Συγκέντρωση στα Σκόπια, 18 Μαρτίου. Φωτογραφία: Dobromir Aleksikj
«Όλοι στην Ολομέλεια!»: Το ξεκίνημα της αυτοοργάνωσης στη Βόρεια Μακεδονία
Οι ημέρες πένθους στη Βόρεια Μακεδονία συνεχίζονται, αλλά η σιωπή δεν αποτελεί πλέον επιλογή. Η τραγωδία που στοίχισε τη ζωή σε 59 νέους ανθρώπους έχει προκαλέσει κύμα δυσαρέσκειας στη χώρα αυτή –φοιτητές και πολίτες ανακοινώνουν διαδηλώσεις, ολομέλειες και ανεξάρτητα φοιτητικά συμβούλια. Οργανώνονται και διακηρύσσουν: «Δυνατά, καθαρά, οργανωμένα– για τη Μακεδονία που μας αξίζει!»
Την Κυριακή, 16 Μαρτίου, η Βόρεια Μακεδονία έχασε 59 νέους ανθρώπους που βρήκαν το θάνατο σε πυρκαγιά σε νυχτερινό κέντρο με αμφισβητούμενη άδεια λειτουργίας.
Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας ανακοίνωσε ότι από τις 18 Μαρτίου θα ξεκινήσει επιτόπιους ελέγχους σε όλα τα νομικά πρόσωπα που είναι εγγεγραμμένα ως καμπαρέ ή ντισκοτέκ, νυχτερινά κέντρα διασκέδασης, και στη συνέχεια θα δημοσιευθούν λεπτομερή στοιχεία. Αυτό, ωστόσο, δεν ήταν αρκετό για τους πολίτες και τους φοιτητές που επιρρίπτουν την ευθύνη για την τραγωδία αυτή στη διαφθορά.
Ο σύνδεσμος για τον πίνακα με τις αναγκαίες δωρεές που δημοσιεύσαμε στο προηγούμενο κείμενο έχει κλείσει λόγω κακής χρήσης, αναφέρει ο Σλόμποντεν Πέτσατ. Όποιος έχει τη δυνατότητα και επιθυμεί να κάνει δωρεά μπορεί να επικοινωνήσει με τους εθελοντές μέσω των σελίδων του Instagram @yesforless.mk και @septembertactical.
Μέσα από όλο τον πόνο και το τραύμα, άτυπες ομάδες φοιτητών και πολιτών έχουν ήδη αρχίσει να οργανώνονται για τον ίδιο λόγο – τα πράγματα δεν μπορούν να συνεχιστούν με αυτόν τον τρόπο πια.
«Όλοι στην Ολομέλεια!»
Ο πυρετός των ολομελειών που έχει κατακλύσει τη Σερβία έχει ξεχυθεί και στη γειτονική Βόρεια Μακεδονία.
Η νεοσύστατη ομάδα «Φοιτητική Ολομέλεια» καλεί τους φοιτητές στη Βόρεια Μακεδονία να οργανωθούν με τους συναδέλφους τους και να αποφασίσουν από κοινού πώς θα αγωνιστούν ενάντια στο «σάπιο και διεφθαρμένο σύστημα».
«Η ολομέλεια είναι η φωνή σας – αγωνιστείτε για δικαιοσύνη και αλλαγή», προτρέπει η ομάδα αυτή μέσω του προφίλ της στο Instagram, μαζί με προτεινόμενο υλικό ανάγνωσης – το Μπλόκαντνου Κοχαρίτσου. [Βιβλίο Συνταγών για Μπλόκα]
Η άτυπη ομάδα «Promeni.mk» λέει επίσης ότι φτάνει πια η σιωπή, υποστηρίζοντας ανεξάρτητες και μη κομματικές διαμαρτυρίες, και βρήκε έμπνευση στις τρέχουσες φοιτητικές διαμαρτυρίες στη Σερβία.
«Φτάνει πια να δεχόμαστε την αδικία ως «φυσιολογικό πράγμα»! Η Μακεδονία βυθίζεται στη διαφθορά, την ανικανότητα και την απόγνωση και κανείς δεν κάνει τίποτα γι' αυτό. Η έλλειψη οργανωμένων κινητοποιήσεων είναι τρομακτική – ήρθε η ώρα οι πολίτες να αναλάβουν οι ίδιοι τις ευθύνες τους! Δεν χρειάζεται να περιμένουν πια «κάποιον άλλον» να κάνει κάτι. Εμείς είμαστε αυτοί που θα κάνουμε τη διαφορά. Δυνατά, καθαρά, οργανωμένα – για τη Μακεδονία που μας αξίζει!», γράφει το “Promeni.mk”.
Συγκέντρωση στο Πανεπιστήμιο των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στα Σκόπια στις 17 Μαρτίου. Φωτογραφία: φοιτητές του UKIM.
«Αυτό είναι το Πανεπιστήμιό μας»
Η κατάσταση έχει οξυνθεί και στα πανεπιστήμια. Μετά το συμβάν και τη συνέλευση που πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστημιακό προαύλιο των Σκοπίων, η οποία διοργανώθηκε από το Πανεπιστημιακό Φοιτητικό Συμβούλιο του Πανεπιστημίου «Άγιος Κύριλλος και Μεθόδιος» (USS-UKIM), ιδρύθηκε ένα ανεξάρτητο φοιτητικό Συμβούλιο του ίδιου πανεπιστημίου – NSS-UKIM.
Το όργανο αυτό ιδρύθηκε από φοιτητές της Φιλοσοφικής Σχολής των Σκοπίων, αφού ψήφισαν πρόταση δυσπιστίας κατά της ηγεσίας του USS-UKIM και αποστασιοποιήθηκαν από τις ομιλίες του Υπουργού Παιδείας και του Πρύτανη του Πανεπιστημίου στη συνέλευση στα Σκόπια, για την οποία διαβάσατε προηγουμένως στο Mašina. «Αυτό είναι ένα βήμα προς την κατεύθυνση της υπεράσπισης της αυτονομίας της φοιτητικής φωνής και της πραγματικής εκπροσώπησης των συμφερόντων μας», αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους τα μέλη της νέας φοιτητικής οργάνωσης.
Όπως φαίνεται στο βίντεο που κοινοποιήθηκε από τη σελίδα Studentarija, ο πρόεδρος του USS-UKIM, Αλεξάνταρ Νικολόφσκι, προσπάθησε να καθησυχάσει τους φοιτητές που ήταν θυμωμένοι με την ομιλία της υπουργού Παιδείας, Βέσνα Γιάνεφσκα. To USS-UKIM πήρε αποστάσεις από την ομιλία της υπουργού μετά τις εξοργισμένες αντιδράσεις των φοιτητών και ζήτησε συγγνώμη, αλλά αυτή ίσως ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την αντιπροσωπευτική δημοκρατία.
Παρόλο που τα κοινωνικά δίκτυα αναφέρουν ήδη το Μακεδονικό Τσάτσι, το Πανεπιστημιακό Συμβούλιο συγκέντρωσε χρήματα ύψους 415.724 δηναρίων σε συνελεύσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 17 και 18 Μαρτίου ως βοήθεια για τους πληγέντες από την τραγωδία στο Κοτσάνι. Ωστόσο, αυτό δεν μετρίασε τη δυσαρέσκεια των φοιτητών.
«Καλούμε όλα τα φοιτητικά συμβούλια να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα και να αποστασιοποιηθούν δημόσια από το USS, καθώς και να ψηφίσουν πρόταση δυσπιστίας προς την ηγεσία του. Ήρθε η ώρα οι φοιτητές να μιλήσουν για τον εαυτό τους! Το πείραμα USS τελείωσε, αυτό είναι το Πανεπιστήμιό μας!», διακηρύσσει το NSS-UKIM και προσθέτει ότι οι φοιτητές δεν μπορούν να έχουν αντιπροσωπευτικά όργανα που ελέγχονται από πολιτικά κόμματα και αρχές.
Όπως αναφέρει επιπλέον το NSS, οι φοιτητές του Πανεπιστημίου «Άγιος Κύριλλος και Μεθόδιος» θα οργανωθούν σε ολομέλεια. Το Ανεξάρτητο Φοιτητικό Συμβούλιο είναι, όπως λένε, οριζόντια δομημένο και προϊόν αυτοοργάνωσης όλων των φοιτητών του UKIM.
Ας θυμηθούμε επίσης πώς ξεκίνησε η εξέγερση κατά των ανώτατων αντιπροσωπευτικών οργάνων των φοιτητών και η καθαίρεσή τους στη Σερβία.
Στην συγκέντρωση στα Σκόπια συμμετείχαν χιλιάδες άνθρωποι, δημοσιογράφοι συνελήφθησαν
Εκτός από αυτούς, η ομάδα «Κόι ε σλέντεν;» (Ποιος είναι ο επόμενος;), μια άτυπη ομάδα που δημιουργήθηκε μετά τη δολοφονία της Φροσίνα Κουλάκοβα τον Ιανουάριο του 2025[1] και έχει οργανώσει αρκετές διαμαρτυρίες, εργάζεται επίσης για περαιτέρω δραστηριότητες.
Η ομάδα αυτή ξεκίνησε τη χθεσινή συγκέντρωση μνήμης στην πλατεία Μακεδονίας στα Σκόπια. Η συγκέντρωση ξεκίνησε με 16 λεπτά σιγής και χιλιάδες πολίτες κρατούσαν τηλέφωνα με αναμμένα φώτα κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης για τα θύματα που έχασαν τη ζωή τους στην πυρκαγιά στο νυχτερινό κέντρο στο Κοτσάνι, εκφράζοντας συλλυπητήρια και ενότητα.
Πανό όπως «Οι άνθρωποι υποφέρουν ενώ το σύστημα μένει άπραγο», «Κόμπος στο λαιμό, δάκρυα στα μάτια, δεν είσαι μόνος», «Η διαφθορά καίει, οι αθώοι καίγονται», «Εξαιτίας ενός σάπιου συστήματος, εμείς οι νέοι σαπίζουμε», «Κατέχουμε τα ρεκόρ στις ημέρες πένθους», «Όλα τα χρόνια της σιωπής τελειώνουν με ένα λεπτό σιγής», μπορούσαν να παρατηρηθούν στα Σκόπια, αναφέρει η διαδικτυακή πύλη του MKD.
Μετά τη συγκέντρωση, αρκετοί τοπικοί και ξένοι δημοσιογράφοι οδηγήθηκαν σε ανακρίσεις λόγω της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών για κινηματογράφηση κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης.
«Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η απαγόρευση της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών ανακοινώθηκε επίσημα πριν από τις 8 μ.μ., σχεδόν δύο ώρες αφότου είχε ήδη ξεκινήσει η κινητοποίηση. Επιπλέον, στις δηλώσεις του Υπουργείου Εσωτερικών και της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, δεν αναφέρεται καθόλου μια τέτοια απαγόρευση για την πόλη των Σκοπίων. Αυτό εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη νομική βάση της διαδικασίας κατά των δημοσιογράφων», αναφέρει η ανακοίνωση της Ένωσης Δημοσιογράφων Μακεδονίας (AJM) και της Ανεξάρτητης Ένωσης Δημοσιογράφων και Εργαζομένων στα ΜΜΕ (SSNM).
Μετάφραση: elaliberta.gr
„,Сите на пленум!‘: Početak samoorganizovanja u Severnoj Makedoniji“, Mašina, 19 Μαρτίου 2025, https://www.masina.rs/%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%BC-pocetak-samoorganizovanja-u-severnoj-makedoniji/.
“‘Everyone to the Plenum!’: The Beginning of Self-Organisation in North Macedonia”, Europe Solidaire Sans Frontières, 19 Μαρτίου 2025, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article74112 (μετάφραση Adam Novak).
« “ Tous au plénum ! ” : Le début de l’auto-organisation en Macédoine du Nord », Europe Solidaire Sans Frontières, 19 Μαρτίου 2025, https://www.europe-solidaire.org/spip.php?article74113.
Σημειώσεις
[1] [Σ.τ.Μ.:] Η 22χρονη Φροσίνα Κουλάκοβα ήταν σχεδιάστρια μόδας που σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα. Ο θάνατός της πυροδότησε έντονες αντιδράσεις, καθώς ο κόσμος θεώρησε τον θάνατό της, αποτέλεσμα της απροθυμίας της κυβέρνησης να πραγματοποιήσει αλλαγές στον κανονισμό οδικής κυκλοφορίας.
