Γιάννης Μηλιός Όπως σε όλους τους τρόπους παραγωγής, η άρχουσα τάξη είχε στον ΑΤΠ την οικονομική κυριότητα των μέσων παραγωγής (της γης), δηλαδή οικειοποιείτο το υπερπροϊόν. Όπως σε όλους τους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής η κυριαρχούμενη – εργαζόμενη τάξη δεν είχε «ελευθερωθεί» από τα μέσα παραγωγής, και επομένως δεν είχε απελευθερωθεί και από τις σχέσεις άμεσης πολιτικής υπαγωγής στην κυρίαρχη τάξη. Όπως και στο φεουδαρχικό τρόπο παραγωγής η κυριαρχούμενη τάξη διατηρούσε την άμεση κατοχή των μέσων παραγωγής, δηλαδή την εξουσία να τα θέτει σε χρήση (να καλλιεργεί τη γη). Η ειδοποιός διαφορά του ΑΤΠ, ως προς τους άλλους προκαπιταλιστικούς τρόπους παραγωγής…
Σάββατο, 22 Αυγούστου 2026 23:20

Σοσιαλισμός και αποικιοκρατία

Gilbert Achcar Απομάκρυνση λοιπόν από την ιδέα της αποικιοκρατίας ως παράγοντα οικονομικής προόδου! Αυτή η αντιστροφή της προοπτικής έμελλε να τοποθετήσει τον Μαρξ και τον Ένγκελς σταθερά στο στρατόπεδο των ένθερμων αντιπάλων της αποικιοκρατίας. Ήδη από το 1857, ο Ένγκελς άλλαξε ριζικά την κρίση του για την Αλγερία στο άρθρο που έγραψε για τη χώρα αυτή για τη New American Cyclopaedia. Οι Αλγερινοί δεν ήταν πια «ένα έθνος ληστών που ο κύριος τρόπος ζωής τους συνίστατο στο να κάνουν επιδρομές ... ο ένας εναντίον του άλλου» και στο οποίο η γαλλική αποικιοκρατία, παρά τη βαρβαρότητά της, είχε φέρει «πολιτισμό» και…
Donald Parkinson Ο μαρξισμός αναπτύχθηκε στην Ευρώπη ως μια κοσμοθεωρία που αποσκοπούσε στην χειραφέτηση του κόσμου από την ταξική κοινωνία. Αυτή είναι η πηγή της σύγκρουσης στο εσωτερικό του μαρξισμού: από τη μία πλευρά υπάρχει το οικουμενικό πεδίο εφαρμογής του μαρξισμού, μια ιδεολογία που έχει ως στόχο να ενώσει όλη την ανθρωπότητα σε έναν κοινό αγώνα. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει η πηγή του μαρξισμού στην ευρωπαϊκή ήπειρο, μια ιδεολογία που διαμορφώθηκε από τις συγκεκριμένες διαδικασίες καπιταλιστικής ανάπτυξης οι οποίες ανύψωσαν την Ευρώπη σε μια οικονομική δύναμη που στέκεται πάνω από τον υπόλοιπο κόσμο. Θα ήταν ανόητο να απορρίψουμε απλώς…
Ragıp Ege Αυτή η επισκόπηση του συστήματος Τιμάρ μας δείχνει πόσο καθοριστικός παράγοντας ήταν το οθωμανικό κράτος στην οργάνωση της οικονομικής ζωής. Η εξαιρετικά ασαφής έννοια του δεσποτισμού που αποδίδεται στον ασιατικό κράτος θα μπορούσε να είχε εξεταστεί σε βάθος αν ένα σύστημα όπως το σύστημα Τιμάρ ή το σύστημα Λόντζα είχε μελετηθεί προσεκτικά. Πράγματι, αυτή η ενεργή, ρυθμιστική παρουσία του κράτους στο οθωμανικό μοντέλο θα δικαιολογούσε αναμφίβολα την κατανόηση ενός συγκεκριμένου τρόπου παραγωγής, πολύ διαφορετικού από τους τρόπους παραγωγής που γνώρισε η ευρωπαϊκή ιστορία. Με αυτή την έννοια, πιστεύουμε ότι η επιθυμία να αποδοθεί στις ασιατικές κοινωνίες ένας συγκεκριμένος…
Alfonso Caso Οι κοινοτικές γαίες μιας πόλης ονομάζονταν συλλογικά αλτεπετλάλλι «γαίες της πόλης», αλλά όπως αναφέρει ο Τορκεμάδα, οι πόλεις χωρίζονταν σε διαμερίσματα (parcialidades) ή campan, τα διαμερίσματα σε καλπούλλι ή συνοικίες (barrios) και οι συνοικίες σε γειτονιές ή τλασικάλλι. Κάθε συνοικία ήταν ιδιοκτήτρια των εδαφών καλπουλάλλι, τα οποία χρησίμευαν για την πληρωμή των φόρων στον άρχοντα και για τη διατροφή των κατοίκων της, των μασεουάλτιν. Έτσι, ο ιδιοκτήτης ήταν το καλπούλλι, το οποίο θα αντιστοιχούσε στην αρχαία φατρία [clan] με επικεφαλής τον καλπούλεκ ή τσινανκάλλεκ, που έχει ήδη αναφερθεί ότι μεταφράζεται από τον Ζορίτα ως «πρεσβύτερος συγγενής». Κάθε οικογένεια…
Heinz Dieterich Προσπαθώντας να προσδιορίσουμε τον κοινωνικό χαρακτήρα του Ταουαντινσούγιου, αντιμετωπίζουμε ορισμένες δυσκολίες. Η ετερογένεια της αυτοκρατορίας των Ίνκα, που οφείλεται εν μέρει στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως «επικαλυπτόμενης κοινωνίας» και στη σύντομη διάρκεια της ύπαρξής της, σε συνδυασμό με τις παραποιήσεις της προκολομβιανής ιστορίας τόσο στην ιστοριογραφία των Ίνκα όσο και στην ισπανική, καθιστούν δύσκολο τον ακριβή προσδιορισμό αυτού που ο Μαρξ αποκαλεί «εσωτερική φυσιολογία» αυτής της κοινωνικής δομής... Εν κατακλείδι, η πολιτική, οικονομική και κοινωνική οργάνωση του Ταουαντινσούγιου αντιστοιχεί στις βασικές δομές του –δηλαδή το άιγιου (κοινότητα), ο Ίνκα (κυρίαρχος και ανώτατος γαιοκτήμονας) και η μίτα– στα κριτήρια…
Σελίδα 8 από 1812