Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από Ιρανή φεμινίστρια - ακτιβίστρια που ζει στην Ελλάδα και διαβάστηκε στο πλαίσιο της εκδήλωσης-συζήτησης “Η εξέγερση των γυναικών στο Ιράν και ο αγώνας ενάντια σε όλους τους ιμπεριαλισμούς: Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία!”, με ομιλητή τον Siyâvash Shahabi (Ιρανό εξόριστο, δημοσιογράφο). Η εκδήλωση έγινε το Σάββατο 12/11/2022 στον κοινωνικό χώρο Τρισέ και συνδιοργανώθηκε από τους: Ελευθεριακός τόπος & εκδόσεις Αυτολεξεί, OmniaTv, elaliberta.gr, Περιοδικό Τέσσερα. Το κείμενο δημοσιεύεται στα ελληνικά και στα αγγλικά. Δημοσιεύεται επίσης και το βίντεο της εκδήλωσης.

Siavash Saffari Τις τελευταίες ημέρες του 2017, ένα κύμα διαδηλώσεων ξέσπασε στο Ιράν, φέρνοντας στην επιφάνεια πλήθος οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δυσαρεσκειών. Παρά την πληθώρα συνθημάτων και αιτημάτων, το αρχικό έναυσμα θεωρείται γενικά ότι ήταν οικονομικό. Αυτό το άρθρο έχει ως στόχο να προσεγγίσει τις διαδηλώσεις του Ιράν εξετάζοντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική μεταξύ του κράτους και των φτωχών στις τέσσερις δεκαετίες από την επανάσταση του 1979 στη χώρα. Υποστηρίζεται ότι, ενώ κατά την πρώτη δεκαετία μετά την επανάσταση οι φτωχοί αποτέλεσαν την πρωταρχική κοινωνική βάση του μετεπαναστατικού κράτους, η (νεοφιλελεύθερη) στροφή στις οικονομικές πολιτικές από τις αρχές της δεκαετίας του…

Οι σημερινές λαϊκές διαμαρτυρίες στο Ιράν κατά του υποχρεωτικού χιτζάμπ και της κρατικής βίας καθοδηγούνται από νεαρές γυναίκες και κερδίζουν την προσοχή της ανθρωπότητας. Πλήθος γυναικών έχουν βγει σε όλη τη χώρα για να κάψουν τα χιτζάμπ τους. Φωνάζουν: "Το χιτζάμπ μας θα είναι η θηλιά στο λαιμό σας" και έχουν ζητήσει το τέλος του ιρανικού καθεστώτος, διευκρινίζοντας ότι δεν θέλουν "ούτε μοναρχία, ούτε κλήρο". Οι νεαρές γυναίκες ηγούνται των διαδηλώσεων, στις οποίες συμμετέχουν νεαροί άνδρες και άνθρωποι όλων των ηλικιών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων γυναικών που φορούν χιτζάμπ αλλά πιστεύουν ότι πρέπει να είναι θέμα επιλογής και όχι υποχρεωτικό.

Από τις 16 Σεπτεμβρίου, το Ιράν έχει βυθιστεί σε μια θύελλα γενικευμένων διαμαρτυριών ενάντια στην πολιτική της άρχουσας κλίκας. Αυτές ξεκίνησαν με τη βίαιη δολοφονία μιας νεαρής γυναίκας, της Ζίνα (Μάσα) Αμίνι, που χτυπήθηκε μέχρι θανάτου από την «αστυνομία των ηθών». Η διάρκεια και η έκταση των διαδηλώσεων σε όλες τις περιοχές της χώρας και από σχεδόν όλα τα στρώματα του πληθυσμού δείχνουν μια βαθιά δυσαρέσκεια και θυμό, που πάνε πολύ πιο πέρα από την απόρριψη του βαθιά περιοριστικού ενδυματολογικού κώδικα του καθεστώτος για τις γυναίκες. Οι αιτίες τους βρίσκονται και σε μία κοινωνική κατάσταση που επιδεινώνεται εδώ και χρόνια…

Στις 13 Σεπτεμβρίου, μια εικοσιδυάχρονη επισκέπτρια στην Τεχεράνη, η Ζίνα (Μάχσα) Αμινί, βρέθηκε αντιμέτωπη με την «αστυνομία ηθών» του Ιράν. Το υποτιθέμενο έγκλημά της ήταν ακατάλληλο ντύσιμο, για το οποίο συνελήφθη. Τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι ασυνήθιστες στο Ιράν, το οποίο κυβερνάται από μια αντιδραστική κυβέρνηση που καπηλεύτηκε τη μαζική εξέγερση του 1979 εναντίον του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ μονάρχη της χώρας, Μοχάμμαντ Ρεζά Παχλαβί. Ωστόσο, ενώ οι περισσότερες συλλήψεις της αστυνομίας ηθών δεν οδηγούν σε θάνατο, για την Αμινί αποδείχθηκε το αντίθετο…Ο θάνατος της Αμινί αποδείχθηκε σπίθα, πυροδοτώντας ένα κύμα λαϊκών διαδηλώσεων σε όλο το Ιράν.