιλελευθερισμού της κυβέρνησής “τους”. Σ' αυτούς τους ανθρώπους (πολιτικά και κοινωνικά συντηρητικούς), το ΑΚΡ προσπαθεί να προσφέρει την προοπτική μιας “καθαρής” ισλαμικής κοινωνίας, ως αντιστάθμισμα της ανικανότητάς του να τους προσφέρει ψωμί, το οποίο αποτελεί την άμεση και πρωταρχική ανάγκη τους.
Βίντεο:
Onur Yürüyüşü'ne polis saldırısı! - YouTube
Turkey See water cannon BLAST LGBT festival goers in Istanbul
Istanbul Gay pride quashed by riot police, rubber bullets and water cannon
Φωτογραφίες:
