Οι πρώτοι περιορισμοί της δημοκρατικής κυβέρνησης στην Πολωνία
ΠΗΓΗ: https://internationalviewpoint.org
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: elaliberta.gr
Παρόλο που η συντηρητική δεξιά σημείωσε πρόοδο στις τελευταίες εκλογές, οι πολωνικές εκλογές της 15ης Οκτωβρίου 2023, με ιστορική συμμετοχή (78%), αντίθετα έθεσαν τη συντηρητική κυβέρνηση σε μειοψηφία. Επιπλέον, μόνο το 40% των ψηφοφόρων συμμετείχε στα ρατσιστικά δημοψηφίσματα για τη μετανάστευση που προκηρύχθηκαν παράλληλα, καθιστώντας τα αποτελέσματά τους άκυρα.
Ωστόσο, μόλις δύο μήνες αργότερα η νέα πολωνική πλειοψηφία [1] κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός της, Ντόναλντ Τουσκ, ορκίστηκε από τον πρόεδρο Αντρέι Ντούντα στις 15 Δεκεμβρίου. Ο τελευταίος είχε αρχικά διορίσει εκ νέου τον συντηρητικό πρωθυπουργό Μοραβιέτσκι με το πρόσχημα ότι το κόμμα του είχε βγει πρώτο στις εκλογές (35,58%), παρόλο που δεν είχε την πλειοψηφία (194 από τις 460 έδρες). Η συντηρητική δεξιά εκμεταλλεύτηκε αυτούς τους δύο επιπλέον μήνες για να διορίσει τους δικούς της ανθρώπους επικεφαλής του στρατού και του κρατικού μηχανισμού, να ξοδέψει χρήματα και να συνεχίσει να εξουσιάζει τη δικαιοσύνη.
Ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και ευρωπαϊκή βοήθεια
Μόλις έγινε πρωθυπουργός, ο Τουσκ ταξίδεψε αεροπορικώς στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες για να προσπαθήσει να ξεμπλοκάρει την ευρωπαϊκή βοήθεια (59,8 δισ. ευρώ από το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και 76,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Συνοχής). Η χώρα είχε δει την καταβολή αυτών των κονδυλίων να μπλοκάρεται ως αποτέλεσμα της πολιτικής της για την πλήρη καθυπόταξη της δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα, η ΕΕ απαιτεί την κατάργηση του Πειθαρχικού Τμήματος και τον διορισμό ανεξάρτητου δικαστηρίου για την εκδίκαση πειθαρχικών υποθέσεων που αφορούν δικαστές, την κατάργηση των διαταγμάτων που επιτρέπουν τον διορισμό δικαστών και την άρνηση έκδοσης αποφάσεων από δικαστές που διορίστηκαν παράνομα. Ο Άνταμ Μπόντναρ, ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης -ένας ανεξάρτητος νομικός- εισήγαγε νομοθετικές αλλαγές αμέσως μόλις ανέλαβε τα καθήκοντά του. Ωστόσο, θα χρειαστεί χρόνος για την υιοθέτηση των νέων νόμων, και εάν ο πρόεδρος Ντούντα αρνηθεί να τους προσυπογράψει, το Sejm πρέπει να ψηφίσει με τα δύο τρίτα των μελών του. Η νέα πλειοψηφία δεν έχει τόσες πολλές έδρες. Η πρώτη επιτυχία του Τουσκ: η ΕΕ μόλις χορήγησε προκαταβολή άνω των 5 δισεκατομμυρίων ευρώ μέχρι το τέλος του 2023, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για τον εκσυγχρονισμό και την απαλλαγή από τον άνθρακα των ενεργειακών συστημάτων.
Μιλώντας στο Sejm (Κάτω Βουλή) [2] στις 11 Δεκεμβρίου, ο Τουσκ διαβεβαίωσε ότι οι προεκλογικές υποσχέσεις του συνασπισμού του θα εκπληρωθούν: "οι μισθοί των εκπαιδευτικών θα αυξηθούν κατά 30% από την 1η Ιανουαρίου και οι μισθοί όλων των δημοσίων υπαλλήλων θα αυξηθούν κατά 20%, όπως υποσχέθηκε", και "θα εισαγάγουμε αμέσως μια δεύτερη ετήσια αύξηση των συντάξεων εφόσον ο πληθωρισμός ξεπεράσει το 5%".
Το ζήτημα του δικαιώματος στην άμβλωση
Ενώ ο "συνασπισμός της 15ης Οκτωβρίου" οφείλει την εκλογική του νίκη στην πλειοψηφία των γυναικών, ο Τουσκ μίλησε για το "πολύ οδυνηρό πρόβλημα του δικαιώματος στη νόμιμη και ασφαλή άμβλωση". Η κυβέρνηση συνασπισμού δεν συμφωνεί στη νομιμοποίηση των αμβλώσεων. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης που προέρχεται από το συντηρητικό αγροτικό κόμμα έχει ήδη ανακοινώσει ότι επιθυμεί την επιστροφή "στον συμβιβασμό" του 1993, δηλαδή τον περιορισμό του δικαιώματος στην άμβλωση σε τρεις περιπτώσεις: βιασμός, κίνδυνος για τη ζωή της γυναίκας και σοβαρή αναπηρία του εμβρύου. Ο τελευταίος αυτός λόγος κρίθηκε αντισυνταγματικός από το Συνταγματικό Δικαστήριο το 2020, ωστόσο το ίδιο το δικαστήριο θεωρείται κατά γενική ομολογία παράνομο. Ο πρόεδρος του Sejm έχει ζητήσει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος και αντιτίθεται στη νομιμοποίηση των αμβλώσεων.
Συνεπώς, ένα από τα κύρια ζητήματα που οδήγησαν στη νίκη της δημοκρατικής αντιπολίτευσης παραμένει άλυτο. Το μικρό αντικαπιταλιστικό κόμμα Razem αποφάσισε δικαίως να μην συμμετάσχει στην κυβέρνηση, αν και την στήριξε με την ψήφο του. Διότι μέσα από την κοινωνική κινητοποίηση στους δρόμους μπορούν να κερδηθούν τα κύρια λαϊκά αιτήματα, πρώτα και κύρια το δικαίωμα των γυναικών να αποφασίζουν οι ίδιες για τη ζωή τους.
Προς το παρόν, εξακολουθεί να επικρατεί στάση αναμονής.
https://internationalviewpoint.org/spip.php?article8357
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Συγκροτήθηκε από τον Συνασπισμό Πολιτών Civic Coalition KO (30,70% των ψήφων, 157 έδρες στο Sejm, το κοινοβούλιο), τον Third Way /Τρίτο Δρόμο του αγροτικού κόμματος PSL και του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος Poland 2050 (14,40%, 65 έδρες) και την Αριστερά, μια εκλογική συμμαχία της Νέας Αριστεράς (NL, που σχηματίστηκε από τη συγχώνευση της Συμμαχίας της Δημοκρατικής Αριστεράς SLD και του κόμματος Wiosna/ Άνοιξη), του Πολωνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος PPS και του αντικαπιταλιστικού κόμματος Razem/Μαζί : 8,61% των ψήφων, 26 έδρες.
