Λέον Τρότσκι Υπάρχει ένα κοινό γνώρισμα στην εξέλιξη, ή πιο σωστά, στον εκφυλισμό, των σύγχρονων συνδικαλιστικών οργανώσεων όλου του κόσμου: η προσέγγιση και η συγχώνευση τους με την κρατική εξουσία. Το προτσές αυτό είναι εξίσου χαρακτηριστικό για τα ουδέτερα, τα σοσιαλδημοκρατικά, τα σταλινικά και τα «αναρχικά» συνδικάτα. Αυτό και μόνο το γεγονός δείχνει ότι η τάση για «συγχώνευση» με το κράτος δεν είναι συνυφασμένη με τούτη ή την άλλη θεωρία, αλλά απορρέει από κοινωνικές συνθήκες κοινές για όλα τα συνδικάτα.

Λέον Τρότσκι Η Κομμούνα μας δείχνει τον ηρωισμό των προλεταριακών μαζών, την ικανότητά τους να ενωθούν σ' ένα όγκο, το πλεονέκτημά τους να θυσιάζονται για καλύτερο μέλλον, αλλά ταυτόχρονα μας δείχνει την ανικανότητα των μαζών να διαλέξουν το δρόμο, την αναποφασιστικότητά τους στην κατεύθυνση του κινήματος, τη μοιραία κλίση τους να σταματούν μετά τις πρώτες επιτυχίες, επιτρέποντας έτσι στον εχθρό να συνέλθει και να ξαναπάρει τη θέση του.

Λέον Τρότσκι Ο εθνικός αγώνας, μία από τις πιο λαβυρινθώδεις, περίπλοκες αλλά συγχρόνως εξαιρετικά σπουδαίες μορφές του ταξικού αγώνα, δεν δέχεται ανάπαυλα με άδειες παραπομπές στη μέλλουσα παγκόσμια επανάσταση. Με τα μάτια τους αποστραμμένα από την ΕΣΣΔ και αβοήθητες από το διεθνές προλεταριάτο και την ηγεσία του, οι μικροαστικές, ακόμη και οι εργατικές μάζες της Δυτικής Ουκρανίας πέφτουν θύμα της αντιδραστικής δημαγωγίας. Παρόμοιες διαδικασίες λαμβάνουν χώρα και στη Σοβιετική Ουκρανία, μόνο που είναι πιο δύσκολο να τις ξεσκεπάσει κανείς. Το σύνθημα για μια ανεξάρτητη Ουκρανία προωθημένο εγκαίρως από την εργατική πρωτοπορία θα οδηγήσει στην αναπόφευκτη διαφοροποίηση των μικροαστών και θα…

Ανδρέας Κλόκε Η μελέτη του Ρ. Ροσντόλσκι για τον Φ. Ένγκελς και το θέμα των «λαών χωρίς ιστορία» Τα εθνικά ζητήματα αποτελούν το πιο περίπλοκο πρόβλημα για μια σοσιαλιστική πολιτική. Ας ρίξουμε λοιπόν μια ματιά στη στάση που ο Ένγκελς και άλλοι πρωταγωνιστές του σοσιαλιστικού κινήματος είχαν γύρω από αυτό το θέμα, συγκεκριμένα στην επανάσταση του 1848 στην κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη, ιδιαίτερα στις περιοχές τής τότε «Μοναρχίας των Αψβούργων», της Αυστρο-Ουγγαρίας. Παρουσιάζουμε εδώ την έρευνα του σημαντικού Ουκρανού μαρξιστή Ρομάν Ροσντόλσκι με τίτλο Για το εθνικό ζήτημα - ο Φ. Ένγκελς και το πρόβλημα των λαών «χωρίς ιστορία».